صفحه 1:
صفحه 2:
1 /
il ۳ ۳۳ ۳
صفحه 3:
مقدمه
هدف اصلی سنجش فراهم آوردن اطلاقات ضروری برای قضاوت sols کیقیت عملکی
تحصیلی و یادگیری دانش آموزان است.در نتیجه قضاوت معلم درباره پیشرفت تحصیلی دانش
آموزان به اطلاعات جمع آوری شده در این زمینه بستگی دارد.هر چه اطلاعات فراهم شده
دقیق تر و کامل ترباشدقضاوت به عمل آمده برپایه آنها نیز معتبر تر خواهد بود.
سنجش به معلم کمک می کند تا بفهمد کدام از آموزش به یادگیری دانش آموزان منجر
شده است:و دانش آموزان از کدام بخش از آموزش بهره لازم را کسب نکرده اند ,آگاهی از
موثر بودن فعاليت ها و کوشش های آموزشی مشوقی برای تداوم فعالیت های یادگیری-
یاددهی معلم و دانش آموز است.
صفحه 4:
هدف های سنجتر
کاربرد های سنجش
به معلم این امکان رامی دهد تا ا
منابع يا فعاليت هاى ياد كيرى ایجاد
-شناسايى دانش آموزانى كه در تسلط يافتن برمحتواى دوره مشكلاتى دارند.
فراهم كردن اطلاعات در مورد دانش اموزانى كه لازم است به مدرسه ديكرى منتقل شونديا به كلاس هاى
12 رزشی خاصی ارجاع داده شوند.
-ياسخ كو بودن در برابر والدين با ارائه شواهدى از ياد كيرى دانش آموزان.
-پاسخگو بودن در قبال مجريان آموزشى از طريق ارائه شواهد محكم از سطوح پیشرفت در مدرسه.
بخشى برنامه تدريس را ارزشيابى كندو سبس تغييرات لازم در روش ارائه
۵۵ نظا مذ YA oviifoo F-Aoo Yo
(BANE At VaitY WHA oc BE Novato fn i. A
0۳ ۲ ۵۱2۵۱۸ موز
رعظ ههلا EAvAad A Anéva fly oo
صفحه 5:
ال خوب
از طریق طرح سوال ها و استفاده از روش و ابزار مناسب » می توان به محدودیت ها و نارسایی های موجود در
عناصر نظام آموزشى بى برد و بر اساس نتايجى كدار تجريه و تحيل اطلاعات جمغ آورى شده يه دست فى آید در
جهت اصلاح و بهبود امور وفعاليت هاى آموزشى معلم و يادكيرى دانش آموزان اقدام كرد .
اگر از سنجش برای نمره دهی به دانش آموزان استفاده کنیم . آن ها به این مى رسند كه بايد براى قبول شدن
و كسب ثمره بالا لاش كب Re eg eae ee er
سوال خواهد داد . بدین ترتیب » چگونگی مطالعه و یادگیری دانش آموزان » تحت تاثیر ماهیت سنجش عملکرد
تحصیلی آنان قرار می 7
Sa سل انس آموزان را با سوال های سطحی بسنجیم ؛ به پرورش یاد گیرندگانی با ياد گیری کم
وعمق و سطحی کیک کرده ايم و این همان آفتى است كه نظام آموژشی را دچار جالش هي "كلد .
ویلگینز_می گوید : اگر آزمون ها تعیین می کنند که معلمان چه چیزی را آموزش بدهند و دانش آموزان چه چیزی
را ياد بكيرند پس راه اصلاح آموزش ؛ راهی مستقیم ولی سربالا است توانایی ها و عادات اساسی و مهم را آزمون
vas
صفحه 6:
برای تشخیص میزان دقت اطلاعات جمع آوری شدهبید به ویژگی های گوناگونی به ویژه
روایی:پایایی و عملی بودث ابزارسنجش توجه کرد.زیرا اگر سوال های ابزار
سنجش(ملدآزمون)هدف های آموزش را اندازه sod نکند:نتایج بدست آمده از آن برای
آگاهی از تحقق هدف های آموزشیبهبودوتوسعه یاد گیری دانش آموزان مفید نخواهد بود.
صفحه 7:
طیفه بند 7
۱-هدف های حوزه ی شناختی:به جریان هایی که با فعالیت های ذهنی و فکری یا سرو کار دارد مربوط
an إن Ava mo کم WA Ann DAN; AGO dovB
bain
d¥A (0 yé WiRMZ Jodive 340)Z vig DmBAEAc ZBARiQe a
در آزمون ها بهتر است از هدف های اموزشی متنوعی کمک گرفت.جدول مشخصات در این زمینه به ما کمک
میکند.
۲-هدف های حوزه عاطفی:با علاقهانگیزش,نگرش وارزش گذاری سرو کار دارد.
مثال: تلاش معلم برای ایجاد انگیزه تحصیل در دانش آموزان
۳-هدف های حوزه روانی-حرکتی:به فعالیت هایی مربوط میشود که علاوه بر بعد شناختی به بعد حركتى هم
مربوط میشود. منن حل پل
صفحه 8:
سوال های آزموت بایدقر 3۳ پلیین-وب
که به این امر کمک می کند.نقشه آزمون یا جدول مشخصات است.:
ضروری یرای ساخت یک آزمون خوب غافل نشود.نقشه آزمون کمک می کند:
سمعلم همان سوالاتی را در آزمون بگنجاند که در کلاس تدریس کرده
فرآیندهای مهم مدنظر قرار گیر
-از کل محتوای کتاب سوال طرح شود.
-سوالاتى راشامل شود كه از نظر بيجيدكى شناختى متفاوت
باشد.
یعنی آزمون دارای سوالات ساده:متوسطوسخت
آزمون یک جدول دو بعدی است با تعدادی ردیف وستون متناسب بامحتوا وهدفد های آموزشی درس
در بعد هدف که در ردیف بالای جدول نوشته می شود.سطوح مختلف هدف های آموزشی ودرردیف محتواءهمه
بخش ها وفصل های کتاب.نوشته می شود.
prea
بعد محتوا عنوان وهدف های آموزشی مهم را که زیر آن عنوان قرار می گیرندهشامل می شود.سوال های آزمون بر
اساس این هدف های آموزشی نوشته خواهند شد .
بعد هدف
بعد هدفد کمک می کند که بتوانید سطوح یاد گیری بالاتر را به آموزش وارزشیابی تان اضافه کنید.در خانه های
طبقات جدولسوال های آزمونتان برای یک هدف آموزشی خاص که در ان سطح قرار دارند.نشان داده می شوند.
صفحه 9:
صفحه 10:
۱-آزمون های معلم ساخته : آزمون هایی هستند که معلمان برای سنجش پیشرفت تحصیلی دانش اموزان خود
تهیه می کنند ودر طول دوره آموزش یادر پایان دوره به اجرا در می آورند.این نوع آزمون ها غالبا ot che
میزان توفیف یاد گیرند گان در رسیدن به هدف های د: آموزشی طرح ریزی می شوندو از این جهت در
ملاک مطلق اندازه گیری به کار گرفته می شود.
از نظر بوثم اين نوع سنجش با تسلط دانش اموز بر مهارت هاءدانش,یا فرایندها سرو کارداردوعلاقه ای به مقایسه
دانش اموزان باهم ندارد.
١-توسط| معلم وبراى عده اى محدود از دانش آموزان ساخته مى شوند.
۲-هر معلم سوال ها را به روش خودش نمره كذارى مى کند.
ویژگیها ۳نتایج این آزمون ها ساده تر به هدف های آموزشی تبدیل می شوند.
LF آززمون هاعلاقه مند است نمره عملکرد را به توالی آموزشی مربوط سازد.
۵-دانش و مهارت هایی را کعه دانش آموز تا لحظه ی اجرای ازمون کسب کرده است اندازه می
خته های دانش آموزان را در یک زمینه حاص اندازه گیری می کند که نیازمند یاد
آوری آنهایه یکن اوچهار صورت بازهامی»بادآوری» بازسازی و عملکرهی است :
صفحه 11:
۲- آزمون های هنجاری يا استاندارد : آزمون هنجاری پا هنجارمرجع به آزمونی گفته میشود که در آن عملکرد
آزمودنی با عملکردگروهی که از لحاظ صفت مورداندازه گیری شبه وی هستندهمقایسه میشود.
ویژگیها :
اهم در اجرا وهم در نمره گزاری طرز عمل یکسانی دارند.
۲غالبا یک دانش آموز با همسالان وهمکلاسی هایش بر مبنای یک ملاک ملی یامحلی مقایسه مى شوند.
نوع آزمون هاملاک نسبی اندازه گیری مور استفاده قرار می گیرد.
؟اين آزمون ها در سنجش هوشاستعدادپیشرفت تحصیلیءرخبت.نگرش ودر سنجش شخصیت وسایر جپه های
عاطفى به کار می روند.
۵-دراین آزمون ها هیچگونه ملاک از پیش تعیین شده ای مورد استفاده واقع نمی شود.
عدر آن عملکرد های آزمون شوندگان با یکدیگر مقایسه میشود.
۷مرات بصورت توزیع طبیعی پراکنده می شوند.در این توزیع اکترنمرات در اطراف میانگین قراردارند وتعداد کمی
از آنها بسيار بالاتر از میانگین وتعداد کمی از آنها بسیار پایین تر از مانگین قرار دارند
loo
درتفسیر آزمون های هنجاری گروهی که نمره فرد با آن مقایسه میشود گروه هنجار نامیده می شود.یک گروه هنجار
باید شامل داش آموزانی از شهر هاشهرک ها و روستاها:نواحی جفرافیابی مختلفمدارس دولتی وحصوصی,پسران
ودختران و گروه های قومی ونژادی مختلف باشد. مثال:آزمون کنکور سراسری ومسایقات علمی
صفحه 12:
آزمون های توانایی ae
Axa & 2006/2 م2 ۵۲۵۸۵« ۸۶ ند ee ۱۵۵9۵۶, << oO)
ol’ phao
04 ZEAAMEDEAAD 1Z>| Ali Aye ea Zz مد صاخ
ازمون هایی هستند که به کمک آن ها می توان فهمید یاد گیرنده چقدر مطلب را ياد
گرفته است .آزمون های سنتی انواع مختلفی هستاند از جمله : چند گزینه ای .پر کردن جای خالی؛ کامل کردن
جمله «صحیح _غلط ؛جور کردنی و انشایی .
*چند نکته در مورد آماده سازی سوال ها
-سوال های آزمون را در حالی که برای تدریس آماده می شوید تهیه کنید.
از سوال هایی که دانش اموزان مکررا در کلاس می پرسند : یادداشت پردارید.
از بدفهمی های متداول دانش اموزان طی کلاس یا طی انجام تکالیف منزل یادداشت تهیه کنید .
-دانش اموزان را برای اشنایی با سوال ها در احر کلاس یا زمان های دیگر آماده سازید .
صفحه 13:
آزمون ها به دو دسته
سوال های صحیح -غلط
و او صحیح یا غلط بودن ان را مشخص می کند سوال ها ممولا ساده و واقعی است.این سوال ها ممولا به صورت یک
جمله ی خبری نوشته می شود این گونه سوال ها برای کودکان کوچک که هنوز یاد نگرفته اند پاسخ خودشان را
ebb ela
سوال های جور کردنی : اين سوال ها دو ستون دارند كه آزمودنى بايد ان ها را به هم یگر وصلا کند . یکی ستون
پرسش و دیگری ستون پاسخ است تعدد پرسش ها و پاسخ ها مى تواند يكسان يا متفاوت باشد .
سوال هاى چند گزینه ای : بهترین نوغ آزمون عینی هستند می توا
وانشایی تقسیم بندی می شوند .
زو آزمون های عینی است.تعدادی سوال یا جمله در احتیار آزمون شونده گذاشته می شود
انچه را که سوال هاي صحيح غلط جو ركردنى
وكوتاه ياسخ اندازه مى كيرند : به راحتى بسنجند انها ري الدار» كيري) 0 ا فهمیدن و به کاربستن
مناسب هستند .
سوال چند گزینه ای شامل قسمت اصلی یا ته سوال .گزینه درست یا پاسخ و گزینه های انحرافی است .
تعداد گزینه های پرسش های چند گزینه ای از دو تا پنج متفیبر است .
آزمون های انشایی :آزمون هایی هستند که در آنها سوال ها در اختیار زمون شونده گذاشته می شود و او پاسخ سوال
ها را خود آماده میکند ودر ب رگه امتحانی می نویسد .این سوال ها به آزمودنی کمک می کنند توانایی
سازماندهی .یکپارچه سازی و ارزیابی عقاید و اطلاعات را به طور روشن نشان دهد و دانش و مهارت هایش را به کار
oS
صفحه 14:
له تر
۱-گسترده پاسخ :برای سنجش توانایی ارزیابی کردن +تحلیل کردن » سازمان دادن » آفریدن و انتخاب ديدكاه ها
مناسپ تر هستند.
۷۸ وا ص۱2 هک ها قد یم [Asai a
avimtvo | قرا لامو لكر Oy Ani
ص0۸ 01 ۳ ۸٩
۲ مق« 0 تحار ارقم كر أله LAY
4 مقاتههةا علا تآ لاا لادلا لانكا A ABMs MAM XEBARdh
بهتر است » دانش آموز واقعی بوسیله آزمون های عینی اندازه گیری شود .و از آزمون های انشایی برای اندازه گیری
توانایی ها استفاده شود
صفحه 15:
خب ۱7
۲-محدود پاسخزیک آزمون انشایی که مسئله خاصی را مطرح می کند و انش آموز پا ید اطلاعات مناسب را به ياد
آورد آن را به شیوه ای مناسب سازمان دهد.یک نتیجه گیری قابل دفاعی به دست دهدو آن را درقالب محدودیتی که
از نظر تعداد صفحات یا زمان مطرح شده پاسخ دهد آزمون محدود پاسخ نامیده می شود.
.) ]هلا ۱۳/0 2658) —
A{Awo Ziti, qq . ۱۷ که خی ۸۱۵ ۱0۲8۵۷ عصام۸)
{Az Apao |Z مه چخ ۳2 BA ا tog AMBAD nifty pein)
صفحه 16:
سنجش کار پوشه مبتنی
زبهترین شیوه ها برای نشان دادن پیشرفت دانش آموز و تلاش وی برای رسیدن به :
كام هابى كه يادكيرنده برداشته تا به اين جا برسد را نشان می دهد و ۵ ا لطا
تلاشبازتاب و رشد در یاد گیری است اب نوع سوال اك آموزشی مورد سنجش وابسته است .
براين ايده است که مجموعه ای از کار های یاد گيرنده در طول سال تحصیلی یکی
فت است.
آموخته است از میان
اگر هدف آموزشی مورد ستجش
چند مطلبی که به او ارایه می شود تشخیص دهد سوال های بسته یاسخ این نياز را رفع می
اگر هدف آموزشی مورد سنجش بگونه ای است که دانش اموز بدون مواجهه شدن با پاسخ های ارایه شده به سوال
باید آنچه را که یاد گرفته است در ذهتش جستجو کند و سپس به یا آوردهسوال های باز باسخ از نوع کوته باسخ
مناسب هستند.
اگر معلمی بخواهد تعیین کند که آیا دانش آموزانش قادر به سازماندهی و انتقال اندیشه هایشان در قالب جدید مثلا
بصورت مقاله .انشاءنقد و بررسی و غیره هستند باید از سوال های بازپاسخ استفاده کنند
صفحه 17:
۱-روایی سوال :
یعنی نشان دهنده کارایی سوال برای اندازه گیری عملکرد تحصیلی کمرتبط با هدف آموزشی مورد سنجش است .
۲-پایایی سوال :
معنی که نتیجه حاصل از سوال تا چه اندازه از ثبات و پایایی برخوردار است به عبارت دیگر اگر عملکرد
تحصیلی دانش آموزی را دوبار با همان سوال و تحت همان شرایط مورد سنجش قرار دهیم نتایج به دست امده تا چه
اندازه به هم شبیه است .
عواملی که بر میزان پایایی سوال تاثیر منفی می گذارند :
عوامل بیرونی :حستگی .دلهره ونگرانی دانش آموز هنگام پاسخ دادن به سوال» پیماری دانش آموز در زمان امتحان
عوامل درونی:طولانی بودن سوال.خیلی دشوار یا آسان بودن سوال.بیارتباط بودن سوال با محتوای ارایه شده:نا آشنا
بودن نوع سوال برای دانش آموز
۳-عملی بودن
رعایت نکات زیر می تواند در تهیه یک سوال خوب موثر باشد:
۱-تطابق سوال با هدف های مهم یادگیری ۲-قابل فهم بودن سوال برای دانش آموز ۳-خیلی دشوار پا آسان نبودن
سوال ؟-اجتناب از نوشتن سوال عين متن کتاب۵-دادن زمان کافی برای پاسخ به سوال هاء-قرار ندادن بیش از یک
هدف در سوال۷استفاده از موقعیت های جدید در طرح سوال8-آشنا بودن نوع سوال برای دانش آموز
به |
صفحه 18:
موقعيت مناسب به بهبود فرايند يادكيرى مدد مى رساند و موجب بهبود کیفیت یادگیری کلاسی می شود در این
یا توبیخ دانش آموزان نیست بلکه این | ll تقص قاو حم
هایی انجام می گیرد که هنوز فرصت اصلاح انها وجود دارد وهدف اين ارزيابى جبرن ! ن نقص ها توسط معلم یا
دانش آموز است.ارزشيابى تكوينى يا مستمر با فرآیند یاددهی -یادگیری یکپارچه می شود ودر سرتا سر دوره
آموزش تداوم مى بابداين نوع ارزشيابءهم بر ايند يادكيرى وهم به بازده يا فراورده هاى ياد كيرى ASE
دارد.بازخورد حاصل از ارزيابى تكوينى به دانش آموزان فرصت مى دهد تا نسبت به انجه ياد مى كيرند توجه
:مهارت ها و توانایی های فکری خود را پرورش دهند وبا کسب آگاهی از نقاط قوت وضعف He peg
رسیدن به هدف های آموزشی رفع نارسايى ها و پرورش و تقویت جنبه های مثبت خود گام بردارند.بازخورد
توصیفی عبارت از ارائه اطلاعات به دانش اموزان درباره کیفیت پیشرفت انهاست .
دانش اموزان ابتدایی وسال های اول راهتمایی تحصیلی بیشتر برای رسیدن به هدف های کوتاه مدت تلاش می
ند و کمتر درمورد هدفه های بلند مدت می آندیشند لذا به ارزشيابى هاى مستمر ومنظم واكنش مثبت ترى نشان
می دهند.به همین دلیل.تا کید نظام آموزشی در این سطح باید پیشتر به ارزشیابی های تکوینی ومستمر معطوف باشد.
اعتماد به نفس در داد
اهداف ارزشیابی تکو: آموزان۲-فراهم آوردن شواهدمعتبری در مورد
یادگیری درسی ۲-مشخص Saf نقاط ضعف وقوت دانش آموزان درفرایندیاددهی ویاد گیری ؟-پرورش روحیه
تحقیق, تفکر تلاش»ابتکاروخلاقیت دانش آموزان ۵-تشویق به استفاده از راهبرد های فعال یا گیری۶-مطلع كردن
دانش آموزان از سطح عملکرد مورد نیاز
صفحه 19:
۲- ارزشیابی تشخیصی: این ارزشیابی با هدف تشخیص مشکلات یاد گیری دانش آموزان در یک موضوع درسی به
کار می رود و از کچ قهمی هایی که منجر به اشتباهات آنان می شود ؛ می توان تصویر دقیقی به دست آورد .
۳- ارزشیابی ترا کمی :در ارزشیابی تراکمی تمام آموخته های دانش آموزان در طول یک دوره آموزشی تعیین می
شوند و هدف أن نمره دادث بهدانش اموزان و قضاوت در بارهاثربخشی کار معلم و برنامه درسی .یا مقایسهپرنمه
های مختلف درسی با یکدیگر است .هدفه ارزشیابی تراکبی هم نمره دادن و اتخاذ تصمیم های پرورشی و هم ین
کار معلم و میزان توفیق او در پياده كردن مراحل مختلف طرح آموزشی است .
صفحه 20:
با اين کار یادگیری دانش آموزات بچبود می یابد.علاوه بر آن به معلم کمک میکند تا در صورت لور
آموزش خود تجدید نظر کند.معلمان زمانی از اطلاعات حاصل از ارزشیابی بیشتر بهره می برند که:
۱-بررسی کنند کدام دانش آموزان به تمرین نیاز دارند. ۲-دستور العمل هارا بر اساس
نظر مداوم قرار دهند۳-روی کار آمدی مهارت های تدریس ود تأمل کند.؟-یش از تدریس یک واحد درسی و
ليم برنامه آموزشی برای تک تک افراد یا کل گروه,پیش آزمون به عمل آورند.۵-از طریق هم گروه کردن دانش
آموزانی که کمتر درک می کنندبا آنها که درک بهتری نشان می دهند.تسهیلاتی مشابه معلم خصوصی فراهم آورند.
يدست آمده فورة تجديد
چگونه می توانیم از ارزشیابی برای ایجاد مسئولیت در دانش آموزان و پیشرفت یادگیری آنان استفاده كنيم 7
دخالت دادن دانش آموز در ارزشيابى به اين معنا است كه دانش آموزان از اين طريق ید می گنر که چگون از
پدست آمده از ارزشیابی برای مدیریت خود استفاده کنند:ب
رسیدن به مراحل بعدی برنامه ریزی کنند.
ابی دخالت دارندهممکن است:
۱-ویژگی های کار خوب را مشخص کنند.۲-نمونه کار های واقعی را با توجه به ذاهنمای نمره دهی ارزیابی
کنند.انان با درک زبان نمره دهی میتوانند نقات قوت خود را بشناسندو برای بهبود کار های خود برنامه ریزی
کنند.۳-نمونه کارهای پی نام ونشان رااصلاح کنند.؟-آزمون های تمرینی را براساس میزان در کشان از هدف های
آموزشی و مفاهیم اساسی موضوع درس طرح کنند.۵-یا دانش آموزان دیگر پیرامون پیشرفتشان صحبت
میکنندو تعیین میکنند چه زمانی به موفقیت نزدیک می شوند.
دانش آموزانی که در ارز"
صفحه 21:
اینجا طرحی پیشنهاد می شود که دانش آموزان بر اساس سه پرسش از خود در جهت خود ارزشیابی گام بر می دارند.این سه
ش عبارت اند ازء
پر
الف)می خواهم به کجا برسمندانش آموزان برای پاسخ گویی به این پرسش باید هدف های آموزشی را به نحو روشن
بشناسند.معلمان موظف اند با ارائه توضیحات واضح و مداوم در امر درک هدف یاد گیری:به دانش آموزان کمک كتند.معلمان
زمانی به این هدف دست می یابند که:
۱-جملاتی مانند((من می خواهم یاد بگیرم که...))رابرای بیان کردن هدف های آموزشی به کار گیرند.
۲-از دانش آموزان بخواهند هدف های آموزشی را با صدای بلند بخوانند.
۳-آنچه را که دانش آموزان باید انجام دهند از آنچه که باید یاد بگیرندهمجنا سازند.
ن را آگاه کنند که چرا به ید گیری یک مفهوم یا مهارت
اه مرتبط می شوند.
؟-دانش آمو
يعون واد
۵-هدف های آموزشی را در کلاس درس پیاده کنند.
۶-نمونه کار های برجسته و نیز کار های با کیفیت پایین را به دانش آموزان نشان دهند تا آنان تفاوت ها را ببینند.
ب)درحال حاضر کجا هستم:دانش آموزان میتوانند نمونه کار های بهتر وبیجسته ترهمقایسه وسعی کنند تفاوت ها را تشخیص
دهند.
پ)چگونه فاصله ام را کاهش دهمنارزشیایی برای یادگیری به دانش آموزان کمک می کند که برای حرکت از موقعیت فعلی
به سمت رسیدن به هدف نهایی چه کنند.دانش آموزان باید راهکار های مبتتی بر پرسش و پاسخ را برای از بين بردن فاصله
موجود تا هدف نهایی بیاموزند.