صفحه 1:
)
Z
بررسی کتاب درسی
صفحات:۵ه|-< ۱0۰
صفحه 2:
SE ——
آگر در مقداری معین از یک نمونه آب به ترتیب ۷۳ و ۱۸۴ کرم از یونهای "۷48۳ و 1۵( و مقدار کافی از یون 500۳ وجود 7
| داشته باشد؛ پس از تبخیر آب. نسبت جرم نمك بذو,
آب سدیم به جرم نمک بدون آب منیزیم به تقریب کدام است؟
”7 2 1
bs رب )0۱۶ , ۷/۵۲۴ , 2۲۲۲ , 9۲۲ : رامع
0 زه SO; ۰ 18۳ +0
9 و24 ۳ Hors, "46 genet ۱/۴۵ ۴ ۰ ۱۵۸ ۵ va |
Wen 2۸ / ۱۲۰
۸۰ ع سح موویمبر51۱۸9 = 4و0 ۳۹۰ = ig
اگر در مقدار معینی از یک نمونة آب» به ترتیب ۱۹۵ و ۱۸۴ گرم از یونهای "2۳۳ و 2 و مقدار کافی از 50۴ وجود داشته
أ باشدء پس از تبخیر آب, تفاوت جرم نمک بدون آب سدیم با جرم نمک بدون آب روی, چند گرم است؟
(O=\F , Na=vy, S=ry , Zn="d : g.mol”’ ) i
7 وم ۸۵
۳ ۹۴ ۱۱۳۴
ی ی ی ی دس am
تجربی خارج 1۸
۵- اکر فرمول شیمیایی قسفات فلزی بهصورت ,(:۳0) ,25 باشد. فرمول شیمیایی سولفید و نیت
i,
ات دم وه جدول ی تست tak age ریاضی ذاخل ۹٩
XS ۲ A .X(NO,), ۰2660 0 5 ۸۰
26 ج35 y.XNO, .X(SO,), ۳
.(.(90). .جرا 9
صفحه 3:
۳ 7 are a eee
صد جرمی نیتروژن و ۲۰ در صد جرمی کربن مونوکسید. از روی 9 Or Oy gee te 9 V+ SO, مخلوطی گازی دارای ۱۰ در صد جرمی -۱
کاسیم اک سید عبور داده می شود. نسبت در صد جرمی نیتروژن به اک سیژن و ذ سبت در صد جرمی کربنمونوک سید به اک سیژن, در مخلوط گازی .
۰ ثیب از راست زه وکام استا؟
خروجى. از را ام 3 داخل ۹٩
yaad ۲/۵ ۵ ۲ ۳ ۳3 ۴ ۵۵ ۲۸۵ رم
ae 5 30 0
CaO 50 * 100= 33/3%: 00
۰ میلیلیتر محلول که دارای ۰/۰۲ مول نقره نیترات است با چند میلیلیتر محلول که هر لیتر از آن دارای ۲۲/۸ گرم منيزيم کلرید .
«است» واکنش کامل میدهد؟ (ازانحلال رسوب. صرفنظر شود. "۵.۳01 : ۸-۱۰۷ , 01۳۵/۵ CN=1F, Mg=r¥, ]
(MgCl, + ۲۸۸/0, « ۲ ۸06۱+ ۱۸9600:۱۸ عاج ۴۱۶ ۲ ۳۵۱۲ تجربی خارج
4 0/02 mol ۲۰۸ = ۲۸/۴ ۳
۱70 9 Nig. dave Poe
|۰۲ molagnos X | ml VL ١/55 Qugcia */*°9uger * FR WA’ 0b > ۶۱/۰۷ mL
درصد يتاسيم هيدر وكسيد و غلظت به di ار ذا پتاسیم هید در ۱۱۲ گرم آ arte
برصد جرمی پتاسیم هیدروکسید و غلظت مولی تفریبی محلول: به ترتیب 0 co 05 مان وول بتأسيم هيدر 5
راست به جب وكدام اسث؟ (إز تغيير حجم آب جشم بوشى إفود. "أمطع : فاك زع-0 ر حلم تچ ,ری وه
vA i ۷. ۴۶ ۲۴ ان any. MG FIFE AAC)
نمسا تا _ ۰7/۰ 4 = 1
ا اس رسب 0 شا يه
صفحه 4:
oe —
آیا نمکها به یک اندازه در آب حل میشوند؟
آمارها نشان میدهند که نزدیک به ۲ درصد از جمعیت کشورمان سنگ کلیه دارند. این
بیماری افزون بر زمینه ژنشناختی میتواند به دلیل تغذیه نامناسب. کمتح رکی؛ مصرف بیش از
حد نمک خوراکی: نوشیدن کم آب. مصرف پروتئین حیوانی و لبنیات و نیز اختلالات هورمونی
ایجاد شود. آیا بین میزان حل شدن نمکها در آب و تشکیل سنگ کلیه رابطهای وجود دارد؟
7۲ برای پاسخ به اين پرسش, دانستن و درک مقهوم انحلال پذیری ضروری است. وه
toy tte $592 Le oo! REISE | نشان دهندهٌ رسيدن :
جدول ۱ اتحلالپذیری برخی مود را در آب و۲۵ تشان میدهد"
جدول ۱-انحلالپذیری برخی مواد در آب ۲۵:0)
ee ۱ سس
baa | كد در ابن حم ٠١ © 000 ص ا
ay NaNOy
ام
آيد. بديهى است كه در اين دما براى تهية محلول سیر شدهای از کلسیم سولفات باید و ۰۱۲۳
CaSO,
از آن را در ۱۰۵ آب حل نمود. ۵ب
ر ‘Agcl 9 م 7 ۳
0 ۹ ۶ Cs ae 7
صفحه 5:
| انحلالپذیری , بیشترین مقداراز یک ماده برحسب گرم است که در دمای معین در ۱۳۰ گرم حلال (نه محلول) حل میشود.
بیشترین مقدار از یک حل شونده را که در ۱۰۰ گرم حلال و دمای معین حل مى شود و به حالت سیر شده برسد انحلال پذیری(5) آن
ماده می نامند.
7 خود را
pede Veg SIV نیترات را در ۲۵ درون ۲۰۰۵ آب بريزيم» پس از تشکیل محلول سیر
مهد ی ay NaNO,
) چند گرم محلول بهدست میآید؟
در دمای ۰۲۵6 انحلالپذیری سدیم یرات یر با ٩۲ است در وافع حداکتر ۲۵ از آن در
۵ آب حل میشود و در اين دما ۱٩۲۵ محلول سیرشندة سدیم نیترات پدید میآورد. براساس این 31
ogy Ol a paw VAN Sle cans ۰ آب حل موشود و؟4] محلول سيرشده يديد مىأورد.
جند كرم سدي نتوات دم خر ای ماد
reg 0 fe 7 3 ۱۹۰۵-۱۸۹۵ سیم ات جام ده رف بای
صفحه 6:
wee انحلال پذیری
پیشترین مقدار از یک حل شونده را که در ۱۳۰ گرم حلال و دمای معین حل ge شود و به حالت سیر شده برسد انحلال پذیری(5) آن
ماده می نامند.
مقدرنعک برحسب گرم
0 --- (و)انحلال بذیری
مقدر آب برحسب گرم
۳93 لدم - لتحا زيسديرى -
a ete CO oe eel ak ean
ی
صفحه 7:
سس 7 DNR eae
اگر انحلالپذیری پتاسیم کلرات در آب در دمای معینی برابر ۲۰ گرم باشد. در ۵۰ گرم از محلول سیرشدهی پتاسیم کلرات در اين دما به
تقریب چند گرم از پتاسیم کلرات وجود دارد؟
yey ۸/۳0
انحلال پذیری ۲۰: در ۱۰۰ گرم آب .
موجود است
- انحلالپذیری لیتیم سولفات در دمای
۱۰0 ۱۴
انحلال پذیرک TF در ۱۰۰ گرم آب .
موجود است.
ك
A
۷
ver ۱۳/۵
۰ گرم پتاسیم کلرات
= جرم محلول < ۱۲۰ گرم
20
9 2 يريد محلول 509 < :۶۵۸0
معين ۴۰ گرم است. چند گرم از اين محلول سیرشده در همان دما دارای ۴ گرم لیتیم سولفات است؟
WEE ieee
18 كرم ليتيم سولفات ١
as ۰ گرم
,140
M09 loo _ 14g
409 Li2zso4
۴8 محلول = 491i2so4 X
صفحه 8:
دص 0
/
- انحلال بذيرى سديم نيترات در دماى 0 10 برابر ع ٩۲ در ۱۰۵ آب است. ۱۹۰۵ سدیم نیترات را در درون ۲۰۰۵ آب 0 10 مسى ريسزيم. جسه
یت در و
با در زان ول آب وجود ره 500 ح بوجي * محليل 960 - 9
رب رت شک ساب سر Sac تب
ای سل لو لت 1۷۲ 10 و
1 rr re 18
ك
iS
وج رح ادرصد جرمى 0
صفحه 9:
DBS 4 نش
۲ اغلب سنگهای کلیه از رسوب کردن برخی نمکهای کلسیمدار درکلیهها تشکیل
5006 ات با
میشوند با اين توصيف: u
آ) مقدار این نمکها در ادرار افراد سالم از انحلالپذیری آنها کمتر است یا بیشتر؟ چرا؟
چون در افراد سالم نمکهای کلسیمدار (سازندة سنگ کلیه) تهنشين نمیشود. پس مقدار این
نمکها در ادرار این افراد از انحلالپذیری آنها در 6 ۳۷ کمتر و محلول سیرنشده است.
ب) در افرادی که به تشکیل سنگ کلیه مبتلا میشوند. مقدار این نمکها در ادرار از
انحلالپذیری آنها کمتر است یا بیشتر؟ چرا؟
ابتلا به سنگ کلیه نشان میدهد. نمکهای کلسیمدار (سازندة سنگ کلیه) تهتشین میشوده در
واقع مقدار این نمکها درادرار این افراد بیش از انحلالپذیری آنهاست.
له
pam, : 7 60
1 4 تب 2
ل
صفحه 10:
a
۲ ۳-شیمی دانها عنواد خل شوتدة جامد را براساس اتحلالپذیری در
صورت زیر دستهبتدی می کنند:
۳۹
و sles اتاق يه
مواد محلول مواد کم محلول مواد تامحلول
انحلا ليذ يرى م t 1
Ve Ve
هر یک از تر کیبهای جدول ۱ را در این دستهیتدی جای دهید
شكر 6 ۵ محلول
سدیم نیترات NaNO, ۲ محلول
ges کلرید NaCl ۳۶ محلول
كلسيم سولفات CaSO, ۳ كم محلول
4 کلسیم فسفات 9 ۳ نا محلول
af نقره کلرید AgCl ۳ نا محلول
1 7 باریم سولفات BaSO, ۲ نا محلول
ات با
لب
صفحه 11:
—
دريا تيد كد a a I اما تأثير دما بر ميزان
انحلا بذيرى آنها يكسان نبست SSSA sgh >
افزایش یافته و برخی دیگر کاهش مییابد (نمودار ۲) ] al
| نمودر ۰۲ 5995893955391588 میده میشود که برای هر نمك براساس آزمایش واز سر
دادههای تجربی آن به دست آمده است. مطابق این نمودا با افزایش دماء انحلالپذیری اغلب 4 ۳"
co
CO ws
انحلال پذیری(گرم حل شوندهدر- ۱۰ گرم آب)
2
نمودار ۲-انحلال پذیری برشی ت رکیبهای يونی در آب برحسب دما |
صفحه 12:
نمودار انحلال پذیری نمک ها بر حسب تغیبرات دما رسم می شود
زیرا علاوه بر مقدار آب و نمک به دما نیز وابستگی دارد.
در نمودارهای انحلال پذیری - دماء مکان هر نقطه معنی مشخصی دارد
هر نقطه روی نمودار در دماهای مختلف محلول سیر شده آن ماده می باشد.!
تقاط زیر وبالای خط بهتوتیب محلول های سیرنشده و فراسیرشده را
نشان مي دهد.
60
Temperoture °C
Solubility kg /100 kg woter
صفحه 13:
1
ات
اند ۱) محلول سیرنشده : در نمودارهای انحلال پذیری هر نقطه . در هر دما که زیر خط منحنی انحلال
٠ پذیری قرار می گیرد. محلول سیرنشده است. اگر به این محلول ها . مقداری حل شونده اضافه شود . در
محلول حل می شود. مقدار ماده ی حل شده در اين محلول ها از میزان انحلال پذیری ماده کمتر است .
.2 این محلول . پایدار و ماده حل شونده . ته نشین نمی شود.
ور 2 ان 9
a ۲ محلول سیر شکه : در نمودارهای اتطلال پتایری هر تقطه در هر دما که روی خظط منحنی انحلال
يذيرى قرار مى كيرد. محلول سیرشده است . اگر به این محلول ها دردمای قابت. مقداری حل شونده
اضافه شود . تمام آن رسوب میکند. مقدار ماده ی حل شده در ابن محلول ها همان مقدار اتحلال پذبری:
ماده است واگر دما تغییر نکند. این محلول پایدار بوده و ماده حل شونده ی آن ته نشین نمی شود.
ie
۸ ۳) محلول فراسیرشده : دز تمودارهای الشلال پذیری Ae در هرقما که مالای خظ منحتی انحلال
we
رسوب کرده . به طوری که رسوب رشد کرده و در تمام محلول گسترش می پاید . ( پلور ساژی )
این محلول ناپایدار است و مقدار ماده ی حل شونده در این محلول از میزان انحلال يذيرى ماده ب
صفحه 14:
27 نمودارهای صعودی : یعتی فر آیتد حل شدن گرماگیر است. شیب متحتی مثیت بوده و در این نوع حل
شدن ها . انحلال پذیری يا دما رایطه مستقیم دارد. ( مانتد : ۳۵۳۲6۲ (KCI 5 KNO;y
eS
ae نمودارهای فزولی یعتی قر آیند حل شدن گرماده است.
آشدن ها . اتحلال پذیری با دما رایطه عکسی دارد. « مانند : ,۰ 1+5)
صفحه 15:
با توجه به داده های جدول رو به رو به پرسش های زیر پاسخ دهید :
الف) تغییر دما بر انحلال پذیری کدام ماده تأثیر کمتری دارد؟ ۸۵
ب) انحلال پذیری کدام ماده با افزایش دما کاهش می یابد؟ بر
متحنی انحلال پذیری مریک از مواد ۰۵ 8 و 6 را در تمودار
زیر تعیین کنید.
صفحه 16:
ال-0 2/009 8ل 1
8اه بينديشيون ص 060
8
با توجه به نمودار ۲ به پرسشهای زیر پاسخ دهید. در حدود ۲۳2 a
) انحلا ل يذيرى لمتده سهلفات د. ۸۵:6 چند گرم است؟ در چه دمایی انحلالپذیری آن 7 7
برابر با ۲۸۵ است؟ دمای ۵۰10 7 1
ب) هریک از نقطههای 1 و 6 نسبت به منحنی انحلالپذ؛ اندهنده چه نوع 1
B
— نقطه 0. محلول سيرنشده و نقطة 13 محلول فراسيرشده را نشان مدهد. هر نقطه روی منحنی "۰ اساسا
انحلالپذیری, محلول سيرثده را در آن دما نشان مىدهد و نقاط زيرمنحنى, محلولهاى سيرنشده و , ٍ
قطیای بالای مه (ما فک بهآن) مخز رای کید رشان هي psd. | i
اكر تقطداى مائئد 9 (بالاثر اذ منحني) فاصلة زبادى نا متحنى احلا يذيرى داشت بايد .
امحلول سیرشده همرا با مادة جامد اضافی تهنشین شده در ظرف را تشان میدهد.
پ) هنگامی که چ۱۳۳ محلول سیرشد؛ لیتیم سولفات را از دمای ۲۰76
أمى كنيم؛ جه رخ مى دهد؟ توضيح دهيد. 3
انحلال بذيرى ليتيم سولفات در 7٠0 برابر با !7 و در 7٠١0 برام YOR است. با اين توصيف
اكر 11 محلول سیرشده را از ٠١60 نا 7١0 كرم كنيم اننظار میرود, ۸۵ < ۱۲۵۵ - ۰۱۳۳۵ لیتیم
اسولفات جامد تهنشین شود.
صفحه 17:
0
سا انحلال پذیرنی کدآمتر کیب نوی کمتر یذ دما وایسته اشت؟ جرا؟ =o ی
سدیم (NaCl) ou JS زیرا نمودار ۲ نشان میدهد که با افزایش چشمگیر دما (از 6** تا ۰۱۰۰۳
انحلال ذیری آن به میزان کمی (۵ ا ۶ گرم) افزايش مىيابد
ث) نقطة 4 روى نمودار انحلا ليذيرى 101. عرض از مب دأ آن نام دارد. اين نقطه نشان دهندة
جيست؟ توضيح دهيد._نقطة 4 (عرض از مبدأً) نشان دهندة ميزان انحلال بذيرى 101 را در دماى ©" ٠ نشان مى دهد.
صفحه 18:
عرض ازميدأ : محل برخورد نمودار منحنی انحلال پذیری با محور [ ها را عرض از مبداً می گویند. و عدد
موردنظر بر روی محور را میزان انحلال پذیری در دمای صفر درجه را نشان می دهد.
8
عرض از مبدأ + © ( شيب خط ) < 5
52-51
2
ود
يننا
ون
0
»
2
صفحه 19:
با توجه به جدول زیر پاسخ دهید,
اش
100gH,0 ss al hee gn Dae lle
۳۹۱/۵
teal eg gy og 80
گاهشن رافکه امس 5 ۰ ۲۱ ۲۱ 9
أ ب) عرض از مد این نمک جند است؟ جرا؟ ۱
8 عرض از مبدا یعنی انحلال پذیری در دماى صفر
ب) به كمك جدول بالاكدام معادله ى زير رابراى انال بذيرى [5) ليتيم سولفات در دماهاى مختلف [0) مى تون ارأنه نمود؟ جرا؟
جون شيب اين منحنى منفى است
60د © ان S=0/150436
صفحه 20:
إييوند با رياخ SF
O ند با ریاضی شا
۱ دانشآموزی از منابع علمی» انحلالپذیری (5) سدیم نیترات را در دماهای گوناگون (0) c
Joe Gilles زیر gl Seal 638 ادسث: oO
۰ ۳ :۱ + 000
۷۲ ۸۰ AA AF
او توانست با استفاده از دادههای این جدول, معادله «۷۲+ 0 3۰/۸ را بهدست آورد.
ای نوشتن معادلةٌ یک خط میتوان با داشتن مختصات دست کم دو نقطه از آن خط مان
ادوس وهی آوچگره وان ساهلدصیت ایلیا بای سح راو دی متسه ام در هار يعس
۳
x
: بهصورت زیر عمل کرد af aA
اين رابطه براساس AX) لإ نوشته شده است. برای وایستگی دمایی انحلالپذیری» MO) 5 میتوان
20 ۱ لاحلا
اد بابلا از
قلت +
-S,
8-8 0-9
٩-۷۲ - ۰/۸5 ج- 0 2۰/۸0 + ۲ 4
صفحه 21:
ب) انحلالپذیری سدیم نیترات را در ۷۰۳6 پیشبینی کنید.
3 ۸6۷۰۷۲۱۲۸ /۰- 5ج گت ۸+۷۲ 3-۰
۲-باتوجه به جدول زیر معادلهای برای انحلالپذیری پتاسیم کلرید برحسب دما بهدست آورید.
© ۰/۳۵+۲۷-وب
Yams
۲۷ ۲۲ VA fF
7٠ با مقايسة دو معادلةٌ بهدست آمده برای سديمنیترات و پتاسیم کلرید:
جون شیب خط سدیم نیترات (۰/۸) بیشتر از شیب خط پتاسیم کلرید (۰/۳) میباشد پس اثر دما بر
Maal دير فى سدم ثيترات بيش اسه
ب) توضیح دهید چرا در هر دمایی انحلالپذیری سدیمنیترات بیشتر از پتاسیم کلرید است؟
ex 5! gaye برای:سدیع: بعرات (۷۷) ان ساسيج کلزید “el pee (YY) ی در ۳۳6:
[] انحلال پذیری یم نیترات بیشتر از پتاسیم کلرید میباشد. از سوی دیگر شیب خط انحلالپذیری سدیم
شفرات (۸/*) نیز یقن از بتاسیم کلرید (/۰) اث .با ترجه بدا امن دی عامل».دو هن دماین» اتحلال پذیزی|
+1270 از ان در آب پیشتر است.
۱
۹-۷ ry
Gs
4
S-S, _S,-S
9-8 0-8
صفحه 22:
ERLE 5 د 7
١ اعلا يري سكي "1-١16 aa -3 تيديت مي iS جند مود ازعبرتهاي زیر دبا این نمک درست اس
اف انعا يري ابن نیب pel
100-5( لكيه
3 منکن nop Majo lc ga باعل 7 ند تک
a dja pepe با تیک مل “gla ار
دما انحلال پذیری آن إفزايش مى يابد
ft gla Fc lal lel cabo | مک ده ی دج
ne r¢ ۲
وج ۱
صفحه 23:
re VX تلظ
: با توجه به شکل روبه رو اگره۳۰ گرم پتاسیم کلرید در 8 ۶۰۰ آب با دمای ٩۰۹6 حل شود. اين محلول به
| تقريب در كدام دما (0”)به حد سير شدن می وسد؟
vee ۳ Yer ۱۳0 |
300 9
6009 0
2
3
۶ ۴5
2
(انحلال پذیری (گرم حل شونده در ۱۰۰ گرم آب
صفحه 24:
سس سس ا م ا
اگز مخلول سیرفنده شکر(ساکار ,0 ]كو ©) قر 188 گرم آب فردقمای معین خهية شونه چرم کل مخلول, بر چند گرم و شمار |
مول فاى ساكارز حل ayaa تقريي 'كدام:اسة؟ (انحلال بذيرى ساكازق قاين ذماء یزاین ۳2۸ کنسف گم CEM
Yee
(O=1, C=\y, H=) : g.mol” ) تجربی خار جر ۰۱۲/»0 Hilo ee 13
20
tas ERLE og ۷۴ ۷۶۵ ۲ ۲۴۰۵۱۲۵ ۵ ۰ صر نطول |
ا f ۱۱۵ ۰۵۱۲/۵ ۴ ۱۵ ۷۵ x
۱0 1
سکررز ۱/۶۹7۵ nee TGs ۶ 2 سعکرر 1710
ساکاروز
“| 23 7 ۳ با توجه به شسکل زیره معادلة. (۲۵04۴/-+-5 را بای انحلال پذیری کدام نمک -۲۴۴ ٠
3 میتوان در نظرگرفت و تفاوت مقدار 8 بهدست آمده از روى اين معادله با مقدار آن از روى تسام |
4 شكل در دمای(9ياجه سانتیگراد. بهتقریب برابر چند گرم در ۱۰۰ گرم آب است؟ (8 دما
0 : 7 است)
ibs 7 له 50, + ٩٩ تجربی داخل shag ics
ait S= 0/35(76) + 26= ۱/۹ 8 پتاسیم ۲
ae سدیم کلرید, ۱/۸ -50- 25 لا ۲
a اه 2/6 YN سديم کلریده )©
57 10 16 4 0 60 70 80 90 0
ها («رجه سانتی Goh
صفحه 25:
