صفحه 1:
بسم الله الرحمن الرحیم
صفحه 2:
* فصل 6 کتاب زبان و تفکر نیک لا
oe! تفکر ند
صفحه 3:
* مقدمه
* نیاز به حل مسائل ویژگی رایج زندگی ماست.انواع گوناگون
مسائل وجود دارند که دامنه ی آنها از ساده تا پیچیده و جزیی تا
به مخاطره انداختن زندگی متغیر است.
* مسائلی که مردم به آنها می پردازندبسیار متنوع اند بنابراین با
این پرسش مواجه هستیم که مسئله چیست؟گراهام و
آخیل(1994) استدلال می کنند که مشکل هنگامی بوجود می آيد
که مردم نمی دانند چگونه از جایی که هستند(حالت شروع) به
جایی که می خواهند بروند(حالت هدف) برسند.این توصیف
تعدادی از عناصر اساسی مسائل را نشان می دهد.هر مسئله ای
یک حالت شروع دارد یعنی وضعیتی که شما درگیر آن هستید.
صفحه 4:
تنها چیزی را مسئله می گویند که نمی دانیم
* پرای هر مشکلی انواع گوناگونی از فرایندها یا
کنشهایی که ما را قادر می سازند تا از یک
موقعیت به موقعیت دیگر برسیم وجود دارند
که عمل کننده ها نامیده می شوند.
صفحه 5:
٠ مشخصه دیگر بسیاری از مسائل اين است که
فرايتدق كه از خالت شروع به خالت هدف wb
می شود در یک مرحله قابل دسترس نيست-
شما مجبورید از میان تعدادی از مراحل
واسطه ای به حالت هدف برسید.
صفحه 6:
انواع مسئله
رابرنسون(2001) نشان می دهد که می توان
مسائل را بر طبق نوع راه حلی که مورد نیاز
است مقوله بندی کرد.یکی از راههای تفاوت
گذاشتن بین مسائل ,سطح آگاهی مورد نیاز
برای حل آنهاست.برای حل برخی مسائل نیاز
به آگاهی قبلی نداریم اینها را دانش - فقیر
می نامند.
صفحه 7:
* اما مسائل دیگر را دانش- غنی می نامند یعنی
راه حل مستلزم دانش قبلی است.
* می توان راهبردهایی را که برای یافتن راه حل
های مسائل دانش - فقیر بکار می روند در
مورد انواع مسائل بکار برد. cl gles حوزه -
گسترده است.اما راهبردهایی که برای یافتن
راه حلهای مربوط به مسائل دانش- غنی مورد
استفاده قرار می گیرند معمولا فقط برای نوع
خاصی از مسئله مفید هستند, بنابراین حوزه -
محدود است.
صفحه 8:
* مسائل زمانی خوب تعریف می شوند که حالت
شروع و حالت هدف به روشنی مشخص شده
باشند.بعلاوه مسائل خوب تعریف شده کنشها
پا عمل کننده هایی را هم که مجاز یا منع شده
٠ مسائل بد تعریف شده , یکی یا تعدادی از
پارامترها (حالت شروع,حالت هدف,عمل کننده
ها(عمل کننده های منع شده) شناخته شده
نیست
صفحه 9:
* همچنین می توان مسائل را بصورت رقابتی و غیر رقابتی
مقوله بندی کرد.مسائل غیر رقابتی مسائلی هستند که در
آنها بگتفرد.یا یگ گووم لازم است:واهبجلن :رز بزای
مسئله پیدا کند اما با دیگران رقابت نمی کند.این مسائل
نوعا معماهای یک بخشی هستند و معمولا خوب تعریف
شده اند اما دانش- فقیر و حوزه - گسترده هستند.
مسائل رقابتی مستلزم رقابت با دیگران و هدف آنها
شکست دادن طرق مقابل است.اين مسائل نوعا
بازيهاى جندبخشى (مانند شطرنج). معمولا دانش- غنى و
حوزه - محدود هستند و نسبت به معماها خوب تعريفه
نمى شوند.
صفحه 10:
رویکرد گشتالتی
رویکرد گشتالتی از مطالعه ی ادراک برخاست
و یکی از عقاید پایه ای آن بود که مردم,کل یک
شیء را درک میکنند نه مجموعه بخشهای Ul
را , اين رویکرد به حل مسئله گسترش یافت و
روانشناسان گشتالتی بر اين باور بودند که حل
مسئله مستلزم درک کل ساختار آن است,نه
تمرکز روی تک تک عناصر تشکیل دهنده آن.
صفحه 11:
انسان روانشناسان کشتالتی اعتقاد دارند که
راه حلها از طریق بینش به مسئله روي می
دهند و بینش زمانی روی می دهد که آزمودنیها
مسئله را بازسازی می کنند.بینش زمانی روی
می دهد که آزمودنیها به طور ناگهانی از پاسخ
آگاهی می يابند.
صفحه 12:
رویکرد گشتالت و تفکر
مطالعات گشتالت به اين عقيده منجر شد كه
انواع تفكر وجود دارد كه مى توان انها را در
حل مسائل بكار برد.ورتهايمر(1945) بين تفكر
بازآفرينشى و تفكر آفرينشى تمايز قائل
شد.تفكر بازآفرينشى مستلزم استفاده از
تجرية ق قبلى در خل مسئله يراق حل مشائل
جديد است.
صفحه 13:
* در صورتی این رویکرد می تواند مفید باشد که بتواند به
مسائلی نیز منجر بشود زیرا افراد به ساختار مسئله توجه
نمی کنند و ممکن است راه حلهای ساده تر دیگر را
بنابراین تفکر بازآفرینشی ممکن است از نظر ساختاری
بی هدف باشد(رابرتسون,2001). و ممکن است به _
شکست در یافتن یک راه حل دیگر يا یک راه حل ناکارآمد
prio شود.از سوی دیگر ,تفکر آفرینشی مستلزم درک
ساختار زیربنایی مسئله است و به احتمال زياد به
بازسازی مسئله يا بینش در رام حل منجر می شود.
صفحه 14:
۰ تفکر باز آفرینشی و حل مسئله
روانشناسان گشتالت استدلال کردند که درباره تجربه
گذشته و تفکر بازآفرینشی نظیر آمایه ی حل مسئله
و تثبیت شدگی کارکردی ,چند اثر منفی احتمالی
وجود دارد.آمایه حل مسئله زمانی روی می دهد که
آزمودنیها ابتدا حل یک مجموعه از مسائل را به شیوه
معینی یاد بگیرند.بعد راه حلي كه بكار رفته است
بصورت یک عادت(یا یک آمادگی ذهنی) درآید.حتی
اگر راه حل ساده تر دیگری وجود داشته باشد.
صفحه 15:
* تثبیت شدگی کارکردی زمانی روی می دهد که
ما روی کارکرد طبیعی یک موضوع تاکید می
کارکرد می تواند استفاده های دیگری داشته
صفحه 16:
* ارزیابی رویکرد گشتالتی
رویکرد گشتالتی د مطالعه حل مسئله تاثیر
بسیار زیادی داشته است.روش اساسی نها
برای مطالعه ی حل مسئله ها گزارش های
کلامی بود كه هنوز هم در بیشتر
پژوهشها .بكار مى دود _
آيزنگ و کین (2000) یادآور می شوند که
رویکرد پردازش اطلاعات تا اندازه زیادی
مدیون عقاید گشتالتی ,مانند تفکر بازآفرینشی
است.
صفحه 17:
. اما به رغم جذابیت تبیین های گشتالت درباره
حل مسئله,تعدادی اشکال وجود دارد.اکثر
گیرد که روانشناسان گشتالت بکار برده اند.
صفحه 18:
رویکرد پردازش اطلاعات
بخش زیادی از رویکرد پردازش اطلاعات که درباره حل
مستئله است,از کار نوویل و سیمون سرچشمه می
گیرد(1972).کتاب « حل مسئله انسانی» آنهاء بسیاری از
مفاهیم کلیدی رویکرد پردازش اطلاعات را توصيفه و تبیین
می کند.یکی از مفاهیم کليدي این است که انسانها می
توانند.همچون رایانه. مسئله را فقط با تحلیل و دستکاری
اطلاعات حل کنند. در تلاش برای حل مسئله تعدادی از
مراحل متوالی را مورد استفاده قرار می دهیم.گاهی این
مراخل بةرراة حل متجل نم الول و«متنوريميية. عقب
بركرديم و دوباره تلاش
صفحه 19:
٠ نوويل و سيمون اين نوع بازنمایی ذهنی از
مسئله را «فضاى مسئله» ناميدند.
٠ آنها اين عقايد را براى بهبود يى برنامه رايانه
ای ,که حل مسئله عمومى(625) ناميده
میشد, مورد استفاده قرار دادند.6۵۳5 به عنوان
یک الگوی حل مسئله در انسان طراحی شد و
مبتنی بر مطالعات درباره افرادی بود که
مسائل را حل می کردند.
صفحه 20:
* جنبه مهم 025 راهبردى بود كه براى استفاده
از حل مسائل برنامه ريزى شده بود.بر اساس
کارهای اولیه خود,نوویل و سیمون(1972) دو
راهبرد حل مسئله متمایز را طراحی
کردند.یکی از راهبردها استفاده از الگوریتم
است.روش الگوریتمی شامل جستجوی نظام
مند تمام راه حلهای احتمالی به مسئله است تا
زمانی که پاسخ درست مشخص شود.
صفحه 21:
رویکرد دیگر که بکار می رود استفاده از
«قواعد شست» است كه يصورت ميان برها
عمل مى کند و امکان جستجوی گزینشی
درباره محتملترین راه حلها را بوجود می
اورد.این قواعد شست را اکتشافیها می نامند
و آنها راه حلهایی هستند که اغلب نتیجه
بخشند.هر چند یافتن راه حل درست را تضمين
صفحه 22:
* راهبرد اکتشافی که نوویل و سیمون در 0655 مطرح كردند
تحلیل وسیله - هدف بود.
* تحلیل وسپله - هدف یک وسیله ی اکتشافی است كه در حل
مسئله انسانی مشاهده می شود.وقتی با مسئله پیچیده ای
مواجه می شویم.,معمولا نمی توانیم راه حلی را که مستلزم
عملیات است,پیدا کنیم.بلکه باید مسئله را به مجموعه ی خرده
هدفها خرد کنیم تا در هر زمان به یکی بپردازیم.هر خرده هدف
برای کاهش تفاوت بین حالت شروع و حالت هدف بکار
میرود.البته تعیین هدف رسیدن به آن را تضمين نمی کند و هر
خرده هدف( یا مقصود) به عمل(یا وسیله ای) نیاز دارد تا نائتل
شود:از اين رو نام تحلیل - وسیله -هدف به Yl داده شده است.
صفحه 23:
8 ارزیابی رویکرد پردازش اطلاعات
* کار نوویل و سیمون بر اساس رویکرد پردازش
اطلاعات ,در فهم حل مسئله تاثیر بسیار زیادی داشته
است.انها نظريه اى را مطرح کردند که در اين زمینه
انواع مفاهيم كليدى را بوجود آورده است.مانند
استفاده از روشهای اکتشافی در حل مسئله, و گروه
تحقیقاتی بزرگ این موضوع را مورد بررسی قرار
دادند .آیزنگ و کین ادعا می کنند که این نظریه, با کمک
های اساسی و بنیادین به نظریه شناختی ,درک ما از
قابلیت های حل مسئله در مردم را افزایش می دهد.
صفحه 24:
* خبرپردازی و بینش
* به نظر می رسد که رویکرد پردازش اطلاعات
در مورد مسائلی که نیاز به راه حلهاي گام به
گام دارند خوب عمل می کند که در آن توالی
حرکات برای رسیدن به حالت هدف لازم
است.اما به نظر می رسد که اين رویکرد در
تبیین انواع مسائل ,که روانشناسان گشتالت
مطرح می کنند یعنی مسائلی که راه حل آنها
مستلزم «بینش» است چند مشکل دارد.
صفحه 25:
* نابلیک و همکاران(2001) نشان می دهند که اين نوع
مسائل را برای رویکرد پردازش اطلاعات چالش
مضاعفی ایجاد می کنند.اول چرا مردم در حل مسائلی
که درباره آنها توانایی زیادی دارند شکست میخورند؟
دوم, چه چیزی این امکان را به مردم می دهد که از بن
بست خارج شوند و مسئله را حل کنند؟ چون مردم
اطلاعات جدیدی دریافت نمیکنند , پاسخ اغلب به صورت
ناگهانی پدیدار میشود.بنابراین این پرسش مطرح مى
شود که آیا رویکرد پردازش اطلاعات می تواند مسائلی
صفحه 26:
۶ برخی پژوهشگران نشان داده اند که بین
دارد.
* از پردازش اطلاعات درباره بینش چند تبیین
وجود دارد نظیر تبیین های کاپلان و
سیمون(1990) یا مک گرگور و
همکاران(2001).
صفحه 27:
* کاپلان و سیمون(1990) اعتقاد دارند که در
مسائل نوع- بینشی, در جستجوی یک فضای
مناسب مسئله بودن برای راه حل ضروری
است, در صورتی که در مسائل غیر - بینشی
جستجو در ميان فضای مسئله برای یک راه
حل ضروری است.
صفحه 28:
« اسسمادة از قياس ور حل مشكلة
* نوع ديكر روش اكتشافى براى حل مسائل ,انطباق راه
حلهاى جديد با مسائل مشابه گذشته است.این كار نوعى از
استفاده از قیاس است.
* قیاسها اين توان را دارند که در مورد حل مسائل اکتشافی
بسیار مفید باشند اما آیا مردم از آنها استفاده می کنند؟
یکی از راههای مطالعه ی کاربرد قیاسها اين است که به
آزمودنها مسئلهترا همزاهبا راح جل آنبدهم .و آنگاه
جسئله قیابتن مشابه:را در اختبار آنها بگذازيم,بعد عجلکزد
آزمودنیها را در مورد Sal آیاآنها ازراه حل قیاسی
استقادة :فى كتقد. نا نه مظالعه كني
صفحه 29:
به نظر می رسد که در استفاده از قیاسها یا
عدم استفاده از آنها تعدادی عامل تاثیر می
گذارند.,عاملی که به صورت گسترده بررسی
شده درجه مشابهت مسائل قياسى است .اين
مطالعات نشان می دهند که ممکن است
آزمودنیها روی محتوای سطحی مسئله (یا
مشخصه های روساختی) تمرکز کنند نه بر
شباهتهای زیر بنایی(یا مشخصه sb ساختاری)
ما اصول مربوط به مسئله يا راه حل
آن( ماتلین,.2002).
صفحه 30:
ماتلین(2002) چهار عاملی را که به نظر می
طرح ریزی می کند.او یاداور می شود که
استفاده از قیاسها زمانی افزايیش می یابد که :
au lio sly -1 مسائل به آزمودنیها آموزشهای
واضحی داده شود.
2- قبل از اينکه به آزمودنیها مسئله مشابهی
داده شودباید آنها را با چند مسئله ای که از
لحاظ ساختاری مشابهند, اشنا کرد.
صفحه 31:
8 3- به صورت غیر مستقیم به آزمودنیها گفته
شود كه راه حل مربوط به مسئله اولیه ممکن
است سودمند باشد.
۰ 4- آزمودنیها ساختار مسئله را مطالعه کنند نه
مشتخضه هاى روساختی, را.
صفحه 32:
° حل مسئله در زندگی روزانه
راه ساه ی پرداختن به مسئله ,مطالعه ی
رسمی حل آن در یک موقعیت طبیعی .مانند
خانه يا کار,.خواهد بود.اما این نوع مطالعات به
طور تعجب آوری اندک است.
كراهام و اخيل(1994) در مورد اين موضوع
تعدادى دليل مطرح كردند .اول .برخلاف
مطالعات مبتنی بر آزمایشگاه,درباره مطالعه
حل مسئله طبیعی روش شناخته شده واضحی
وجود ندارد.
صفحه 33:
s دوم: در رابطه پا درک ogi ی تفسیر
آزمودنیها از مسئله مسائلی وجود دارد و
et ممكنٍ است از تفسیر پژوهشگر
° سرانجام,برخلاف مسائل مبتنی بر
آزمایشگاه. مسائل زندگی واقعی به ندرت
پاسخ صحیح یا آرماتی دارند.بنابراین ارزیابی
عملکرد ازمودنيها دشوار است.
صفحه 34:
به نظر می رسد که در مطالعات کنترل
شده,توانایی حل مسئله به اسانی از یک بافت
به بافت دیگر انتقال نمی ub
گراهام و آخیل(1994) مدعی هستند که یافته
های مربوط به حل مسئله در زندگی واقعی
نشان می دهند که لازم است در خصوص نتیجه
گیری ها درباره تفکر رایج که از نتایج مطالعات
آزمایشگاهی راجع به نحوه ی حل مسائل
ساختگی توسط مردم بدست آمده.احتیاط
کرد.