صفحه 1:
آتشفشان ها
چکیده ؛
فعالیتهای آتشفشانی ایران بر دو امتداد قرار
دارند یکی امتداد ایران شمالی یا البرز است که
زوی ان"بظوزی کة دیدیم آتتنفشابهای i gles
angen استیلان نآرزازای: کوجک ویر رگ فزان
گرفته است و دیگری , فوس ایران جنوبی
زاگرس است که آتشفشانهای الوند و تفتان را
دزیر میگیرد: با توجه:به این" دو امتداد میتوان
گفت که امتدادهای مزبور در حقیقت امتداد
نقاط ضعیف ایران هستند.
با توجه به اینکه اکثر زلزلههای ایران در اين دو
ردیف متمرکز بودهاند (زلزلههای قوچان ,
ای بزرگ باعث وقوع رعد و برق
۲۳۷ ۱
صفحه 2:
به گزارش خبرنگارایرنا به نقل از ماهنامه
علمي»آموزشي و خبري سازمان زمین شناسي
و اکتشافات معدني کشور؛ آتشفشانها
ميتوانند سبب وقوع زلزله» ریزش بهمن و
جاري شدن مواد مذاب شوند که براساس نتایج
مطالعه جدید , ارتباط فوران آتشفشانها با
وقوع آذرخش را نیز اثبات ميکند.
گروهي از محقفان در آمریکا براي شناسايي
ارتباط فوران آتشفشانها با وقوع رعد و برق ,
اقدام به نصب ب كبونده هاف راديويي اطراف کوه
آتشفشان " دز در تزديكي آلاسکا
oa " آگوستاین " در يك جزیره
عیرمسکونی در خليج" كوك" واقع شده ۰ وتقوسا
صفحه 3:
نیز ميتوان نشانههاي این پالسها را به صورت
صداهاي " هیس" مانند در لحظه وقوع آذرخش
.از طریق این دستگاهها شنید
دانشمندان ميتوانند بااستفاده از گيرندههاي
راديويي که در نقاط مختلف کار
گذاشتهاند,پالسهاي راديويي آذرخشها را در
دريافت و از آنها براي شناسايي محل دقیق
وقوع آذرخش در يك ابر استفاده كنند و به
عبارتي , تصويري سه بعدي از شکل آذرخش
.درون ابر را ترسیم کنند
وجققان عفيدىدايد مكلام شور انا تفش تیان یی
oes لدت tees
4 أن ي nv 14
تما کر وا میدب 9
وو أذ حش در ی ی 22
By Sees ieee: جك a Ri hush
آتشفشان * آگوستاین " نشان ميدهد جرقههاي
بزرگي از دهانه آتشفشان به درون ستون
خاکستر وغبار موجود در بالاي آتشفشان پرتاب
Sunes. i
صفحه 4:
به گفته آنهاءاطلاعات
جمعآوري شده از
آتشفشان " آگوستاین "
نشان ميدهد جرقههاي
پزرگي از دهانه
شفشان به درون ستون
خاكستر وغبار موجود در ,
بالاي aT ان برتات Augustine Volcano
دون انرس قوبالات اسشتقنتان ردن عاق 25۱
: شكل کي است:ه آذرزخشن وخ میدهد nN
هنگامي که ابر خاکستر و غبار بر فراز
آتشفشان رشد کرده و ابعاد آن افزایش یابد ؛
این آذرخشها مستقل از دهانه آنشفشان و
.درون خود اين ابر شکل مي
رعد وبرق در ابرهاي بزرگ آتشفشاني از
بسياري جهات مشابه رعد و برقهاي ,الجآادشدوشود 46
درون توفانها است و از لحاظ ظاهري
شاخههاي متعددي دارد که ظرف حدود نیم ثانیه
در ابر آتشفشاني
صفحه 5:
دراین مطالعه محققان تنها موفق به شناسايي
آذرخشهايي شدند که درون ابر آتشفشاني جابه
جا ميشوند, اما در گذشته گزارشهايي
ازبرخورد آذرخشهاي مربوط به فورانهاي
آتشتفشاني با زمین , وجود داشته است.
سال ۱۹۸۰ درخلال فوران آتشفشان "سنت
هلنز" برخورد آذرخش ناشي از آتشفشان به
زمین سبب بروز آتش سوزي در هاي
اطراف کوه شد. به گفته دانشمندان »احتمالا
پین شدت فوران آتشفشان و وقوع آذرخشهاي
aren ارتباط كلي وجود دارد زیرا هرچه
یدتر باشد ذرات باردار بيشتري
sel eS ری و .و احتوال وق وقوع وع ابن
عمده دارند:
ورق ها 5۴6615 ))
سپر ها 5016۱05 ))
مخروطها 60۳65 ))
صفحه 6:
آتشفشان سپری مونا کیا در هاوا
مخروط میتواند متقارن باشد, مانند آنچه در
ورد برخي ازآتشفشانهاي آندزيتي ملاحظه مي
ردد.
مخروط میتواند بواسطه يك كالدراي مركزي
قطع شده باشد.مخروط میتواند کنده مانند
کوتاه با دهانه فركزي وسیع باشد ( مانند
مخروطهاي توفي حلقوي ) غلظت , میزان
فوران , دوره فازهاي فوراني , نوع ی
انفجاري از جمله فاکتور هاي عمده در نحو
شكل يافتن مخروط ها و (د كما نكا لمبآنان ضوزئن بالا باشد )
مي باشند.
نمایی از یک مخروط
گدازه هاي بسیار غلیظ ( یا جريانهاي
eel i تاد eR Bo Cie i Nig
صفحه 7:
در حالي که گدازه هاي بسیار رقیق و همچنین
جريانهاي پيروكلاستيك جیم و روان , بسرعت از
دهانه مركزي تل شفخط رسيوهافِ داف فشكيل كم ارتفاع مي
العنمهاتياكم يضني في توانند بعنوان حد واسط
مخروط ها و ولكانيسم ورقي محسوب شوند.
نمایی از یک آتشفشان سپری
آتشفشانهاي اخیر تشکیل بازالتهاي سيلابي و یا
جلگه اي مي دهند. اين بازالتها تجمع عظيمي از
مواد خروجی بصورت ورقي يا صفحه اي داده که
برخي از جريانها كدازه اي مساحتي متجاوز از 2
يكصد هزار (000/100) كيلومتر مربع را مي أ aps
em ن |بنكو تغيييات موعب رضحا صيق | كتمهم
baz سور کوب وس ده داده اند. وسیع —
ترین نوع ته نشستهاي آتشفشاني ورقي مواد ۳۹
آذر آواري و يا در واقع تفراهاي Ta ۹
(no ( Fallout tephra) sis) باشند که تشکیل Ia
پوشش هاي گسترده از لاپيلي هاي پاميسي و یا
خاکستر هاي آتشفشاني مي دهند .
صفحه 8:
شکل عمومي اینگونه صفحات تفرائي بيضوي
مي باشد زیرا بعلت تاثیر جریان باد در يك جهت
خاص که منطبق با جهت وزش باد است بیشتر
پراکنده میشوند بطوریکه طول آن ممکن است
به صدها و حتي هزاران کیلومتر برسد . البته
اکثر این ورق ها کم ضخامت مي باشند و حجم
بازالتهاي جلگه اي یا سيلابي و جريانهاي پیرو
le را ندارند Gus use 5
نتیجو i 0 realest
ير ی تر "رید"
at سر يا
وس ee درز 1
تسيو پست, ها ae
اعچ در زیر جريانهاي آذنآواري رو غبره مشاهده
ا98«ماگماي اولیه و يا مادر (۴۵۳۵۴۴۵۱
(magma که بواسطه ذوب بخشي گوشته
فوقاني ۱۵۳۲۱6 ۱0۳6۵۲ ) )و يا پوسته تشکیل
مي شوند.
صفحه 9:
ب : ماگماي اشتقاقي 06۲۷۵۲:۷6
magma )| )که بواسطه پدیده تفریق از ماگما ي
اولیه و یا در اثر اختلاط ماگماها Magma)
9 ) حاصل شده اند.
سنگ حاصل از ماگمای اشتقاقی
دج دیتی از تنیوایطریی تجولر علگوانی_میینوانود
مه
- دسته دوم آنهايی هستند که ضمن صعود ماگما
و تا زمان فوران ماگما, آثرا تحت تاثیر قرار مي
يما هاي بازالتي عموماً بعنوان ماگماهاي
اولیه نگریسته شده اند . البته در هر صورت هر
ماگمائي مي تواند بعنوان ماگماي مادر دیگر
علاعلي مناه تغويقر شدو 1
بازالتي مي شوند پیچیده بوده و از جمله عبارتند
از *
الف - ترکیب : که شامل ترکیب شيميائي و
كاني شناسي سنگ مادر(منشاء ) و همچنین
تركيب مواد فرار Egi ris: ( Volatile) مواد
فرار و فراواني نسبي آنها مي گردد.
ب - فرایند ذوب: که ارتباط با درجه ذوب
صفحه 10:
ماگماهاي بازالتي هنگامي اولیه اطلاق مي
شوند كه مستقيماً از محل تشكيل به سطحٍ
زمين برسند ( از طريق شكستكيها ) و عملاً
متحمل هيجكونه تغيير شيميائي ضمن انتقال
نشده باشند.
ماگماهائي که بتوان آنها را اولیه نامید کم و
نادر میباشند زیرا اغلب ماگماها ضمن سرد
شدن ممکن است متحمل تبلور بخشي شده و
یا با اختلاط و آلودگي در مسیر خود به سطح
زمین دچار تغییر ترکیب شيميايي بشوند.درجه
ذوب بخشي در هر عمقي در رابطه با فشار و
میزان مواد فرار سیستم مي باشد. کارهاي
انجام شده در دهه اخیر نشان داده است که
نوع میزان مواد فرار تاثیر عمده اي بر درجه
حرارت ذوب , درجه ذوب بخشي پریدوتیت
صفحه 11:
همچنین خروج غیر انفجاري بازالتهاي توله ثيتي,
بواسطه پایین بودن میزان مواد فرار موجود
در آنها مي تواند باشد. میزان پایین مواد فرار مي
تواند بواسطه درجه ذوب بخشي بالا و یا پائین بودن
آن قار مننگ:ها در گوشته باشند. در واقع درجه دوب
بختلتي بالا بت حرفیی افوادفزار میشود.زیزا این
مود فرارکت:دزجواد ذوب شده اولية ( براثز تاباندارزي
زودرس فازهاي هیدراته ) تمرکز مي یابند , بر اثر
ذوب بخشي زیادتر در ماده مذاب ترقیق مي گردند.
دانشمندان در جستوجوي عامل زمینلرزهها و
(January 31, 2006) byliaual
ايسنا:يكي از بزرگترین كشتيهاي تحقيقاتي ae
موسوم به چيكوي لا6۷۱۱۷) )که مجهز به بز.
مته ویژه ایجاد حفره در زیر دریا و يك کمک
۷ شناور بسیار پیشرفته است؛ بس me
١ تنتركذانننتن ازمايشرهاى اوليه آمادة اجام ماعوريت
۱ اصلي خود است.
/ این كشتي ژاپني مجهز علمي و پژوهشي با بودجهاي
۸ بالغ بر 500 میلیون دلار به همراه قا هاي مجهز
صفحه 12:
از دیگر اهداف دانشمندان در این پروژه عظیم
اتي ميتوان به کشف رموز مربو:
تغییرات آبوهوايي, کشف ميكروبهايي که
اساس حیات را توضیح ميدهند و پي بردن به
علل وقوع زمینلرزهها اشاره کرد.
اين كنتكفي لوحت ی انضسدتین آزمایش اصلي
خاون رالشهم ال[ نولطهل كرشت نتهمندان از امكان
به دس تآوردن اطلاعات تاريخي درخصوص
چرخهيي از آتشفشانها گرفته تا فرآیند
گرمشدن زمین خبر دادند. آين کشت در مرحله
نخست 7 کیلومتر از کف اقیانوس را سوراخ
کرده و سپس سیلندر 5/1 متري آن در این عمق
پر از موادي خواهد شد که احتمالا دربرگیرنده
نخستین نشانههاي علائم حیات بر روي زمین هم
ميباشند.
این عمق سه برابر طولانيتر از تمام سوراخها
و شكافهاي است که طي سالهاي اخیر به
منظور فعاليتهاي علمي و پژوهشي از سوي
دانشمندان در بستر اقیانوسها حفر شده است.
در همین خصوص مدیر کل این پروژه به مجله
تایمز گفت: در قرن بیستم ذهن دانشمندان و
صفحه 13:
به گزارش ایسناء این كشتي تحقيقاتي همچنین
تحقیقات فراواني را در خصوص اساس زمین
زهها خواهد داشت.
به گفقة دانشمندان» آنها در تلاشند با گذاشتن
حسگرهايي در زیر پوسته زمین نخستین
نم مؤثر بيش بيني زمين لرزه را در زاين و
شرق آسیا طراحي و ارائه کنند؛
فلسفة این ماموزیت این اننت كه ممكن است
حیات بر روي زمین ريشه در زیر پوسته زمین و
دما و فشارهاي ناشناخته آن داشته باشد؛
به گفته دانشمندان انرژياي که نخستین
نشانههاي زندگي را بر روي زمین رقم زده
scowl ممکن است بیشتر وابسته به حرارت
مركزي زمین باشد تا خورشید. به گزارش ایسناء
نمونههايي از پوسته ز.
شته به ج زمین ر
هم به مطالعه آنها پرداخ
کس تاکنون يك ارگا
نکرده وحتي هیچ کس
ميکروارگانيسمهايي در
صفحه 14:
! .ها و جر
آنشفشمانها بوسیله تزریق درأت گرد و عبار و
گازها به داخل هوا باعث تغییرات در نيروي
جو ميشوند.
نحوه دخالت آتشفشانها پیچیده است. به طور
استثناء انفجارهاي شدید آتشفشاني سبب
کاهش موقت دماي کره زمین خواهد شد. کاهش
دما چطور ممکن است رخ دهد؟ براي مثال بعد
از فوران آنشفشان مانت آگیونگ بالیا در مارس
3 بعد از شروع سال 1964 و قبل از 1965
دماي ترویوسفر بالايي و مياني حارهاي يك
درجه sel کاهش یافت. ,1970 ۱۱6۵۷/6۱۱
1) )بر خلاف این چندین فوران آتشفشاني
يررك ماند کوس کبوسا و بکاراگوا در سال
1980 )983
صفحه 15:
. ولي با اين وجود تغییرات واقعي دراز مدتي
روي تغییر اقلیم نداشت و فقط اثرات کوتاه
مدت داشت 1982 70355 300 ۳۵۳۵۵6). )این
وضعيت دشوار اكنون حل شده است. عاملهاي
كليدي در فهم رابطه ميان فورانها و اقليم
تركيب دفع و مقدار خاص سولفور رها شده و
موقعیت, زمان سال, شایط اقليمي غالب در
موقع فوران آتشفشان که انتشار و طول عمر
ابرهاي ناشي از آثروزولهاي آتشفشاني را
Palais) «(Rampin et al 1988) .24S.n0 Qui
سب 9 (and Sigurdsson 1989
کاهش دماي بر آورد شده در نیمکر )0
شمالي بعد از فوران كوه آگیونگ, 19599 كوه
هوک استي هلن, كاتمايي» كراكاتاي» لاكي,
سانتاماریا و تامبورا مثبتي با برآورد
افزایش سولفور داشته است .قسمت زيادي از
تغییر اقلیم جهاني در قرن اخیر ممکن است
ناشي از خروج گازهاي آتشفشاني باشد.
نكته قابل اشاره اين است كه )806061 1991(
فعاليتهاي آتشفشاني در دورههاي کوتاه مدت
ار هافر اک ایو سا او ی
صفحه 16:
بدون شك فورانهاي اخیر هیچ کدام به بزرگي
فورانهاي آتشفشاني دوران گذشته زمین
شناسي نبودهاند. آتشفشان توبا در سوماترا
تقریباً 73500 سال پیش فوران کرد.
این فوران غول پیکر بر آورد شده است تقریباً
0 0 میلیون تن آثروزل اسید
سولفوريك و همین اندازه قاکسترهاي ریز در
27-7 کليومتري جو منتشر کرده است.
Ram pino and et al 1988) (Rampino and
(self 1992)
فوران تام بورا در سال 1815 در مقایسه با Zz
دیگر فورانها فقط 100 میلیون تن آثروزل ۲ Ca
اسید سولفوريك آزاد کرد. اگر چه واقعه فوران a
آتشفشان تامبورا سبب خورشید گرفتگي شد اما ی
آوردهاي دقیقتر نشان ميدهد حادثه فورا
برا أور قر مي ران _
2 با سبب قطع عمل فتوسنتز در گیاهان و T=
کاهش ۱ ۰
5-3" دما در نيمكرم شما ليشد. J
فورارهاي
شديديمانند قوبا و حتوبيزوركتر متقيوانانتظار
داشتشرلیطممانند انفجارهايعظیم لتمیلیجاد
ليست Oe ee ee 5
صفحه 17:
مغناطیس خالص بعضي از آتشفشانهاي _
گذشته این تفکر هوسانگیز را به خاطر ميآورد
که فورانهاي شدید (یا شاید تعداد زيادي از
فورانهاي کوچکتر) ممکن است نقش ot
در آغاز و تنظیم زمان چرخههای يخجالي و
يخجا 8
9
لامطمئن
تغییر اقلیم در نر زمانیکه ae
ميان فعاليتهاي iLiad و اقلیم بسیا
شدید بوده است رخ داده است.
يايين رفتن سطع درا عبت افزایش
فوران آتشفشان كاهش بيشتر دما
شود( ۵ ممکن
سریع يخها و پایین رفتن سطح آب دریاها
صورت گرفته است اتفاقي نباشد و ممکن است
این موضوع شدیداً به تغییر شرایط يخچالي که
تحت آن شرایط صورت گرفته كمك کند.
self 1992) يك ارتباط میان
تولید گرمايي زمين شناسي و أقليم اخيراً آشکار
صفحه 18:
8 ۱۵0۲۶ 300 53۷۷). )ماگماهايمیان
isl لیجاد تکرار نابهنجاريگرمايي
بت بزیگه 10 درصد نابهنجاريا [نينو در
سطح دریا در فاصله تقریباً 5 سا.لجوادناال
نینو که در فاصله سا (1935 و 1984 رخ
دادم توافت ميزان__رأورد ف فورانٍ سرد
در کیفدییا و أنتقا لكر
te تس نوا 5 ۳ اج یت باه see
اه تن 3 OT nos Tel
2 هستند نسبتا روان یازا و
سهولت جاری میشوند منظر آتشفشانی بسیار
مسطح است. مانند هاوايي.
آتشفشانهای گنبدی مواد مذاب آتشفشانی حاوی
2 بیشتر و فقیر از آهن و منیزیم است مواد مذاب
و گرانروی بالا و به آسانی در سطح روان نمیشوند.
و در نزدیکی دودکش انفجار پیدا میکنند و
ساختمانهای متراکم ایجاد میکنند که دارای پهلوهای
با شیب زیاد است و یک گنبد آتشفشانی را تشکیل
میدهند. آتشفشان نوع ترکیبی (مرکب) دارای
فورانهای متناوب در زمانهای مختلف است بسیاری
از این آتشفشانها مقداری مواد آذرآواری و مواد
me acs a ok 8 فا ال دا
صفحه 19:
آتشفشانها تنها 7 درصد زلزله ها را تشکیل مي
دهد و بیشترین زلزله ها در تكنونيكي روي مي
دهد. به گزارش مهرء نخستين همايش زلزله و
پيامدهاي ناشي از آن, روز گذشته با حضور
کارشتاسان و مسولان استان مازندران در
ساري به کار خود پایان داد. در دومین و آخرین
روز از همایش زلزله و پيامدهاي ناشي از آن؛
اساتید زلزله از دانشگاه هاي ely نور و
مازندران» پیرامون ارزيابي پارامترهاي تكنونيکي
و ساختمان زلزله هاي ایران سخناني ایراد
کردند. مهندس وحید سید نژاد جلودار؛ دانشجو و
محقق دانشگاه پیام نور, طي سخناني در مورد
ساختمان زلزله هاي ایران گفت: عوامل ایجاد
کننده زلزله شامل آتشفشان و فرو ریزش
است. وي ادامه داد: آتشفشانها تنها 7 درصد
زلزله ها را تشکیل مي دهد و بیشترین زلزله ها
در تكنونيكي روي مي دهد. دكتر سيد رمضان
موسويء؛ عضو هيئت علمي دانشكده منايع
طبيعي دانشكاه مازتدران نيز در مورد بررسئ
كسل هاي فعال و زمين لرزه هاي تاريخي با
استفاده از تكنولوزي ماهواره اي توضيحاتي
CF
۹۳95 مر
ae
Ta
صفحه 20:
هرگاه نقشه پراکندگی آتشفشانهای فعال و نقشه
حدود صفحات تشکیل دهنده زمین را باهم مقایسه
می کنیم بین آنها دو انطباق قابل توجه مشاهده
می کنیم. در گودالهای اقیانوسی یعتی مناطق فرو
رانش آتشفشانهای فعال و انفجاری ظاهر می
گردد مانند نواحی ژاپن ؛ اندونزی ؛فیلیپین و
همچنین نواحی محل وقوع زلزله نیز می باشد .
مناطق برآمده وسط اقیانوس هم محل وقوع
آتشفشانهای فعال و تقریباً دائمی است. این
آتشفشانها چندان قابل رویت نیستند » زیرا در
اعماق 1000 تا 2000 متر زیر آب دریا اتفاق می
افتد و بندرت در سطح زمین ظاهر می شود. در
عوض در محل گسل های تغییر شکل دهنده ,
فعالیتهای آنشفشانی وجود ندارد به طوریکه
دریوگسلاوی و شمال ترکیه در امتداد گسل (( سان
اندر یاس)) و یا روی گسل اردن هیچ وجه
آتشفشان فعال دیده نمی شود. در این محلها که
حاشیه صفحات به هم اصطکاک داشته و مالیده می
شود هیچ گونه انتقال ماده به صو ت قائم وجود
صفحه 21:
اگر تکنونیک صفحه ای و مناطق فرو رانش
حاشیه قاره ها را کنارهمٍ قرار دهیم به آسانی
می توان نتیجه گرفت که
مناطق فرورانش حاشیه قاره ها برای زندگی
انسانها بسیارخطرناک است چون محل بروز
آتشفشانها ست. در حالیکه مناطق گسلهای
تغيير شکل دهنده فاقد تظاهرات آتشفشانی
هستند اما باید اين نکته را در نظر داشت كه اين
قواعد کامل نیستند زیرا تکتونیک صفحه ای قادر
به توضیح تمام این مسائل نیست و استثنا هایی
هم وجود دارد مانند جزایر (( هاوایی , رئونيون »
تاهیتی)) و حتی در فرانسه آتشفشانهای
(( ماسیف سانترال)) هم که اکنون خاموشند و
خارج از اين طرح فوق قرارمی گیرند یعنی هيج
یک از این محلها برروی مرز بین صفحات قرار
نداشته در حالی که فعالیتهای آتشفشانی در
آنها امری طبیعی و غیر قابل انکار است . برای
تفسیر این آتشفشانها نظریه ای پیشنهاد شد به
نام نقاط داغ . طبق این نظریه : در درون زمین
ودر مناطق بسیارعمیق تر از جایی که درآن
ees ی ی a eS ee ee
صفحه 22:
. چنانکه نقطه داغ در مرکزاقیانوس آرام به
علت حرکت سریع صفحه اقیانوسی ( 56۳ در
سال) سلسله آتشفشانهای خطی مجمع
الجزایری هاوایی را بوجود آورده است و
بالعکس اگر صفحات حرکت کند داشته باشند (1-
0 در سال) از فورانهای منتسب به نقاط داغ
مجمع الجزایر خوشه مانندی بوجود می آید .
مانند ((اسوریا کاناری)) در اقیانوس اطلس
شمالی . توضیحاتی که داده شد با دو دلیل که در
به دست آوردیم مطابقت
بت به کف
as =a
صفحه 23:
متبغ؛ تأآرامیهای زمین
فعا
آتشفشا: اههایی هستند rey Glow aS
را با مناطق درونی زمین » یعنی جایی که بر اثر
بالا بودن دماء سنگها به متورت ضداتانده Megs ya
از آن گدازههای آتشفشانی , مواد آذر
آواری ی خارج میشود. هنگامی که مواد
مذاب به سطح زمين مى رسعد: غالبا تزجستگیها
و اشکال خاصی ایجاد میکنند. در بسیاری از
آتشفشانها , فعالیت به یکباره به اتمام نمیرسد
و در اکثر موارد ؛ مراحل خروج مواد یا مراحل
فعالیت آتشفشانها با مراحل آرامش توام است.
مرحله آرامش یک آتشفشان , که ممکن است
بسيار طولانى هم باشدء به نام مرحله خاموشی
آتشفشان نامیده میشود (مانند مرحله فعلی
سهند).
در بعضی از آتشفشانها مرحله خاموشی ممکن
است دائمی باشد, اما اين آمر نسبی است.
اصطلاح آتشفشان معمولا تصوری از کوه _
مخروطی را در خاط تجسم میکند که قله آن
انها د
صفحه 24:
انواع فعالیتهای آتشفشانی بر اساس اهمیت
عواد.خارت نده به قران زیر است:
فورانهای اصلی
معمولا تحت عنوان فوران اصلی از مراحل
تشکیل یک آفشفشان:جدید ضتحیت:میبلبود: این
فورانها را نمیتوان از فورانهایی که دودکش
مسدود دارند مجزا نمود. ولی میتوان ادعا کرد
که در فورانهای اصلی دودکش جدید حاصل
میشود در حالی که در فورانهای گازی فقط
دودکش قدیمی دوباره باز میگردد از نظر
توصیفی مراحل تولید یک آتشفشان به شرح زیر
است:
اول خاکهای محل دهانه بر اثر انفجار به اطراف
پراکنه میشود. این عمل با لرزشهای موضعی
شدید همراه است. بعد فوران گاز شروع
میگردد که آبهای زیرزمینی و گل weal
پرتاب م ىكند و يس از باز شدن دودکش آغاز
میگردد که قطعات سنگ با شدت به اطراف
پراکنده میشود و برش خاصی تولید میکند که
he ie tien cir we el ae. ی اس یگ نی یرنه
صفحه 25:
فوران > مه
آتشفشان را باز نماید و یا قله آن را به خارج
پرتاب کند. در حالی که فاقد هرگونه گدازه
است. نمیتوانيم منشا گازهایی را که سبب
انفجار میشوند با اطمینان تعیین کنیم» زیرا
انفجار ممکن است مربوط به خروج گازهای
ماگمایی یا مربوط به آبهای زیرزمینی باشد که
بر اثر گرما تبخیر گردیدهاند. فورانهای گازی
غالبا در اتشفشانهای نیمه خاموشی که دهانه
مسدود دارند, حاصل میشود. 9
رحالت کلی هنگامی که سفرههای آبدار
زیرزمینی در مجاورت ستونهای ماگمایی قرار
گیرد, آب آن گرم و به بخار تبدیل میشود.
صفحه 26:
افزایش فشار باعث انفجار مخزن بخار میگردد
و در اين حالت از فورانهای آبدار صحبت
میشود. این قبیل فورانها انفجاریاند و به
همین دلیل به آنها انفجار آبدار میگویند.
مآرهای بازالتی به اين طریق بوجود میآیند.
انفجار آبدار دارای انواع متفاوتی به شرح زیر
است
یکی از انفجارهای آبدار شناخته شده مربوط به
ناحیه گوگردزایی پماتانگباتا در سوماتر در سال
3 است. در ناحیه مزبور » دو هفته قبل از
فوران , زمین لرزهای سیب باز شدن شکافهایی
در زمین گردید و آبهای سطحی به داخل آبها
نفوذ نمود. این آبها در اثر برخورد با گازهای
م ماگمایی به دمای جوش رسید و سپس
تبخیر گردید. در نتیجه انفجارهایی تولید شد كه
بخار آب تا ارتفاع 2000 مترى از سطع زمين
بالا رفت و قطعات سنگهای قدیمی و گل تا
0 متر به هوا پرتاب شد و دو دهانه بزرگ در
محل خروج ایجاد شد.
فو —
صفحه 27:
نوع سوم
فوران آبدار کیلوثه در سال 1924 را نتیجه نشت
ازه در دریاچه گدازه و حجاری
آتشفشان و نفوذ بعدی آب به داخل مجاری
خالی تصور میکنند. در اینجا تماس آب با
گدازه , فوران انفجاری بسیار شدیدی تولید
Set cell pedLy 200s آنشفشان را
میتوان بر حسب مراحل فعالیت در دو گروه
قرار داد:
آقینضیابان بان مرطلعاکیک مرحله به صورت
محصول انفجاری يا جریان گدازه خاتمه مییابد.
مدت اين قبیل فعالیت ممکن است کوتاه و تا
جندين سال علول يكشد ولى تركيب و نوع مواد
Subse يى مسير ساده براى
کو فجالیاد نامل و رال مختلف است و هر
تترحه پوستبله دوزه آرامش نستتا طولانی از هم
جدا میشود مثلا دماوند یا سبلان. در هر مرحله
ممکن است مجاری خروج (دهانه و مخروطهای
فرعی) جدیدی بوجود آید. بنابراین مسیر خروج
پیچیده و انشعابی است. به نحوی که در زمانهای
مختلف بعضی از آنها فعال و بعضی به صورت
صفحه 28:
در زمان حاضر » بيش از 500 آتشفشان با
درجات فعالیت مختلف شناخته شدهاند. البته اين
تعداد , نمایشگر تمامی آتشفشانهای موجود در
زمین نیست. زیرا تعداد زیادی آتشفشان فعال
نوزومر دزیفهلنولبودند که هنوز تعدادی از آنها
تمرکز آنها در مناطق خاصی است. تمرکز
آتشفشانها در مناطق و نواحی خاصی از زمین
است که این مناطق در حقیقت نمایشگر نقاط
ella iene hl nites مزبور را میتوان به
افعظم آقنهضآکها:(حدود 60 درصد) در
rae و جزایر اقیانوس آرام واقعند.
آتشفشانهای فعال در منطقه اقیانوس کبیر ,
روی منحنی دایره مانندی متمرکز شدهاند که به
نام حلقه آتشین یا کمربند آتشین خوانده
میشود. آتشفشانهای معروفی چون آلئوتین »
آلاسکا , رشوز و پله در امتداد اين حلقه قرار
گرفتهاند. آتشفشان معروف هاوایی در داخل
اين حلقه واقع شده است.
عنطفة دیع آنه با نمافه کوجهای:جوان لت
این منطقه دارای اهمیت کمتری است زیرا تعداد
صفحه 29:
منطقه اقبانوس اطلس ۲
این منطقه نیز از نظر فعالیتهای آتشفشانی
اهمیت منطقه اقیانوس آرام را ندارد. از جمله
آتشفشانهای معروف این ناحیه میتوان
آتشفشانهای ایسلند , قناری و آتشفشانهای
جزایر دماغه سبز را نام برد. در اين منطقه
۳ تعداهزیافعا:آتشفشان زیر دریایی نیز وجود
دلهمترین آتشفشانهای این منطقه آتشفشانهای
عظیم جزاير ریونیون در نزدیکی ماداگاسکار
است. علاوه بر آتشفشانهایی که در اطراف
مناطق پادشده وجود دارند. در بعضی موارد
آتشفشانهای پراکندهای نیز دیده میشود که از
جمله آنها میتوان از آتشفشانهای شمال
ور < رد.
Pacific Ocean
Indian
Aaa
Atlantic Ocean
صفحه 30:
فعالیتهای آتشفشانی در ایران
از نظر زمین شناسی - ایران ره چهار واجو:«
OL! شمالی , ایران مرکزی , ایران جنوبی و
چینهای ساحلی تقسیم میکنند. بنابراین لازم
است که آتشفشانهای هر یک از این واحدها »
جداگانه بررسی شود. ایران شمالی یا البرز
ایران شمالی شامل کوههایی است که از
آذربایجان شروع شده تا خراسان ادامه دارد و
بطوری که میدانیم» اين کوهها در غرب به نام
کوههای آدزبانجان ء در قسمت مركزى به نام
البرز و در قسمت شرقى به نام هزار مسجد
خوانده مىشود. آتشفشانهاى ايران شمالى
عبارتند از :
٠ آتشفشان دماوند : ارتفاع قله اين آتشفشان
0 متر است. اين آتشفشان در حال حاضر
خاموش است. فعاليتهاى متناوب اين آتشفشان
از دوره الياس شروع شده و آخرين فعاليت آن
در اوائل کواترنری بوده است. دماوند از گروه
آتشفشانهای نوع استرومبولی است.
* آتشفشان سهند : اين آتشفشان خاموش ؛ در
جنوب شرقی تبریز قرار دارد. فعالیت سهند
صفحه 31:
* آتشفشان سبلان : این کوه در حوالی شهر
اردبیل واقع شده است و خود از سه مخروط
آتشفشان که در یک ردیف قرار گرفتهاند, \
تشکیل شده است. در اطراف سبلان , \
چشمههای آب گرم متعددی که مربوط به
پدیدههای بعد از اين آتشفشان هستند, دیده \
ميشوذ. 0 1
* آتشفشان آرارات كوجك : اين آتشفشان
خاموش , که در گوشه شمال غربی ايران قرار
صفحه 32:
مرکزی
این نام به فلات وسیع و بستهای تطلاق میشود
که تقریبا نصف وسعت ایران را تشکیل میدهد
و بین رشته کوههای ايران شمالی و جنوبی
محدود است. هر چند تودههای آذرین نفوذی
فراوانی در این قسمت از ایران وجود دارد. ولی
اثری از فعالیتهای آتشفشانی در آن دیده نشده
است. ایران جنوبی يا رشته کوههای زاگرس
رشته کوههای زاگرس از مرکز ایران و ترکیه در
شمال غرب شروع میشود و تا بلوچستان ادامه
صفحه 33:
چینهای ساحلی
جنوبی ترین قسمت ایران را منطقه چینهای
ساحلی تشکیل میدهد. هرچند در این قسمت
آتشفشانی وجود ندارد. ولی در آن بعضی
سنگهای آذرین خروجی از قبیل ریولیت و
تراکیت دیده شده است. آتشفشان یک
ساختمان زمین شناسي است که به وسیله آن
مواد آتشفشاني (به صورت مذاب , گاز , قطعات
جامد ياهر 3)از درون زمين به سطح al راه مي
يابند. انباشتكي اين مواد در محل خروج,
برجستگي هايي به نام کوه آتشفشان ایجاد مي
نماید. آتشفشان يكي از پدیده هاي طبيعي و
دائمي زمین شناسي است که در طول تاریخ
زمین شناسي نسبتا بدون تغییر باقي مانده و در
ایجاد. تحول و تکامل پوسته و گوشته زمین
نقش اساسي داشته و دارد. تولید مواد آتش
فشاني و پدیده هاي موّثر در ایجاد آتشفشان از
دوره پرکامبرین تا عهد حاضر تغییر چنداني
نداشته است و آنچه در اين راستا تغییر کرده
است, نوع دانسته هاء اندیشیدن و نحوه
ope گیری از آنهماست.آتشفشانها بدیده های
صفحه 34:
فوران هاي فومرولي در برخي كرات مانند قمر
آیو در سیاره مشتري یک پدیده عادي مي باشد.
زیانه هاي آتش و لکه هاي خورشيدي را جدا از
ماهیتشان» مي توان نوعي فوران آتش فشاني
در خورشید تلقي نمود. علم آتشفشان شناسي
به مباحث نحوه تشکیل و تحول ماگما, چگونگي
جایجایب و حرکت انواع موادء گدازه ها و
ماگماها و نیز تحولات آنها در اتاقک هاي
ماگمايي, چگونگي فعالیت آتش فشان ها و
گسترش مواد آتشفشاني در سطح زمین,
چگونگی تحول مواد آتشفشاني و ... اشاره مي
علم آتشفشان شناسي از برخي علوم
زمین چون پترولوژي , تکتونیک جهاني,
ژئوشيمي, چینه شناسي , رسوب شناسي ,
ژئوفیزیک , کیهان شناسي و برخي دیگر از
علوم تجربي مانند شيمي» فیزیک »
رياضي کمک مي گیرند
. فوران آتشفشان
فورانهاي آتشفشاني معمولا براسا
دهانه اي که از آن فوران صورت
دهانه در کوه آتشفشان,
صفحه 35:
گدازه هاي اسيدي به علت درصد 5102 بالا و
درجه حرارت نسبتا پایین داراي گرانروي
(ویسکوزیته) بالا و سپالیت پائین بوده و در
نتیجه به صورت انفجاري همراه با مواد پرتابي
مي باشد. اما در گدازه هاي بازیک به علت درصد
2 پائین و درجه حرارت نسبتا بالاء كرانئروي
يائين بوده و سياليت افزايش مي يابد و در نتيجه
مواد يرتابي با مقدار كم و فوران آرام انجام مي
شود.
1-نوع هاوايي:
اين نوع آتشفشان به شکل گنبدي مي باشد و
بیشتر مخروط آن از گدازه رقیق با ضخامت زياد
و گسترش کم است. ارتفاع اين آتشفشان
نسبتا کم است. از دهانه آن اغلب گدازه هاي
LS تبالیت بالا و خواذ پرتاین کم بیزون
مي ریزد.
به علت وجود میزان کم گاز در گدازه اين نوع
آتشفشان» فوران جرياني در آن دیده مي
لود ماكمايي كيه يشطح في زمند, تعمولابه
صورت فواره يا چشمه هاي گدازه اي خارج مي
صفحه 36:
آتشفشان در ساحل غربي ایتالیا دیده شده
است. فعالیت هاي آرام استرومبولي از دهانه
هاي باز صورت مي كيرد و كدازه هاي نسبتا
سيال در افق هاي بالايي مجراي آتشفشان
وجود دارند.
به علت گرانروي بالاي ماگماء خروج گاز زیادتر
از انواع ماگماهاي سیال نوع هاوايي صورت مي
گیرد. فوران هاي طولاني مدت استرومبولي مي
تواند مخروطهاي مختلط را تشکیل دهده در
حالي که فوران هاي کوتاه مدت معمولا مخروط
هاي اسكوري دار را تشکیل مي دهند. خاکستر
در اين نوع آتشفشان کم بوده و به هنگام انفجار
تولید ابرهاي سبک وزني را مي کند.شیب
مخروط این نوع آتشفشان از شیب آتشفشان
نوع هاوايي خيلي بیشتر است.
3- نوع وولکانو:
در نوع وولکانو؛ گدازه هاي خميري شکل, cy
آتشفشان را مسدود مي کند و مانع IS coe
و بخازات ضي شود بش از آن که فشار me
بخارات بر اثر تراکم زیاد شد؛ انفجارات شدید
ليد مي کند. بر اثر انفجار؛ ذرات مواد مذاب
2 1 1 طآ
صفحه 37:
یک کوه آتشفشان ممکن است مدتي به شکل
یک نوع و مدتي دیگر به شکل نوعي دیگر
آتشفشاني مي کند. چنان که آتشفشاني کوه
وزوو و اتنا. گاهي از نوع استرومبولي و زماني
از نوع وولکانو مي باشد. 4- نوع tal
در آتشفشان نوع پله که در جزیره مارتینیک
قرار دارد» مجراي آتشفشاني به وسیله گدازه
بسیار لزج و خميري شكلي مسدود مي شود و
در نتیجه گازها و بخارات براي خود سوراخ و
راهي در دامنه و پهلوي کوه پیدا مي
ايرهاي سوزان در اين نوخ آتشفشان تقریبا
شبیه نوع وولکانو مي باشند ولي شدت خروج
آنها از دهانه زیادتر است. به علاوه, حرکت آنها
موازي با سطح زمین و گاهي مایل با آن است؛
در حالي که در نوع وولکانو این حرکت به صورت
قائم مي باشد.
در آتشفشان نوع پله, اغلب مواد مذابي که
خيلي غلیظ و خميري شکل هستند با فشار زياد
از دهانه خارج مي شوند و به شکل سوزني در
دهانه کوه منجمد مي شوند که به این مواد
منجمد شده در دهانه کوه. سوزن پله مي گویند.
hee) lee cet oe ©
صفحه 38:
((Volcano , 5
عبارت از دستكاه ويا ساختمان زمين شناسي
است که از طریق آن مواد مذاب و گازي و در
مواردي همراه با قطعات جامد از اعماق به
سطح زمين راه يافته و تجمع اين مواد در محل
خروج تشکیل بر جستگيهايي بنام آتشفشان مي
((Magma ماگماً
به مواد مذاب اساساً سیلکاته ماگما گفته مي
شود. ماگما علاوه بر فاز مایع معمولاً حاوي مواد
فرار (فاز گازي ) و یا جامد ( بلورها و قطعات )
ممکن است باشد
گدازه ۱۵۷۵))
ماكما و یا ماده مذاب خارج شده از آتشفشان را
یند.
sts
ازه اي 80۷ ۱۵۷۵))
به مواد كدازة أي رواق نتتده در :سطع رسيواعة
كان بصوزّت نهر و با رودخانة اي از مواد مذابت
جلوه مي sales ید
مي شود
صفحه 39:
Voleanie are
Continental
wal ۵ ینلایه
۶ مجرای فرعی
۷. لایههای خاکستر فورانشده
۸ گرده۹. لایههای گدازه
1
.1 كلو
۱ مخروط انگلی
۲ جریان گدازهای
۳ دودکش
۴ دهانه 15 .ابرخاکستر
صفحه 40:
ابرخاکستر۵ن0۱0 ((Ash
ابرخاکستر, ابري از جنس خاکستر است که بعد
از چند فوران آتشفشاني در هوا تشکیل مي
شود. دودکش واا0)) 3
دودکش ؛ راهي است که ماگماي يك آتشفشان
از درون آن عبور ميکند. دودكشهاي آتشفشاني
كاه عبارت از شکستگي و یا محل بر خورد
| ون در 0 حالت Joi
ith aha al sepets كونه
ی كه در بين لايه ها و به
ازات آن ها تشکیل شده اند, سیل !ا5))اطلاق
هیگردد. axils من جایگزجتی ماده مدای ور
بین چینه بندي بخش مركزي داراي تمرکز
بيشتري از مواد مذاب نسبت به طرفین بوده و
تحدب بطرف بالا باشد در يان حالت به توده
سنكهاي آذرين حاصل لاكوليت (01168ع36])
ته مي شود.
عسوا لنجولة آم آمده و بموازان
Erte eat
\
Ke,
Ce
a
ar
24
4
صفحه 41:
((Magma Ch
حجرة عم 0 ماگماي عمیق و
Ve
به برج
32 | كه بر اثر انتشار و تجمع مواد آذر آواري
> ( ببروكلاستيك ) و ياكدازه اي ( ويا هر
صفحه 42:
اين مواد ممكن است منحصراً از مواد آذر آواري
تشكيل شده باشد كه در اين صورت بدان
مخروط تفرايي (6086 ۲60۲۵)و يا اساسا از
مواد گدازه اي تشکیل یافته باشد که بدان (۱۵۷2
66 ) و یا بالاخره تناوبي از مواد گدازه اي و
آذر آواري ممکن است باشد که به اینگونه
آتشفشان ها که معمولاً حالت لایه بندي نیز
دارند استراتوولکان هه امبن 1 شده
و مخروط آتشفشاني آنها از نوع مختلط بعتي
ne (Composite cone) باشد.
((Eruption ol,s9
به خروج و پرتاب مواد آتشفشاني ( گدازه به
مواده آذر آواري و گازهاي آتشفشاني ) در
3 زمین فوران مي شود. خروج مواد
تشفشاني مي تواند از دهانه مركزي آتشفشان
و یا از طریق شکاف و احیاناً گروهي از شکافها
صورت گیرد.
فوران هاي ماگمايي (Magmatic eruption (
به فورانهايي گفته مي شود که نثیجه عملکرد
مستقیم گازهاي ماگمايي و ماگما مي باشند.
فوران هاي ناشي از بخار آب یا ۲۱۷۵۲۵
ee
صفحه 43:
( (Diatreme دياترم
دهانه هاي انفجاري است که بواسطه انفجار
گازي بوجود آمده و منشاء این گازها ممکن است
ماگمائي و یا ثانوي ( بواسطه بخار شدن آبهاي
زیر زميني بر اثر حرارت باشد) باشد, و در واقع
بصورت دودکش هاي آتشفشاني پر شده از
برش مي باشند و شکل حفره اي یا چاه مانند
دازند:
(Caldera) LaLa is
به دهانهاي نسبتاً وسیع آتشفشاني گفته مني
شود که قطر آنها ممکن است به چندین کیلومثر
برسد و شامل کا لدراهاي انفجاري , کا لدراهاي
ريزشي و کا لدراهاي فرسايشي میگردند.
کا لدراهاي انفجاري
این نوع کالدراها بواسطه انفجار حجم عظیم از
مواد آتشفشاني و پر در اثر گازهاي تحت
فشاز حا صل به دهانه هاي :وسيع تشكيل دي :دهد
كا لدر اهای ريز شی
صفحه 44:
نوع تا بر اثر فرسایش دهانه هاي
آتشفشانهاي قديمي و وسعت یافتن آنها
بوسیله عوامل جوي يا يخچالي و بادي ممکن
است حاصل گردد.نسبت مواد پیروكلاستيك به
سنگهاي گدازه اي تشکیل شده اند و در واقع
بیانگر تکرار و تناوب فوران هاي انفجا
ف بد مواد كذازه اى .ويا خريان slog
است كه ممكن است بسيار متغيير باشد و
ميتوان انرا توسط ضريب انفجار تعريف نمود:
۷2
عبارتست از نسبت در صد حجمي مواد
ييروكلاستيك به حجم کل مواد خارج شده از
آتشفشان . اگر ارتفاع يك مخروط آتشفشاني
(H (9 شعاع قاعده آن 8) )باشد در این صورت
حجم مخروط (۷) از فرمول بدست میاید که با بر
آورد حجم نسبي مواد پیروکلاستيك و تقسیم آن
بر حجم كلي مخروط و تعیین نسبت درصد
مربوطه ضریب انفجار آتشفشان را تعیین
کردضریب انفجار و بطور كلي شدت انفجار يك
الل رادار ای ای 5 5
صفحه 45:
سونامي :
نمونه از سونامی گاهي فوران ماگما در اعماق
دریا صورت ميگیرد» در اين حالت ممکن است
به دلیل فشار و فرونشيني آب دریاء امواج
schemas PL as S2udus plus <
گاهي خسارت بسیار زي
وارد ميآورد.
پوشش يخ در نواحي يخچالي و ذوب سریع
سبب ایجاد سیلها و جرياناتي از گل آتشفشاني
ميگردد, در صورت زیاد بودن حجم, این سیلها
مقتهانتومتاطیق وستیعی زا بپوشا نید کد ازهها
بخصوص گدازههاي بازيك نیز جريانهايي ایجاد
مینماید که البته:یه غلت رغت کم جزکت
گدازه و امکان دور شدن از محبط خطر کمي
صفحه 46:
پرتاب:جا
در اند فوران أشفتانى مقدار رنادي أت ههرك
با حاكستن وارد اتمسفر م كرددء دانههاي ریز و
معلظ خاکستر ميتوانند مانع از رسیدن نور
خورشید و در نتیجه کاهش دماي زمین ميشوند.
در چنین مواقعي کاهش دما و وجود بخار آب
ell ob
را ,سوم ني
\ 9
۱ ee لكك"
در مناطق نزديك به آتشفشان, در زمان پرتاب
خاکستر باید درها و پنجرهها را بست و صورت و
چشمها را با پارچه کاملاً خشك پوشاند. زیرا
پارچه مرطوب با گازهاي موجود در محيط ۳ 2
واکنش داده و اسید سولفوريك تولید مينماید. a
گاهي سنگيني رسوب حجمهاي زیاد خاکستر در
مناطق مسكوني ساختمانها خساراتي وارد
مينماید که با پاكکسازي به موقع ميتوان wile
صفحه 47:
ابرهاي سوزان
تودهاي از خاکستر به همراه بخار آب و سایر
گازها که حرارت بسیار بالا داشته و به علت
بودن نسبت به هوا در امتداد شيب كوه
به سمت پائین حرکت مينماید. اين تودهها در
حین حرکت خود همه چیز را ميسوزانند و هیچ
موجود زندهاي برجا نميگذارند. پیش از بروز
جنين يديدهاي بايد منطقه را از سكنه تخليه
نمود. شفشانها دستگاههای طبیعی خروج مواد
مذاب یا گاز و يا جامدی هستند که از درون زمین
me خارج رانده مقشوند. این مواد دز سطح زمین
پخش گردیده » ترجستكيوات خاصی متناسب با
صفحه 48:
شدت انفجار
آتشفشانها از نظر وجود یا عدم وجود انفجار و
نیز شدت انفجار اقسام مختلفی دارند که در زیر
به انواع آنها اشاره میکنیم.
بدون انفجار :
در این حالت قسمتی از پوسته جامد زمین
شکافته شده و گدازهها که غالبا غلظتی کم
داشته و روان میباشند» به بیرون جاری
می شوند.
با انفجار محدود :
نمونه آتشفشانهای با انفجار محدود در مونالواً
(هاوایی) که در سال 1949 دیده شده است.
اینگونه آتشفشانها در مراحل اولیه فعالیت ؛
بدون انفجار میباشند, ولی در مراحل آخر با
انفجار همراهند.
انفجار نقطهای :
اين نوع آتشفشانها را میتوان گونههای
حقیقی آتشفشان به حساب آورد انفجارهای
تفظمای ممکن است منفرد و تنها باشندیا
seeps 9 لعمزة اخلط لمتكا" “الوا / نوخا
eae Ani
تال :مان هدر کت cases کته فای
صفحه 49: