تاریخ شبه جزیره عربستان

به نام خدا تاریخ شبه جزیره عربستان تهیه :حسین بخارائی از دوران باستان تا عصر حاضر • شبه‌جزیره عربس&تان یکی از مهم‌ت&رین من&اطق جه&ان از نظ&ر ت&&اریخی ،جغرافی&&ایی و م&&ذهبی اس&&ت .این منطق&&ه مح&&ل ش&کل‌گیری تم&دن‌های کهن ،مس&یر اص&لی تج&ارت می&ان ش&رق و غ&رب و زادگ&اه دین اس&الم اس&ت .ت&اریخ این س&رزمین از ه&زاران س&ال پیش آغ&از می‌ش&ود و ت&ا ش&کل‌گیری دولت‌ه&ای م&درن امروزی ادامه دارد. موقعیت جغرافیایی • شبه‌جزیره عربس&تان ب&ا مس&احتی نزدی&ک ب&ه ۳٫۲میلیون کیلومتر مربع ،بزرگ‌ت&رین ش&به‌جزیره جه&ان است. • از ش&مال ب&ه ع&راق ،اردن و س&وریه ،از ش&رق ب&ه خلیج ف&ارس و دری&ای عم&ان ،از غ&رب ب&ه دری&ای س&رخ و از جن&وب ب&ه دریای عرب محدود می‌شود. • کشورهای این منطقه عبارت‌اند از: .1 عربستان سعودی .2 یمن .3 عمان .4 امارات متحده عربی .5 قطر .6 بحرین .7 کویت • اهمیت جغرافیایی: .1 پل ارتباطی سه قاره .2 قرار گرفتن در مسیر تجارت دریایی .3 هه&ای مهم دری&ایی مانن&د باب‌المن&دب و هرمز کن&ترل تنگ ‌ ویژگی‌های طبیعی • بخش بزرگی از شبه‌جزیره عربستان را بیابان‌ها تشکیل می‌دهند. • مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از: .1ربع‌الخالی (بزرگ‌ترین بیابان شنی جهان) .2نفود .3دهناء • در کن&ار بیابان‌ه&ا ،رش&ته‌کوه‌های حج&از و عس&یر در غ&رب و جن&وب غ&ربی ق&رار دارند. • وجود واحه‌ها باعث شکل‌گیری نخستین سکونتگاه‌های انسانی شد. نخستین انسان‌ها • بر اس&اس یافته‌ه&ای باستان‌شناس&ی ،انس&ان‌ها از ح&دود ص دها ه زار س ال پیش در این منطق&&ه زن &د&گی می‌کردند. هه&ا، • در دوره‌ه&ای مرط&وب اقلیمی ،عربس&تان دارای رودخان ‌ دریاچه‌ها& و پوشش گیا&هی فراو&ان ب&ود. • شواهد مهم عبارت‌اند از: .1ابزارهای سنگی .2نقاشی‌های صخره‌ای .3بقایای حیوانات بزرگ مانند فیل و اسب آبی هه&ا نش&ان می‌دهن&د ک&ه اقلیم عربس&تان در گذش&ته • این یافت ‌ بسیار متفاوت از امروز بوده است. تمدن‌های جنوب عربستان • جن&وب ش&به‌جزیره ،به‌وی&ژه یمن ام&روزی ،یکی از حاص&ل‌خیزترین مناطق عربستان بود. • بارن&دگی مناس&ب و س&اخت س&دهای ب&زرگ م&وجب رون&ق کش&اورزی شد. • در این منطقه دولت‌های مهمی شکل گرفتند: .1سبأ .2معین .3قتبان .4حضرموت .5حمیر • اقتص&اد این دولت‌ه&ا ب&ر پای&ه تج&ارت بخ&ور ،کن&در و ادوی&ه اس&توار بود. پادشاهی سبأ • پادش&اهی س&بأ از مش&هورترین تم&دن‌های باس&تانی عربس&تان بود. • مرکز آن شهر مأرب بود. • ویژگی‌ها: .1ساخت سد بزرگ مأرب .2کشاورزی پیشرفته .3تجارت گسترده .4ارتباط با مصر ،روم ،حبشه و ایران • در من&ابع دی&نی و ت&اریخی ن&یز از ملکه سبأ ی&اد ش&ده اس&ت ک&ه د&ر فره&نگ‌های مختلف جا&یگاه وی&ژه‌ای&دارد. تمدن معین ،قتبان و حضرموت • معین: .1از قدیمی‌ترین دولت‌های عرب جنوبی .2کنترل بخشی از تجارت بخور • قتبان: .1مرکز آن شهر تمنع .2رونق تجارت زمینی • حضرموت: .1تولیدکننده بزرگ کندر .2تجارت با هند و آفریقا • این حکومت‌ه&ا ب&اعث ش&دند جن&وب عربس&تان ب&ه یکی از مراک&ز مهم اقتصادی جها&ن باستان ت&بدیل ش&ود. پادشاهی حمیر • در ح&دود ق&رن اول پیش از میالد ،حمیری&ان موف&ق شدند بیشتر سرزمین یمن را متحد کنند. • ویژگی‌ها: .1قدرت نظامی باال .2توسعه تجارت .3رقابت با امپراتوری روم و ساسانیان .4گسترش نفوذ سیاسی در جنوب عربستان • پادش&اهی حم&یر ت&ا ق&رن شش&م میالدی دوام آورد و س ب&ر &اث&ر &جنگ‌ه&ا &و دخ&ال&ت ق&د &رت‌های خ&ارجی س&پ & تضعیف شد. تمدن‌های شمال عربستان • هه&ای تج&اری و همس&ایگی ب&ا برخالف جن&وب ،ش&مال ش&به‌جزیره بیش&تر تحت ت&أثیر را ‌ ه مح&ل& ت&و&ق&ف ک&ا&رو&ان‌ه&ا&ی&ی& ب&ودن&د ک& & ن ق&ر&ا &ر د&ا&ش&ت& .ش&ه&ره&ا&ی ش&م&ا&لی& & ش&ا&م& &و بی&ن&‌&ال&&نه&ری& & ل می‌کرد&ند. ک&االها ر&ا از&یمن به&مدی&ت&رانه من&تق & • مهم‌ترین حکومت‌های این منطقه عبارت بودند از: .1 دادان .2 لحیان .3 تیماء .4 نبطیان • ویژگی‌ها: .1 تجارت گسترده با شام و مصر .2 توسعه خط و کتیبه‌های عربی اولیه .3 ساخت دژها و شهرهای مستحکم .4 کشاورزی در واحه‌ها دولت نبطیان • نبطی&ان یکی از پیش&رفته‌ترین تم&دن‌های ع&رب بودن&د ک&ه از ح&دود ق&رن چهار&م پ&یش از&میالد& تا س&ال ۱۰۶میالدی حکوم&ت کردند&. • مرکز حکومت • شهر پترا (امروزه در اردن) • ویژگی‌های مهم .1مهندسی پیشرفته ذخیره آب .2معماری باشکوه در دل صخره‌ها .3کنترل تجارت بخور ،ادویه و ابریشم .4روابط تجاری با روم ،مصر و ایران هگ&یری از م&وقعیت جغرافی&ایی خ&ود ،ث&روت ف&راوانی از • نبطی&ان ب&ا بهر ‌ ت&جارت&بین‌ا&لمللی به دست& آوردند. شهر پترا در اردن لخمیان و غسانیان دولت‌های مرزی عرب • یه&ای ب&زرگ فع&الیت در آس&تانه ظه&ور اس&الم ،دو حک&ومت ع&رب در مرزه&ای امپراتور ‌ می‌کردند. • لخمیان .1 پایتخت :حیره .2 متحد امپراتوری ساسانی .3 محافظ مرزهای شرقی عربستان • غسانیان .1 متحد امپراتوری روم شرقی .2 مرکز فعالیت در شام .3 محافظ مرزهای جنوبی روم • این دو دولت نقش مهمی در انتق&ال فرهن&گ و تم&دن می&ان ای&ران ،روم و قبای&ل ع&رب داشتند. جامعه عرب پیش از اسالم • ساختار اجتماعی • جامع&ه عربس&تان ب&ر پای&ه قبیله ش&کل گرفت&ه بود. • ویژگی‌های جامعه: .1وفاداری کامل به قبیله .2ریاست شیخ قبیله .3اهمیت نسب خانوادگی .4زندگی کوچ‌نشینی در بسیاری از مناطق • جایگاه زنان • در ب&رخی قبای&ل زن&ان از حق&وق مح&دودی برخ&وردار بودن&د ،ام&ا در ش ا&قتص&ادی &و اجتم&اعی م&همی وب& عربس&تان &و بعض&ی& قبای&ل& ،نق & جن& & نیز ایفا می‌کردند. اقتصاد عربستان پیش از اسالم • فعالیت‌های اقتصادی • اقتص&اد عربس&تان ب&ر چن&د پای&ه استوار بود: • تجارت .1انتقال بخور و کندر .2ادویه .3پارچه .4فلزات • دامداری .1شتر .2گوسفند .3بز • کشاورزی .1خرما .2انگور .3گندم .4جو • مک&ه و ی&ثرب (مدین&ه) از مهم‌ت&رین مراک&ز تج&اری منطقه بودند. فرهنگ و ادبیات عرب • فرهنگ پیش از اسالم • اع&راب پیش از اس&الم حافظ&ه ش&فاهی بس&یار نیرومن&دی داشتند. • مهم‌ترین ویژگی‌ها .1شعر مهم‌ترین هنر .2مسابقات شعر .3بازار عکاظ .4نقل داستان‌های قهرمانی .5خط عربی در حال تکامل • شاعران جایگ&اه بس&یار ب&االیی در جامع&ه داش&تند و اش&عار آن&ان ی‌کرد. شه&ای قبیله را& ح&فظ م & تا&ری&خ ،ا&فت&خا&را&ت و ارز &‌ ادیان پیش از اسالم • باورهای دینی • پیش از ظه&ور اس&الم ،عربس&تان دارای تن&وع دینی بود. • ادیان موجود .1 بت‌پرستی (رایج‌ترین دین) .2 یهودیت .3 مسیحیت .4 آیین زرتشتی در برخی مناطق .5 • کعبه گروه‌های یکتاپرست (حنفا) • کعب&ه مهم‌ت&رین مرک&ز م&ذهبی عربس&تان ب&ود و قبای&ل مختل&ف بت‌ه&ای خ&ود را د&ر آ&ن نگ&ه&د&ار&ی می&‌کرد&ن&د& &.همچ&ن&ین& مرا&س&م ح&ج ن&ی&ز &ب&ه ش&ک&لی& &متف&اوت& از امروز برگزار می‌شد. ظهور اسالم • در آغ&از ق&رن هفتم میالدی ،ش&به‌جزیره عربس&تان دس&تخوش تح&ولی ب&زرگ &س&تین & ت مح&م&د (&ص &) در غ&ا&ر ح&ر&ا نخ ش&د&& .در& &س&ال& ۶۱۰م&ی&الدی& ،حض&ر& & مر&دم&را &&به&&یکت&اپ&رس&تی ،ع&د&ا&لت ،ا&خالق &نی&ک و کن&ار و&حی& ر&ا د&ری&ا&فت&ک&رد& و & & گذاشتن&بت‌پر&ستی دعوت نمود&. • پیام‌های اصلی اسالم: .1 ایمان به خدای یگانه .2 برابری انسان‌ها .3 حمایت از نیازمندان .4 مبارزه با بی‌عدالتی غار حرا .5 • دع&وت اس&الم در ابت&دا ب&ا مخ&الفت بس&یاری از بزرگ&ان ق&ریش روبه‌رو ش&د، هت&دریج پیروان ب&یشتری& یافت&. اما&ب ‌ مسئولیت‌پذیری اخالقی هجرت به مدینه و تشکیل نخستین حکومت اسالمی • هجرت • در س&ال ۶۲۲میالدی ،محم&د و ی&ارانش از مک&ه ب&ه مدین&ه هش&م&اری هج&ری قم&ری هج&رت کر&دن&د &.این ر &وی&داد ،آغ&از& گا ‌ & است. • در مدینه: .1نخستین حکومت اسالمی شکل گرفت. .2می&ان قبای&ل مختل&ف پیم&ان همک&اری برق&رار ش&د. .3مس&جد ب&ه مرک&ز عب&ادت ،آم&وزش و م&دیریت جامع&ه تب&دیل شد. .4قوانین اجتم&اعی و سیاس&ی جدی&د ت&دوین گردی&د. • هج&رت نقط&ه عطفی در ت&اریخ عربس&تان و جه&ان اس&الم ب&ه شمار می‌رود. فتح مکه • فتح مکه • در س&ال ۶۳۰میالدی ،مس&لمانان ب&دون ن&برد گس&ترده وارد مکه شدند. • نتایج فتح مکه: .1پایان قدرت سیاسی قریش .2پاک‌سازی کعبه از بت‌ها .3گسترش اسالم در سراسر شبه‌جزیره .4اتحاد بیشتر قبایل عرب • پس از این روی&داد ،بیش&تر قبای&ل ع&رب اس&الم را پذیرفتند. خالفت راشدین ( ۶۶۱–۶۳۲میالدی) • پس از درگذش ت محم د ،اداره جامع ه اس المی ب ه چه ار خلیفه راشد سپرده شد: .1ابوبکر .2عمر بن خطاب .3عثمان بن عفان .4علی بن ابی‌طالب (ع) • مهم‌ترین دستاوردها .1 .2 .3 .4 اتحاد قبایل عرب گسترش قلمرو اسالمی شکل‌گیری نظام اداری گردآوری قرآن خالفت اموی • خالفت اموی ( ۷۵۰–۶۶۱میالدی) • پس از پای&ان خالفت راش&دین ،حک&ومت اموی&ان تش&کیل شد. • ویژگی‌ها .1انتقال مرکز حکومت به دمشق .2گسترش قلمرو از اسپانیا تا آسیای مرکزی .3توسعه شبکه راه‌ها .4ضرب سکه اسالمی .5گسترش زبان عربی • در این دوره ،عربس&تان همچن&ان جایگ&اه م&ذهبی خ&ود را حف&ظ خالفت در&شام ق&رار&داشت. مر&کز سی&اس&ی & &کر&د&،هرچن&د & از راست به چپ :قلمرو اموی و مسجد اموی در دمشق خالفت عباسی • خالفت عباسی ( ۱۲۵۸–۷۵۰میالدی) • با روی ک&ار آم&دن عباس&یان ،مرک&ز خالفت ب&ه بغ&داد منتق&ل شد. • ویژگی‌های این دوره .1شکوفایی علم و فرهنگ .2پیشرفت پزشکی ،ریاضیات و نجوم .3رونق تجارت .4ارتباط گسترده با شرق و غرب • اگرچ&ه ق&درت سیاس&ی در بغ&داد متمرک&ز ب&ود ،ام&ا مک&ه و مد&ین&ه همچن&ان مهم&‌ت&رین ش&ه&رهای &م&ذهبی جه&ان اس&الم باقی ماندند. قلمرو عباسیان حکومت‌های محلی در عربستان • از ق&رون میان&ه ب&ه بع&د ،بخش‌ه&ای مختل&ف ش&به‌جزیره ع&ربس&تان تحت حک&ومت خان&دان&‌ها و ق&بای&ل محلی اداره می‌شدند. • از جمله: .1امیران مکه .2حکومت‌های یمن .3قبایل نجد .4فرمانروایان عمان .5شیوخ سواحل خلیج فارس • این حکومت‌ه&ا گ&اه مس&تقل و گ&اه ت&ابع ق&درت‌های ب&زرگ مانند ممالیک یا عثمانیان بودند. امپراتوری عثمانی در عربستان • نفوذ عثمانیان • در ق&رن ش&انزدهم میالدی ،بخش‌ه&ایی از ش&به‌جزیره عربس&تان ب&ه قلم&رو ا&مپراتوری عثما&نی پی&وست. • مناطق تحت نفوذ: .1حجاز .2یمن .3احساء .4بخش‌هایی از سواحل دریای سرخ • اقدامات مهم: .1حفاظت از مسیر حج .2ساخت قلعه‌ها .3احداث راه‌آهن حجاز .4توسعه بنادر • با این ح&ال ،من&اطق مرک&زی مانن&د نج&د اغلب اس&تقالل نس&بی خ&ود را حف&ظ کردند. پیدایش خاندان آل‌سعود لس&عود در منطق&ه نج&د ب&ه ق&درت • در ق&رن هج&دهم میالدی ،خان&دان آ ‌ رسید. • در س&ال ۱۷۴۴میالدی ،محم&د بن س&عود ب&ا محم&د بن عب&دالوهاب مت&ح&د شد .ا&ین&اتح&اد ،پ&ایه&‌ه&ای نخستی&ن&دولت س&عودی را بنا نهاد. • ویژگی‌های دولت اول سعودی .1مرکز حکومت :درعیه .2گسترش قلمرو در نجد .3ایجاد حکومت منسجم .4نف&وذ سیاس&ی و م&ذهبی در بخش‌ه&ای وس&یعی از عربستان .5در س&ال ۱۸۱۸میالدی ،این دولت پس از لشکرکش&ی نیروه&ای عثمانی و مصر سقوط کرد. دولت دوم و سوم سعودی • پس از س&قوط دولت اول ،خان&دان آل‌س&عود ب&ار دیگ&ر قدرت را به دست آوردند. • دولت دوم سعودی .1تشکیل در سال ۱۸۲۴ .2مرکز حکومت :ریاض .3تداوم حکومت تا پایان قرن نوزدهم • دولت سوم سعودی • در س&ال ،۱۹۰۲عب&دالعزیز بن عب&دالرحمن آل س&عود ب&ا هس&ازی عربس&تان &تص&رف د&ژ مص&مک در ری&اض ،رون&د& یکپارچ& ‌ را آغاز کرد. تشکیل پادشاهی عربستان سعودی • تأسیس کشور جدید • در ۲۳سپتامبر ،۱۹۳۲عب&دالعزیز بن عب&دالرحمن آل س&عود س کر&د. &رس&مًا پ&ادشاهی&ع&ربستا&ن س&عودی&را تأسی & • دستاوردها: .1اتحاد مناطق مختلف .2تشکیل دولت مرکزی .3ایجاد نظام اداری جدید .4برقراری امنیت در مسیرهای تجاری و زیارتی • این ت&اریخ ام&روزه ب&ه عن&وان روز ملی عربستان سعودی گرامی داشته می‌شود. کشف نفت و تحول اقتصادی • کشف نفت • در س&ال ،۱۹۳۸نخس&تین می&دان ب&زرگ نف&تی در منطق&ه دم&ام کشف شد. • پیامدها: .1افزایش سریع درآمد دولت .2توسعه شهرها .3ساخت جاده‌ها .4ایجاد دانشگاه‌ها .5توسعه خدمات درمانی .6افزایش نقش عربستان در اقتصاد جهان • عربس&تان ب&ه یکی از بزرگ‌ت&رین تولیدکنن&دگان نفت جه&ان تب&دیل شد. کشورهای دیگر شبه‌جزیره عربستان • دولت‌های مستقل شبه‌جزیره • در ق&رن بیس&تم ،کش&ورهای مختل&ف این منطق&ه استقالل یافتند. • مهم‌ترین کشورها .1 عربستان سعودی .2 یمن .3 عمان .4 امارات متحده عربی .5 قطر .6 بحرین .7 • این کش&ورها ام&روزه از مهم‌ت&رین تولیدکنن&دگان نفت و گ&از جه&ان ب&ه ش&مار می‌روند. کویت یمن • یمن؛ مهد تمدن‌های جنوب عربستان • یمن از کهن‌ت&رین مراک&ز تم&دنی ش&به‌جزیره عربس&تان اس&ت و ب&ه دلی&ل آب‌وه&وای مناس&ب و ته&ای &قد&رتم&ن&دی مانن&د& س&بأ ،م&عین ،قتب&ان، نه&ای ح&اص&ل&‌خ&یز& ،ا&ز د&یرب&&از& &مح&ل ش&ک&ل‌گی&ری &د&ول ‌ زم&ی &‌ ح&ضرموت& و حمی&ر ب&وده است. • رویدادهای مهم .1 رونق تجارت بخور و کندر در دوران باستان .2 گسترش اسالم در قرن هفتم میالدی .3 حکومت‌های محلی و سپس نفوذ عثمانیان .4 تقس&یم یمن ب&ه ش&مالی و جن&وبی در ق&رن بیستم .5 اتحاد دو یمن در سال ۱۹۹۰ .6 آغ&از جن&گ داخلی از س&ال ۲۰۱۴و پیام&دهای انسانی گسترده • اهمیت امروز • موقعیت راهبردی در کنار تنگه باب‌المندب • میراث ف&رهنگی ارزش&مند و ش&هرهای ت&اریخی ثبت‌ش&ده در یونسکو عمان • عمان؛ قدرت دریایی شبه‌جزیره • عم&ان ب&ه دلی&ل دسترس&ی ب&ه دری&ای عم&ان و اقی&انوس هن&د ،از گذش&ته یکی &از مهم‌ت&ر&ین مراک&ز دری&انو&ردی و تج&ارت دری&ایی ب&وده است. • ویژگی‌های تاریخی .1گسترش اسالم در قرن هفتم میالدی .2شکل‌گیری حکومت‌های محلی و نظام امامت .3ایج&اد ام&پراتوری دری&ایی عم&ان در س&ده‌های هفدهم و هجدهم .4نفوذ در سواحل شرق آفریقا ،به‌ویژه زنگبار • عمان امروز .1سیاست خارجی متوازن .2اقتص&اد مبت&نی ب&ر نفت ،گ&از ،ش&یالت ،گردشگری و بنادر امارات ،قطر ،بحرین و کویت • • .1 .2 .3 • .1 .2 .3 • .1 .2 .3 • .1 .2 .3 کشورهای ساحل خلیج فارس امارات متحده عربی تشکیل در سال ۱۹۷۱ رشد سریع اقتصادی تب&دیل دبی و ابوظ&بی ب&ه مراک&ز م&الی و گردشگری جهان قطر استقالل در سال ۱۹۷۱ توسعه صنعت گاز طبیعی سرمایه‌گذاری گس&ترده در آم&وزش ،ورزش و رسانه بحرین مرکز تاریخی تجارت مروارید نخس&تین کش&ور منطق&ه ب&ا تولی&د نفت در س&ال ۱۹۳۲ اقتصاد متنوع با محوریت خدمات مالی کویت استقالل در سال ۱۹۶۱ یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت تجرب&ه اش&غال توس&ط ع&راق در س&ال ۱۹۹۰و آزادسازی در ۱۹۹۱ شورای همکاری خلیج فارس • در س&ال ،۱۹۸۱ش&ش کش&ور ع&ربی خلیج ف&ارس شورای همکاری خلیج فارس را تشکیل دادند. • اهداف .1 همکاری اقتصادی .2 امنیت منطقه‌ای .3 هماهنگی سیاسی .4 توسعه تجارت .5 همکاری نظامی • اعضای شورا: .1 عربستان سعودی .2 امارات .3 قطر .4 بحرین .5 کویت .6 عمان اقتصاد امروز شبه‌جزیره عربستان • اقتصاد معاصر • اقتص&اد منطق&ه ب&ر پای&ه نفت و گ&از ش&کل گرفت&ه اس&ت ،ام&ا بس&یاری از کش&ورها در ح&ال تن&وع‌بخ&شی ب&ه اقتصاد خ&ود هستند&. • مهم‌ترین بخش‌ها .1 نفت .2 گاز طبیعی .3 پتروشیمی .4 بانکداری .5 گردشگری .6 حمل‌ونقل .7 فناوری • حه&ای ب&زرگی مانن&د ش&هر نئ&وم و توس&عه گردش&گری ،بخش&ی از این تح&ول اقتص&ادی طر ‌ هستند. میراث فرهنگی و معماری • میراث فرهنگی شبه‌جزیره عربستان • شبه‌جزیره عربس&تان دارای آث&ار ت&اریخی و ف&رهنگی ف&راوانی اس&ت ک&ه بس&یاری از آن‌ه&ا در فهرس&ت م&یراث جهانی یونسکو ثبت شده‌اند. • نمونه‌ها • شهر تاریخی صنعا (یمن) • شهر باستانی درعیه (عربستان سعودی) • بافت تاریخی جده • قلعه بهالء (عمان) • محوطه باستانی الحجر (مدائن صالح) • ویژگی‌های معماری • خانه‌های خشتی • قلعه‌های سنگی • بادگیرها • مساجد تاریخی • بازارهای سنتی (سوق) چشم‌انداز آینده • چشم‌انداز ۲۰۳۰ • عربس&تان س&عودی برن&امه‌ای گس&ترده ب&رای ک&اهش وابستگی به نفت تدوین کرده است. • اهداف .1توسعه گردشگری .2انرژی‌های تجدیدپذیر .3فناوری‌های نوین .4افزایش اشتغال .5جذب سرمایه‌گذاری خارجی .6گسترش صنایع دانش‌بنیان جدول زمانی تاریخ شبه‌جزیره عربستان دوره رویداد پیش از ۵۰۰۰ ق.م نخستین سکونت انسان هزاره اول ق.م شکل‌گیری دولت‌های سبأ، معین و حمیر قرن چهارم ق.م قدرت‌گیری نبطیان ۶۱۰م آغاز دعوت اسالم ۶۲۲م هجرت به مدینه ۶۳۰م فتح مکه ۶۶۱–۶۳۲م خالفت راشدین ۷۵۰–۶۶۱م خالفت اموی ۱۲۵۸–۷۵۰م خالفت عباسی ۱۵۱۷م نفوذ عثمانیان در حجاز ۱۷۴۴م تشکیل دولت اول سعودی ۱۹۰۲م بازپس‌گیری ریاض ۱۹۳۲م تأسیس پادشاهی عربستان سعودی ۱۹۳۸م کشف نفت جمع‌بندی • • • • • شبه‌جزیره عربس&تان یکی از کهن‌ت&رین مراک&ز تم&دنی جه&ان است. تم&دن‌های جن&وب و ش&مال عربس&تان نقش مهمی در تج&ارت باستانی داشتند. ظه&ور اس&الم ،ت&اریخ این منطق&ه و جه&ان را دگرگ&ون کرد. در دوران جدی&د ،تش&کیل پادش&اهی عربس&تان س&عودی و کش&ف جه&انی &تق&ویت &نف&ت ،جایگ&ا&ه م&نطق&ه را& &در سیاس&ت و &اقتص&اد & کرد. ام&روزه کش&ورهای ش&به‌جزیره عربس&تان ب&ا س&رمایه‌گذاری در شا&ن&د ت&ا آ&ین&ده‌ای &فن&اور&ی ،گردش&گری& و &انرژی‌ه&ای &ن&و& ،در تال ‌ متنوع‌تر &و پا&یدارت&ر برای اق&تصاد خود رق&م بزنند&.