تاریخ علم مدیریت و سیر تحول نظریه‌های مدیریت

به نام خدا تاریخ علم مدیریت و سیر تحول نظریه‌های مدیریت تهیه :حسین بخارائی فهرست • مقدمه • باستان مدیریت در تمدن های • صنعتی مدیرت از قرون وسطی تا انقالب • مدیریت نظریه های • مدیریت تحول دیجیتال • موردی مطالعات • جداول و جمع بندی مقدمه • مدیریت یکی از ق8دیمی‌ترین فعالیت‌ه8ای بش8ر اس8ت .از زم8انی ک8ه انس8ان‌ها ب8رای س8اخت خان8ه، کش8اورزی ،تج8ارت و اداره حکومت‌ه8ا ب8ا یک8دیگر همک88اری کردن88د ،نی88از ب88ه برن88امه‌ریزی، س8ازماندهی و ه8دایت اف8راد ب8ه وج8ود آم8د .ب8ا گذش8ت زم8ان ،م8دیریت از ی8ک تجرب8ه عملی ب8ه ی8ک رش8ته علمی تب8دیل ش8د و ام8روزه یکی از مت8رین عل8وم در اداره س8ازمان‌ها ،دولت‌ه8ا و مه ‌ بازگشت کسب‌وکارها به شمار می‌رود. مدیریت چیست؟ • مدیریت فراین88د برن88امه‌ریزی ،س88ازماندهی، ه8دایت و کن8ترل من8ابع انس8انی ،م8الی ،اطالع8اتی و ف8یزیکی ب8رای دس8تیابی ب8ه اه8داف س8ازمان است. • وظایف اصلی مدیریت .1برنامه‌ریزی ()Planning .2سازماندهی ()Organizing .3رهبری ()Leading .4کنترل ()Controlling اهمیت مدیریت • مدیریت نقش اساس8ی در م8وفقیت ه8ر س8ازمان دارد و ب8دون آن ،8هم8اهنگی م8ی8ان من8اب8ع و ا8ف8راد دش8و8ار خواه8د بود. • مزایای مدیریت: .1استفاده بهینه از منابع .2افزایش بهره‌وری .3کاهش هزینه‌ها .4هماهنگی فعالیت‌ها .5تصمیم‌گیری مؤثر .6دستیابی به اهداف مدیریت در تمدن‌های باستان • مدیریت پیش از آنک8ه به‌عن8وان ی8ک علم ش8ناخته ش8ود ،در تم8دن‌های باس8تان ب8ه8 8ش8کل 8ع8م 8لی8 8وج8و8د 8داش8ت .8س8ا8خت8 8ب8نا8ه8ای ع8ظیم 8،8اداره ا8رتش‌ه8ا، مع‌آو8ری 8مال8ی8ات و 8س8ا8زم8ان‌دهی 8ن8یروی 8ک8ار8 8،همگی 8نیازمن8د برن8امه‌ریزی و ج8 هماهنگی بودند. • تمدن‌های مهم: .1 مصر .2 بین‌النهرین .3 ایران .4 چین .5 هند .6 یونان .7 روم بازگشت مدیریت در مصر باستان • تم88دن مص88ر باس88تان یکی از نخس88تین نمونه‌ه88ای م88دیریت ه می‌8ده8د8 .س8اخ8ت8 8اه8ر8ام ،معاب8د 8و ش8بکه‌8های8 س8ازم8ان‌ی8افت8ه 8را 8ار8ائ8 8 آبیاری بدون برنامه‌ریزی دقیق و تقسیم کار امکان‌پذیر نبود. • ویژگی‌های مدیریتی: .1تقسیم وظایف میان کارگران و سرپرستان .2ثبت اطالعات توسط کاتبان .3مدیریت منابع و انبارها .4برنامه‌ریزی پروژه‌های بزرگ .5نظام مالیاتی منظم • اهمیت :تجرب8ه مص8ر نش8ان داد ک8ه اج8رای پروژه‌ه8ای عظیم ،ب8ه سازمان‌دهی و کنتر8ل د8قیق وابسته است.8 مدیریت در بین‌النهرین • بین‌النه8رین (می8ان‌رودان) ک8ه مح8ل ش8کل‌گیری تم8دن‌های س8ومر ،اک8د ،باب8ل و ی 8ادار8ی و م8دی8ریتی محس8وب آش8و8ر 8ب8و 8د8 8،از 8ن8خس8ت8ی8ن مر8اک8ز 8تو8س8عه 8ن8ظام‌8ه8ا 8 می‌شود. • ویژگی‌های مدیریتی: .1 ایجاد نظام ثبت اسناد و حسابداری .2 تنظیم قوانین برای اداره جامعه .3 مدیریت مالیات و تجارت .4 سازمان‌دهی ارتش .5 • دستاورد مهم: اداره انبارهای غالت و کاال • قانون حم!ورابی یکی از نخس8تین مجموع8ه ق8وانین م8دون جه8ان ب8ود ک8ه ن8قش مهمی 8در نظ8م اد8اری8و اقتصادی داشت. مدیریت در ایران باستان • در دوره هخامنش8یان ،یکی از پیش8رفته‌ترین نظام‌ه8ای اداری جه8ان ش8کل گ8ر8فت8 8.قلم8ر8و و8س8یع 8ا8م8پر8ات8ور8ی ن8یازمن8د س8ا8زما8نی 8من8ظم ب8رای 8اداره استان‌ها ،اخذ مالیات و حفظ امنیت بود. • ویژگی‌ها: .1 تقسیم امپراتوری به ساتراپی‌ها (استان‌ها) .2 انتصاب ساتراپ‌ها به‌عنوان مدیران محلی .3 ایجاد شبکه گسترده راه‌های ارتباطی .4 اس8تفاده از چاپارخان8ه ب8رای انتق8ال س8ریع پیام‌ه8ا .5 • اهمیت: نظارت بر عملکرد مدیران محلی • مدیریت متمرک8ز هم8راه ب8ا نظ8ارت مس8تمر ،ب8ه ثب8ات و گس8ترش ام8پراتوری کمک کرد. مدیریت در چین باستان • چین باس8تان دارای نظ8ام اداری منظم و مبت8نی ب8ر شایسته‌س8االری بود. • ویژگی‌ها: .1آزمون‌ه8ای اس8تخدامی ب8رای انتخ8اب ک8ارگزاران .2ساختار اداری سلسله‌مراتبی .3تأکید بر نظم و انضباط هه8ای ب8زرگ مانن8د دی8وار ب8زرگ چین .4برن8امه‌ریزی پروژ ‌ .5توجه به اخالق در مدیریت • تأثیر اندیشه‌های کنفوسیوس: • آموزه‌ه8ای Confuciusب8ر ص8داقت ،ع8دالت و مس8ئولیت‌پذیری م8دیران رن‌ها بر مد8یریت8چین اثر گ8ذاشت. تأ8کید داشت و ق 8 مدیریت در یونان باستان • یونانی8ان بیش از آنک8ه ب8ر س8اختارهای اداری تمرک8ز کنن8د ،ب8ه اندیشه‌های فلسفی درباره حکومت و اداره جامعه پرداختند. • دیدگاه‌های مهم: :Socrates .1مدیریت را مهارتی آموختنی می‌دانست. :Plato .2بر تخصص‌گرایی و تقسیم کار تأکید داشت. :Aristotle .3ش8یوه‌های مختل8ف حک8ومت و اداره جامع8ه را بررسی کرد. • تأثیر: • اندیش8ه‌های یون8انی پای8ه بس8یاری از نظریه‌ه8ای م8دیریتی و سیاسی بعدی شدند. مدیریت در روم باستان • رومی8ان یکی از کارآم8دترین نظام‌ه8ای اداری جه8ان باس8تان را ایج8اد کردند. • ویژگی‌ها: .1تقسیم وظایف اداری .2توسعه قوانین مدنی .3سازمان‌دهی ارتش .4مدیریت شهرها و استان‌ها .5ساخت جاده‌ها و زیرساخت‌های گسترده • اهمیت: • ام8پراتوری روم نش8ان داد ک8ه م8وفقیت ی8ک حک8ومت ب8زرگ ،ب8ه س8اختار اد8اری م8نظم و8قوا8نین شفاف وابسته است. مدیریت در قرون وسطی • در ق8رون وس8طی ،کلیس8ا ،حکومت‌ه8ای محلی و اص8ناف نقش مهمی در اداره جامعه داشتند. • ویژگی‌ها: .1مدیریت کلیساها و صومعه‌ها .2شکل‌گیری اصناف ()Guilds .3اداره زمین‌های فئودالی .4توسعه نظام حسابداری اولیه .5افزایش نقش تجارت در شهرها • نتیجه: • اص8ناف ب8ا تع8یین اس8تانداردهای تولی8د ،آم8وزش ک8ارآموزان و کن8ترل ی س8ازما8ن‌های اقتص8ادی م8د8رن ف8راهم کل‌گیر8 8 8کی8فیت ،زمین8ه ر8ا ب8رای ش8 8 کردند. بازگشت رنسانس و آغاز مدیریت نوین • رنس8انس م8وجب تح8ول در علم ،اقتص8اد و تج8ارت ش8د و نگ8اه ت8ازه‌ای ه وج8ود آورد. به 8سازم8ان‌دهی 8و م8دیریت ب 8 • عوامل مؤثر: .1رشد تجارت بین‌المللی .2توسعه بانکداری .3پیشرفت علوم .4افزایش نقش شهرها .5گسترش شرکت‌های تجاری • پیامد: • نی8از ب8ه روش‌ه8ای جدی8د برن8امه‌ریزی ،حس8ابداری و اداره س8ازمان‌ها بیش از گذشته احساس شد. انقالب صنعتی؛ نقطه عطف مدیریت • انقالب ص8نعتی در اواخ8ر ق8رن هج8دهم و اوای8ل ق8رن ن8وزدهم، م8دیری8ت را از8یک تجربه عملی 8به دا8نشی نظام‌8مند تبدیل کرد. • پیامدهای انقالب صنعتی: .1ایجاد کارخانه‌های بزرگ .2افزایش تعداد کارکنان .3تقسیم کار تخصصی .4توسعه ماشین‌آالت .5نیاز به مدیران حرفه‌ای • اهمیت: • انقالب ص8نعتی زمین8ه را ب8رای ش8کل‌گیری نخس8تین نظریه‌ه8ای علم8ی م8دیریت ف8ر8اهم ک8رد 8و ورود ب8ه عص8ر 8م8دیریت م8درن را رقم زد. مکتب مدیریت علمی ()Scientific Management • Frederick Winslow Taylorرا «پ8در م8دیریت علمی» می‌نامن8د .او معتق8د ب8ود ک8ه به8ره‌وری را می‌ت8وان از طریق روش‌های علمی افزایش داد. • اصول مدیریت علمی: .1 مطالعه علمی کارها .2 انتخاب و آموزش علمی کارکنان .3 همکاری نزدیک مدیران و کارکنان .4 تقسیم مسئولیت بین مدیر و کارگر .5 استانداردسازی ابزارها و روش‌های کار • مزایا: .1 افزایش بهره‌وری .2 کاهش اتالف زمان .3 کاهش هزینه تولید • انتقادات: .1 توجه بیش از حد به تولید .2 نادیده گرفتن نیازهای انسانی کارکنان بازگشت مطالعات زمان و حرکت • یکی از مهم‌ت8رین دس8تاوردهای م8دیریت علمی ،مطالع!ات زمان و حرکت بود. • اهداف: .1حذف حرکات اضافی .2افزایش سرعت انجام کار .3کاهش خستگی کارکنان .4استانداردسازی روش انجام فعالیت‌ها • نمونه: • در کارخانه‌ه8ا ،ه8ر ح8رکت ک8ارگر ان8دازه‌گیری می‌ش8د ت8ا به8ترین روش انجام کار مشخص شود. نظریه اداری ()Administrative Management • Henri Fayolیکی از نخس8تین اف8رادی ب8ود ک8ه م8دیریت را به‌عن8وان ی8ک علم مستقل معرفی کرد. • او پنج وظیفه اصلی مدیر را معرفی کرد: .1برنامه‌ریزی .2سازماندهی .3فرماندهی (در ادبیات امروز بیشتر با «رهبری» بیان می‌شود) .4هماهنگی .5کنترل • این دیدگاه ،پایه بسیاری از نظریه‌های مدیریت امروزی است. چهارده اصل مدیریت فایول • مهم‌ت!رین اص!ول م!دیریتی ف!ایول عبا!رت‌اند از: .1تقسیم کار .2اختیار و مسئولیت .3انضباط .4وحدت فرماندهی .5وحدت جهت .6تق88دم من88افع س88ازمان ب88ر منافع فردی .7جبران خدمات عادالنه .8تمرکز مناسب .9سلسله مراتب .10نظم .11عدالت .12ثبات کارکنان .13ابتکار عمل .14روحیه کار گروهی • اهمیت: • بس8یاری از این اص8ول هن8وز در س8ازمان‌های ام8روزی کاربرد دارند. نظریه بوروکراسی • Max Weberمفه8وم بوروکراس!ی را به‌عن8وان ی8ک الگ8وی منطقی ب8رای اداره س8ازمان‌ها مط8رح کرد. • ویژگی‌های بوروکراسی: .1 تقسیم کار تخصصی .2 سلسله‌مراتب مشخص .3 قوانین و مقررات مکتوب .4 استخدام بر اساس شایستگی .5 بی‌طرفی در تصمیم‌گیری • مزایا: .1 نظم .2 پیش‌بینی‌پذیری .3 عدالت سازمانی • معایب: .1 انعطاف‌پذیری کم .2 تشریفات اداری زیاد .3 کند شدن تصمیم‌گیری مقایسه مکاتب کالسیک مدیریت ویژگی مدیریت علمی نظریه اداری بوروکراسی بنیان‌گذار تیلور فایول وبر تمرکز کارگر و بهره‌وری کل سازمان ساختار سازمان هدف افزایش تولید بهبود مدیریت ایجاد نظم ابزار روش علمی اصول مدیریتی قوانین و ساختار مکتب روابط انسانی شه8ا نش8ان دادن8د ک8ه کارکن8ان فق8ط • در ده8ه ،۱۹۳۰پژوه ‌ ب8ا حق8وق بیش8تر انگ8یزه پی8دا نمی‌کنن8د و عوام8ل اجتماعی نیز بسیار مهم هستند. • Elton Mayoاز مهم‌ترین چهره‌های این مکتب است. • نتایج مهم: .1توج8ه م8دیر ب8ه کارکن8ان ب8اعث اف8زایش انگ8یزه می‌شود. .2روابط اجتماعی بر عملکرد اثر می‌گذارد. .3احساس تعلق به گروه اهمیت زیادی دارد. آزمایش‌های هاثورن هه8ای Western Electric شه8ای ه8اثورن در کارخان ‌ • آزمای ‌ انجام شد. • یافته‌ها: .1توج8ه ب8ه کارکن8ان م8وجب اف8زایش به8ره‌وری می‌شود. .2انگیزه فقط به حقوق وابسته نیست. .3محی8ط اجتم8اعی نقش مهمی در عملک8رد کارکن8ان دارد. • تأثیر: هه8ای انس8انی شه8ا آغ8ازگر توج8ه ج8دی ب8ه جنب ‌ • این پژوه ‌ مدیریت بودند. علوم رفتاری • دانش8مندان عل8وم رفت8اری ،م8دیریت را از دی8دگاه روان‌شناس8ی و رفت8ار انس8ان بررسی کردند. • اندیشمندان برجسته: .1 ‏Abraham Maslow .2 ‏Douglas McGregor ‏Frederick Herzberg .3 • موضوعات اصلی: .1 انگیزش .2 رضایت شغلی .3 رهبری .4 ارتباطات .5 رفتار گروهی نظریه‌های انگیزش • هرم نیازهای مزلو: • نیازه8ای انس8ان از نیازه8ای اولی8ه ت8ا خودش8کوفایی به‌ص8ورت سلسله‌مراتبی قرار می‌گیرند. • نظریه Xو Yمک‌گریگور: .1نظری!ه :Xکارکن8ان ذاتً8ا از ک8ار گریزان‌ان8د و نی8از ب8ه کن8ترل دارند. .2نظری!ه :Yکارکن8ان مس8ئولیت‌پذیرند و در ص8ورت ف8راهم ب8ودن ش8رایط ،8خالقی8ت و ا8نگیزه نشان می‌دهند.8 • نظریه دو عاملی هرزبرگ: .1عوامل بهداشتی (مانند حقوق و شرایط کار) .2عوام8ل انگیزش8ی (مانن8د پیش8رفت ،مس8ئولیت و موفقیت) نظریه سیستم‌ها ()Systems Theory • نظری8ه سیس8تم‌ها س8ازمان را مجم8وعه‌ای از اج8زای به‌هم‌پیوس8ته می‌دان8د ک8ه ب8رای ر تع8امل 8د8ار8ند.8 دی8گ 8 رس8یدن8به8یک8هدف8مش8ترک ب8ا8ی8ک 8 • اجزای سیستم: .1 ورودی‌ها ()Input .2 فرایند ()Process .3 خروجی‌ها ()Output .4 بازخورد ()Feedback .5 • اهمیت: محیط ()Environment .1 نگاه جامع به سازمان .2 درک ارتباط میان بخش‌های مختلف .3 بهبود هماهنگی و تصمیم‌گیری نظریه اقتضایی ()Contingency Theory • این نظری8ه بی8ان می‌کن8د ک8ه هیچ روش م!دیریتی واح!دی ب!رای همه سا!زمان!‌ها من!اسب! نیست. • عوامل مؤثر: .1اندازه سازمان .2نوع فعالیت .3فناوری .4فرهنگ سازمانی .5شرایط محیطی • نتیجه: • مدیر بای8د متناس8ب ب8ا ش8رایط ،به8ترین روش را انتخ8اب کند. مدیریت کیفیت جامع ()TQM • مدیریت کیفیت ج8امع رویک8ردی اس8ت ک8ه ب8ر بهب8ود مس8تمر کیفیت محص8والت، خدم8ات و8فرایندها تأکی8د دارد8. • اصول: .1مشتری‌مداری .2مشارکت کارکنان .3بهبود مستمر .4تصمیم‌گیری مبتنی بر داده .5رهبری مؤثر • مزایا: .1افزایش رضایت مشتری .2کاهش هزینه‌ها .3بهبود کیفیت .4افزایش بهره‌وری مدیریت استراتژیک • مدیریت اس8تراتژیک فراین8د تع8یین اه8داف بلندم8دت و ت8دوین راهبرده8ایی ب8رای دستیا8بی به8آن‌هاست. • مراحل: .1 تعیین مأموریت و چشم‌انداز .2 تحلیل محیط داخلی و خارجی .3 تدوین استراتژی .4 اجرای استراتژی .5 • ابزارهای مهم: ارزیابی و کنترل .1 تحلیل SWOT .2 تحلیل PESTEL .3 مدل پنج نیروی پورتر مدیریت دانش • مدیریت دانش ب8ه فراین8د ایج8اد ،ذخ8یره ،انتق8ال و اس8تفاده از دانش در سازمان گفته می‌شود. • اهداف: .1جلوگیری از اتالف دانش .2افزایش نوآوری .3تسهیل یادگیری سازمانی .4بهبود تصمیم‌گیری • نمونه: • ثبت تجربی8ات کارکن8ان بازنشس8ته ب8رای اس8تفاده نس8ل‌های بعدی. مدیریت دیجیتال • با گس8ترش فن8اوری اطالع8ات ،س8ازمان‌ها ب8ه س8مت م8دیریت دیجیت8ال ح8رکت کردند. • ویژگی‌ها: .1 استفاده از رایانش ابری .2 اتوماسیون فرایندها .3 تحلیل داده .4 دورکاری .5 • مزایا: همکاری آنالین .1 کاهش هزینه‌ها .2 افزایش سرعت .3 دسترسی بهتر به اطالعات تحول دیجیتال • تح8ول دیجیت8ال تنه8ا اس8تفاده از فن8اوری نیس8ت؛ بلک8ه ی و م88دل ب88از8طر8ا8حی فراین88دها88 ،8فرهن88گ س 8ا8ز8مان8 8 کسب‌وکار با کمک فناوری‌های نوین است. • فناوری‌های کلیدی: .1اینترنت اشیا ()IoT .2رایانش ابری .3کالن‌داده ()Big Data .4بالک‌چین .5هوش مصنوعی بازگشت هوش مصنوعی در مدیریت • هوش مص8نوعی ب8ه م8دیران کم8ک می‌کن8د ت8ا تص8میم‌های س8ریع‌تر و دقیق‌ت8ری بگیرند. • کاربردها: .1پیش‌بینی فروش .2تحلیل رفتار مشتری .3استخدام هوشمند .4مدیریت زنجیره تأمین .5مدیریت ریسک .6اتوماسیون فرایندها • مزایا: .1افزایش بهره‌وری .2کاهش خطا .3تصمیم‌گیری مبتنی بر داده مقایسه مدیریت سنتی و مدیریت نوین مدیریت سنتی مدیریت نوین ساختار سلسله‌مراتبی ساختار منعطف تصمیم‌گیری متمرکز تصمیم‌گیری مشارکتی تمرکز بر کنترل تمرکز بر نوآوری اطالعات محدود تحلیل داده‌های گسترده مدیریت دستی مدیریت دیجیتال نتیجه: مدیریت ن8وین ب8ر انعطاف‌پ8ذیری ،ی8ادگیری مس8تمر و اس8تفاده از فن8اوری تأکی8د دارد. روندهای آینده مدیریت • در دهه‌های آینده انتظار می‌رود: .1هوش مص888نوعی نقش پررنگ‌ت888ری در تصمیم‌گیری ایفا کند. .2سازمان‌ها داده‌محورتر شوند. .3کار از راه دور و تیم‌ه8ای جه8انی گس8ترش یابند. .4پای8داری و مس8ئولیت اجتم8اعی اهمیت بیش8تری پیدا کند. .5مدیران بیش از گذش8ته ب8ه مهارت‌ه8ای ره8بری، خالقیت و هوش هیجانی نیاز داشته باشند. مطالعه موردی :مدیریت در شرکت تویوتا • شرکت تویوت8ا یکی از م8وفق‌ترین نمونه‌ه8ای م8دیریت ن8وین اس8ت .سیس8تم 8تو8لید ای8ن شرکت88به ال8گو8یی جه8انی د8ر8صنعت 8تبدیل ش8ده است. • اصول سیستم تولید تویوتا (:)TPS .1تولید بهنگام ()Just in Time .2بهبود مستمر ()Kaizen .3حذف اتالف ()Waste Reduction .4مشارکت کارکنان .5کنترل کیفیت در تمام مراحل • نتایج: .1کاهش هزینه‌ها .2افزایش کیفیت .3انعطاف‌پذیری باال .4رضایت بیشتر مشتریان بازگشت مطالعه موردی :مدیریت در گوگل • گوگ8ل ب8ا ایج8اد محیطی خالقان8ه ،فرهن8گ س8ازمانی متف8اوتی را توسعه داده است. • ویژگی‌ها: .1تشویق نوآوری .2تصمیم‌گیری مبتنی بر داده .3کار تیمی .4یادگیری مستمر .5استفاده گسترده از هوش مصنوعی • دستاوردها: .1جذب استعدادهای برتر .2توسعه محصوالت نوآورانه .3حفظ مزیت رقابتی مطالعه موردی :آمازون • آم8ازون از فن8اوری ب8رای بهینه‌س8ازی عملی8ات خود استفاده می‌کند. • ویژگی‌های مدیریتی: .1تصمیم‌گیری بر پایه داده .2اتوماسیون انبارها .3مدیریت هوشمند زنجیره تأمین .4تمرکز بر رضایت مشتری .5نوآوری مستمر جدول زمانی تحول علم مدیریت دوره ویژگی اصلی تمدن‌های باستان مدیریت پروژه‌های بزرگ و حکومت قرون وسطی مدیریت اصناف و نهادهای مذهبی انقالب صنعتی کارخانه‌ها و تقسیم کار مدیریت علمی افزایش بهره‌وری روابط انسانی توجه به کارکنان نظریه سیستم‌ها نگاه جامع به سازمان مدیریت استراتژیک رقابت و برنامه‌ریزی بلندمدت مدیریت دیجیتال فناوری اطالعات عصر هوش مصنوعی تصمیم‌گیری مبتنی بر داده بازگشت مهم‌ترین نظریه‌پردازان مدیریت اندیشمند ‏Frederick Winslow Taylor مهم‌ترین نظریه مدیریت علمی ‏Henri Fayol نظریه اداری ‏Max Weber بوروکراسی ‏Elton Mayo روابط انسانی ‏Abraham Maslow هرم نیازها ‏Douglas McGregor نظریه Xو Y ‏Peter Drucker مدیریت نوین و مدیریت بر مبنای هدف ()MBO مقایسه مکاتب مدیریت مکتب تمرکز نقطه قوت محدودیت کالسیک ساختار و بهره‌وری نظم توجه کم به انسان روابط انسانی کارکنان انگیزش توجه کمتر به ساختار علوم رفتاری رفتار انسان رضایت شغلی اجرای پیچیده سیستم‌ها کل سازمان نگرش جامع تحلیل دشوار اقتضایی شرایط محیطی انعطاف نبود نسخه واحد درس‌های آموخته‌شده از تاریخ مدیریت • تاریخ م8دیریت نش8ان می‌ده8د ک8ه م8وفقیت س8ازمان‌ها 8تن8ه8ا ب8ه 8فن8ا8ور8ی ی8ا س8ر8م8ایه و8ا8بس8ته ن8یس8ت ،8ب8لک8ه ب8ه شیوه مدیریت نیز بستگی دارد. • مهم‌ترین درس‌ها: .1برنامه‌ریزی ،پایه موفقیت است. .2نیروی انس8انی ارزش8مندترین س8رمایه س8ازمان است. .3تغییر و نوآوری اجتناب‌ناپذیر هستند. .4تصمیم‌گیری باید بر پایه اطالعات باشد. .5مدیران باید همواره در حال یادگیری باشند. جمع‌بندی • • • • • مدیریت از تم88دن‌های باس88تان ت88اکنون مس88یر ط88والنی و پرفرازونشیبی را طی کرده است. هر مکتب م8دیریتی پاس8خی ب8ه نیازه8ای زم8ان خود بوده است. ام8روزه م8دیریت ترکی8بی از دانش ،تجرب8ه ،فن8اوری و مهارت‌ه8ای انسانی است. آین8ده م8دیریت ب8ا فناوری‌ه8ای ن8وین و ه8وش مص8نوعی پیون8دی عمی8ق خواهد داشت. بررس8ی ت8اریخ علم م8دیریت نش8ان می‌ده8د ک8ه م8دیران موف8ق هگ8یر8ی8 8از ت8جربه‌8ه8ای8 8گذش8ت8ه ،8توا8ن8ا8یی هس8تن8د ک8ه 8ض8من 8ب8هر ‌ 8کس8ان8ی 8 س8از8گ8ار8ی ب8ا تغ8ی8یر8ا8ت م8حی8طی 8و8 8فن8ا8وری‌ه88ای8 8ن8وی8ن 8ر8ا د8اش8ته ب8اش8ند.8 ش8نا8خ8ت ن8ظر8یه‌8ه8ا8ی م8د8یر8یت8ی ،8ب8ه 8م8د8ی8ران 8کم8ک8 8می‌8کن8د ت8ا د8ر ش8رایط 8مخ8تل8ف ،م8ناس8ب‌ترین 8روش ر8ا ب8رای ه8دایت س8از8مان انتخاب کنند.