دانلود پاورپوینت عوامل شيميايي زيان آور محيط كار

عوامل شيميايي زيان آور محيط كار با رشد تكنولوژي و برهم زدن تعادل طبيعي محيط زيست انسان ،ادامه حيات بشر با مخاطرات بسياري مواجه شده است .توليد و كاربرد دهها هزار نوع ماده ش يميايي بص ورت محص والت واس طه اي و نه ايي م وجب آل ودگي محي ط ه اي ك اري ش ده و س المتي شاغلين در صنايع را تهديد مي كند .اين مواد بصورت گاز ،مايع و يا جامد ممكن است طبيعي يا مصنوعي و آلي يا معدني باشند. عوامل شيميايي زيان آور محيط كار براي طبقه بندي بيماريهاي ناشي از عوامل شيميايي تقسيم بندي زير را مي توان انجام داد: بيماريها و مسموميتهاي ناشي از جذب مواد از طريق دستگاه تنفسي (جذب گردوغبار و گاز) بيماريها و مسموميتهاي ناشي از جذب مواد از طريق دس تگاه گ وارش مانن د ج ذب ارس نيك ،فس فر و سيانورها بيماريها و مسموميتهاي ناشي از جذب مواد از طريق پوست مانند جذب تترااتيلن سرب و آنيلين و فنول عوامل شيميايي زيان آور محيط كار گردوغبار: اعم ال مك انيكي مانن د خردك ردن ،اره ك ردن ،مته ك ردن، س ائيدن و شكس تن ،تولي د غب ار و گ رد مي نماين د ك ه ذرات آن ممكن است قابل رؤيت با چشم يا ذرات ميكروسكوپي باشد .اين گردوغبارها را مي توان به دو دسته تقسيم كرد: • گردوغبارهاي كم اثر • گردوغبارهاي سمي • گردوغباره اي كم اث ر :ك ه بيماريه ايي نظ ير س ل ي ا س اير عفونتها ايجاد مي نمايند مانند پودر كربن ،سيمان ،گچ ،گردوغبار آهن عوامل شيميايي زيان آور محيط گردوغبارهاي سمي كار كه معموًال ايجاد بيماريهاي ريوي مي نمايند و بسته به ن وع گردوغب ار و ط ول م دت تم اس از ظ رفيت تنفس ي مي كاهن د و ت ا آخ ر عم ر زن دگي ش خص را متأثر مي سازند. مهم ترين آنه ا عبارتن د از س يلين ،آزبس ت ،س يليكاتها، زغال سنگ ،سرب ،كادميوم ،كروم و كروماتها آرسنيك، حش ره كش ه ا ،گردوغباره اي پنب ه ،نيش كر ،يونج ه و غالت. آثار آنها شامل اثر بر مجاري تنفسي و ايجاد آلرژي، اث ر ب ر نس وج عمي ق ري ه ،اث ر ب ر دس تگاه گوارش ي در ص ورت بل ع ،اث ر ب ر سيس تم اعص اب ،اث ر ب ر مج اري ادرار ،ساختمان استخوان بندي ،چشمها، ايجاد سرطان ،اثر كاهنده مقاومت بدن ،اثر بر سيستم خون ساز و سيستم گردش خون مي باشد. اصول کلي شناسايي عوامل شيميايي زيان‌آور .1بررس ي مق دماتي کارگ اه ص نعتي .ش امل تع يين نوع مواد اولي ه و مواد بني ابيني و نوع نگهداري و چي دمان م يزان مخ اطرات آنه ا ،تع داد ک ارگران، مس احت کارگ اه ،من ابع تولي د آل ودگي اق دامات کن ترلي و وس ايل حف اظتي ،وض عيت بهداش ت عمومي رفاهي و تغذيه و وضعيت کاري کارگران .2تهي ه دس تورالعمل‌ها و اس تانداردهاي نگه داري م واد و اطالع ات مرب وط ب ه آنه ا نظ ام حم ل و نق ل ،و هش دارها و توص يه‌هاي ايم ني ب ه هنگ ام مخاطرات گوناگون و آموزش‌هاي الزم اصول کلي شناسايي عوامل شيميايي زيان‌آور .3کنترل‌هاي فني و مهندسي شامل مالحظه فرايند تولي د ،طراحي ،جانمايي ،تجه يز ،محصور کردن، جداسازي و سيستم‌هاي حفاظتي و تهويه .دقت در بس ته‌بندي ،نظ ام بازرس ي و کن ترل ،ک اهش سطح مواجهه با مخاطرات .4اس تفاده از وس ايل حف اظت ف ردي متناس ب ب ا آالين ده‌ها و مخ اطرات هم راه ب ا رع ايت مس ائل بهداش تي و ت دوين نظ ام آموزش ي و فرهن گ سازي. عوامل شيميايي زيان آور محيط كار راههاي پيشگيري و كنترل ذرات در محيط كار كن ترل عام ل توليدكنن ده آل ودگي ش امل ج ايگزيني، تغي ير روش ك ار ،روش ه اي مرط وب ،تعم ير و نگهداري و نظافت عمومي انتقال عامل آلودگي شامل استفاده از تهويه طبيعي يا مصنوعي ،ايجاد فاصله و غيره كن ترل عوام ل ك ار ش امل آزم ايش ه اي پزش كي، دوزيم تري ،ماس كهاي حف اظتي ،تنظيم س اعت ك ار و چرخش. عوامل شيميايي زيان آور محيط كار گازها گازها ممكن است در محيط كار توليد شوند كه حتي ممكن است نظير گازكربنيك بي رنگ و بو باشند. خطرات آنها ممكن است هم ناشي از خواص سمي آنها و هم قابليت اشتعال آنها باشد. گاهي گازهاي توليد شده سمي محسوب نمي شوند ولي ب ه لح اظ رقي ق ك ردن ه وا در تنفس دچ ار اختالل مي نمايند مانند ازت و متان عوامل شيميايي زيان آور محيط كار گازهاي سمي خواص پاره اي از گازهاي سمي در اين بخش توضيح داده مي شود: -1منواكسيد كربن CO گ ازي اس ت بي ب و ،بي رن گ و ب دون م زه .از اح تراق ن اقص مي ش ود و ب ه علت مي ل تركي بي زي اد ب ا ك ربن تولي د هموگل وبين خ ون (دويس ت ب ار بيش از اكس يژن) در انتق ال اكس يژن ب ه بافته ا اختالل ايج اد مي كن د مق دار كم آن ب اعث كاهش عكس العمل مركز اعصاب ،کند هوشي ،سردرد خفيف مق دار بيش تر ب اعث ض عف و ته وع و بيهوش ي و تش نج و ض ربان شديد قلب و مرگ مي شود. استفاده از كپسولهاي اكسيژن خالص به دفع اين گازها از ريه كمك مي كند. عوامل شيميايي زيان آور محيط كار -2گاز هيدروژن سولفوره H2S گ ازي اس ت بي رن گ ب ا ب وي گندي دگي تخم م رغ ،از تجزي ه م واد آلي گ وگرددار و فاض الب ه ا تولي د مي ش ود و ب ا ت أثير روي سلس له اعص اب و فلج ك ردن دستگاه تنفسي به مرگ منجر مي شود. عوامل شيميايي زيان آور محيط كار -3گاز آمونياك NH3 گ ازي بي رن گ ک ه در تولي د كوده اي ش يميايي اس تفاده مي ش ود و در پروس ه ه اي س نتر در ص نايع ش يميايي مانن د چس ب س ازي م ورد اس تفاده ق رار مي گ يرد .در تم اس ب ا پوس ت ايج اد س وختگي مي نماي د و مخ اطرات بس يار ب راي سيس تم بين ايي و قرني ه دارد .استنش اق اين گاز سبب برونشيت شيميايي و تنگي نفس و سرفه هاي خلط دار و خوني و تورم دهان و گلو و ريزش اشك مي ش ود .دس تكش ه ا و عين ك ه اي حف اظتي و اس تفاده از وسايل تنفسي براي عوامل كار ضروري است. عوامل شيميايي زيان آور محيط كار -4گاز كلر cl2 براي تهيه مواد سفيدكننده ،الياف مصنوعي ،ضدعفوني كنن ده آب آش اميدني و اس تخرها بك ار مي رود احس اس خفگي ،سرفه ،تحريك چشمها ،ريزش اشك ،تهوع از عوارض آن اس ت .تهوي ه ك افي و اس تفاده از وس ايل تنفس ي بهنگ ام كار با اين گاز ضروري است. -5اسموگ يا دود مه ت ركيب ذرات م ه ب ا آل وده س ازهاي ه وا ي ا ب ه عب ارت ديگ ر سرماي زياد و رطوبت زياد و هواي آلوده توليد اسموگ مي نمايد كه بسيار خطرناك مي تواند باشد. عوامل شيميايي زيان آور محيط كار دستگاههاي كنترل مواد آالينده هوا : -1كنترل گازهاي آلوده كننده هوا ب راي اين ك ار از ج>ذب در مايع>ات ( انتخ اب حالل ت متناس ب ب ا گ از) ،ج>>ذ>ب>س>>طحي جا>م>>دا> > ( اس تفاده از ك ربن فع ال ،اكس يد آلومي نيوم ،ژل ر (كم ك ردن س يليس و غ يره حس ب ن وع گ از) > ،تق>ط>ي> > درج ه ح رارت ي ا گ اهي اف زايش فش ار) ،بعد>س>وزه >ا (س وزاندن گازه اي آالين ده بع د از تولي د) استفاده مي شود. عوامل شيميايي زيان آور محيط كار -2جدا كردن ذرات براي اين كار از روش اتاقك هاي ته نشيني (عبور گ از ب ا س رعت بس يار كم ب راي ري زش ذرات) ، گردگ يري س يليكوني ( ب ا اس تفاده از ن يروي گري ز از مرك ز) ،فيلتره ا (بص ورت ي ك بس تر متخلخ ل عموم ًا پارچه اي) و غبارگيره>اي الك>تريكي و غيره و گاهي تركيب اين روش ها استفاده مي شود. بيماريهاي ناشي از عوامل زيست شناختي محيط كار ب راي ب رخي مش اغل مرتب ط ب ا موج ودات زن ده ،تم اس ب ا ميكروارگانيس م ه اي عف وني ،انگ ل ه ا و ي ا ف راورده ه اي مرب وط موجب بيماري مي شوند. • بيماريه اي ناش ي از ويروس ها مانن د بيماريه اي هپ اتيت ،ه اري، نيوكاسل ،ايدز عمومًا در مشاغل مرتبط با خون و حيوانات • بيماريه اي ناش ي از ب اكتري ه ا مانن د س ياه زخم ،بروس لوز ،ك زاز، س ل و . . .عموم ًا در مش اغل مرتب ط ب ا دام و احش ام و مراك ز درماني بيماريهاي ناشي از قارچ ها عمومًا در دامداريها ،مزارع ،سيلوها • بيماريهاي ناشي از انگل ها عمومًا در مزارع ،كارگران • ساختماني ،معادن ناشي از دفع غيربهداشتي فاضالب بيماريهاي ناشي از عوامل زيست شناختي محيط كار كنترل و پيشگيري ب راي پيش گيري عم ومي اس تفاده از حش ره كش ه اي مناسب ،واكسينه كردن احشام ،تهويه مناسب ،محدودكردن واردات حيوان ات و پرن دگاه از محي ط ه اي آل وده از جمل ه اقدامات محيطي مناسب مي باشد. ب راي پيش گيري اختصاص ي ،واكس ينه ك ردن كاركن ان، داروهاي پيشگيري كننده ،لباس ها و دستكش هاي حفاظتي اس تريل ك ردن وس ايل ،آزمايش ات مرتب ط و ت دوين دستورالعمل هاي بهداشتي از جمله مواردي است كه توصيه مي شود. بيماريهاي ناشي از عوامل زيست شناختي محيط كار بيماريها و عوارض ناشي از عوامل ارگونومي ارگون ومي را تط ابق علمي ك ار و محي ط ك ار ب ا وي ژگي ه اي ف يزيكي و رواني انس ان تعري ف ك رده اند.دع دم توج ه ب ه اص ول ارگون ومي منج ر ب ه ب روز اختالالت اس كلتي عضالني در انسان مي شود. ه دف ارگون ومي س>المت ن>يروي ك>ار و كارآم>دي و به>ر>ه ور>ي سيس تمها در فع اليت ه اي مختل ف مي باش د. برخي حيطه هاي ارگونومي بشرح ذيل است: -1آنتروپرمتري (تن سنجي) آنرا علم سنجش ابعاد بدن دانسته اند .تعيين دامنه ابعاد اندامهاي مختلف از مهمترين موضوعات اين حوزه است. بيماريهاي ناشي از عوامل زيست شناختي محيط كار -2فيزيولوژي كار اين ح وزه ش اخه اي از ف يزيولوژي انس اني اس ت ك ه اعمال و وضعيت بافت ها و اندامها را در هنگام كار توضيح مي ده د .ب دين ت رتيب در ارگون ومي تالش مي ش ود ش رايطي ت أمين ش ود ك ه اف راد ب دون خس تگي غيرض روري قادر به انجام كار خود باشند. -3فيزيولوژي محيط در اين حوزه ،اثر شرايط مختلف مانند سروصدا ،گرما، رطوبت ،ارتعاش و غيره روي فيزيولوژي بدن انسان مورد مطالعه قرار مي گيرد. بيماريهاي ناشي از عوامل زيست شناختي محيط كار -4بررس>ي ص>دمات اس>كلتي -عض>الني مرتبط با كار از مهم ترين بيماريه اي مرتب ط ب ا ك ار ،ع وارض اسكلتي-عض الني اس ت .ب ه كم ك اج راي اص ول ارگون ومي مي ت وان از طري ق ك اهش تنش ه اي عض الني و كن ترل عوام ل مك انيكي ب ا ح د قاب ل توجهي از اين اختالالت كاست.