دانلود پاورپوینت مروری بر فصل” 18 dsm-5

به نام ایزد یکتا مروری بر: فصل” “ DSM-5 18 -طبقه بندی اختالالت عصبی رشدی (NEURODEVELOPMENTAL DISORDERS) براساس DSM-5اختالالت عصبی رشد به شش طبقه اصلی تقسیم میگردد: −Ⅰاختالالت یادگیری خاص ‏Disorders ‏Specific Learning A.در یادگیری مهارت های تحصیلی در یکی از مهارت های زیر حداقل 6ماه ادامه داشته باشد: غلط خواندن کلمات ،آهسته و به دشواری خواندن ،حدس زدن و صدای خیلی بلند یا خیلی کوتاه. مشکل در درک صحیح متن مشکل در هجی کردن آواها اشتباهات گرامری و عالمت گذاری و سازماندهی ضعیف پاراگراف ها مشکل در روش محاسبه و درک مفاهیم ریاضی B.مهارتهای تحصیلی یک فرد در یک یا چند درس از سن تقویمی او کمتر است و یا در عملکرد شغلی در زندگی روزمره مشکل شدید دارد. . Cاین نوع مشکالت در سالهای مدرسه شروع میشوند. D.سایر مشکالت ذهنی یا اختالالت نورولوژیک یا پایه تحصیلی ضعیف نمی توانند توضیح بهتری برای مشکالت یادگیری باشند. اختالالت یادگیری خاص • DSM-5تالش کPرده اسPت کPه بعضPی طبقPه بنPدی هPا را عمPومی تPر کنPد تPا بتوانPد جنبPه هPای مختلPف و متنPوع را طPوری پوشPش دهPد کPه بPر شPروع آنهPا از کPودکی تاکید شده باشد. • ( )S.L.Dبا اسپیفایر دیسلکسیا /دیس گرافیا /دیس کلکولیا • S.L.DبPا سPایر اختالالت روانی کPودک کاموربیPدیتی دارد مثال بPا ADHD/ اوتیسم /اختالالت افسردگی /دوقطبی /اضطراب. PROBLEMبه جای DISORDER 60تا 80درصد کودکان S.L.Dپسران هستند و دالیل آن عبارتند از: • ارجاعات پسران از طرف معلمان بیشتر است. • دختران بیشتر از پسران از کتاب خواندن لذت میبرند که میتواند نقص های خواندن را جبران کند. • استراتژی های مقابله ای برای کنار آمدن با مشکالت خواندن در دختران بیشتر از پسران است.  .1اختالل یادگیری خاص همراه با اسپسیفایر نارساخوانی(دیسلکسیا) یا خوانش پریشی سه عالمت اساسی: صحیح خواندن کلمات سرعت یا سیالی خواندن درک مطلب ‏SLD With Dyslexic Specifire :انواع دیسلکسیا عبارتند از دیسلکسیای فونولوژیک.1 Phonological dyslexia,disphonetic,auditory dyslexia,dysphonesia Visual dyslexia,dyseidetic,surface ) دیسلکسیای دیداری (بصری.2 dyslexia,Dyseidesia ) دیسلکسیای میکس (ترکیبی از فونولوژیک و دیداری.3 Mixed dyslexia,dysphoneidetic duslexia Dysnomia,semantic ) دیسنومیا (دیسلکسیای معنایی.4 dyslexia,anomia,naming-speed deficits ) نقص مضاعف یا مشکل مضاعف (ترکیبی ازدیسلکسیای فونولوژیک و دیسنومیا.5 Double deficit  .3اختالل یادگیری خاص همراه با اسپسیفایر حساب نارسایی ‏SLD With Dyscalculia Specifire توانایی انجام محاسبات ریاضی در این کودکان بسیار ضعیف است .هم چنین کودک در استدالل ریاضی ضعف دارد. این کودکان با اعداد مشکل دارند ،حتی در رونویسی صحیح آنها مشکل دارد.  - Ⅱاختالالت ارتباطی (Communication )Disorders سه دسته اصلی مشکالت عبارتند از: زبان گفتار ارتباط اجتماعی ‏disorder ‏language ‏speech ‏communication  .Aاختالل زبان )a ‏Language Disorders .نقص در درک یا تولید .1معدود بودن کلمات (دیکشنری کودک ضعیف است) .2ساختار جمله ای محدود (جمالت براساس قوانین گرامر و مورفولوژی خاصی نیستند). .3نقص در حرف زدن (نمی تواند از کلمات یا جمالت استفاده کند یا با کسی وارد گفتگو شود). )bنقصان توانایی های زبانی با توجه به سن فرد .1در تعامالت اجتماعی ،ارتباط برقرار کردن با دیگران ،موفقیت تحصیلی یا عملکرد شغلی فرد تاثیر میگذارد. )c عالئم و سمپنوم ها در اوایل دوره رشد (خردسالی و اوایل کودکی) ظاهر شده. )dاین مشکالت را نمی توان به نقص دیگری مثل نقص شنوایی ،حرکتی یا یک عارضه پزشکی یا نورولوژیکی و یا معلولیت ذهنی نسبت داد. B-اختالل گفتار ‏Speech Disorder .1اختالل آواهای گفتاری speech sound disorder به منظور ناتوانی در استفاده از اصوات گفتاری متناسب با سن و زبان کودک است که شامل: .aحذف ( :)omissionکه برخی از اصوات یا سیالب را حذف می کند مثل atبه جای ‏cat ‏b.اضافه ( : )additionکه یک یا چند صدا به کلمه مورد نظر اضافه می شود مثل fisht به جای fish .cتحریف ( :)distortionصداها اندکی تغییر می کند ،به طوریکه کلمه مورد نظر تشخیص داده می شود اما اشتباه به نظر میرسد مثل حرف زدن نوک زبانی. d.جایگزینی ( ( :substitutionیک یا دو صدا جای صدای دیگر را می گیرد مثل tow به جای cow :معیارهای اختالل آواهای گفتاری فرد مشکالت دایمی داشته به طوریکه حرفهایش مفهوم نیست. مشکالت فرد در تولید اصوات گفتاری یا آواها باعث عدم تبادلاطالعات شده و در نتیجه در تعامالت اجتماعی ،پیشرفت تحصیلی یا عملکرد شغلی او تاثیر میگذارد. عالیم و نشانه ها در اوایل دوره خردسالی و کودکی آغاز شده اند. نمی توان این مشکالت را به عارضه های مادرزاد یا اکتسابی مثل ،CPشکاف کام ،ناشنوایی ،آسیب مغزی تروماتیک و ...نسبت دارد. اختالالت ارتباطی • گفتPPار شPPامل تولیPPد صPPدا(،)ARTICULATION سPPیالی(،)FLUENCY صPPدا()VOICE و طنین( )RESONANCاست. • انواع گفتار محاوره ای توضیحی و روایتی می باشند. ‏NARRATIVED EXPOSITORYD ‏CONVERSATIONAL DISCOURSE • زبPان شPامل (FORM،(FUNCTIONعملکPرد ،وظیفPه،کPاربرد) و اسPتفاده از سیسPتم قPراردادی سمبول ها یعنی زبان شفاهی ،اشاره یا کتبی وزبان تصاویر است. • : SELECTIVE MUTISMسکوت گزینشی اختیاری انتخابی یا تصمیم به حرف نزدن است.  .2اختالل سیالی کالمی با شروع در کودکیchildhood onset fluency : ‏disorder این اختالل به صورت لکنت ( )stutteringبوده که با سن کودک تناسب ندارد و موارد ذیل را شامل میشود: .1تکرار فراوان صداها یا کشیدن آنها .2توقف در میان کلمه .3توقف در وسط گفتار .4جایگزین کلمات ساده برای اجتناب از کلمات مشکل زا .5فشار فیزیکی زیاد در تولید برخی کلمات .6تکرار کلمات تک هجایی مثل من من من روش های جبرانی و ترس از لکنت احتمال این اختالل را تقویت می کند. اختالل سیالی کالمی با شروع در کودکی ‏ONSET FLUENCY DISORDER CHILDHOOD • لکنت زبPان یعPنی اختالل در روان حPرف زدن و زمPان بنPدی گفتPار کPه بPا سPن کPودک تناسب ندارد. • نامگذاری فوق براساس DSM-5می باشد. • این افراد در میان حرف ها مکث هایی دارند که با صدایی دیگر پر می کنند. • احتمال به ارث رسیدن لکنت زبان ٪71است. معیارهای اختالل سیالی کالمی با شروع در کودکی: • مشکل در سیالی کالم عادی و زمانبندی تلفظ اصوات که با سن و مهارتهای زبانی مطابقت نداشته و به مدت طوالنی ادامه یابد. • اضطراب از حرف زدن در برقراری ارتباط اجتماعی ،عملکردهای تحصیلی و شغلی • عالئم و نشانهها در اوایل دورهی رشدی (خردسالی و اوایل کودکی) آغاز شده اند. • این مشکالت را نمیتوان به نقص گفتاری – حرکتی یا حسی یا مشکالت نورولوژیک مثل سکته یا تروما نسبت داد. C.اختالل ارتباط اجتماعی: ‏Social(pragmatic) communication ‏disorderارتباطی دارد اما معیار های الزم برای یکی از عارضه های فوق را نداشته ولی این وقتی فرد مشکل .1اختالل ارتباطی نامشخص unspecified communication disorder مشکل ارتباطی برای او دردسر ساز است با این تشخیص مواجه هستیم و معیارهای آن عبارتند از: ‏a.فرد در استفاده از ارتباط کالمی و غیرکالمی برای تعامل با دیگران مشکالت دایمی دارد. در احوالپرسی و سالم و تبادل اطالعات به شیوه مناسب با موقعیت مورد نظر مشکل دارد. نمی تواند نحوه ارتباط خود را از غیر رسمی به رسمی ویا بالعکس با توجه به شرایط محیط تغییر دهد. در رعایت قواعد صحبت ،داستان گویی ،رعایت نوبت در حرف زدن و استفاده از قواعد عالیم و اشارات مشکل دارد. آنچه را که به وضوح بیان نشده متوجه نشده و کمتر به طنز ،استعاره و اصطالحات محاوره ای اشنا است. ‏b.این نقص ها به ناتوانی در ارتباط موثر و صحیح با دیگران ،تعامل اجتماعی ،پیشرفت تحصیلی یا عملکرد شغلی منجر می شود. ‏c.عالئم و نشانه ها در اوایل دوره رشدی خردسالی و اوایل کودکی آغاز شده است. ‏d.این عالئم و نشانه ها را نمی توان به عارضه نورولوژیک یا توانایی های اندک در زمینه ساختار کلمات و گرامر نسبت داد و سایر اختالالت طیف اتیسم و معلولیت ذهنی دیگر نمی تواند توضیح بهتری برای - Ⅲمعلولیت ذهنی ‏Intellectual developmental disorder (اختالل رشد ذهنی) ‏disability Intellectual در DSM-5معیار ضریب هوشی یا IQحذف شده و کانون توجه ،بیشتر روی سطح عملکرد سازگارانه فرد متمرکز است و اصطالح رشدی ( )developmentalدر اختالل رشد ذهنی معنای خاصی دارد(در طول رشد یا مرتبط به رشد). تعریف معلولیت ذهنی (اختالل رشد ذهنی یا اختالل رشدِی ذهنی) :اختاللی است که در طول دوره رشدی شروع می شود و شامل نقصهایی هم در عملکرد ذهنی و هم در عملکرد سازگارانه در زمینههای مفهومی ،اجتماعی و عملی است و شامل سه معیار مهم زیر: .aنقص درعملکPرد ذهPنی مثPل اسPتدالل ،حPل مسPئله ،برنامPه ریPزی ،قضPاوت ،تفکPر انPتزاعی، یPادگیری آکادمیPک و یPادگیری از روی تجربPه بPوده و این نقصها را هم آزمودنهPای بPالینی و هم آزمونهای استاندارد شده فردی تایید نمایند. .bنقص درعملکPرد سPازگارانه کPه بPه نPاتوانی در رسPیدن بPه اسPتانداردهای رشPد اجتمPاعی -فPرهنگی بPرای اسPتقالل شخصPی و مسPئولیت اجتمPاعی منجPر میشPود ،بPدون حمPایت مPداوم ،نقص هPای موجPود بPاعث شPده کPه فPرد در یPک یPا چنPد فعPالیت روزمPره و در چنPد محیPط مثPل خانPه ،مدرسPه ،جامعPه محدودیت عملکرد داشته باشد. درجه بندی معلولیت ذهنی براساس : DSM-5 در 4اسپسیفایر تقسیم شده: .1معلولیت ذهنی خفیف ( :)mildمهارتهای اجتماعی و ارتباطی را به اندازه کافی کسب کرده و در بزرگسالی این مهارتها را برای حداقل خودکفایی دارند. .2معلولیت ذهنی متوسط ( :)moderateبه گفتگوهای ساده می پردازند و با حمایت و نظارت دیگران می توانند شغل های کوچک داشته باشند و سرگرم شوند. .3معلولیت ذهنی شدید ( :)severزبان را به خوبی یاد نمی گیرند و در مهارتهای خودگردانی مشکل دارند .این افراد نیاز به نظارت زیاد دارند و فقط کارهای بسیار ساده را میتوانند یاد بگیرند. .4معلولیت ذهنی عمیق ( :)profoundعلت اصلی ناتوانی آنها یک سمپتوم نورولوژیکی شناخته شده است ،آنها به برخی دستورات ساده واکنش نشان میدهند ولی هیچگونه توانایی کالمی نداشته یا بسیار اندک است و معموال در مراکز مخصوص به صورت شبانه روزی نگهداری میشوند. توجه: نمره خطا ( )point of errorیکی از دالیلی است که به هنگام تفسیرنمرات باید احتمال ( scatterپراکندگی) اجرا( )performanceدر آزمونهای کالمی( )verbal testsدر مقایسه با آزمونهای اجرایی توسط یک روانسنج ماهر در نظر گرفته شود. معلولیت ذهنی • ‏INTELLECTUAL DISABILITY در DSM-5از اصPطالح ( MENTAL RETARDATIONعقب مانPدگی ذهPنی) اسPتفاده میشPد امPا در DSM-5 اصطالح (INTELLECTUAL DISBILITYاختالل رشدی ذهنی) را به کار میبرند. • همچPنین در DSM-4معیPار ضPریب هوشPی یPا IQکمPتر از 70بPه کPار مPیرفت امPا در DSM-5بPر سPطح عملکPرد سPازگارانه فPرد متمرکPز شPده و اصPطالح رشPدی ( )DEVELOPMENTALیعPنی مربPوط بPه رشPدی در طPول رشPد به کار میرود. • عملکPرد سPازگار ))ADAPTIVE FUNCTIONINGو مهPارت هPای سPازگاری( )ADAPTIVE SKILLSفPرد مهم اسPت .تغیPیر نPام MENTAL RETARDATIONبPه INTELLECTUAL DISABILITYمPدیون دخPتری بPه نPام رزا مارسلینو است. • شیوع MRحPدود ٪1جمعیت را تشPکیل میدهPد ولی 1000/6معلPولین شPدید دارنPد و احتمPال جنس مPذکر بPه مونث 6/1به 1است. • نام دیگر ( ADAPTIVE SKILLSمهارت های سازگارانه) ،مهارت های خود مدیریتی(SELF MANAGEMENT تاخیر رشدی کلی )global developmental delay (gdd تاخیر رشدی کلی (فراگیر ،عمومی) یک اختالل جدید در DSM-5بوده و در مورد کودکان زیر 5ساله ای است که به اندازه کافی و دقیق مورد بررسی و ارزیابی قرار نگرفته اند .این کودکان تاخیر رشدِی عمومی ( )general developmental delaylیا معلولیت ذهنی فراگیر دارند اما شدت آن را بصورت قابل اطمینان نمیتوان اندازه گیری کرد. معلولیت ذهنی نامشخصunspecified intellectual disability : این دیاگنوز در مورد کودکان 5ساله و باالتری است که نمی توان آنها را بنا به دالیلی مورد سنجش قرار داد (مثل نابینایی ،اختالل ذهنی شدید) عوامل بیولوژیک شامل سه دسته اساسی عوامل :کروموزومی ،متابولیک و جنینی می باشند. عوامل کروموزومیchromosomal agent : انواع معلولیت های ذهنی با ناهنجاری های کروموزوم xارتباط دارند (کروموزوم تعیین کننده جنسیت) .این ناهنجاری به صورت ضعف فیزیکی در کروموزوم ها یا ناهنجاری ناشی از تقسیم سلولی نامنظم در طول حاملگی نشان داده می شود.ناهنجاری های کروموزومی تقریبا در پنج درصد حاملگی ها روی میدهد و اکثرا به سقط جنین منجر میگردد و علت 25تا 30درصد معلولیتهای ذهنی هستند. بارزترین آنها سندرم داون و سندرم xشکننده (سندرم ایکس شکستنی) است. ‏metabolical agent عوامل متابولیکی این عوامل زمانی روی میدهد که توانایی بدن در تجزیه یا تولید مواد شیمیایی نقص پیدا می کند .اینگونه اختالالت معموال در اثر عوامل ژنتیک به وجود می آیند و ممکن است با یک ژن مغلوب حمل شوند .ژن مغلوب ژنی است که باید روی هر دو کروموزوم وجود داشته باشد تا عالئم بیرونی یک ویژگی خاص را نشان دهد. دو نمونه از اختالالت متابولیک که ژنها را تعیین می کند ،فنیل کتونوریا ( )pkuو سندرم تی سکس ( )tay-sacksاست. ‏emberyo agent عوامل جنینی: از لحظه لقاح تا 7روز پس از زایمان ،دوره بسیار سرنوشتسازی است .به همین علت ،عوامل جنینی و عوامل بالفاصله بعد از تولد، رشد عادی را به خطر می اندازند و می توانند باعث معلولیت ذهنی دایمی شوند .ازجمله بیماریهای عفونی ،سوء مصرف مواد و سوء ( )congenital disorderمی تغذیه مادر باردار .اختالالت ایجاد شده در طول رشد دوره جنینی را اختالالت مادرزادی نامند و هرچند که این اختالالت قبل از تولد به وجود می آیند ولی از طریق ژن ها به ارث نمی رسند مثل کمبود ید در رژیم غذایی مادر حامله و ایجاد کرتینیسم. ‏maternal malnutrition سوء تغذیه مادر کمبود مواد معدنی و ویتامینها در طول حاملگی و یا سوء مصرف مواد یا اعتیاد به الکل ،فقر HIV ،مثبت یا سیفلیس و سایر بیماریهای عفونی مادر خصوصا در سه ماه اول حاملگی علت بالقوه معلولیت ذهنی کودک هستند .در سه ماهه اول جنین هیچ گونه سیستم ایمنی ندارد. استفاده مادر حامله از الکل باعث شده از طریق جفت (پالسنتا) وارد جریان خون جنین شده و سندرم جنین الکلیزه (fetal alchohol ) syndromeرا ایجاد کرده و یا استفاده مادر حامله از کوکائین و کراک موجب اعتیاد کودک قبل از به دنیا آمدن باشد که اصطالحا ( ) crack babyمی نامند که در رشد فیزیکی مغز نیز تاثیر می گذارد. یک علت جنینی دیگر برای معلولیت ذهنی آنوکسیا ( )anoxiaیا بی اکسیژنی است که موجب فلج مغزی ( )cerebral palsyمیگردد. علل اختالالت بعد از تولد: در چهار گروه عمده حوادث و آسیب ها ،قرارگرفتن کودک در معرض مواد سمی ،عفونت های کودکی و فقر و محرومیت می باشند. ترومای سر ناشی از کودک آزاری( ) abuseive head trauma (AHT) or shaken baby syndromeیا سندرم نوزاد تکان داده شده، زمانی روی میدهد که یک بزرگسال نوزاد را به شدت تکان دهد. روشهای پیشگیری و شیوه های آموزشی در معلولیت های ذهنی اهداف پیشگیری بر اساس سه سطح پیشگیری اولیه وثانویه و ثالث مشاوره ژنتیک،آزمایش خون،امنیوسنتسیس،پیشگیری ازسوء تغذیه وعفونتهای مادر شیوه های آموزشی : از طریق مهارتهای خودیاری ،آموزش اجتماعی وشغلی مبتنی بر جامعه،آموزش مهارتهای زبانی وارتباطی،مهارتهای تفریحی ،مهارتهای زندگی روزمره و کنترل خشم و مهارتهای سازگارانه روشهای در برگیری (اینکلوژن) : امروزه بسیاری ازکشورها قوانینی وضع کرده اند که طبق افراد مبتال به اختالالت ذهنی حق دارند در مدارس عادی درس بخوانند وطبق نیازهای ویژه خود آموزش ببیند که در اکثر موارد موفقیت آمیز بوده ودر مقایسه با گذشته فرصتهای شغلی آنان بیشتر شده است. - Ⅳاختالل طیف اوتیسم: )Disorder(asd ‏Autism Spectrum خصوصیات اصلی: -1نقص در ارتباط اجتماعی -2رفتارها ،عالیق یا فعالیت های تکراری و محدود (بدون تنوع). اختالل طیف اتیسم بسیار ارثی است و تالش برای شناسایی ژن های مسئول اتیسم با سرعت زیادی پیش خواهد رفت. در تفکیک اختالل اوتیسم ،سندرم آسپرگر ،اختالل ِرت و اختالل تجزیه کودکی از یکدیگر ،مشکالت زیادی وجود دارد. :DSMبرای اختالل طیف اوتیسم .Aفرد به طور دایم در موقعیتهای مختلف ،در ارتباط اجتماعی و تعامل معیارهای5 اجتماعی مشکل دارد و این موضوع را معیارهای زیر نشان میدهند: .1فرد در تقابل اجتماعی -هیجانی نقص دارد -پیوستار آن از نزدیک شدن به دیگران به صورت غیرعادی و عدم مصاحبت نوبتی ،عالقه اندک به اشتراک گذاشتن عالیق ،هیجان ها و عواطف خود، واکنش نه چندان زیاد و مناسب به عالیق ،هیجانها و عواطف دیگران و درنهایت بی اعتنایی کامل به تعامل اجتماعی. . 2فرد در رفتارهای ارتباطی غیرکالمی ،که برای تعامل اجتماعی ضرورت دارد ،نقص دارد -پیوستار آن از ضعف فرد در ادغام روشهای ارتباطی کالمی و غیرکالمی شروع می شود ،از ناهنجاری در تماس چشمی و زبان بدن یا نقص در درک روشهای غیرکالمی و در نهایت فقدان کامل حاالت هیجانی صورت با ژست های بدنی. .3فرد در ایجاد ،حفظ و درک روابط میان فردی نقص دارد -پیوستار آن از دشواری در تنظیم رفتار برای مطابقت داشتن با موقعیتهای اجتماعی مختلف شروع می شود .از دشواری در بازی های تخیلی با دیگران و دوست پیدا کردن عبور کرده و به عدم عالقه ظاهری به مردم خاتمه می یابد (به نظر میرسد که فرد به دیگران عالقه ندارد). اوتیسم AUTISM به دو دسPته ( HIGH FUNCTIONاتیسPم بPا عملکPرد بPاال و IQنسPبتا بPاال کPه در فعPالیت هPای شPناختی ادراک و حافظPه برتPر هسPتند ).و ( LOW FUNCTIONافPرادی کPه نقص هPای شPدید دارنPد و فرآینPدهای شPناختی آنهPا ضPعبف بوده است). • لغت IDIOSYNCRATIC PHRASESجمالتی منحصPر بPه فPرد هسPتند کPه فقPط گوینPده یPا چنPد تن از نزدیکPان او متوجه میشوند(مثال زبان زرگری). سندرم ساوانت SAVANT SYNDROME حدود ٪80افPراد ASDنPاتوانی ذهPنی دارنPد و هوشPبهر کمPتر از 70دارنPد -در اکPثر مPوارد افPراد مبتال بPه اتیسPم در یPک ل 1212PشPنبه بPودPه PاسPت PیPا Pجمعه. عمPل می کPننPد و PاسPتعدPادد خاصPی PدارنPد Pمثال روPز P 22آوریP P فعPالیت بسPیPار PخPاصP P طبق توصیف DSM-5سمپتوم های اتیسم باید در اوایل دوران رشد ظاهر شوند. • داروهای اتیسم :هالوپریدول -رسپریدون -نالترکسون( در کنترل خودزنی و بیش فعالی مفید است). • از استراتژی های حمایتی ،استخدام پشتیبانی شده( )SUPPORTED EMPLOYMENTمی باشد.  .Bمجموعه ای از رفتارها ،عالیق و فعالیت های محدود و تکراری ،که حداقل دو مورد از موارد زیر ،آن را نشان میدهند: .1فرد حرکات فیزیکی کلیشهای و تکراری دارد یا اینکه همیشه از اشیا به یک شکل استفاده می کند (مثال حرکات استریوتیپیک ساده ،اکواللیا ،استفاده تکراری از اشیا یا عبارات ایدیوسنکراتیک). . 2فرد به شدت پایبند روتین است .رفتارهای کالمی و غیرکالمی او نظم و ترتیب خاصی دارند و به شدت در مقابل تغییر مقاومت نشان میدهد (مثال حرکات فیزیکی با نظم و ترتیب خاص ،پافشاری بر یک مسیر همیشگی ،پافشاری به یک غذای همیشگی ،سواالت تکراری و پی در پی یا اعتراض و ناراحتی شدید در مقابل کوچکترین تغییرات). .3فرد عالیقی بسیار محدود و ثابت دارد که از لحاظ شدت یا میزان توجه غیرعادی هستند .مثل دلبستگی شدید به اشیا یا اشتغال ذهنی و یا موضوعی خاص. .4واکنش افراطی یا تفریطی در مقابل محرکهای حسی یا عالقه غیرمعمول به بعضی جنبههای حسی محیط مثال فرد به درد ،گرما یا سرما بی تفاوت است اما به بعضی صداها یا بافت های اشیا واکنش خصمانه نشان میدهد .اشیا را به طور افراطی بو یا لمس می کند و به برخی نورها یا اشیا چرخان عالقه خاص دارد.  .Cسمپتوم ها باید در نوزادی و خردسالی حضور داشته باشند. .Dسمپتوم ها در عملکرد اجتماعی ،شغلی یا سایر زمینه های عملکردی مهم اختالل ایجاد می کند. ‏E.معلولیت ذهنی یا تاخیر رشدی کلی نمی تواند علت بهتری برای این سمپتوم ها باشد. اسپسیفایر ها: به همراه یا بدون همراهی نقص ذهنی به همراه با یدون همراهی نقص زبانی مرتبط با یک عارضه پزشکی یا ژنتیک شناخته شده یا یک عامل محیطیشناخته شده مرتبط با یک اختالل عصبی -رشدی ،ذهنی یا رفتاری دیگر -به همراه کاتاتونیا شدت اختالل طیف اوتیسم براساس : ‏DSM-5 سطوح ارتباط اجتماعی رفتارهای محدود- تکراری تغییر باعث میشود در حداقل یک زمینه فعالیت بعضی مشکالت بروز کند. درمانجو در شروع صحبت کردن و گفتگو مشکل دارد و در مقایسه با اکثر مردم عالقه کمتری به صحبت نشان میدهد. هم در ارتباط کالمی و هم در از مدت ها قبل مشخص است که فرد در کنار آمدن با ارتباط غیرکالمی نقص قابل توجهی به چشم میخورد. تغیرات مشکل دارد و این مشکالت با تغییرات در عملکرد فرد در زمینه های فعالیتِی مختلف اختالل به وجود می آورد. به پا پیش گذاشتن دیگران تغییر دادن به روتین فرد به طرز استثنایی دشوار است و پاسخ اندکی میدهد و در نتیجه عملکرد درمانجو به شدت همه زمینه های فعالیتی تحت محدود می شود- تاثیر این انعطاف پذیری سطح 1نیازمند حمایت خفیف requiring ‏support ()Mild سطح 2نیازمند حمایت زیاد ‏Requiring substantial ‏support سطح 3نیازمند حمایت بسیار زیاد ‏Requiring very ‏substantial support شیوع اختالل طیف اتیسم: در آمریکPا و سPایر کشPورها هم در کودکPان و هم در بزرگسPاالن %1اسPت. علPل اختالل طیPف اتیسPم :عوامPل ژنتیPک ،عوامPل محیطی (مثPل بیمPاری هPای عفPونی در مPادر حاملPه) ،همPراه بPودن بPا بPرخی از اختالالت کرومPوزومی مثPل ‏XشPکننده ،عوامPل بیPو شPیمیایی (ناهنجPاری در نوروترانسPمیترهای مغPزی)، عوامPل جنیPنی مثPل سPرخجه یPا اسPتفاده از داروهPایی مثPل نالیدومیPد یPا والPپروات توسPط مPادر) ،ناهنجPاری هPای مغPزی (ناهنجPاری در مخجPه یPا رشPد بیش از انPدازه مغز) ،عوامل شناختی (نقص در عملکرد اجرایی و نقص در ذهن-خوانی). درمان افراد مبتال به اختالل طیف اوتیسم: .1درمان های دارویی برای کاهش عالیم .2رفتاردرمانی برای بهبود مهارت های ارتباطی و معاشرتی .3استراتژی های اینکلوژن به منظور کمک به درمانجویان برای زندگی در جامعه .4روش ) :PRT (Pivotal Response Trainingیک نوع رفتار درمانی است که براساس اصول تحلیل رفتار کاربردی قرار دارد و از فرصت های عادی و طبیعی زندگی استفاده می کند. - Ⅴاختالالت حرکتی ‏Motor Disorders این کودکPان فعPالیت هPای حرکPتی روزمPره را بPه خPوبی نمی تواننPد انجPام دهنPد (مثPل پریPدنP ،دPویPدن P،پرتPاب PکPردن و )P ...P Pو مهارPتهPای رشPدی (نPشسPتن ،PPراه Pر PفتPن ،چهPار دست وپا رفتن و )...را با تاخیر طی می کنند و این اختالالت شامل سه دسته: -1اختالل هماهنگی رشدی -2اختالل حرکت کلیشه ای -3اختالالت تیک  .1اختالل هماهنگی رشدی: (Developmental Coordination )DCD ‏Disorder معیارهای DSM-5در اختالل هماهنگی رشدی ( )DCD ‏a.کیفیت پایین تر از سطح انتظار مهارتهای حرکتی و کیفیت بد حرکات فیزیکی ،عدم تعادل در راه رفتن و دست و پا چلفتی بودن ( ،)clumsy child syndromeدر پشت سر گذاشتن موفقیت آمیز حرکات رشدی تاخیر داشته و نیز در کسب مهارتهای حرکتی ابتدایی و اصلی تاخیر زیادی دارد. ‏b.نقایص ذکر شده در معیار aدر فعالیت روزمره زندگی فرد و عملکرد تحصیلی و شغلی و تفریحی به شدت تاثیر بگذارد. ‏c.سمپتوم ها در اوایل دوره رشدی (خردسالی و اوایل کودکی) آغاز شده اند. ‏d.معلولیت ذهنی یا نقص بینایی توضیح بهتری برای نقص در مهارتهای حرکتی نیستند و این نقایص را نمی توان به یک عارضه نورولوژیک نسبت داد. درمان :درمان مبتنی بر تکلیف ،درمان مبتنی بر فرآیند و آموزش حرکات ظریف مهم است. اختالل هماهنگی رشدی: ‏Developmental coordination disorder • از عالئم این کودکPان هایپوتونیPا ( )HypotoniaبPا ضPعف تونPوس عضPالنی و یPا کیفیت ضPعیف در انجPام حرکPات فPیزیکی است .این اختالل قبل از 5سالگی دیاگنوز نمی شود. • این کودکان در ( Motor planning skillsمهارت برنامه ریزی حرکتی) نقص دارند. • موقع راه رفتن به در و دیوار خورده یا از صندلی می افتند. • DCDیPا اصPطالح دیگPری بPه نPام دیسPپراکیا مPترادف اسPت -پراکسPیا یعPنی کنPترل حPرکت و دیس پراکسPیا ،نقص در کنPترل حرکت. • ادغPام حسPی درمPانی ( )Sensory integration therapyاین اسPت کPه کPودک تمPام این حس هPا را بایPد بPاهم ادغPام نمایPد تا با نظمی طبیعی پیش برود ( .در 7سال اول زندگی) • 2. Process- oriented treatment 1.Task oriented treatment • درمان مبتنی بر تکلیف یعنی تمرکز روی انجام یک تکلیف خاص است. • درمان مبتنی بر فرآیند یعنی مثال روی فرآیندهای توجهی کار کردن. آموزش حرکات ظریف: ‏Fine motor training • نقص در هماهنگی چشمی -حرکتی است مثال در بریدن کاغذ با قیچی. ‏Treatment: -2اختالل حرکت کلیشه ای ‏Stereotypic Movement Disorder عبارت است از حرکات تکراری ،بی هدف ،بی فایده و ظاهرا انگیزه دار مثل حرکت دستها به باال و پایین ،حرکات دهان ،گاز گرفتن بدن خود و . ..... به نظر میرسد افرادی که سابقه محرومیت حسی ناشی از یک اختالل مثل نابینایی ،اتیسم، معلولیت ذهنی یا اختالالت نوروفیزیولوژیک دارند ،برانگیختگی کمتری داشته باشند .در حرکات استریوتیپیک اگر جلوی حرکات کلیشه ای گرفته نشود ممکن است فرد به خودش آسیب برساند. معیارهای DSM-5برای اختالل حرکت کلیشه ای: ‏A.فرد حرکاتی را انجام میدهد که استریوتیپیک بوده و هیچگونه هدف خاصی را دنبال نمی کند. ‏B.رفتار حرکتی -تکراری در فعالیت اجتماعی ،تحصیلی یا سایر فعالیت ها تداخل ایجاد می کند و ممکن است منجر به خود جرحی گردد. ‏C.سمپتوم ها در اوایل دوره رشدی (خردسالی و اوایل کودکی) آغاز شده اند. ‏D.حرکات استریوتیپیک را نمی توان به تاثیر فیزیولوژیک یک ماده یا یک عارضه نورولوژیک نسبت داد و یک اختالل عصبی رشدی یا ذهنی دیگر برای آن بهتر نیست. اسپسیفایر: .1همراه با رفتارهای خود جرحی (خود آسیب رسانی) جرحی .2بدون رفتار خود اسپسیفایر :مرتبط با یک عارضه پزشکی یا ژنتیکی شناخته شده مثل سندرم لش -نیهان، معلولیت ذهنی ،سندرم جنین الکلیزه خفیف :سمپتوم ها از طریق رفتارهای مختلف به آسانی می توان مدیریت کرد. متوسط :برای مدیریت کردن سمپتوم ها به تغییر و تعدیل رفتارها ()behaviour modification و برخی اقدامات محافظتی خاص نیاز است. اختالل حرکت کلیشه ای: ‏Stereotypic movement ‏disorders • رفتار مو کندن( )Hair pullingنیز باید از حرکات کلیشه ای تفکیک شود. • خود آسPیب رسPانی ناشPی از اختالالت خلقی ،اختالالت شخصPیت و اختالالت پسیکوتیک باید از اختالل حرکت کلیشه ای تفکیک شوند. • در درمPان اختالالت کلیشPه ای نPیز از داروهPای آنPتی پسPیکوتیک اسPتفاده می شود. • چون رفتارهPای کلیشPه ای بPه طPور اتوماتیPک تقPویت( )Reinforceمی شPوند بایPد از ی کPرد Pو آنهPا رPا تنبیPه ( )PunishmentPنمPود PتPا اPز فPراوPانی آنهPا تقPویت PآنهPا جPلوگPیر P کاسته شود. Tic Disorders اختالالت تیک-3 :شامل سه دسته tourette`s disorder اختالل توِرت.1 ) اختالل تیک حرکتی یا صوتی دایم (مزمن.2 persistent(chronic) motor or vocal tic disorder provisional tic disorder اختالل تیک موقت.3 معیارهای DSM-5برای اختالالت تیک: .1اختالل تورت: • در طول بیماری هم یک یا چند تیک حرکتی و هم یک یا چند تیک صوتی حضور داشتهاند هرچند با هم همزمان نبوده اند. • تیکها ممکن است از لحاظ فراوانی بیشتر یا کمتر شوند اما از شروع اولین تیک بیش از یکسال ادامه یافته باشد. • شروع اختالل قبل از 18سالگی است. • این سمپتومها را نمی توان به یک عارضه پزشکی دیگر مثل کره هانتینگتون یا آنسفالیت پست ویرال یا مثال مصرف ماده کوکائین نسبت داد.  .2اختالل تیک حرکتی یا صوتی دایم (مزمن) : • در طول بیماری یک یا چند تیک حرکتی یا یک یا چند تیک صوتی حضور داشته اند ولی هرگز به طور همزمان وجود نداشته اند. • این تیک ها ممکن است از لحاظ فراوانی کم یا زیاد شوند اما از زمان شروع اولین تیک بیش از یکسال ادامه یافته است. • شروع قبل از 18سالگی است. • این عالئم را نمیتوان به واسطه تاثیر یک ماده دیگر یا یک عارضه پزشکی نسبت داد. • معیارهای اختالل تورت هرگز وجود نداشته باشد. به همراه فقط تیکاسپسیفایر - :به همراه فقط تیک حرکتی  .3اختالل تیک موقت: • یک یا چند تیک حرکتی و یا تیک صوتی • این تیک ها کمتر از یکسال بعد از شروع تیک باشند. • شروع پیش از 18سالگی است. • این سمپتومها را نمیتوان به تاثیر یک ماده مثل کوکائین یا یک عارضه پزشکی دیگر نسبت داد. • معیارهای اختالل تورت یا اختالل تیک حرکتی یا صوتی دائم هرگز وجود نداشته باشد. - Ⅵاختالل کم توجهی -بیش فعالی( )ADHD معیارهای اصلی: .1بی توجهی .2بیش فعالی -تکانشگری  .1بی توجهی :شش سمپتوم (یا بیشتر) از سمپتوم های زیر که حداقل به مدت 6 ماه ادامه داشته باشد و شدت و درجه آنها به مرحله رشدی فرد مطابقت و مناسبت ندارد و نیز در فعالیتهای اجتماعی و تحصیلی /شغلی تاثیر مستقیم میگذارد. a.فرد معموال به جزئیات توجه نمیکند مثل تکالیف تحصیلی مدرسه ،وظایف شغلی که بی دقتی دارد. ‏b.معموال نمیتواند توجه خود را به کارهای جدی یا فعالیتهای تفریحی حفظ کند مثل کالس درس، خواندن مطالب طوالنی و یا صحبت با سایرین. ‏c.وقتی کسی مستقیما با او حرف میزند معموال به نظر میرسد که گوش نمی دهد و حواسش جای دیگری است. d.معموال گام به گام و طبق دستور العمل نمی تواند پیش برود و نمی تواند وظایف خود را به پایان برساند و به آسانی حواسش به چیز دیگری پرت میشود. .eدر سازماندهی فعالیتهای خود ناتوان است و نمی تواند به آنها نظم دهد ،به نوعی شلخته است. .fمعموال از انجام کارهایی که به تالش ذهنی مستمر نیاز دارد ،اجتناب می کند و یا با بی میلی انجام میدهد .از پرکردن گزارش یا مرور پرونده های طوالنی گریزان است. ‏g.لوازم ضروری برای انجام تکالیف خود را معموال گم می کند .مثل مداد ،دفتر ،پول ،کلید، عینک ،موبایل و ... .hمحرکهای مزاحم و بی اهمیت معموال حواس او را به آسانی پرت می کنند.  .2بیش فعالی و تکانشگری (بی فکری -بی پروایی) :شش سمپتوم یا بیشتر از سمپتوم های زیر که حداقل به مدت 6ماه ادامه داشته باشند و شدت و درجه آنها با مرحله رشدی فرد مطابقت و مناسبت ندارد و ..... . aوقتی نشسته است معموال دست و پاهای خود را تکان می دهد یا حرکات ریز و مکرر انجام میدهد. . bدر مواقعی که انتظار میرود روی صندلی خود بنشیند ،معموال صندلی را ترک می کند.مثال از کالس بیرون میرود یا دفتر کارش را ترک می کند. . cدر موقعیت های نامناسب این طرف و آن طرف می رود و یا از وسایل مختلف باال میرود.در بزرگساالن و نوجوانان این حالت به بی قراری محدود می شود. . dمعموال بدون سر وصدا راه انداختن یا حرف زدن نمی تواند به فعالیت یا بازی بپردازد. . eهمیشه در حال جنب و جوش است یا به نظر میرسد هر لحظه ممکن است حرکت کند و انگار یک موتور محرکه او را هول می دهد. .fمعموال زیاد حرف میزند. . gمعموال پیش از آنکه یک سوال به طور کامل مطرح شود ،یعنی هنوز سوال تمام نشده بدون صبر و وقت پاسخ میدهد و نمی تواند منتظر نوبت بماند. .hمعموال در صف نمی تواند منتظر نوبتش بماند. . iمعموال کارهای دیگران را متوقف می کند یا مزاحمشان می شود مثل بازی یا گفتگو که بدون اجازه گرفتن وارد می شود. .Bقبل از 12سالگی چند سمپتوم بی توجهی یا چند سمپتوم تکانشگری -بیش فعالی وجود داشته است. . Cچندین سمپتوم از بی توجهی یا بیش فعالی -تکانشگری در دو یا چند موقعیت محیطی یا میتینگ مثل خانه، مدرسه ،محل کار و ...مشاهده شود. . Dشواهد واضح نشان میدهد که این سمپتوم ها عملکرد اجتماعی ،تحصیلی یا کیفیت آنها را پایین می آورد. . Eاین سمپتوم ها صرفا در طول اختالل اسکیزوفرنی یا سایکوز دیگری روی نمی دهد و یک اختالل دیگر یک سه نوع( )Sub Typeاختالل ADHDعبارتند از: ADHDاز نوع بیش فعالی -تکانشگری غالب ADHDاز نوع بی توجهی غالب ADHDاز نوع سمپتوم های مرکب نیمی از افراد ADHDکاموربیدیتی با اختالل سلوک دارند و در اکثر موارد همراه با نقص هنجارهای اجتماعی و حقوق دیگران است. کودکانی که اختالل سلوک دارند معموال پرخاشگرتر هستند و در خانواده های فقیرتر و کم سوادتر هستند و والدین دارای رفتارهای ضداجتماعی هستند. اتیولوژی : ADHDدو دسته عوامل بیولوژیک وسایکولوژیک مهم هستند. ژنتیک :تحقیق درباره دوقلوها نشان میدهد که 60تا 90درصد اختالل به ژنتیک ربط دارد و تاثیر محیط بسیار ضعیف است .وقتی یکی از والدین به ADHDمبتالست شانس فرزند او برای ADHD 50%است اما دقیقا معلوم نیست که چه چیزی به ارث میرسد .در این اختالل 7یا 8ژن نقش دارند و باعث ناهنجاریهایی در نوروترانسمیترهای مغزی میشوند از جمله در دوپامین ،سروتونین و نوراپی نفرین. عوامل محیطی در پیدایش ADHDمیتواند به عنوان یک ریسک فاکتور مثبت عمل نماید مثال با یک شرایط ژنتیکی یکسان Smokingمادر حامله ریسک فاکتور محیطی است. ناهنجاری در مغز :مغز کودکان دارای ADHD 3.2درصد کوچکتر از مغز کودکان سالم هستند و در MRI مشهود است. مخچه و پیشانی دو منطقه مهم در مغز کودکان ADHDاست که در عملکرد اجرایی آنها تاثیر می گذارد. سیگارکشیدن مادر و مصرف الکل در طول حاملگی و زودرس بودن نوزاد از عالیم مستعد کننده ADHD است. علت های پسیکولوژیک ADHDشامل: تعامPل والد-فرزنPد یعPنی بزرگسPاالن کPودک و ارتبPاط او بPا والPدین نقش بسPیار مهم در سPالمت روانی و کPاهش رفتارهPای اخالل گرانPه دارد .البتPه والPدین بایسPتی رفتPار تعPادلی در سPخت گPیری داشPته باشPند و بPا صPبر و شPکیبایی بیشPتر نسPبت بPه کPاهش رفتارهPای لجبPازی و نافرمPانی کPوک قدم بردارند. نقص در نظری~ه ذهن :این کودکPان در اکPثر مPوارد متوجPه نیت دیگPران نمی گردنPد یعPنی ذهن خPوانی ندارنPد زیPرا مشPخص شPده کPه این کودکPان در مقایسPه بPا کودکPان سPالم در تکPالیف نظریه ذهن عملکرد ضعیف تری داشته اند. کودکPان ADHDدر بخش کPورتکس پیشPانی ناهنجPاری هPای دارنPد کPه بPر مPدیریت عملکPرد اختالل رفتار اخالل گرانه در این طبقPه اختالالت کPودکی تعPدادی از مشPکالت رفتPاری را در بPر میگPیرد کPه ویPژگی اصPلی آنهPا تکانشPگری ،نPاتوانی در تعویPق انPداختن ارضPای امیPال ،اخالل و آزار و عPدم کنPترل کPافی بPر رفتPار کودک است. در DSM-IVیPک طبقPه دیاگنوسPتیک بPه اختاللی کPه اولین بPار در نPوزادی ،کPودکی یPا نوجPوانی تشPخیص داده می شPوند وجPود داشPت ولی در DSM-5این طبقPه حPذف شPده و در دو طبقPه ی اختالالت عصPبی – رشPدی و اختالالت اخاللگرانPه و اختالالت کنPترل تکانPه و نPیز اختالالت سPلوک ( )CDقرار دارد. لغات انگلیسی مهم: :To disruptمختPل کPردن(این لغت بPا destroyبPه معPنی تخPریب فPرق دارد). :ImpulsivityتکانشPگری ،بی ارادگی در کنPترل هPوس( قطPع حPرف دیگران ،بی صبری ،بی فکر عمل کردن) " "ImبPه معنPای داخPل و درون اسPت و ImpulsivityیعPنی هوسPی کPه بPا احساس درونی بوجود می آید. سندرم پاهای بی قرار ‏Syndrome ‏Restless Legs این سPندرم بPه کسPی آسPیب جPدی نمیرسPاند ولی فPرد مبتال بPه شPدت از این موضPوع رنج عاPرPضPه مPعمPوال بPدون PدPرPدP PامPا PتPوصPPیفP PآنP PبسPیاPر PدPشPوارPP PاسPت PزPیPرا PفPرPد Pد Pر میPبPرد P.اPین P قPتPکPاPن دPادنPپPاهPا PمPیP ی میکنPد Pو فPقPط Pاز PطریP P س نPارPاحPت P ‏PقسPمPت پPاPیPین PوP PپاهPاPی PخPوP Pد اPحسPا P تPوPانPد اPحسPاس PنPاPرPاPحتPی PرPا Pاز PبیPن PPببPرPد.بPه PایPن PتPرتیPب PهمPیشPه اPحسPاPس PنیPاز PشPدPید PمPی کنPد رچPنPد PPثاPنPیPهP PیPکبPاPر قرPارPگPیPری PپPاهPاPی PخPود رPPا PتغPیPیPر PدهPد Pو PاحPسPاس PبPیمPاPر PچPPیزPی PشPبیPهP کPه هP P مPور PمPور PشPدن PیPا خPا Pرش PیPا PقلPقلPک PاسPت PاPمPا هیPچ کPدPام PازP PتPوصPیفP PهPا PدقیPقPا PنPمی PتPوPانPدP ‏Pوم ‏PبگPویPدP PکPه فPرد چPه حسPی رPPا تجPربPه می کنPد .PشPیوعP Pآن 2-7/2P٪PاسPت و فPراPوPانPی سPمپت P ه و دیسPترس فPرد (PنPاراحتPی اPز مPوضPوع) PمتوسPط تPا PشPدید تPا حPداPقل سPه بPار در PهفتP P است .نرخ شیوع آن حدود ٪ 6/1است. جدول 20-9معیارهای DSM-5برای س A .احساس نیاز شدید به تکان دادن پاها که معموال با بعضی حس های فیزیکی ناخوشایند در پاها همراه است یا در اثر این حس ها . 1احساس نیاز شدید به حرکت دادن پاها زمانی که فرد در حال استراحت است یا فعالیتی انجام نمیدهد شروع میشود یا اگر قبال ش . 2حرکت دادن پاها باعث میشوداحساس نیاز شدید به تکان دادن پاها به طور کامل یا جزئی از بین برود. . 3احساس نیاز شدید به تکان دادن پاها در اوایل یا اواخر شب( شب تا صبح) شدیدتر از روز است یا فقط در ابتدا یا اواخر شب( ش B.سمپتوم های معیار Aحداقل سه بار در هفته روی میدهند و حداقل 3ماه ادامه یافته اند. C.سمپتوم های معیار Aباعث میشوند دیسترس از لحاظ بالینی معنادار( مهم) یا نقص در عملکرد اجتماعی شغلی تحصیلی رفتاری D.سمپتوم های معیار Aقابل انتساب به یک اختالل روانی دیگر یا یک عارضه پزشکی دیگر نیستند( مثال ادمای پا آرتروز) و یک عارض افراد به صورت نوعی عادت درآمده است) نمیتواند توضیح بهتری برای آنها باشد. E.سمپتوم ها قابل انتساب به آثار فیزیولوژیک یک ماده سوء مصرفی یا یک داروی تجویزی نیستند. اختالل نافرمانی -چالش گری ( )ODD ‏Disorder ‏Oppositional Defiant • این اختالل زمPانی اعالم میشPود کPه کودکPان معیارهPای دیاگنوسPتیک اختالل سPلوک را بPه طPور کامPل نداشPته باشPند .مثال پرخاشPگری و خشPونت ندارنPد امPا بPه طPور دائم انفجPار خشPم، نافرمانی و لجبازی دارند و عمدا کارهای آنان باعث آزار دیگران میگردد. • این اختالل در کودکPان پیش دبسPتانی رایج اسPت و می توانPد پیش درآمPد اختالل سPلوک در مراحPل بعPدی کPودکی باشPد .اکPثرا در کودکPانی کPه تPربیت منقطPع (ناپیوسPته) و مسPئولیت نگهPداری و تPربیت کPودک بPا چنPد نفPر بPوده اسPت .همچPنین در خPانواده هPایی کPه اختالالت خلقی، اختالالت شخصیت ضد اجتماعی یا سوء مصرف مواد دارند این اختالل شایع تر است. • DefiantبPه معنPای لجبPاز چPالش برانگPیز مشPکل سPاز مقPاومت کننPده و کسPی کPه آشPکارا از معیارهای DSM-5برای اختالل نافرمانی -چالش گری ()ODD : AمجموعPه ای مسPتمر و مکPرر از عصPبانیت خشPم تحریPک پPذیری جPر و بحث چPالش برانگPیزی نافرمPانی لجبPازی بی اعتنPایی یPا کینPه تPوزی و تالش بPرای نPارحت کPردن وع Pرا نشPان PمیدهPد( آPن یPک نفPر نبایPد بPرادر یPا ک PنفPرP Pاین PمPوضP P م PتعPPامPل PبPا PحPداقل PیP P هنPگPا P دPیگPراPنP PکPه حPدPاقPل P 6مPاه PطPول کشPیPدPه Pو PحPدPاقل 4 PمعPیPاPر Pاز P 8معیPار PزیPر بPه P P خواهر فرد باشد) عصبانیت /تحریک پذیری .1فرد نمی تواند خشم خود را کنترل کند یا جلوی عصبانیت خودش را بگیرد. .2معموال زود رنج است و به آسانی ناراحت یا اعصابش خرد میشود. .3معموال عصبانی است یا اوقات تلخی می کند. جر و بحث /چالش برانگیزی .4معموال با مسئوالن و باال دستان جرو بحث میکند. .5معمPوال فعاالنPه مخPالفت می کنPد و یPا قبPول نمی کنPد کPه از در خواسPت هPای مسPئوالن و باالدستان اطاعت کند. .6معموال دیگران را عمدا ناراحت می کند. . 7در مورد اشتباهات یا بد رفتاری های خود معموال دیگران را مقصر می داند. کینه توزی /بدجنسی 8در شPش مPاه گذشPته حPداقل دوبPار از سPر کینPه تPوزی یPا بدجنسPی خواسPته اسPت بPه دیگPران آسPیب برساند. B.رفتPار نPامطلوب فPرد یPا رنجی کPه خPودش یPا اطرافیPانش می کشPند مرتبPط اسPت یPا بحث میشPود .در عملکPرد تحصPیلی شPغلی نقص شدیدی به وجود آورد. ‏C.این رفتارهPا صPرفا و انحصPارا در طPول ابتالی فPرد بPه یPک اختالل سPایکوتیک مصPرف مPواد افسPردگی عمPده یPا دو قطPبی مشPاهده نمی شود. • اسپسیفایر شدت • خفی~ف :سPمپتوم هPا فقPط محPدود بPه یPک محیPط هسPتند( مثال خانPه مدرسPه محPل کPار و جمPع دوستان) • متوسط :سمپتوم ها حداقل در دو محیط وجود دارند. • شدید :سمپتوم ها در سه محیط یا بیشتر حضور دارند. ODDو CDمی توانند کاموربید باشند یعنی فرد به هر دو دیاگنوز مبتال شود. • شیوع ODDدر آمریکا ٪1تا%11و به طور متوسط حدود ٪3/3است. • عالئم ODDدر حدود 3-4سالگی نمایان می شوند امادیاگنوز آن چندسال بعد است. اتیولوژی :ODD • راجع به ژنتیک در علت ODDنمیتوان با قاطعیت اظهارنظر کرد. • تربیت بیش از حد سختگیرانه و ضد و نقیض والدین میتواند موثر باشد. • احتمPاال در بیش از یPک سPوم این بیمPاران اختالل CDبPه وجPود خواهPد آمPد و سPرانجام ٪10آنهPا مبتال بPه اختالل شخصPیت ضداجتماعی ( )ASPDمی گردند. • وضPعیت اجتمPاعی -اقتصPادی بPد و فقPر می توانPد از دالیPل فرزندان میتواند موجب ODDگردد. ‏ODDباشPد .همچPنین الگPوی تقلیPدی رفتPار والPدین از طPرف اختالالت اخالل گرانه کنترل تکانه سلوک مردم عادی رفتارهای این افراد را " " "Bad behaviorرفتارهای بد" می نامند. • این افPراد در تنظیم رفتارهPا و هیجPان هPا نPاتوان هسPتند.این رفتارهPا ممکن اسPت از روی یPک هوس لحظه ای در یک آن و یا ممکن است از قبل برنامه ریزی شده باشد. • این رفتارهPا معمPوال در کPودکی یPا نوجPوانی شPروع می شPوند و تعPداد جنس مPذکر بیشPتر از جنس مونث می باشد. • گاهی ممکن اسPت فPرد از یPک اختالل دیگPر پیشPرفت کنPد مثال از اختالل نافرمPانی -چPالش گPری به اختالل سلوک و پس از آن به اختالل شخصیت ضد اجتماعی. • واقعیت این اسPت کPه اکPثریت اختالل نافرمPانی -چPالش گPری ( )ODDبPه اختالل سPلوک ()CD مبتال نمی شPوند و نPیز اکPثریت مبتالیPان CDبPه اختالل شخصPیت ضPد اجتمPاعی ( )ASPD پیشروی نخواهند کرد. • این افراد معموال اختالالت روانی دیگری دارند مخصوصا اختالالت خلقی. • ADHDمعموال با اختالل ODDو اختالل CDکاموربیدیتی دارد. علل بیولوژیک اختالل سلوک • عوامPل ژنتیPک :شPواهد در مطالعPه ی دوقلوهPا نشPان داده اسPت و ژن GABRA2نPیز شناسPایی شده است. • عوامPل نوروپسPیکولوژیک :اختالل سPلوک مثPل ADHDبPا نقص هPای نوروپسPیکولوژیک در عملکPرد شPناختی،از جملPه بPا نقص در عملکPرد اPجرایی (برنامPه رPیزی،خود-کنترلPی) ضرPیب هوش کالمPی وPحافظه همرPاه استP. IQپایین با CDارتباط دارد. • عوامPل پیش از تولPد :دوران حPاملگی مPادر تحت تPاثیر عPواملی چPون سPیگار کشPیدن،مصPرف الکPل و مخPدر و سPوءتغذیه در طPول بارداری و بالفاصله پس از زایمان مهم بوده. • محیط خانوادگی و روابط والد-فرزند بیکPاری والPدین،تPربیت سPختگیرانه و غلPط،رفتارهPای دوگانPه،رفتارهPای افPراطی خشPونت آمPیز وابسPته بPه CDدر دوران کPودکی و نوجوانی • تاثیر دوستان و رسانه های عمومی فعPالیت هPای خشPن و پرخاشPگرانه همسPاالن،افPزایش سPاعت تماشPای تلویزیPون و بPازی هPای کامپیوتری مهم هستند. • عوامPل شPناختی :اختالل CDبPا رشPد شPعور اخالقی ارتبPاط دارد.اکPثر کودکPان در مراحPل رشPدی خPود نسPبت بPه اخالقی و اجتمPاعی د اماPکودکان مبتPال بPه CDنPمیتوانPند به Pاین شعور اPخالقی برسند. بPودن رPفتارPها آگاه می شون P • عوامPل اجتماعی-اقتصPادی :رفتPار بزهکارانPه و خشPونت آمPیز بPا فقPر،پPایین بPودن طبقPه ی اجتمPاعی اقتصPادی،بیکPاری و عPدم مPوفقیت تحصیPلی می توPانند ا Pز علت هاPی CDبه حساب Pآیند نه معلPول آن باشنPد. معیاره~ای DSM-5ب~رای اختالل س~لوک () CD بPالینی ‏Conduct Disorder : AمجموعPه ای از رفتارهPای مسPتمر و مکPرر کPه در آنهPا حقPوق اولیPه دیگPران یPا هنجارهPا یPا قPوانین اصPلی و متناسPب بPا سPن فPرد نقض می هد:P شPونPد و PشPرPایط Pزیر PایPن PوPضعیPت رPا PنشاPن مPید P حداقل 3معی~ار از 15معی~ار زی~ر از هری~ک از 4طبق~ه بن~دی زی~ر در 12م~اه گذش~ته وج~ود داش~ته ان~د و ح~داقل یکی از ما~ه~گ~ذ~ش ~ته~~ح~ضو~ر~داش~ته~ است~: مع~ی~ا~رها~~در~~~ 6 ~ پرخاشگری به مردم و حیوانات: .1فPرد معمPوال زور گفتن قلPدری تهدیPد و ارعPاب دیگPران را انجPام میدهد. .2معمPوال اولین نفPری اسPت کPه دعPوا و درگPیری فPیزیکی را شPروع میکند. .3بPرای آسPیب رسPاندن بPه دیگPران از وسPایل خطرنPاک( چPاقو چPوب آجPر اسPلحه بطPری شکسته) استفاده می کند. . 4نسبت به مردم بی رحمی فیزیکی کرده است. . 5نسبت به حیوانات بی رحمی فیزیکی کرده است. .6بPا مواجPه چهPره بPه چهPره و درگPیری شخصPی بPا یPک قربPانی از او دزدی کPرده اسPت (مثPل زورگیری سرقت مسلحانه یا تهدید و )... . 7کسی را به زور مجبور به رابطه جنسی کرده است. تخریب اموال: .8عمPدا و بPه قصPد وارد کPردن صPدمات جPدی جPایی یPا چPیزی را آتش زده است. . 9عمدا اموال دیگران را تخریب کرده است ( نه از راه آتش زدن) شیادی یا دزدی: .10بPا اسPتفاده از زور و بPه قصPد دزدی بPه خانPه سPاختمان یPا اتومیبPل کسPی وارد شPده است. .11بPا دروغ گفتن از زیPر بPار مسPئولیت در مPیرود و سPر دیگPران کاله میگذارد. .12کاالهPایی گPران قیمت دزدیPده اسPت مثال بPا تقلب یPا بPدون زور مثال بPا جعPل اسPناد و یPا اسکناس تقلبی و ... نقص جدی قوانین: .13بPه رغم ممنPوعیت از سPوی والPدین و از قبPل از 13سPالگی تPا دیPر وقت بPه خانPه نمی آیPد یا اصال نمی آید. .14فPرار از خانPه داشPته و حPداقل یکبPار فPرار کPرده و بPرای مPدتی طPوالنی برنگشPته است. انواع فرعی: شروع در ک~ودکی :فPرد تPا قبPل از 10سPالگی حPداقل یPک سPمپتوم از مشخصPه ی اختالل سPلوک را نشPان میدهد. شروع در نوج~وانی :فPرد تPا قبPل از 10سPالگی هیچ یPک از سPمپتوم هPای مشخصPه اختالل سPلوک را نشPان نمیدهد. شروع نامش~خص :ب~ا معیارهPای اختالل سPلوک مشPخص نیسPت آیPا آغPاز سPمپتوم هPا قبPل از 10سPالگی بPوده یPا بعPد از آن. اسپسیفایر شدت: خفی~ف :فPرد عالوه بPر مشPکالت رفتPاری الزم بPرای دیPاگنوز اختالل سPلوک هیچ مشPکل رفتPاری دیگPری نPدارد و یPا بسیPار کPم است وPآسیب Pکمی به دPیگرانPمی آوردPمثل ( Pدروغگویی غیبت Pغیر موجه Pقانون شکنPی و )... متوس~ط :مشPکالت آنهPا بین اسپسPیفایر خفیPف و شPدید قPرار دارد مثPل ( دزدی از دیگPران بPدون درگPیر شPدن بPا آنهPا یا صدمه به اموال آنها) شدید :فPرد عالوه بPر مشPکالت رفتPاری اختالل سPلوک بسPیاری مشPکالت دیگPر دارد مثPل ( رابطPه جنسPی زورگPیری استفاده از سالح سرد و گرم) شیوع براساس :DSM-5شیوع در جامعه کلی بین ٪1-٪2می باشد ساب تایپ ها ( انواع فرعی) : شروع در ک~ودکی :در این نPوع اختالل سPلوک حPداقل یکی از معیارهPای CD قبل از 10سالگی شروع شد است. شروع در نوج~وانی :زمPانی کPه این سPمپتوم هPا صPرفا بعPد از 10سPالگی اسPت. این افراد برخورد فیزیکی کمتری دارند. اختالل س~لوک ب~ا ش~روع نامش~خص :اطالعPات الزم بPرای اینکPه قبPل از 10 سالگی بوده یا بعد از آن وجود ندارد. اختالل شخصیت ضد اجتماعی(Anti social )ASPD ‏personality disorder ایسPتگاه آخPر کPه در جPاده ای از ODDشPروع می شPود و از CDعبPور می کنPد و در نهPایت بPه ASPDختم می شود .این افراد را معموال مزاحم و متعدی خطاب می کنند. معیارهای DSM-5برای اختالل شخصیت ضد اجتماعی فرد تقریبPا در همPه جنبPه هPای زنPدگی حقPوق دیگPران را نقض می کنPد و از 15سPالگی شPروع شPده و سPه مPورد یPا بیشPتراز مPوارد زیPرآن را نشان می دهند. -1فPرد بPا پیش نگPرفتن رفتارهPای قPانونی هنجارهPای اجتمPاعی را رعPایت نمی کنPد و این رفتارهPا منجر به دستگیری می گردد. -2مکPار و فریبکPار اسPت و دروغگPویی مکPرر دارد و بPا کالهPبرداری و اسPتفاده از نPام هPای مسPتعار سودجویی شخصی دارد. -3فPرد بPدون فکPر و بطPور ناگهPانی براسPاس امیPال خPود عمPل میکنPد و یPا نمیتوانPد از پیش برنامPه ریزی کند. -4زودرنج،زودخشPم،تحریPک پPذیر یPا پرخاشPگر اسPت و بPا تکPرار دعواهPا و برخوردهPای فPیزیکی این موضوع را نشان می دهد. -5با کارهای خطرناکی که انجام می دهد ایمنی خود یا دیگران را رعایت نمی کند. -6تقریبPا در همPه ی امPور بی مسPئولیت اسPت و این موضPوع را تکPرار قPانون شPکنی هPا یPا عPدم رعPایت مسPئولیت هPا نشPان می دهد. -7پشPیمانی و عPذاب وجPدان نPدارد و این موضPوع را بی تفPاوتی او نسPبت بPه دیگPران و بPدرفتاری بPا آن هPا یPا دزدیPدن امPوال آن هPا نشPان میدهد. • فرد حداقل 18سال سن دارد. • شواهد نشان می دهد که فرد اختالل CDداشته و شروع آن قبل از 15سالگی بوده است. • رفتارهای ضداجتماعی صرفا در طول اسکیزوفرنی یا اختالل دوقطبی روی نمی دهند. اختالل انفجار خشم متناوب (Intermittent explosive disorder )IED ‏A.این فPرد بطPور مکPرر انفجPار خشPم دارد کPه نشPان می دهPد قPادر بPه کنPترل تکانPه هPای پرخاشPگری خPود نیسPت و این تکانPه نPدادPهPمی شPود: های پPرخاشگPری( ) Aggressive impulsePاز طPریق یک مورد ا Pز د Pو موPرد زیر نشا P .1پرخاشPگری کالمی ( مثال قشPقرق راه انPداختن ،غPر زدن،عصPبانیت و بحث کالمی یPا دعPوا کPردن) پرخاشPگری فPیزیکی دارد. ‏P واPنPات PیPا سPاPیر افPرا Pد PکPه PبطPوP Pر مPتوسPط دوبPاPر PدPرهPفتPه PرPوی Pمی PدهPد Pو 3مPاه دوام ‏PنسPبت PبPه امPوPال PخPوPد PیPا دPیگPراPنP،حی P ر افPراد منجPر ی شPو Pد و نPیز بPه جPراحPت فPیزیکPی حیوانPات بPا PسPای P پرخاشPگری PفPیزیکی PبPه آسPیب یPا تخPریب امPوال مPنجPر نم P نمی شود. .2در یPک دورهی 12ماهPه فPرد سPه بPار انفجPار خشPم داشPته و در طی آنهPا بPه امPوال و دارایی هPای خPود یPا دیگPران صPدمه م فیPزیPکی P) assault (Pداشته Pکه در طیPآن بPه سایرPافراP Pد یPا حیوانPات PآسPیب وار Pد کرده Pاست. مPیزPند PوPیPا تهاPج P ‏B.شدت پرخاشPگری ابPراز شPده بPا هرگونPه عامPل اسPترس زای روانی-اجتمPاعی بPه شPدت نامتناسب است. ‏C.انفجارهای پرخاشPگری مکPرر از قبPل برنامPه ریPزی نشPده انPد (بPدون فکPر و بی برنامPه اسPت) و یPا براسPاس خشPم روی داده است. ‏D.انفجارهای پرخاشPگری مکPرر یPا بPاعث رنج شPدید در فPرد شPده یPا در عملکPرد شPغلی یPا میPان فPردی اختالل ایجPاد کPرده است و با پیامدهای مالی یا قضایی همراه است. ‏E.سن تقPویمی فPرد حPداقل 6سPال و یPا از لحPاظ رشPدی در سPطح معPادل بPا افPراد 6سPاله است. ‏Fاین اختالل را نمی تPوان بPا یPک اختالل روانی دیگPر مثPل افسPردگی عمPده یPا اختالل دوقطPبی یPا اختالالت سPایکوتیک توجیPه کرد. پایرومینیا (پیرومینیا) Pyromania از مشخصPه ی این افPراد آتش زدن مکPرر و اجبPاری در پاسPخ بPه امیPال و تکانPه هPای غیرقابPل مقاومت است. معیارهای DSM-5برای پایرومینیا: ‏A.فرد در عمر خود بیش از یک بار به آتش زدن عمده و هدفمند اقدام کرده است. ‏B.قبل از آتش زدن احساس تنش یا برانگیختگی عاطفی ( )Affective arousaمی کند. ‏C.عاشق آتش است و به آن عالقه دارد و درباره ی آن کنجکاو است. ‏D.به هنگPام آتش زدن بPه مشPاهده پیامPدهای آن یPا مشPارکت در عPواقب آتشPی کPه بPه وجPود آمPده احساس لذت،ارضا یا سبکباری می کند. ‏E.آتش زدن بPه منظPور کسPب منPافع مPادی و پPول انجPام نمیشPود و در پاسPخ بPه یPک دیلPوژن یPا هالوسینیشن روی نمیدهد یا پیامد قضاوت ضعیف نیست (مثال در معلولیت ذهنی) F.آتش زدن هارا نمیتوان با ،CDیک اپیزود مانیک یا اختالل شخصیت ضداجتماعی توضیح داد. معیارهای DSM-5برای کلپتومانیا Keleptomania ‏A.این افPراد بPه طPور مکPرر نمیتواننPد در مقابPل تکانPه (هPوس ناگهPانی و شPدید) بPرای دزدیPدن اشPیایی کPه بPرای مصPرف شخصPی او ضPروری نیسPتند یPا ارزش مPادی نPاچیزی دارنPد مقPاومت نمایند. ‏B.درست قبل از ارتکاب جرم احساس تنش فزاینده می کند. ‏C.به هنگام ارتکاب سرقت و یا بعد از آن،احساس لذت یا سبکباری می کند. ‏D.به قصPد نشPان دادن خشPم خPود یPا انتقPام گPرفتن دزدی نمیکنPد و سPرقت هPا در واکنش بPه یPک دیلوژن یا هالوسینیشن رخ نمیدهد. ‏E.دزدی هارا نمیتوان با ، CDیک اپیزود مانیک،یا اختالل شخصیت ضداجتماعی بهتر توضیح داد. :Tension releaseعبPارتی اسPت کPه در مPورد چنPدین اختالل روانی در DSM-5مشPاهده می ع میP PشPودP PگPاهPی بPهP جمP P ج دP Pر PفPرPد P P ه اضPطراPب Pو Pتنش PبPتPد PریP P ن اشPاره PداPرد PکP P ه Pای P ل بP P ن PاخPتال P کPنیمP .ایP P ‏Pدر ت یPک Pرو Pز PیPا PبPیشPتPر تPا PوقPتPی کPه هPوPس یPا میPل شPدPید ( )ImpulseبPراPی انجPام PدادPن کPاری P مPد P رابطه با آن غیرقابل کنترل می گردد. با سپاس پایان