مديريت بحران

صفحه 1:


صفحه 2:


صفحه 3:
es ‏هدف‌هاي آموزشي‎ در بايان اين فصل شما ميتوانيد: ‎O‏ بحران و مديريت بحران را تعريف نمائيد. ‏۲ انواع بحران» اثرات و مراحل زماني وقوع حوادث و بلایا را شرح دهید. ‏لا خصوصیات رهبران و مدیران بحران را توصیف نمائید. ‏ل كامها به هنكام بروز بحران را شرح دهید. ‎ 

صفحه 4:
۳ هدف‌هاي آموزشي تا اصول مبارزه با بحران را توصیف نمائید. 2 اقدامات افرباد را هنگام بروز بحران» توضیح دهید. 9 اورژانس‌هاي رفتاري و نحوه برخورد با آن را شرح دهید. ‎le one 0‏ گروههاي آمب‌دیده اه تیه من طبقه‌بندي نموده» و توصيف نمائید. ‎a‏ اقدامات سويروايزر و سربريستان ريا به هنكام بحران توصیف نمائید 

صفحه 5:


صفحه 6:
تعریف بحران و مدیریت بحران 7" عبارت بحران» نخستین بار توسط رابرت مك نامارا[0] به هنگام پیشامد امکان درگيري موشكي میان آمریکا و كوبا عنوان گردید ‎Robert McNamara -((]‏ 

صفحه 7:
بحران ۲7 بحران عبارتند از: حادثه‌اي که به طور طبيعي و یا توسط بشر »به طور ناگهاني و یا به صورت فزاینده به وجود آید؛و سختي و مشقتي را به جامعه انساني تحمیل نماید که جهت برطرف کردن آن نیاز به اقدامات اساسي و فوق‌العاده باشد 

صفحه 8:
مدیریت بحران 7" مدیریت بحران» علمي كاربردي است که به وسیله مشاهده سيستماتيك بحران‌ها و تجزیه و تحلیل آنها در جستجوي یافتن ابزاري است که به وسیله آنها بتوان از بروز بحران‌هاء پيشگيري نمود؛ و یا در صورت بروز آن» در خصوص کاهش اثرات آن» آمادگي لازم» امداد رساني سریع» و به بهبودي اوضاع اقدام نمود. 

صفحه 9:
سه 5 به طور كلي انواع بحرانهاي معمول و مطرح در دنياء بدین قرار مي‌باشند: زمین لرزه» آتشفشان» موجهاي دريايي ناشي از زلزله» گردبادهاي استوايي (طوفان) » طغیان» شکافتن زمین» آتش‌سوزي طبيعي جنگل‌ها و بیشه‌ها». خشكسالي» بيماري‌هاي شایع» تصادفات عمده» شورش‌هاي اجتماعي»و بحران‌هاي ناشي از جنگ 

صفحه 10:


صفحه 11:


صفحه 12:


صفحه 13:


صفحه 14:
ب 2 خصوصیات بحران ۲7 - بحران بیشتر يك وضعیت اضطراري و آني است تا يف حالت مزمن» با وجود آنکه زمان غیرمشخص مي‌باشد. ا ©- بحران موجب تغییر رفتار و سلوك مي‌شود و اكثرأً آثار باتولوزيكي مانند: يأس؛ كا هش بهرهوريء فرار از مسئوليت و عذرتراشي دارد. 

صفحه 15:
.سس سس خصوصیات بحران 7 © بحران هدف‌هاي اشخاص درگیر را مورد تهدید قربار مي‌دهد. 3 © بحرران يك وضعیت نسبي ادراكي است. يعني رويدادي که ممکن است به وسيلة يك طرف بحران تشخیص داده شود.و براي طرف دیگر ممکن است غیرقابل تشخیص باشد. 7 6 بحران در ارگانیسم بدن فشار ایجاد مي‌کنده و موجب خستگي و تشویش مي‌گرندد. 

صفحه 16:
.سس سس مراحل زماني وقوع حوادث و بلایا a a 0 a 0 تجهیز[0]» یا برنام‌ريزي پیش از حادثه ‎[fC] ues!‏ که خود به مرحلة آماده‌باش[0] و مرحله تهدید[؟)]» که در آن مصیبت کاملا تهدید کننده» و قابل درك باشد» تقسیم مي‌شود. ‎Equipping phase -{(] Warning phase -]0[ Alarm -[9] ‎Threat -[€] ‎ 

صفحه 17:
_ سس مراحل زماني وقوع حوادث و بلای ‎Qo‏ وقوع[0]» که حادثه و بلا اتفاق مي‌افتد؛ و مدت زمان آن در هر حادثه‌اي متفاوت است. ‎Qo‏ اضطراري[0]» که به دنبال وقوع حادثه و بلا پیش مي‌آید. ‎Impact -[d] Emergency -]9[ 9 ‎ 

صفحه 18:
مراحل زماني وقوع حوادث و بلایا 9 بازتواني یا احیا[)] »که در اين مرحله نيازمندي‌هاي منطقة موردنظر برآورد و تدارك مي‌شود. 0 تجديد آباداني يا بازسازي[0]. که منطقه به وضعیت طبيعي و آرام باز مي‌گردد. 0 Rehabilitation -[d] Reconstruction -[G] 2 

صفحه 19:
السك كامها به هنكام بروز بحران ۲ گام اول: تشريح و روشن نمودن وضعيت ۳ گام دوم: مشخص نمودن هدف» 7" گام سوم: ایجاد فرضیه كام چهارم: تجزیه و تحلیل واقعیت‌ها و دستيابي به حقایق 

صفحه 20:
الا سك گام‌ها به هنكام بروز بحران اقدام‌هاي عملي رامكارها كام هفتم: تصميم‌گيري برا اي انتخاب و اجر اي راه كار ۵ گام هشتم: بررسي میزان پیشرفت اجرا اي کار 

صفحه 21:
7 با وج تا سیستم تشكيلاتي و سازماني مدیریت بحران برنامه‌ريزي کاربرد بهینه از منابع استفاده از تخصص‌هاي لازم آموزش اهاز اقا اه ها 

صفحه 22:
ae. ele ‎ab ds as‏ وزیر بهدال معلونت: ‎slp‏ ‎Pec pe‏ ‏نماشیه سازمان پسیچ جامعد ‎ ‎ ‎ ‏ی ‎ ‎ ‏اناق بحران مركزى مستغر در وزارنخاته ‏درمان و آموزس ‎See‏ ‎ ‏اتمايشده يؤشكى ‎os‏ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‏نماینده جمعیت. ‏هلال احمر ‎ ‏تمابنده ستاد کل تبروهای مساح ‎ ‎ ‎ ‎ ‏نماینده ‏پپزستی ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 23:
سیستم نموئه ‎J Bayes‏ <= مدیریت برچ مستقر در دانشگاه‌ها اناق بحران مرکزی مستفر در دانشگاه ‎elo alt ed‏ رباست دانشگاه علوم پزشکی کارشتلی ‎eae ous‏ کارشتلی ‎ote‏ کارشناسی ‎poled‏ ‏فرماندهی ‎eo‏ رياطت بيبداشت ‎os oe‏ اکیب‌های آماده نیم پیمارستان اصطراری ضعوای ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 24:
قبل از بحران تا قبل از شروع بحران» هشدار توسط دولت و مسسات وابسته به مردم داده مي‌شود. به طور مثال هشدار در مورد وقوع سیل» زلزله» خشكسالي و مواردي از اين قبیل. پس از هشدار منطقه‌هاي مسكوني تخلیه شده و افراد تغییر مکان مي‌دهند 

صفحه 25:


صفحه 26:
مج 0 فرمانده سامانه antes ey 0 ‎Oo‏ ارزيابي شرايط بحران و صدور دستورات اوليه براي اجراي سريع ‏5 صدور دستورات لازم به كاركنان [1] 105 سيستم فرماندهي حوا ‏7 هماهنكي بين كليه واحدها 3 ارتباط و هماهنكي با ساير سازمانهاي دركير بحران ‎a‏ ‎Incident command system -(d] ‎ 

صفحه 27:
الي /۹ ۲7 تأیید درخواست منابع و تجهیزات موردنیاز جهت تأمین در اسرع وقت ۲ نظارت بر نحوة اطلاع رساني» از طریق رسانه‌ها 2 دریافت گزارشي مستمر از کلیه بخش‌ها 2 هماهنگي با ستاد مركزي مدیریت بحران استان مربوطه 3 ابلاغ دستور پایان عملیات به کلیه بخش‌ها با هماهنگي ستاد مركزي مدیریت بحران استان مربوطه 

صفحه 28:
Se استخراج اطلاعات مربوط به بحران و تأمین منابع موردنیاز با هماهنكي بخش بشتيباني و اداري تعيين سازمانهاي موردنياز براي مشاركت در كنترل بحران ؛و ‎ay‏ ا ل اري 5 مشبارکت پا فرمانده ماه در تصمیمگیر ها 3 نظارت بر عملکرد بخش‌ها و ایجاد هماهنگي‌هاي لازم میان بخش‌ها ۳ هدایت نیروها اع از داغلي» داوطلب و غیره و کفترل وضعیت. 

صفحه 29:
رسپ ۲7 گزارش لحظه به لحظه از بحران 7 آگاسازي پرسنل از تغییرات عمده در وضعیت حادثه 7" ایجاد پل ارتباطي بین مراجعین و مسئولین اطلا و 3 خبر پاسخگويي مناسب به داوطلبان جهت مشارکت در امداد أعلام اقدام موردنياز. 0 5 اطلاع رساني متقابل به يرسنل و خانواده آنها. 

صفحه 30:
— = ايجاد امنيت براي پرسنل و مراجعه‌کنندگان به مركز درماني ‎cia a‏ لازم با نيروهاي نظامي و انتظامي خارج از بیمارستان ‎ 

صفحه 31:
ee ‏بخش عملیات و برنامه‌ريزي (مدیریت مراقبت‌هاي پرستاري)‎ 3 نظارت بر کار سوپروایزر کشيك اورژانس و سوپروایزر كشيك بیمارستان 7" بررسي نيازهاي بلندمدت تأمین پرسنل پرستاري ۷7 سازماندهي و هماهنگي نيروهاي پرستاري ارائه مراقبت به بیماران 

صفحه 32:
بخش عملیات و برنامه‌ريزي (مدیریت مراقبت‌هاي پرستاري) 7 نظارت و هماهنگي بر مرکز کنترل خدمات پرستاري و ستاد مركزي پرسنل ۲7 تعبین گروه‌ها و تقسيم‌بندي پرسنل براي بخش‌هاي مختلف درماني 7" بررسي میزان سلامتي و نيازهاي پزشكي مصدومین 5 هدایت نیروهاء کنترل وضعیت و ترخیص بیماران الکتیو» و بازگشايي بخش‌هاي اضافي با هماهنگي مستول مراقبت‌هاي پزشكي 

صفحه 33:
بخش عملیات و برنامه‌ريزي (مدیریت مراقبت‌هاي پرستاري) ۲ دریافت سفارشات از فرمانده سامانه ۲ کسب اطلاعات از ستاد مركزي بحران؛ و اجراي خط مشي‌ها و قوانین مربوط به بحران ۲ نظارت و سرپرستي بر مرکز. عملیات اورژانس كمك به حل بحران داخل بیمارستان و پاسخ سریع و گسترده به بحران یا موقعيت‌هاي بحراني. 3 برنامه‌ريزي جهت استراحت و رفاه پرسنل در هنگام بحران 

صفحه 34:
بخش عملیات و برنامه‌ريزي (مدیریت مراقبت‌هاي پرستاري) 7 هماهنگي بین قسمت پشتيباني و درمان اورژانس جهت تأمین تجهیزات و لوازم ضروري و تهیه لیست تجهیزات 7 همكاري در برقراري و راه‌انداززي سیستم اطلاعات و پيگيري بیماریان و نظاریت و کنترل آن» و به کار گرفتن ترخیص فوريتي» در صورت آزوم. 7 فراخواندن پرسنل در صورت نیاز 3 اطلاع ان آمار بیماران و چگونگي وضعیت آنها 

صفحه 35:
بخش عملیات و برنامه‌ريزي (مدیریت مراقبت‌هاي پرستاري) 7 در صورت نیاز» ارسال گزارشات لازم به مسئولین حراست» حمل و نقل و تجهیزات ‎O‏ هماهنگي جهت اعزام بیماران خاص به سایر مراکز درماني با هماهنگي مسئول مراقبت‌هاي بزشكي ‏7 نظارت بر نحوه عملکرد وظایف محوّله پرسنل و حسن اجراي آن. ‎ 

صفحه 36:
“iL ‏ارت‎ * ۵ 0 پرستار ارتباطات وظیفه گزارش به مدیر پرستاري بیمارستان را دارد. وي با آگاهي از زمان و مکان و نوع حادثه» حجم بیماران» شرایط بیماران» همراه با مدير پرستاري به فعالیت مي‌پردازد. وي موظف به دریافت گزارش بحران» دریافت گزارش حادثه از صحنه» نوع بحران» نوع مرأقبت‌هاي انجام شده» وضعیت انتقال» سطوح فعالیت بیماران را دارد. 

صفحه 37:
es ‏د ارتباطات‎ ‏ثبت وقایع بحران» استفاده از اطلاعات در زمان‎ 2 ‏حادثه» ارائه گزارش و توصيه‌هاي لازم به فرمانده‎ سامانه و پيش‌بيني روند احتمالي بحران و بروز بحران‌هاي ثانویه »بر عهدة مدیریت اطلاعات است. 

صفحه 38:
ALES ‏سوپروایزر‎ ۲7 ارتباط با واحد ستاد مركزي پرسنلي»در صورتي که ستاد مركزي پرسنلي حضور نداشته باشد تا زمان برگشت سوپروایزر کشيك باید در آنجا بماند. 7 ارتباط با واحد مرکز کنترل خدمات پرستاري» و سرپرستي مرکز کنترل خدمات پرستاري 0 ارتباط با مستول شیفت اورژانس و واحد پذیرش برقراري تماس اوليه با سريرستار اورزانس »جهت تعيين وضعیت بیماران و پرسنل 

صفحه 39:
السك سويروايزر كشيك 8 مادا حي لتر ا لسرا آمار تختها در بخش, ‎eee 0‏ 0 ‎O‏ تقسيم كار و توزيع نيروي انساني در واحدهاي مختلف ۲7 انجام عملیات توزیع تخت و ايفاي نقش بد منیجر[] 0 اعزام نیروها به بخش‌هاي مختلف در صورت نیاز ‎a‏ Bed manager -((] 

صفحه 40:
اس سريرستار بخش 7" آماده نگه‌داشتن بخش جهت پذیرش بیماران ۲ انتقال يك پرستار کارشناس از هر بخش به واحد درماني به دنبال ایجاد بحران 7 گزارش تعداد تخت‌ها به واحد پذیرش و تماس با پرسنلي که در مرخصي به سر برده و یا آف هستند جهت برگشت فوري به محیط کار 

صفحه 41:
ب 2 سرپرستار بخش در نظر داشتن يرسنل در حال كار براي پوشش انساني» و محول كردن وظايف به يرسنل جهت مراقبت از بيماران بحراني يذيرش شده به واحد 0 شناسايي بيماران و مصدوميني كه احتمالاً ترخيص ميشوندءو كمك به ترخيص و انتقال آنها 

صفحه 42:
_ سس مسئول مراقبت‌هاي پزشكي ۳ نظارت بر تعیین وظایف محوله هر يك از اعضاء گروه پزشكي ۲۳ مدیریت خدمات جانبي (پاراكلينيکي) و نظارت بر اعمال واحدهاي مربوطه و هماهنگي با مسئول هر واحد 7 تهیه ليست اقلام داررويي و تجهيزات بزشكي موردنياز و اعلام نيازهاي ضروري و بيش آمده با هماهنكي واحدهاي مربوطه 

صفحه 43:
اس ارتباط با مراک باراكلينيكي معين و مديريت تریاژ 7" بررسي میزان سلامتي و نيازهاي پزشكي مصدومین و پرسنل 7 تشخیص بيماري‌ها از نظر اپيدميولوژيي و ارائه گزارش به بخش پشتيباني و اداري 2 ترخيص بيماران الكتيو و بازگشايي بخش‌هاي اضافي با هماهنگي مسئول پرستاري 

صفحه 44:
7 74 بخش پشتيباني و اداري و خ ۲ برقراري کلیه تجهیزنات اضطراري (آب» برق» سوخت؛ گاز و ارتباطات) -ا واحد خدمات ‏ تأمين نيروي انساني موردنیاز » انتقال اجساد و متوفیان حادثه ۲ انتقال مواد زبائد و آلوده به خارج از مرکز. درماني 9 برپايي چادرهاي انفرادي و توالت‌هاي صحرايي ل انتقال مصدومین و تخلیه مرکز درماني در صورت نیاز 

صفحه 45:
il ‏خد‎ daly ل تعبین نيازهاي خدماتي پشتيباني لازم 7" كنترل بيماريها از نظر ابيدميولوذي 0 اطمينان سازي از ايمني برسنل و بيمار ۳ مستندسازي شرح وقایع و میزان استفاده از منابع ‎O‏ طبقه‌بندي درخواست‌هاي خدماتي 

صفحه 46:
واحد نقلیه 7" واحد نقلیه» حمل و نقل اضطراري و بسیج کلیه امکانات ترابري ۲7 واحد تدارکات» جمع‌آوري کمك‌هاي مردمي و ارسال آن به واحدها با هماهنگي واحد انبار و تأمین سریع مایحتاج موردنیاز (غذا و آب و ...) اعلام شده و برنامه‌ريزي شده 7" واحد انبار» وظیفه بازگشايي انبار و در دسترس قرار دادن مایحتاج موردنیاز» گزارش مداوم به مدیر سامانه از منابع موجود انبار و تهیه ليست‌هاي موردنیاز جهت جايگزيني منابع و همچنین استفاده از فضاهاي موجود جهت تگهداري کالاهاي ارسالي و اهداني 

صفحه 47:
واحد حضور و ‎BLE‏ 7 واحد حضور و غیاب» فراخواني پرسنل غيرکشيك و نيروهاي داوطلب طبق برنامه‌ريزي انجام شده» ثبت ساعت‌هاي كاري افراد حاضر در مرکز درماني و گزارش ترك پرسئل کشيك به مدیر سامانه و گزارش آماري پرسنل به مدير سامانه بخش ماليء وظيفه ثبت و نكهداري فاكتورهاي كليه اقلام خريداري شده» و تماس مستمر و مشورت با مدير سامانه در مورد هزینه‌هاه و برآورد خسارت به منظور گزارش به فرمانده سامانه و در نهایت طبقه‌بندي درخواست 

صفحه 48:
تریاژ و اورژانس‌هاي رفتاري در بحران 7 . به هنگام برخورد با مصدوم پرخاشگر توصيه‌هاي زیر ‎fala ayy‏ 3 2 آرام باشید. و مطمئن شوید راهي براي خروج؛ یا فرار ‎it‏ مد حداقل دو متر فاصله با فرد پرخاشگر را حفظ کرده؛ و در كنار وي بايستيد. تماس جشمي غيرتهديد آميز راء حفظ كنيد. ۲7 کمك خارجي را مدنظر داشته باشید. 

صفحه 49:
خاشگر برخورد با مصدوم پر 

صفحه 50:
برخورد با مصدوم پرخاشگر 7 با دقت با فرد پرخاشگر صحبت کنید. ۲ برياي مذاکره با فرد آماده» و حداکثر. تلاش خود را بنماتيد. به فرد دروغ نكوئيد ءيا قولي كه قادر به انجام آن نیستید» ندهید. تا در صورت بدتر شدن اوضاع. نيازهاي مداخله سریع را تشخیص دهید. 

صفحه 51:


صفحه 52:
ب 2 در صورت بروز پرخاشگري: 2 فورباًنيريوهاي انتظامي و امنيتي را خبر کنید. 7 حداقل محدودیت فيزيكي را براي کنترل اوضاع در مورد فرد پرخاشگر به کار ببرید. 3 هرگز فرد مبتلا به اختلال تتفسي را نبندید؛ یا محدود نسازید. ۲ هرگز محدودیت فيزيكي را در اطراف گردن به کار نبرید. 

صفحه 53:
ل ۱۳ در صورت بروز پرخاشگري 7" براي دست‌ها و پاها مي‌توانید از محدودیت فيزيكي تا نبض زیر محل بسته شده را جهت اطمینان از گردش خون موثر» بررسي کنید. ۲7 در تمام مدت مراقب فرد پرخاشگر باشید. 2 آرام باشید و هرگز فرد را تهدید نکنید 

صفحه 54:
در صورت بروز پرخاشگري een dl ‏با فردپرخلنگ‎ 5 ‎Oo‏ زماني که فرد آرام شد» با احتیاط محدودیت فيزيکي را بردارید. به بهبودي سریع اعتماد نکنید. ‏7 هرگز مصدوم را تنها نگذارید ‎ 

صفحه 55:


صفحه 56:
بعص سس سح نيازهاي غذايي گروه‌هاي آسیب‌دیده در بحران 

صفحه 57:
نیاز غذايي = شیرخشك» بیسکویت» شیر (کودکان» نوجوانان» استربیل و پاستوریزه» پنیر» آب بزیرگسالان و سالمندان) میوه» نان و مواد غذايي کنسرو شده لبنیات (شیرخشاه شیر استریل ‏ آسیب‌پذیر (کودکان» سالمندان و و پاستوریزه» پنیر). ببسکویت» | مادران باردار) ميوه؛ آب میوه و مواد غذايي کنسرو شده» نان 

صفحه 58:
نیاز غذايي سالم و سالم فعال (نوجوانان» جوانان و بزرگسالان) اين كروه بايد مواد غذايي نيروهاي امدادگر (ارتش» موردنياز خود را همراه داشته |سپاه» بسیج» هلال احمر و ‎Be‏ غيره) 5 كليه كرومهاي عذايي ا غذاهاي رژيمي آماده و طبخ = ظ شده در حادثه 

صفحه 59:
| وظایف سازمان‌ها و نهادها در تأمین مواد غذايي 7 سازمان‌ها و نهادهاي مربوط به تهيه:تأمين» نگهداريءتوزیع مواد غذايي و مدیریت و نظارت بر تغذیه» در شرایط اضطراري و بحران که هر کدام به تناسب نوع وظايفي که در. شرایط عادي دارنده و مي‌توانند در شرایط بحران وارد عمل شوند؛ 

صفحه 60:


صفحه 61:
پایان بحران 5۲ مبارزه با هرگونه شایعات 0 اعلام تشکر از ست‌اندرکاران 7 ارزيابي خود در مدیریت بحران ل بررسي مسائل بحران با اعضاي تیم بحران 7 صدور بیانیه پایان بحران 

مديريت بحران Crisis ‏Management ‏ جلسه پا نزدهم هدف‌هاي آموزشي ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ در پايان اين فصل شما مي‌توانيد: بحران و مديريت بحران را تعريف نمائيد. انواع بحران ،اثرات و مراحل زماني وقوع حوادث و باليا را شرح دهيد. خصوصيات رهبران و مديران بحران را توصيف نمائيد. گام‌ها به هنگام بروز بحران را شرح دهيد. هدف‌هاي آموزشي ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ اصول مبارزه با بحران را توصيف نمائيد. اقدامات افراد را هنگام بروز بحران ،توضيح دهيد. اورژانس‌هاي رفتاري و نحوه برخورد با آن را شرح دهيد. نيازهاي غذايي گروه‌هاي آسيب‌ديده رابه تفكيك سن طبقه‌بندي نموده ،و توصيف نمائيد. اقدامات سوپروايزر و سرپرستار را به هنگام بحران توصيف نمائيد  كشور ايران به علت وسعت، موقعيت جغرافيايي و تنوع اقليمي جزء يكي از كشورهاي بالخيز دنيا است. و از اين جهت رتبه ششم را در دنيا دارا مي‌باشد .از 40 نوع بالي طبيعي شناخته شده، 31نوع آن در ايران اتفاق مي‌افتد تعريف بحران و مديريت بحران ‏ عبارت بحران ،نخستين بار توسط رابرت مك نامارا[ ]1به هنگام پيشامد امكان درگيري موشكي ميان آمريكا و كوبا عنوان گرديد [Robert McNamara -]1 بحران ‏ بحران عبارتند از :حادثه‌اي كه به طور طبيعي و يا توسط بشر ،به طور ناگهاني و يا به صورت فزاينده به وجود آيد؛و سختي و مشقتي را به جامعه انساني تحميل نمايد كه جهت برطرف كردن آن نياز به اقدامات اساسي و فوق‌العاده باشد مديريت بحران ‏ مديريت بحران ،علمي كاربردي است كه به وسيله مشاهده سيستماتيك بحران‌ها و تجزيه و تحليل آنها در جستجوي يافتن ابزاري است كه به وسيله آنها بتوان از بروز بحران‌ها ،پيشگيري نمود؛ و يا در صورت بروز آن ،در خصوص كاهش اثرات آن، آمادگي الزم ،امداد رساني سريع ،و به بهبودي اوضاع اقدام نمود. انواع بحران‌ ‏ به طور كلي انواع بحران‌هاي معمول و مطرح در دنيا، بدين قرار مي‌باشند :زمين لرزه ،آتشفشان ،موج‌هاي دريايي ناشي از زلزله ،گردبادهاي استوايي (طوفان) ،طغيان ،شكافتن زمين ،آتش‌سوزي طبيعي جنگل‌ها و بيشه‌ها ،خشكسالي ،بيماري‌هاي شايع، تصادفات عمده ،شورش‌هاي اجتماعي،و بحران‌هاي ناشي از جنگ انواع بحران‌ انواع بحران‌ خصوصيات بحران خصوصيات بحران ‏ ‏ -1بحران بيشتر يك وضعيت اضطراري و آني است ،تا يك حالت مزمن ،با وجود آنكه زمان غيرمشخص مي‌باشد. -2بحران موجب تغيير رفتار و سلوك مي‌شود ،و اكثراً آثار پاتولوژيكي مانند :يأس ،كا هش بهره‌وري ،فرار از مسئوليت و عذرتراشي دارد. خصوصيات بحران ‏ ‏ ‏ -3بحران هدف‌هاي اشخاص درگير را مورد تهديد قرار مي‌دهد. -4بحران يك وضعيت نسبي ادراكي است ،يعني رويدادي كه ممكن است به وسيلة يك طرف بحران تشخيص داده شود،و براي طرف ديگر ممكن است غيرقابل تشخيص باشد. -5بحران در ارگانيسم بدن فشار ايجاد مي‌كند ،و موجب خستگي و تشويش مي‌گردد. مراحل زماني وقوع حوادث و باليا ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ تجهيز[ ،]1يا برنامه‌ريزي پيش از حادثه اخطار[ ،]2كه خود به مرحلة آماده‌باش[ ]3و مرحله تهديد[،]4 كه در آن مصيبت كامالً تهديد كننده ،و قابل درك باشد ،تقسيم مي‌شود. [Equipping phase -]1 [Warning phase -]2 [Alarm -]3 [Threat -]4 مراحل زماني وقوع حوادث و باليا ‏ ‏ وقوع[ ،]1كه حادثه و بال اتفاق مي‌افتد؛ و مدت زمان آن در هر حادثه‌اي متفاوت است. اضطراري[ ،]2كه به دنبال وقوع حادثه و بال پيش مي‌آيد. ‏ ‏ [Impact -]1 [Emergency -]2 مراحل زماني وقوع حوادث و باليا ‏ ‏ بازتواني يا احيا[، ]1كه در اين مرحله نيازمندي‌هاي منطقة موردنظر برآورد و تدارك مي‌شود. تجديد آباداني يا بازسازي[ ،]2كه منطقه به وضعيت طبيعي و آرام باز مي‌گردد. ‏ ‏ [Rehabilitation -]1 [Reconstruction -]2 گام‌ها به هنگام بروز بحران ‏ ‏ ‏ ‏ گام اول :تشريح و روشن نمودن وضعيت گام دوم :مشخص نمودن هدف، گام سوم :ايجاد فرضيه گام چهارم :تجزيه و تحليل واقعيت‌ها و دستيابي به حقايق گام‌ها به هنگام بروز بحران ‏ ‏ ‏ ‏ گام پنجم :در نظر گرفتن اقدام‌هاي شدني گام ششم :ارزيابي اقدام‌هاي عملي راه‌كارها گام هفتم :تصميم‌گيري براي انتخاب و اجراي راه كار گام هشتم :بررسي ميزان پيشرفت اجراي كار مقابله با بحران ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ سيستم تشكيالتي و سازماني مديريت بحران برنامه‌ريزي كاربرد بهينه از منابع استفاده از تخصص‌هاي الزم آموزش سيستم نمونه سازماني و عملياتي مديريت بحران در وزارتخانه سيستم نمونه سازماني و عملياتي مديريت بحران مستقر در دانشگاه‌ها قبل از بحران قبل از شروع بحران ،هشدار توسط دولت و مؤسسات وابسته ،به مردم داده مي‌شود .به طور مثال هشدار در مورد وقوع سيل ،زلزله، خشكسالي و مواردي از اين قبيل .پس از هشدار منطقه‌هاي مسكوني تخليه شده ،و افراد تغيير مكان مي‌دهند فرمانده سامانه حين بحران ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ فرمانده سامانه رهبري كالن مديريت و صدور تأييد دستورهاي فعال‌سازي سه بخش. ارزيابي شرايط بحران و صدور دستورات اوليه براي اجراي سريع صدور دستورات الزم به كاركنان ] ICS [1سيستم فرماندهي حوادث هماهنگي بين كليه واحدها ارتباط و هماهنگي با ساير سازمان‌هاي درگير بحران ‏ [Incident command system -]1 فرمانده سامانه ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ تأييد درخواست منابع و تجهيزات موردنياز جهت تأمين در اسرع وقت نظارت بر نحوة اطالع رساني ،از طريق رسانه‌ها دريافت گزارشي مستمر از كليه بخش‌ها هماهنگي با ستاد مركزي مديريت بحران استان مربوطه ابالغ دستور پايان عمليات به كليه بخش‌ها با هماهنگي ستاد مركزي مديريت بحران استان مربوطه مدير سامانه ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ استخراج اطالعات مربوط به بحران و تأمين منابع موردنياز با هماهنگي بخش پشتيباني و اداري تعيين سازمان‌هاي موردنياز براي مشاركت در كنترل بحران ،و تهيه فهرست منابع موجود و بالقوه با همكاري بخش پشتيباني و اداري مشاركت با فرمانده سامانه در تصميم‌گيري‌ها نظارت بر عملكرد بخش‌ها و ايجاد هماهنگي‌هاي الزم ميان بخش‌ها هدايت نيروها اعم از داخلي ،داوطلب و غيره و كنترل وضعيت. بخش روابط عمومي ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ گزارش لحظه به لحظه از بحران آگاه‌سازي پرسنل از تغييرات عمده در وضعيت حادثه ايجاد پل ارتباطي بين مراجعين و مسئولين اطالع‌رساني به رسانه‌ها با هماهنگي فرمانده سامانه (اتاق خبرنگاران) پاسخگويي مناسب به داوطلبان جهت مشاركت در امداد و اعالم اقدام موردنياز. اطالع رساني متقابل به پرسنل و خانواده آنها. بخش حراست ‏ ‏ ايجاد امنيت براي پرسنل و مراجعه‌كنندگان به مركز درماني هماهنگي الزم با نيروهاي نظامي و انتظامي خارج از بيمارستان بخش عمليات و برنامه‌ريزي (مديريت مراقبت‌هاي پرستاري) ‏ ‏ ‏ نظارت بر كار سوپروايزر كشيك اورژانس و سوپروايزر كشيك بيمارستان بررسي نيازهاي بلندمدت تأمين پرسنل پرستاري سازماندهي و هماهنگي نيروهاي پرستاري ارائه مراقبت به بيماران بخش عمليات و برنامه‌ريزي (مديريت مراقبت‌هاي پرستاري) ‏ ‏ ‏ ‏ نظارت و هماهنگي بر مركز كنترل خدمات پرستاري و ستاد مركزي پرسنل تعيين گروه‌ها و تقسيم‌بندي پرسنل براي بخش‌هاي مختلف درماني بررسي ميزان سالمتي و نيازهاي پزشكي مصدومين هدايت نيروها ،كنترل وضعيت و ترخيص بيماران الكتيو، و بازگشايي بخش‌هاي اضافي با هماهنگي مسئول مراقبت‌هاي پزشكي بخش عمليات و برنامه‌ريزي (مديريت مراقبت‌هاي پرستاري) ‏ ‏ ‏ ‏ دريافت سفارشات از فرمانده سامانه كسب اطالعات از ستاد مركزي بحران ،و اجراي خط مشي‌ها و قوانين مربوط به بحران نظارت و سرپرستي بر مركز عمليات اورژانس ،كمك به حل بحران داخل بيمارستان و پاسخ سريع و گسترده به بحران يا موقعيت‌هاي بحراني. برنامه‌ريزي جهت استراحت و رفاه پرسنل در هنگام بحران بخش عمليات و برنامه‌ريزي (مديريت مراقبت‌هاي پرستاري) ‏ ‏ ‏ ‏ هماهنگي بين قسمت پشتيباني و درمان اورژانس جهت تأمين تجهيزات و لوازم ضروري و تهيه ليست تجهيزات همكاري در برقراري و راه‌اندازي سيستم اطالعات و پيگيري بيماران و نظارت و كنترل آن ،و به كار گرفتن ترخيص فوريتي ،در صورت لزوم. فراخواندن پرسنل در صورت نياز اطالع از آمار بيماران و چگونگي وضعيت آنها بخش عمليات و برنامه‌ريزي (مديريت مراقبت‌هاي پرستاري) ‏ ‏ ‏ در صورت نياز ،ارسال گزارشات الزم به مسئولين حراست ،حمل و نقل و تجهيزات هماهنگي جهت اعزام بيماران خاص به ساير مراكز درماني با هماهنگي مسئول مراقبت‌هاي پزشكي نظارت بر نحوه عملكرد وظايف محوّ له پرسنل و حسن اجراي آن. مديريت ارتباطات ‏ پرستار ارتباطات ،وظيفه گزارش به مدير پرستاري بيمارستان را دارد .وي با آگاهي از زمان و مكان و نوع حادثه ،حجم بيماران ،شرايط بيماران ،همراه با مدير پرستاري به فعاليت مي‌پردازد .وي موظف به دريافت گزارش بحران ،دريافت گزارش حادثه از صحنه ،نوع بحران ،نوع مراقبت‌هاي انجام شده ،وضعيت انتقال، سطوح فعاليت بيماران را دارد. مديريت ارتباطات ‏ ثبت وقايع بحران ،استفاده از اطالعات در زمان حادثه ،ارائه گزارش و توصيه‌هاي الزم به فرمانده سامانه و پيش‌بيني روند احتمالي بحران و بروز بحران‌هاي ثانويه ،بر عهدة مديريت اطالعات است. سوپروايزر كشيك ‏ ‏ ‏ ‏ ارتباط با واحد ستاد مركزي پرسنلي،در صورتي كه ستاد مركزي پرسنلي حضور نداشته باشد ،تا زمان برگشت سوپروايزر كشيك بايد در آنجا بماند. ارتباط با واحد مركز كنترل خدمات پرستاري ،و سرپرستي مركز كنترل خدمات پرستاري ارتباط با مسئول شيفت اورژانس و واحد پذيرش بر قراري تماس اوليه با سرپرستار اورژانس ،جهت تعيين وضعيت بيماران و پرسنل سوپروايزر كشيك ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ هماهنگي با واحد پذيرش،جهت انتقال بيماران و تخليه و آمار تخت‌ها در بخش‌هاي مختلف انتقال منشي‌هاي اضافي به نواحي ترياژ و اورژانس تقسيم كار و توزيع نيروي انساني در واحدهاي مختلف انجام عمليات توزيع تخت و ايفاي نقش بد منيجر[]1 اعزام نيروها به بخش‌هاي مختلف در صورت نياز ‏ [Bed manager -]1 سرپرستار بخش ‏ ‏ ‏ آماده نگه‌داشتن بخش جهت پذيرش بيماران انتقال يك پرستار كارشناس از هر بخش به واحد درماني به دنبال ايجاد بحران گزارش تعداد تخت‌ها به واحد پذيرش و تماس با پرسنلي كه در مرخصي به سر برده و يا آف هستند جهت برگشت فوري به محيط كار سرپرستار بخش ‏ ‏ در نظر داشتن پرسنل در حال كار براي پوشش انساني ،و محول كردن وظايف به پرسنل جهت مراقبت از بيماران بحراني پذيرش شده به واحد شناسايي بيماران و مصدوميني كه احتماالً ترخيص مي‌شوند،و كمك به ترخيص و انتقال آنها مسئول مراقبت‌هاي پزشكي ‏ ‏ ‏ نظارت بر تعيين وظايف محوله هر يك از اعضاء گروه پزشكي مديريت خدمات جانبي (پاراكلينيكي) و نظارت بر اعمال واحدهاي مربوطه و هماهنگي با مسئول هر واحد تهيه ليست اقالم دارويي و تجهيزات پزشكي موردنياز و اعالم نيازهاي ضروري و پيش آمده با هماهنگي واحدهاي مربوطه مسئول مراقبت‌هاي پزشكي ‏ ‏ ‏ ‏ ارتباط با مراكز پاراكلينيكي معين و مديريت ترياژ بررسي ميزان سالمتي و نيازهاي پزشكي مصدومين و پرسنل تشخيص بيماري‌ها از نظر اپيدميولوژي و ارائه گزارش به بخش پشتيباني و اداري ترخيص بيماران الكتيو و بازگشايي بخش‌هاي اضافي با هماهنگي مسئول پرستاري بخش پشتيباني و اداري و خدماتي ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ برقراري كليه تجهيزات اضطراري (آب ،برق ،سوخت، گاز و ارتباطات) واحد خدمات ،تأمين نيروي انساني موردنياز ،انتقال اجساد و متوفيان حادثه انتقال مواد زائد و آلوده به خارج از مركز درماني برپايي چادرهاي انفرادي و توالت‌هاي صحرايي انتقال مصدومين و تخليه مركز درماني در صورت نياز واحد خدمات ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ تعيين نيازهاي خدماتي پشتيباني الزم كنترل بيماري‌ها از نظر اپيدميولوژي اطمينان سازي از ايمني پرسنل و بيمار مستندسازي شرح وقايع و ميزان استفاده از منابع طبقه‌بندي درخواست‌هاي خدماتي واحد نقليه ‏ ‏ ‏ واحد نقليه ،حمل و نقل اضطراري و بسيج كليه امكانات ترابري واحد تداركات ،جمع‌آوري كمك‌هاي مردمي و ارسال آن به واحدها با هماهنگي واحد انبار و تأمين سريع مايحتاج موردنياز (غذا و آب و )...اعالم شده و برنامه‌ريزي شده واحد انبار ،وظيفه بازگشايي انبار و در دسترس قرار دادن مايحتاج موردنياز ،گزارش مداوم به مدير سامانه از منابع موجود انبار و تهيه ليست‌هاي موردنياز جهت جايگزيني منابع و همچنين استفاده از فضاهاي موجود جهت نگهداري كاالهاي ارسالي و اهدائي واحد حضور و غياب ‏ ‏ واحد حضور و غياب ،فراخواني پرسنل غيركشيك و نيروهاي داوطلب طبق برنامه‌ريزي انجام شده ،ثبت ساعت‌هاي كاري افراد حاضر در مركز درماني و گزارش ترك پرسنل كشيك به مدير سامانه و گزارش آماري پرسنل به مدير سامانه بخش مالي ،وظيفه ثبت و نگهداري فاكتورهاي كليه اقالم خريداري شده ،و تماس مستمر و مشورت با مدير سامانه در مورد هزينه‌ها ،و برآورد خسارت ،به منظور گزارش به فرمانده سامانه و در نهايت طبقه‌بندي درخواست ترياژ و اورژانس‌هاي رفتاري در بحران ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ .به هنگام برخورد با مصدوم پرخاشگر توصيه‌هاي زير را بكار بريد: آرام باشيد ،و مطمئن شويد راهي براي خروج ،يا فرار از محيط را داريد. حداقل دو متر فاصله با فرد پرخاشگر را حفظ كرده ،و در كنار وي بايستيد. تماس چشمي غيرتهديد آميز را ،حفظ كنيد. كمك خارجي را مدنظر داشته باشيد. برخورد با مصدوم پرخاشگر برخورد با مصدوم پرخاشگر ‏ ‏ ‏ ‏ با دقت با فرد پرخاشگر صحبت كنيد. براي مذاكره با فرد آماده ،و حداكثر تالش خود را بنمائيد. به فرد دروغ نگوئيد ،يا قولي كه قادر به انجام آن نيستيد، ندهيد. در صورت بدتر شدن اوضاع ،نيازهاي مداخله سريع را تشخيص دهيد. در صورت بروز پرخاشگري در صورت بروز پرخاشگري: ‏ ‏ ‏ ‏ فوراً نيروهاي انتظامي و امنيتي را خبر كنيد. حداقل محدوديت فيزيكي را براي كنترل اوضاع ،در مورد فرد پرخاشگر به كار ببريد. هرگز فرد مبتال به اختالل تنفسي را نبنديد؛ يا محدود نسازيد. هرگز محدوديت فيزيكي را در اطراف گردن به كار نبريد. در صورت بروز پرخاشگري ‏ ‏ ‏ ‏ براي دست‌ها و پاها مي‌توانيد از محدوديت فيزيكي استفاده كنيد. نبض زير محل بسته شده را جهت اطمينان از گردش خون مؤثر ،بررسي كنيد. در تمام مدت مراقب فرد پرخاشگر باشيد. آرام باشيد و هرگز فرد را تهديد نكنيد در صورت بروز پرخاشگري ‏ ‏ ‏ با فرد پرخاشگر مذاكره و صحبت كنيد. زماني كه فرد آرام شد ،با احتياط محدوديت فيزيكي را برداريد .به بهبودي سريع اعتماد نكنيد. هرگز مصدوم را تنها نگذاريد نيازهاي غذايي گروه‌هاي آسيب‌ديده در بحران نيازهاي غذايي گروه‌هاي آسيب‌ديده در بحران نياز غذايي مصرف كنندگان آسيب‌ديده (كودكان ،نوجوانان، شيرخشك ،بيسكويت ،شير استريل و پاستوريزه ،پنير ،آب بزرگساالن و سالمندان) ميوه ،نان و مواد غذايي كنسرو شده لبنيات (شيرخشك ،شير استريل آسيب‌پذير (كودكان ،سالمندان و و پاستوريزه ،پنير) .بيسكويت ،مادران باردار) ميوه ،آب ميوه و مواد غذايي كنسرو شده ،نان نياز غذايي مصرف كنندگان كليه گروه‌هاي غذايي محلي موجود و ارسالي از مناطق ديگر سالم و سالم فعال (نوجوانان ،جوانان و بزرگساالن) نيروهاي امدادگر (ارتش، اين گروه بايد مواد غذايي موردنياز خود را همراه داشته سپاه ،بسيج ،هالل احمر و باشند و نياز آنها به مردم تحميل غيره) نشود غذاهاي رژيمي آماده و طبخ شده در حادثه بيماران وظايف سازمان‌ها و نهادها در تأمين مواد غذايي ‏ سازمان‌ها و نهادهاي مربوط به تهيه،تأمين، نگهداري،توزيع مواد غذايي و مديريت و نظارت بر تغذيه ،در شرايط اضطراري و بحران كه هر كدام به تناسب نوع وظايفي كه در شرايط عادي دارند ،و مي‌توانند در شرايط بحران وارد عمل شوند؛ پايان بحران پايان بحران ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ مبارزه با هرگونه شايعات اعالم تشكر از دست‌اندركاران ارزيابي خود در مديريت بحران بررسي مسائل بحران با اعضاي تيم بحران صدور بيانيه پايان بحران