آشنایی با هفت ابزار کنترل کیفیت و کاربرد آن در صنایع

صفحه 1:
آشنایی با هفت ابزار کنترل کیفیت و کاربرد آن در صنایع MALTS مکان: کانون مهندسین 

صفحه 2:
آنچه ما رای جایگاهی که افو ۱ 2 رسانده ۱ برای حفظ ما در این جایکا ۱ ات پگاه کفایت 

صفحه 3:
ياك ايه اله ابه ايه 

صفحه 4:
ترا سا با ار آماری در حل مسایل کيفي. 

صفحه 5:
تاریخچه کنترل کیفیت 

صفحه 6:


صفحه 7:


صفحه 8:
جمع اوری اطلاعات 

صفحه 9:
داده هاى جعلى ‎٠‏ ابزار اندازه گیری ‏" خطای اپرانور در فرافت ‎٠‏ روش نمونه گیری و خطای نمونه گبری 

صفحه 10:
هفت ابزار 1- برگه کنترل یا برگه جمع آوری داده ها 2- هیستوگرام 8- نمودار پارتو 4- نمودار علت معلول 5- طبقه بندى 6- نمودار براكندكى 7- نمودار كتترل 

صفحه 11:
1- مشخص کردن مسائل 2- حوزه و دامنه مسائل 3- بدست آوردن فاکنورهایی که ممکتن است عامل مساثل باشند 4- تعبین اینکه این مساثل در فاکنورها مرتبط هستند 5- جلوگیری از نوافصی که ممگن است از بی دفنی با چیز دیگری در کار پیش بیاید 6- تعیین مقداری که در بهبود کار بوجود می ‎Dal‏ 

صفحه 12:
۱- برگه کنترل در مراحل اولیه استفاده از ابزارهای کیفی» غالبا جمع اوری اطلاعات عملیانی درباره فرایند مورد مطالعه» ضروری خواهد بود. در این گونه موارد برگه کنترل یکی ار ابزارهای مفیدی است که میتوان استفاده نمود. ابن برگه ابزار سودمندی برای جم اوری داده هااست که متناسب با فرايند و یا نوع اطلاعات مورد نظر می تواذد گوناگون باشد. 

صفحه 13:


صفحه 14:
نموه آی از برکه کنترل شرایط تمویض فیلتر در سالن رنگ Reason of fier exchengin ‏یه‎ ‎ro | pate |Paine | THRE 2 — ۰ ype - 3 <5] Paint ve | ater | ‏ات‎ [por [replace eode | Fitter [PES in the |_ Pal lothers| Before | Atte belore alter fier | ee PO ‘finer | exchange |exchange| 20 5 G 

صفحه 15:


صفحه 16:
۱- پرگه کنترل نکنه: در طراحی یک برگه کنترل» نوع داده هایی كه بايد جمع اورى كردد بسبار حائز اهميت است. شماره قطعه يا عمليات ) تارب تحليلكر و هركوذه اطلاعات ديكر كه مينواذد به كونه اى در تعيين عملكرد نقش دائتة باشدجايد در نظر كرفت. 

صفحه 17:
۱- برگه کنترل وظیفه برگه کنترل جمع اوری داده های اماری ‎Gaal‏ در برگه کنترل باید اسم کلیه اقلام در ان ذکر شده باشد. به طوری که بدون انکه چیزی را وارد لیست بکنیم در مقابل آن علامت هی كفاريم. وظیفه ان نظارت بر کنترل توزیع فرایند» اقلام ناقص و علت نقص انماست 

صفحه 18:
503 ۳- هیستوگرام (بافت نگار - نمودار فراوانی) هیستوگرام نوعی نمودار میله ای است که به کمک آن می توان داده ها را تشریح کرد. هیستوگرام» تعداد زیادی از داده ها در قالب خاصی طبفه بندی می شوند تا بتوان انها را ساده نر درگ و فعلیل گرد بدیهی است گروه بندی و نمایش ترسیمی داده ها به اخذ تصمیم منطفی و موثر کمگ می ‎oS‏ 

صفحه 19:
۲- هیستوگرام(بافت نگار - نمودار فروانی) بافت نگار تشکیل شده از یک محور اففی که اعداد اندازه گبری شده در طبقه های مختلف در آن قرار دارند و همچنین یک معور عمودی که نشان دهنده فراوانی است. در بافت نگار تعداد زیادی از داده ها در قالب خاصی طبفه بندی می شوند تا بنوان انها را ساده تر درگ و تحلیل گرد. اشکال این نمودار تقریبا نامحدود است. لیکن در اکثر موارد نمودارها در اشكال مشخص ظاهر می شوند و هر کدام از این اشکال دارای خصوصیانی هستند كه با استفاده از انها مى توانند رفتار فرایند را تجزیه و تحلیل نمود. 

صفحه 20:
۲- هیستوگرام (بافت نگار - نمودار فراوانی ( هیستوگرام» تصوبری از داده ها ارائه می کدد که توسط آن می نوان سه ویزگی زیر را ساده ثر مشاهده گرد: 1- شکل توزیم فراوانی داده ها 2- مکان یا تمایل مرکزی 239 8- پراکندگی با کسترش توزیح 

صفحه 21:
18 23 20 17 21 17 21 16 23 16 23 16 0 هيسن وكرام ‎HISTOGRAM‏ 18 20 18 4 23 19 15 19 15 17 18 18 17 15 كر 22 w 22 19 22 17 16 17 18 15 20 19 20 18 16 15 21 17 

صفحه 22:
1 محاسه دامنه: R = MAX - min ‏م‎ - 23 - 10 - 3 

صفحه 23:
كر رز ۲1۱ 2 m = v50=7 

صفحه 24:
هلر دسدهاء ‎d=R/m‏ ‏2772 - ل 

صفحه 25:
4- تعبین حدود دسته‌ها: 72 ع نل - 12۸ 6 - 14 ‎i)‏ = ولا 20 — 18 2 - 20 22 - 4 

صفحه 26:
5 تعبین فراواني دسته‌هاء 

صفحه 27:
6- ترسیم هیستو گر ام: 

صفحه 28:
2 نمودار يار تو ‎(Pareto Chart‏ نمودار پارتو نمودار میله ای است که علل مشکلات بوجود امده را با فراوانی آن مقایسه می کند. نام این نمودار از ام "ویلفردو پارنو" دانشمند علوم اجنماعی و اقتصاددان ایتالیابی گرفنه شده است. وی معتقد است در بعضی جوامع اکثریت ثروت در اختیار تعداد گمی از افراد است. مهندسان کیفیت با بررسی های به عمل اورده به ابن نتيجه رسيده اند که مشاهده نقص ها از توزیع پارتو مشابهی پیروی می کنند. 

صفحه 29:
‎a‏ نمودار پارتو ‎(Pareig Ckuri‏ ‏به عبارت دیگر درصد زیادی از نقص ها و مشکلات ناشی از درصد کمی از ‎Me‏ باشند.یعنی اگر چه برای مشکلات بوجود امده علل بسیاری وجود دارد ولی تعداد کمی از این علل اهمیت داشته و با رفع انها مى توان بخش اعظمى از مشکلات را حل نمود. ‏درنمودار پارتو همین جمله بس که ‏(( نمودار پارتو اولین قدم برای بهبود کیفیت در شرایط مورد نظرمی باشد)) 

صفحه 30:
Can امد ماب[ bn علل ضایعات Boe Oss ‏تسيچ‎ جمع كل ضايعات محصول 1 0 ۳ جدول درمد ضایمات ریخته کری میل بادامک 

صفحه 31:
PARETO CHART FOR %SCRAB OF MILL BADAMAK 

صفحه 32:
‎ily) e‏ ۰ تال ر با اشتباهی شناسایی می شود باید ‎ene‏ رل سس ار ‏3 در مواقعی که مجموعه علل بروز مشکل واضح نیست يا فقط دو با جند مورد از ان مشخص است نمودار علت و معلول می تواند ابزار مفیدی برای شناسایی علل بالقوه باشد. 

صفحه 33:
‎re ce ner |< er‏ ا ا 4 دج ای با کمک کلیه افرادی که می توانند به حل موضوع ن ‏ ح لیر ار ی مر سر رد رودربا تي ‎Al‏ و و و ال اد وت کنبد. ‏)5555 5( ثليه موارة در 1 رنه علت های متعارف مثل نیروی انسانی. مولا اولبه. اندازه گیری. ماشین هاء روشها و محیط (تقسیم بندی) 

صفحه 34:
RUS Dene seperti een in| cere) ue Fe ‏چا لا‎ ‏ذهيذ.‎ ‏استفاده‎ 00000 Py ee ‏اول حدذف نمود از‎ (alas 

صفحه 35:
نمودار علت و معلول ‎CAUSE AND EFFECT DIAGRAM‏ 

صفحه 36:


صفحه 37:
‎lolol +‏ ان در كين حال كارا در كنترل كيفيت مى لاد رکه استفاده صحیح از ان همراه تجزيه و تحليل ان منجر به ‎eee) ie)‏ ‏| در قسمت بالای فرم مشخصاتی مانند نام واحد. نام محصول. پوسصسصسصسصسسآآآ صورت وجود عدم انطباق روى شكل محصول در محل وجود ايراد = لا ا 6 بركه به نتايج جالبى برسيم و با توجه به نوع فرايند مى توان علت برد ازرند را نت ر رت سر 

صفحه 38:
۵ جم اوری ۳۰ ۵- نمودار تمرکز نقص (ابزار شهودی جمع آوری 

صفحه 39:


صفحه 40:
طبقه بندى محصول و داده ها صوابط مویر در طبقه بندی ‎-١‏ نوع نواقص ‏تا تا ‎aoe ‏- مواد ملعم ول نرت ابراتور تولید کننده 

صفحه 41:
0 نموذار براكندكى به منظور بى بردن به رابطه بالقوه بين دو متعیر استفاده می شود. 4 برای رسم این نمودار داده ها به صورت زوجی نظیر (061,۷1 كه تعداد اين نقاط زوجى مى تواند لاأ مرتبه باشدتهيه شود. 8 مندار ل( برحسب مقدار 26 بر روى اين نمودار رسم مى كردد. 48 طريقه رسم نقاط بر روی نمودار پراکندگی بیانگر نوع رابطه موجود بين دو متغير است. 

صفحه 42:


صفحه 43:
‎ar‏ شكل قبل بك الكوى خطى و رابطه صعودى مشخص است. الك 7 1 اده نرين الكوهاست و داراى همبستكى متبت يا منفى مى باشد. يعنى با افزايش دما ميزان استحكام ال ‎eee‏ 

صفحه 44:


صفحه 45:
انواع نمودارهاي کنترل 1- - كميها يا متغيرها ا «قابل اندازهگیری» ‎ICON TC ane p Sear Nt)‏ جربان» مقاومت الكتريكي» فشار» دماء ...) ‎BD)‏ م ادامه 1 

صفحه 46:
انوا نمودارهای كنترل - ادامه 2- وصفي‌ها با توصيفي‌ها ‎Perr ye)‏ 2 [ هر تعداد قطعات نامنطق» تعداد محصولات خارج از ‎Ce EE)‏ دنس 

صفحه 47:
مثال از ذمودار ميانكين و دامنه 

صفحه 48:
۲ ‏تال‎ de 2/12 0/۹ Bie Bits) ea cis piu wes bai 2/11 2 ی سس 11 دامنه 0 ات 268 نفك 4 ee 9۶ 2211 0۳13 

صفحه 49:


صفحه 50:
3- محاسه حدود کنتول: 

صفحه 51:
4 تر سیم نموذار دامنه: 5 3 0 6 6 © 6 © 2 © 6 0000 060606:06060206066161 65866668 1 ۰۱۳ ۰۱۱۲۱۱۸ 0 د ال ع لي ل -] 

صفحه 52:
مت هت ات تا ات ‎d ©8F SO P‏ 

صفحه 53:
‎ES‏ و ‎ 

صفحه 54:
تعیین تکلیف نقاط خارج از کنترل 1- با مراجعه به بر گه جمع آوری اطلاعات نمودارهای 1 ‎hg‏ سا دمح رز ۱ ‎L OFC ETP‏ 13700 اذامه [ ۱ 

صفحه 55:
کی کلت ناط خارح از کنترل - ادامه سل رل ل ل ‎CB TO‏ از رکتترال در زیر سنون (توضیحات» موردي درح نشده باشد, علت مسئله را از واحد تولید جویا شوید. ادام ]{ 

صفحه 56:
تعیین تکلیف نقاط خارج از کنترل - ادامه 3- پس از بافتن علت مربوط به خارج از کنترل قرار 5 55 ‎MG (Bot A) Bess‏ 319955 ‎cod one peal‏ و رك د کنترل را انحام ذهید. 

صفحه 57:
دكين تكليف نقاط خارج از كنترل - ادامه OP ete ‏ا‎ Sy ey leas ‏خارج از كنترل بودن نقطداي يافت»‎ ‏آن را از نمودار حذف نکنید.‎ 

صفحه 58:
نمودار 0 ال امس له اس ۱۳ 

صفحه 59:
1 - محاسبه میانگین نسبت اقلام معیوب 

صفحه 60:
2- محاسه حدود کنترل 

صفحه 61:
3- ترسیم و تحلیل نمودار و اس ات وا ات لات رت ‎CoM = Bee‏ 6 00 age aa ‏يات‎ ‎Cols) oO 

صفحه 62:
عل يات ۱ 9 مسئولین کار گاه وراد 0 ((اکر می خواهید کمیته 0 را سازماندهی کنید ابتدا ‎L ub‏ ۱ 9 ۳۹9 

صفحه 63:


آشنایی با هفت ابزار کنترل کیفیت و کاربرد ان در صنایع زمان91/4/29 : به نام خداي توانا و دانا كيفيت آماري كنترل كيفيت كنترل آماري مکان :کانون مهندسین ساری فراز صالحی کننده :فراز تهیه کننده: تهیه صالحی مدرس :پیام نوبهار آنچه ما را به جايگاهی که امروز در آن هستيم ،رسانده است، برای حفظ ما در اين جايگاه کفايت نمی کند.  مفاهيم و تعاريف اساسي دیاگرام پارتو نمودار علت و معلول برگه های ثبت فراوانی نمودار تمرکز خرابی ها هیستوگرام نمودار پراکندگی نمودارهاي كنترلی كنترل كيفيت آماري چيست؟ به‌كارگيري روش‌ها و فنون آماري در حل مسايل كيفي. تاریخچه کنترل کیفیت توسعه کنترل کیفیت همزمان با رائه شیوه های تولید انبوه همراه با انقالب صنعتی رواج یافت آغاز شد قدم های اولیه در سال 1920برداشته شد در سال 1924نمودارهای کنترل کیفیت توسط شوارت بوجود آمد در سال 1929روش های بازرسی نمونه گیری توسط dodge&rosing ارائه شد تاریخچه کنترل کیفیت به دنبال توسعه کنترل کیفیت دکتر جوران و دکتر ایشی کاوا در ژاپن مسئله کیفیت، ارزشی بیشتری پیدا کرد جمع آوری اطالعات ‏Data Colection جمع اوری اطالعات .Iداده های ثبتی باید جمه اوری شود .IIصحت داده ها باید بررسی گردد .IIIراه حل ها باید بر مبنای داده های موجود و صحیح ارائه شود جمع اوری اطالعات اطالعات غلط چیست؟ داده های جعلی ابزار اندازه گیری خطای اپراتور در قرائت روش نمونه گیری و خطای نمونه گیری هفت ابزار -1برگه کنترل یا برگه جمع آوری داده ها -2هیستوگرام -3نمودار پارتو -4نمودار علت معلول -5طبقه بندی -6نمودار پراکندگی -7نمودار کنترل وظیفه 7ابزارعبارتند از : -1مشخص کردن مسائل -2حوزه و دامنه مسائل -3بدست آوردن فاکتورهایی که ممکتن است عامل مسائل باشند -4تعیین اینکه این مسائل در فاکتورها مرتبط هستند -5جلوگیری از نواقصی که ممکن است از بی دقتی یا چیز دیگری در کار پیش بیاید -6تعیین مقداری که در بهبود کار بوجود می اید  -1برگه کنترل در مراحل اولیه استفاده از ابزارهای کیفی ،غالبا جمع اوری اطالعات عملیاتی درباره فرایند مورد مطالعه ،ضروری خواهد بود. در این گونه موارد برگه کنترل یکی ار ابزارهای مفیدی است که میتوان استفاده نمود. این برگه ابزار سودمندی برای جمع اوری داده هااست که متناسب با فرایند و یا نوع اطالعات مورد نظر می تواند گوناگون باشد. نمونه ای از برگه کنترل شرایط تعویض فیلتر در سالن رنگ  -1برگه کنترل نکته :در طراحی یک برگه کنترل ،نوع داده هایی که باید جمع اوری گردد بسیار حائز اهمیت است. شماره قطعه یا عملیات ،تاریخ ،تحلیلگر و هرگونه اطالعات دیگر که میتواند به گونه ای در تعیین عملکرد نقش داشته باشدباید در نظر گرفت.  -1برگه کنترل وظیفه برگه کنترل جمع اوری داده های اماری است در برگه کنترل باید اسم کلیه اقالم در ان ذکر شده باشد به طوری که بدون انکه چیزی را وارد لیست بکنیم در مقابل ان عالمت می گذاریم. وظیفه ان نظارت بر کنترل توزیع فرایند ،اقالم ناقص ،و علت نقص انهاست  -2هیستوگرام (بافت نگار – نمودار فراوانی) هیستوگرام نوعی نمودار میله ای است که به کمک آن می توان داده ها را تشریح کرد. هیستوگرام ،تعداد زیادی از داده ها در قالب خاصی طبقه بندی می شوند تا بتوان انها را ساده تر درک و تحلیل کرد بدیهی است گروه بندی و نمایش ترسیمی داده ها به اخذ تصمیم منطقی و موثر کمک می کند.  -2هیستوگرام (بافت نگار – نمودار فراوانی) بافت نگار تشکیل شده از یک محور افقی که اعداد اندازه گیری شده در طبقه های مختلف در ان قرار دارند و همچنین یک محور عمودی که نشان دهنده فراوانی است .در بافت نگار تعداد زیادی از داده ها در قالب خاصی طبقه بندی می شوند تا بتوان انها را ساده تر درک و تحلیل کرد. اشکال این نمودار تقریبا نامحدود است. لیکن در اکثر موارد نمودارها در اشکال مشخص ظاهر می شوند و هر کدام از این اشکال دارای خصوصیاتی هستند که با استفاده از انها می توانند رفتار فرایند را تجزیه و تحلیل نمود.  -2هیستوگرام (بافت نگار – نمودار فراوانی) هیستوگرام ،تصویری از داده ها ارائه می کند که توسط ان می توان سه ویژگی زیر را ساده تر مشاهده کرد: -1شکل توزیع فراوانی داده ها -2مکان یا تمایل مرکزی توزیع -3پراکندگی یا گسترش توزیع هيستوگرام HISTOGRAM 18 15 22 13 17 19 18 16 20 10 16 20 17 22 18 15 20 23 17 18 15 19 16 13 18 11 18 16 21 12 21 14 17 22 17 19 14 23 17 23 17 20 18 19 15 15 23 16 21 14  -1محاسبه دامنه: ‏R = MAX – min ‏R = 23 – 10 = 13 ادامه  nا: -2تعيين تعداد دست ‌هه ‏m = n ‏m = 50  7 ادامه   -3تعيين فاصله دسته‌ها: ‏d=R/m ‏d = 13 / 7  2 ادامه   -4تعيين حدود دسته‌ها: 10  12 12  14 14  16 16  18 18  20 20  22 22  24 ادامه   -5تعيين فراواني دسته‌ها: 3 /// 10  12 5 ///// 12  14 10 ///// ///// 14  16 14 ///// ///// //// 16  18 8 ///// /// 18  20 6 ///// / 20  22 4 //// 22  24 ادامه   -6ترسيم هيستوگرام: ‏USL=2 1 ‏LSL=1 3 15 10 5 طول ()mm 18 20 22 24 16 14 12 10 0 فراواني  -3نمودار پارتو ‏Pareto Chart نمودار پارتو نمودار میله ای است که علل مشکالت بوجود امده را با فراوانی ان مقایسه می کند .نام این نمودار از نام ”ویلفردو پارتو“ دانشمند علوم اجتماعی و اقتصاددان ایتالیایی گرفته شده است. وی معتقد است در بعضی جوامع اکثریت ثروت در اختیار تعداد کمی از افراد است. مهندسان کیفیت با بررسی های به عمل اورده به این نتیجه رسیده اند که مشاهده نقص ها از توزیع پارتو مشابهی پیروی می کنند.  -3نمودار پارتو ‏Pareto Chart به عبارت دیگر درصد زیادی از نقص ها و مشکالت ،ناشی از درصد کمی از علل باشند.یعنی اگر چه برای مشکالت بوجود امده علل بسیاری وجود دارد ولی تعداد کمی از این علل اهمیت داشته و با رفع انها می توان بخش اعظمی از مشکالت را حل نمود. درنمودار پارتو همین جمله بس که (( نمودار پارتو اولین قدم برای بهبود کیفیت در شرایط مورد نظرمی باشد))  نمودار پارتو-3 Pareto Chart  نمودار پارتو-3 Pareto Chart  -4نمودار علت و معلول )استخوان ماهی ،ایشیکاوا) زمانی که عیب ،اشکال و یا اشتباهی شناسایی می شود باید علل بالقوه ان تعیین گردد. در مواقعی که مجموعه علل بروز مشکل واضح نیست یا فقط دو یا چند مورد از ان مشخص است نمودار علت و معلول می تواند ابزار مفیدی برای شناسایی علل بالقوه باشد.  -4نمودار علت و معلول مراحل ترسیم نمودار اشکال عیب یا اشتباهی را که میخواهید رفع نمایید مشخص نمایید. در جلسه ای با کمک کلیه افرادی که می توانند به حل موضوع کمک نمایند به علل بوجود امدن این علت فکر کنید و بدون رودربایستی انچه را که فکر می کنید بیان نمایید و ثبت کنید. (طوفان ذهنی) کلیه موارد ذکر شده رابه علت های متعارف مثل نیروی انسانی، مواد اولیه ،اندازه گیری ،ماشین ها ،روشها و محیط(تقسیم بندی)  -4نمودار علت و معلول مراحل ترسیم نمودار -ادامه برای حذف هر کدام از استخوانهای اصلی برنامه ریزی نمایید با کاهش هر کدام از استخوانها می توانید مشکالت را کاهش دهید. ((ضمنا می توانید برای برنامه ریزی مناسب تر و انتخاب این مسئله که باید کدام استخوان را اول حذف نمود از نمودار پارتو استفاده نمایید)) نمودار علت و معلول ‏CAUSE AND EFFECT DIAGRAM ماشين‌ها مواد مشكل كيفي روش‌ها افراد  -4نمودار علت و معلول  -5نمودار تمرکز نقص (ابزار شهودی جمع اوری داده ها) یکی از ابزارهای ساده و در عین حال کارا در کنترل کیفیت می باشد که استفاده صحیح از ان همراه تجزیه و تحلیل ان منجر به یافتن نتایج جالبی می شود. در قسمت باالی فرم مشخصاتی مانند نام واحد ،نام محصول، تاریخ و نام بازرس و ....نوشته می شود .بعد از هر بار بازرسی در صورت وجود عدم انطباق روی شکل محصول در محل وجود ایراد عالمتی می زنیم .بعد از چند دوره میتوانیم با تجزیه و تحلیل این برگه به نتایج جالبی برسیم و با توجه به نوع فرایند می توان علت بوجود اورنده را کشف و رفع نمود.  -5نمودار تمرکز نقص (ابزار شهودی جمع اوری داده ها)  -5نمودار تمرکز نقص (ابزار شهودی جمع اوری داده ها)  -5نمودار تمرکز نقص (ابزار شهودی جمع اوری داده ها) طبقه بندی محصول و داده ها ضوابط موثر در طبقه بندی -1نوع نواقص -2علت ان -3محل نقص -4مواد ،محصول ،تاریخ تولید ،گروه کار ،اپراتور تولید کننده  -6نمودار پراکندگی(پراکنش ،وابستگی) نمودار پراکندگی به منظور پی بردن به رابطه بالقوه بین دو متغیر استفاده می شود. برای رسم این نمودار داده ها به صورت زوجی نظیر ()x1,y1 که تعداد این نقاط زوجی می تواند Nمرتبه باشدتهیه شود. مقدار Yبرحسب مقدار Xبر روی این نمودار رسم می گردد. طریقه رسم نقاط بر روی نمودار پراکندگی بیانگر نوع رابطه موجود بین دو متغیر است.  -6نمودار پراکندگی(پراکنش ،وابستگی)  -6نمودار پراکندگی(پراکنش ،وابستگی) در شکل قبل یک الگوی خطی و رابطه صعودی مشخص است. الگوی خطی یکی از ساده ترین الگوهاست و دارای همبستگی مثبت یا منفی می باشد .یعنی با افزایش دما میزان استحکام باال می رود .همبستگی این دو مشخصه توسط ضریب همبستگی تعیین می شود. -7نمودار كنترل ‏CONTROL CHART نموداري براي كنترل فرآيند در حين توليد از طريق بررسي روند تغييرات داده‌هاي آماري مربوط به مشخصه‌هاي مورد نظر محصوالت. انواع نمودارهاي كنترل -1كمي‌ها يا متغيرها (:)variables «قابل اندازه‌گيري» (طول ،قطر ،جرم ،وزن ،اختالف پتانسيل، جريان ،مقاومت الكتريكي ،فشار ،دما)... ، شدت (نمودار ميانگين و دامنه) ادامه  انواع نمودارهاي كنترل -ادامه -2وصفي‌ها يا توصيفي‌ها (:)attributes «قابل شمارش» (تعداد نقص‌ها ،تعداد عدم انطباق‌ها ،تعداد اقالم معيوب، تعداد قطعات نامنطبق ،تعداد محصوالت خارج از تولرانس)... ، (نمودار )p، c، u مثال از نمودار ميانگين و دامنه ‏k 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 0 11 1 2 1 3 1 4 1 5 1 6 1 7 1 8 1 9 2 0 2 1 2 2 2 3 2 4 2 5 ‏n 1 1 2 1 3 12 11 11 1 0 1 4 1 4 1 2 1 3 11 1 0 11 1 2 1 3 1 2 1 2 1 2 1 3 1 3 1 2 1 3 1 2 1 2 1 0 2 1 3 1 2 11 1 2 1 2 1 4 1 5 1 2 1 2 1 3 1 3 11 1 5 1 2 1 5 1 4 1 4 1 3 1 5 1 2 1 3 1 4 1 4 1 4 1 2 3 1 4 1 2 11 1 3 11 1 5 1 4 1 3 1 5 1 4 1 2 1 0 1 3 1 2 1 0 1 5 1 5 1 4 1 0 1 4 1 4 1 3 1 0 1 5 1 5 4 1 2 11 11 1 4 1 3 1 0 1 3 1 0 1 2 1 0 1 4 1 5 1 2 1 5 11 1 0 1 3 1 3 1 0 1 5 1 5 1 3 1 0 1 2 1 5 5 1 0 11 11 1 5 1 3 11 1 2 11 1 3 11 1 5 1 3 11 1 5 1 2 1 5 1 0 1 2 1 2 1 2 1 2 1 3 1 0 1 0 1 3 X ‏R ‏X -1محاسبه ميانگين‌ها و دامنه‌ها: 4 3 2 1 2/12 4 6 0/12 ‏R 5 ‏X 0/13 11 ‏R 4 ‏X 2/13 16 ‏R 5 ‏X 2/13 ‏R 21 3 8/11 2 7 6/13 3 12 8/11 5 17 8/12 5 22 2/13 1 2/11 1 8 0/12 4 13 4/12 4 18 8/12 2 23 2/11 4 0/13 4 9 8/12 3 14 2/13 3 19 0/12 5 24 6/12 5 5 0/12 2 10 2/12 4 15 2/12 5 20 2/13 3 25 0/13 5  -2محاسبه ميانگين ميانگين‌ها و ميانگين دامنه‌ها: ‏k 312 .6 ‏ ‏ 12 .5 25 ‏i ‏X ‏i 1 ‏k ‏X  ‏k 91 ‏ ‏ 3 .6 25 ‏i ‏R ‏i 1 ‏k ‏R  :لn محاسبه حدود كنتر-3 UCL X  X  ( A 2 .R ) 12 .5  (0 .577 3 .6 ) 14 .6 LCL X  X  ( A 2 .R ) 12 .5  (0 .577 3 .6 ) 10 .4 UCL R  D 4 .R  2 .114 3 .6  7 .6 LCL R  D 3 .R  0 3 .6  0 UCL nترسيم نمودار دامنه: -4 دامنه 8 7 6 5 4 3 2 1 ‏LCL 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12131415161718192021 22232425 شماره نمونه  -5ترسيم نمودار ميانگين: ‏UCL ميانگين 15 14 13 12 11 ‏LCL 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12131415161718192021 22232425 شماره نمونه شرايط تحت كنترل بودن -1تمامي نقاط (يا نمونه‌ها) (در هر دو نمودار) حدود كنترل خود قرار گيرند. در بين -2طرز قرار گرفتن نقاط (يا نمونه‌ها) در كنار يكديگر كام ً ال تصادفي باشد و طرح يا الگوي خاصي را نشان ندهد. تعيين تكليف نقاط خارج از كنترل -1با مراجعه به برگه جمع‌آوري اطالعات نمودارهاي كنترل ،علت مربوط به خارج از كنترل بودن نقاط خارج از كنترل را در ستون «توضيحات» كه در آن، تغييرات عوامل مؤثر بر كيفيت (مواد ،ماشين‌ها، روش‌ها ،افراد) قيد مي‌شود ،جستجو كنيد. ادامه  تعيين تكليف نقاط خارج از كنترل -ادامه -2در صورتي كه در برگه اطالعات در مقابل نمونه خارج از كنترل در زير ستون «توضيحات» موردي درج نشده باشد ،علت مسئله را از واحد توليد جويا شويد. ادامه  تعيين تكليف نقاط خارج از كنترل -ادامه -3پس از يافتن علت مربوط به خارج از كنترل قرار گرفتن نمونه(ها) ،آن(ها) را از نمودار ‏nات حدود كنترل حذف كنيد و بار ديگر محاسب كنترل را انجام دهيد. ادامه  تعيين تكليف نقاط خارج از كنترل -ادامه -4در صورتي كه نتوان علتي را براي nبودن نقطه‌اي يافت، خارج از كنترل آن را از نمودار حذف نكنيد. نمودار p (نمودار نسبت اقالم معيوب) شماره نمونه حجم نمونه ()n تعداد اقالم معيوب 1 200 14 نسبت اقالم معيوب () p 3 200 12 070/0 8 060/0 040/0 2 4 5 6 7 8 9 10 11 200 200 200 200 200 200 200 200 200 19 095/0 11 055/0 12 060/0 7 15 12 18 10 035/0 075/0 060/0 090/0 050/0 شماره نمونه حجم نمونه ()n تعداد اقالم معيوب 12 200 11 نسبت ‏n اقالم معيوب () p 14 200 7 055/0 15 035/0 075/0 16 080/0 13 15 16 17 18 19 20 21 22 200 200 200 200 200 200 200 200 200 17 14 12 10 17 13 12 085/0 070/0 060/0 050/0 085/0 065/0 060/0  -1محاسبه ميانگين نسبت اقالم معيوب ‏k 1 .41 ‏ ‏ 0 .064 22 ‏i ‏p ‏i 1 ‏k ‏p  محاسبه حدود كنترل-2 UCL LCL p p p(1  p )  p  (3  )  0 .116 n p(1  p )  p  (3  )  0 .012 n  -3ترسيم و تحليل نمودار 0.12 ‏UCL 0.1 0.08 0.06 0.04 0.02 ‏LCL 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12131415161718192021 22 شماره نمونه ‏p راه اندازی کمیته QC اعضای کمیته QC مدیر کنترل کیفیت سرپرست خط مسئولین کارگاه اپراتورهای باتجربه و خبره ((اگر می خواهید کمیته QCرا سازماندهی کنید ابتدا باید با پرسنل کارخانه یا سازمانتان درباره مشکل ان مشورت کنید)) به امید انکه محیط کاری دلپذیر و بهرور داشته باشیم