مدیریت و رهبری

آموزه های مدیریت: رمز موفقیت

صفحه 1:
آموزه های مدیریت:رمزموفقیت مولف: حسن پناهی

صفحه 2:
خلاصه کتاب: اززمانی که انسان زندگی گروهی رابرای به دست آوردن غذا از راه شکار و نیز تامین مسکن و دفاع در برابر دشمنان آغاز کرد , مسایل سازمان و مدیریت به شکل ابتدایی آن مطرح بوده است. ساختن اهرام ثلائه عظیم سنگی در مصر. بیانگر برنامه ریزی» سازماندهی و کنترل در حد اعلای کوشش مدیران و فراعنه ی مصر است. تاکید قوانین حمورابی پادشاه بابل , به دفاع از مالکیت خصوصی , امور بازرگانی خانواده و مسایل مربوط به کار و این اصل که مسئولیت قابل تفویض نیست نشانگر توجه به اصل مدیریت است. _

صفحه 3:
<سرشناسه زپناهی ,حسن ,۱۳۴۳ 7عنوان ونام پدیدآور: آموزه های مدیریت:رمزموفقیت/مولف حسن پناهی <مشخصات نشر : تبریز؛احرار , ۱۳۸۶ «مشخصات ظاهری : ۱۲۰ص <شابى :۲۰۰۰۰ریال ‏ ۹۶۴۹۷۶۰۲۸۸ وضعیت فهرست نویسی : فیپا 7موضوع : مدیریت *موضوع : مدیران - اخلاق حرفه ای موضوع : کارمندان - اخلاق حرفه ای رده بندی کنگره : ۷۷ پ ۳ ف ۳۷ ۲۷ رده بندی دیویی : ۴۵/۶۵۸ <شماره کتابشناسی ملی : ۱۱۳۱۳۱۵

صفحه 4:

صفحه 5:
سوابق تاریخی مدیریت الف)مدیریت درتمدن های باستانی ۶اززمانی که انسان زندگی گروهی رابرای به دست آوردن غذا از راه شکار و نیز تامین مسکن و دفاع در برابر دشمنان آغاز کرد , مسایل سازمان و مدیریت به شکل ابتدایی آن مطرح بوده است. ۶ساختن اهرام ثلائه عظیم سنگی در مصر , بیانگر برنامه ریزی , سازماندهی و کنترل در حد اعلای کوشش مدیران و فراعنه ی مصر است. تاکید قوانین حمورابی پادشاه بابل , به دفاع از مالکیت خصوصی , امور بازرگانی خانواده و مسایل مربوط به کار و اين اصل که مسئولیت قابل تفویض نیست نشانگر توجه به اصل مدیریت است.

صفحه 6:
*قوم یهود نیز تاثیر قابل توجهی در تمدن های باستانی داشته است , حضرت موسی رهبر ومدیری توانا بود و در زمینه قوانین , سازماندهی , انتخاب افراد شایسته , آموزش و اعمال روابط انسانی , اقدامات موثری را به عمل آورد که گویای مدیریت زمان پیامبری اوست. 7چینی ها از دیرباز به عنوان مردمی متفکر و اندیشمند شناخته شده اند.

صفحه 7:
ب)مدیریت در تمدن های قرون وسطی 7همزمان با سقوط امپراطوری مردم , اروپای غربی در یک دوره بسیار طولانی با حکومت ها و تشکیلات وسیع فئودالی رویرو بود. در اين دوران كه تاریخ از آن به عنوان ((قرون تاریک)) یاد میکند , دانش و معرفت فت بسیار کندی داشت و به تبع آن در زمینه مدیریت و سازمان نیز نقریبا هیچ کار قابل توجهی انجام نشد و نوشته مهمی به وجود نیامد. "قرون وسطی به صورت پلی است بین عهد باستان و عصر روشنگری که به عنوان دوران ((رنسانس)) شناخته شده است , در اين دوران اگر چه ساختار سیاسی و اقتصادی جامعه به صورت فنودالی سازمان یافته بود , با اين حال گام های اولیه در جهت سازمان مدیریت برداشته شد.

صفحه 8:
ج)مدیریت در عصر انقلاب صنعتی در سالهای بین ۱۷۰۰ تا ۱۷۸۵ انقلاب صنعتی در انگلستان به وقوع پیوست و سپس به سایر کشورهای اروپای غربی تسری يافت. در اين دوران نسل جدیدی از مدیران آشنا به مسایل و شیوه های خاص عصر مزبور به وجود آمدند. انقلاب صنعتی در زندگی بشر به طور اعم و اداره امور سازمان ها و مدیریت به طور اخص تاثیر گذار بوده است. آبه دنبال تحولات و تغییرات ناشی از انقلاب صنعتی , موضوع تقسیم کار مورد توجه قرار گرفت. _

صفحه 9:
فصل 2

صفحه 10:
مدیریت از دیدگاه اسلام وقتی به منابع و ماخذ مختلف اسلامی رجوع می کنیم , شاهد مباحث و مسایل مختلف مدیریتی در شاخه های گوناگون آن می شویم , که به منظور آشنایی اجمالی , نمونه ای از آیات , احادیث و نظرات اندیشمندان و صاحب نظران اسلامی که بحث های مدیریتی و اهمیت موضوع را مطرح نموده اند ذکر می کنیم: الف)مدیریت از نظر قرآن مجید آبات متعدد و مختلفی را مبنی بر اهمیت و ضرورت امر مدیریت در اسلام ذکر نموده که برای نمونه شمه ای از آنها به شرح زیر بیان می گردد: خداوند کسی را مگر به مقدار توانش تکلیف نمی کند. ای پیامبر با آنها در امور مشورت کن پس زمانی که تصمیم گرفتی بر خدا توکل کن. ب)مدیریت از نظر مصومین(ع) دراحادیثی که از پیامبر بزرگوار اسلام (ص) و ائمه ی معصومین نقل شده اهمیت مدیریت به وضوح به چشم می خورد ونمونه های بارز آنها به شرح زیر بیان می شود:

صفحه 11:
پیامبر خدا فرمود : صلاحیت و مدیریت و امامت امت اسلامی را ندارد مگر کسی که دارای سه خصلت باشد : ۱- توان تقوا و پرهیزکاری که او را از معصیت خداوند باز دارد. ۲- توان و شرح صدری که موج های شیطانی بر خاسته از هوای نفس را کنترل نماید. ۳- توان چنان نیکو مدیریتی نسبت به همکارانش , که چون فرزندی آنها را در زیر چتر محبت خود قرار دهد. علی (ع)فرمود: چهار دلیل باعث واژگونی دولت هاست : ۱- ازمیان رفتن اصولی که حکومت ها بر اساس آن تشکیل شده اند. ۲- روی آوردن به کارهای رو بنایی و فرعی, ۳ واگذاری امور به افراد ناصالح . ۴- بها ندادن به نیرو های توانمند و با فضیلت .

صفحه 12:
ج) مدیریت از نظر برخی اندیشمندان و صاحب نظران برای روشن شدن موضوع بحث , به چند نمونه از اظهار نظر شخصیت های برجسته علمی و قلسفی که به نحوی در زمينه مديريت و رهبری سخن گفته اند اشاره می کنیم: _

صفحه 13:
1-استاد شهید مرتضی مطهری استاد فقید مدیریت را چنین تعریف کرده اند؛ «مدیریت انسان ها و رهبری آنها عبارنست از فن بهتر بسیج کردن و بهتر سامان دادن و بهتر سازمان دادن و بهتر كنترل كردن نیرو های انسانی و به کار بردن آنها» _

صفحه 14:
۲-افلاطون افلاطون(۸ ۳۲۷-۳۴ ق . م) از شاگردان برجسته سقراط بود وحدود ۱۰سال تحت تعلیمات سقرات قرار داشت. دوره زندگی او در یونان همزمان با حکومت داریوش دوم و اردشیر دوم در ايران است. وی علاوه بر این که فیلسوف است , اشاراتی نیز در رساله هایش که حدود ۳۰ رساله است در مورد پدیده های اجتماعی دارد , به نظر افلاطون ,نظام اجتماعی مورد توصیه ى او جامعه اى است كه آن را«مدينه فاضله» نامیده اند. وى جامعه را مانند بدن انسان به سه قسمت زير تقسيم مى كند: اسر : منظور از آن اداره کنندگان جامعه و زمامداران می باشند , اين افراد به منزله ی قوه عاقله و اداره کننده کشور هستند ۲قلب یا سینه: او سپاهیان و قوای نظامی را که حافظ امنیت جامعه هستند به قلب و سینه تشبیه می کند. ۳-شکم: افرادی که در تهیه نیازمندی های مردم در کشاورزی یا صنعت کار می کنند و وسایل ادامه حیات مردم را فراهم می کنند به شکم تشبیه می کند.

صفحه 15:
۳-ارسطو فیلسوف بزرگ یونان باستان ارسطو(۲ ۲۸۴-۳۲ ق . م)در زمینه امور اجتماعی دارای نظریاتی جامع تر و واقع بینانه تر و مدون تر از افلاطون است. او حدود بیست سال شاگرد افلاطون بود ولی مى كفت اگر چه افلاطون پیش ما عزیز است , اما حقیقت عزیزتر.

صفحه 16:
۴-فارابی < «فیلسوف و دانشمند بزرگ قرن سوم و چهارم هجری ابو نصر محمد فارابی (۲۵۷-۳۳۹ ۰ . ق) در زمینه زندگی اجتماعی انسان نظریاتی دارد و می گوید بشر نیازمند یک جامعه ایده الل و کامل است که در آن روابط افراد باید مبتنی بر عدالت کامل بوده و دولت ایده آلی بر آن «US ‏حکمرانی‎

صفحه 17:
۵-اپن خلدون عبدالرحمن این خلیون مفریی فیلسوف و جامعه شتا متفکر. اسلاتی که در قرن هشتم هجری (۷۳۲-۸۰۸ ۰ . ق)می زیست , پیرامون مسایل گوناگون تاریخی , اجتماعی وجغرافیایی اقوام و ملت های مختلف سخن گفته است. او در مقدمه ی , ابن خلدون می گوید: «آدمیان با سرشت انسانی خویش در هر اجتماعی به رادع و حاکم یا نیروی فرمانروایینیازمندند که آنان را از تجاوز به یکدیگر باز دارد و آن نیروی فرمانروا (قوه حاکمه) ناگزیر باید در پرتو قدرت عصبیت بر مردم غلبه یابد.» *-اخوان الصفا ۷-ابوعلی سینا ۸-خواجه نظام الملک طوسی ٩-نظامی‏ عروضی ‎٠‏ سعدى شيرازى ‏۱سمولوی ‎

صفحه 18:
د)آفات مدیریت از دیدگاه اندیشمندان و منابع اسلامی از نظر مراجم , اندیشمندان و منابع اسلامی , خطرناک ترین آفاتی که مدیریت را تضعیف کرده و از پای درمی آورد و آن را به پوچی و نابودی می کشاند عبارتند از: ابی تقوایی به جای تعهد و تقید ۲-منت نهادن به جای حرمت و محبت ۳نقدم رابطه به جای ضابطه ۴-جهل گرایی به جای علم گرایی ۵-تنگ نظری به جای بلند نظری

صفحه 19:
زمان و مددريت و 3 2 ۳ و نظریات

صفحه 20:
سازمان ۳3 مان تعاریف متعدد و مختلفی توسط صاحب نظران و اندیشمندان مدیریت در ناگون آرائه شده ‎re sew‏ ابا یش ایت ات مره ات ریگ ‎Jo‏ رت با یکدیگر بوده و با استفاده از امکانات موجود جهت وصول به اهداف مشترک و از قبل تعيين شده فعالیت می کنند. مهمترین عاملی که باعث می شوند تا سازمان ها زودتر به مرحله افول برسند عبارتند از: اعوامل محیطی:سازمان ها معمولا در محيطى متغيير و بويا زندكى مي کنند وتغييرات مختلف سياسى, اقتصادى , فرهنكى , اجتماعى , علمى و تكنولوزى از يك طرف ,تامين كنندكان مواد ونيازمندى ها, مشتريان , رقبا و نهاد هاى تنظيم كننده و ناظر بر عمليات از طرف ديكر , بر عملكرد آنها تاثير شكرف مى كذارند. ۲-عوامل سازمانی : عوامل سازمانی از قبیل منابع انسانی, منابع اطلاعاتی , منابع مالی و مادی , منابع و عملکرد سازمان هآ كاملا تاثير كزار بودوبدون تامین آنها هیچ سازمانی قادر به فعالیت و ادامه حیات نمی باشد.

صفحه 21:
منابع سازمان در هر مکان و زمانی برای راه اندازی و استمرار فعالیت یک سازمان , تامين وتخصیص چهار منبع حیاتی زیر ضرورت دارد: ۱منابع انسانی ۲- منابع اطلاعاتی ۳منابع مادی و مادی ساب ‎ie‏ بع انساني , تعیین کم و کیف نیروی انسانی مورد نیاز سازمان و تامين از طرق ‏سور رمع ‎ded‏ ,تامین و جمع آوری اطلاعات اولیه و تجزیه و تحلیل آنها به منظور استفاده در راه اندازی یا اداره سازمان است. ‏-منظور از منايع مالى, ارلا ت بودجه مورد نیاز برای راه اندازی یا ادذاره سازمان بوده و ه بودجه براى سازمان مى باشد. ‏-منظور از منابع فيزيكى , تامين جا و مكان , تجهيزات و تعيين كميت و كيفيت أن است. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 22:
انواع سازمان ها از نظر فعالیت سازمان ها از نظر فعالیت به دو گروه تقسیم می شوندکه عباتند از: ‎gla jl)‏ های بازء‌سازمان هایی هستند که با محیط اطراف خود در تعامل بوده ,انرژی , نیروی انسانی , اطلاعات و ... را از محیط دریافت كرده و يس از طی فرایندی آنها را به صورت اجناس , اطلاعات , خدمات , مواد و...به محیط بیرونی باز پس می دهد, مثل آموزش و پرورش و دانشگاه ها از طریق تعلیم وتربیت نیرو های ورودی غیر مجرب و غیر متخصص نیروی انسانی مورد نیاز جامعه را تامین می کنند. ‏۲- سازمان های بسته ساز مان هایی هستند که با محیط خود تعامل چندانی نداشته , نه از محیط اثر ملموس می پذیرند و نه بر محیط اثر محسوس می گذارند, تاثر پذیری و تأثیر گذاری معمولا غیر محسوس است مثل سازمان های اطلاعاتی که اثر پذیری و اثر گذاری آنها و خیلی نا محسوس است و فعالیت های آنها غالبا به صورت پهانی و مرموز صورت می گیرد. ‎ ‎

صفحه 23:
انواع تغییر در سازمان تغییرات برای هر سازمانی از چهار جهت متصوراست که عبارتند از : ‎-١‏ تغيير در منابع انسانی؛ براساس نياز هاى سازمانى و فردى و 8 عواهل محيظي: اهى كن مدرريت ويا ساختال اساي سازمان ها یرای ایجاد من شود كه هدف از أنها ايجاد يويايى و نبوغ در توليد محصول يا خدمات و بهبود ص م بهره وری سازمان است. تغيير درتكنولرزى اتكنولويى ممكن است به دبال تحولات محبطی , رشد سطح ات رقيب و...دجار تغيير شده و موجب بيشرفت مى شود, ‎a‏ ماشين هاو الزازى است قه برلى تلد مخصول با کات مورد استفاده قرار مى ‎lags adv‏ | سانا هی سازماین مسولا پویا وال انعلاف فسات کهبا توجه به عوامل و شرایط مختلف تغییر می کنند و هدف نهایی اینگونه تغبیرات رسیدن به وضیعت مطلوب است. ‎aa‏ دن جا و مکان؛ سازمان ها و.موسسات تمت “تاثير .عوامل محلف متحيطى.و سازمانی همواره تقییر فضا می دهتا بتوانند پاسخگوی نیاز های مشتریال موسسات , سازمان های رقیب, مدیران و کارکنان خود باشند.

صفحه 24:
مدیریت اندیشمندان و پیشگامان علم مدیریت تعاریف متعددی از مدیریت ارائه نموده اند که کامل ترین , شامل ترین و جامع ترین آن عبارت است ازفرآیند به کارگیری موثر و کارآمد منابع انسانی و مادی از طریق برنامه ریزی, سازمان دهی , بسیج منابع و امکانات و هدایت و کنترل است که به منظور وصول به اهداف سازمانی براساس نظام ارزشی مورد قبول جامعه صورت می گیرد.

صفحه 25:
نفش های مدیریت هنری منتز برگ سه نقش اساسی را برای مدیران به شرح زیر مطرح می کند: ۱- نقش اطلاعاتی؛ مدیران جهت برنامه ریزی و اتخاذ تصمیم, اطلاعات را جمع آوری و تجزیه و تحلیل کرده مورد بهره برداری قرار می دهند. ۲- نقش هماهنگی و ارتباطی؛ مدیران به عنوان هماهنگ کننده فعالیت ها وارتباط دهنده واحد های سازمانی و منابع تلقی می شوند. ۳- نقش تصمیم گیری؛ در هر سازمانی مدیران سازمان پس از طرح مشکلات راه کارهای مقتضی را بیان کرده و از میان آنها بهترین راه کار را به عنوان تصمیم گیر اتخاذ می کنند. _

صفحه 26:
مهارت های مورد نیاز مدیران ۱- مهارت های فنی؛ عبارت است از به کار بردن دانش ها, روش ها , فنون و ابزار که لازمه انجام وظایف خاص بوده و از طریق تجربه, تحصیل ,آموزش و کارورزی حاصل می شود. ۲- مهارت های انسانی؛ یعنی فرد , توانایی کار با دیگران را داشته باشد و بتواند از ایشان در انجام وظایف واگذار شده به خوبی و به طور موثر استفاده نماید. ۳- مهارت های ادراکی ؛ یعنی توانایی فهمیدن پیچدگی های کل سازمان و آگاهی از اینکه آیا خود شخص در خور شرایط سازمان عمل می کند یا نه, این آگاهی موجب می شود که فرد به جای اينکه فقط بر مبنای اهداف و نیاز های گروه نزدیک وبلافاصل خود عمل کند اقدامات خود را بر اهداف کل سازمان استوار سازد.

صفحه 27:
مکاتب مدیریت در علم مدیریت مهمترین مکاتبی که تاحال توسط نظریه پردازان و صاحب نظران مختلف پایه گذاری شده به شرح زیر عبارت است از: الف)مکتب کلاسیک ب)مکتب تنوکلاسیک ج)نظریات جدید _

صفحه 28:
الف)مکتب کلاسیک: نظریه پردازان این مکتب معتقد بودند که در مدیریت واحد های تولیدی , انسان به منزله یک ماشین است که کار تولید را به انحاء مختلف انجام می دهد و روابط انسانی در این مکتب مورد بی توجهی و یا کم توجهی قرار گرفته است. از صاحب نظران اين مکتب می توان فردریک وینسلو تیلور آمریکایی, ماکس وبر آلمانی والتون مایو آمریکایی , فایول فرانسوی و دیگران را نام برد. ب)مکتب نئو کلاسیک: صاحب نظران این مکتب معتقد بودند که در مدیریت واحدهای تولیدی , انسان به منزله ابزار و ماشین نیست بلکه انسان با توجه به فطرت و ذات خود یک سری نیاز های عالی دارد که باید از طرق مختلف و با برقراری روابط و تعامل در واحد های تولیدی یا سازمان, اين گونه نیازها را ارضا کند. از طرف داران این مکتب دانشمندانی مانند التون مایو(پایه گذار مکتب روابط انسانی) روارنر آمریکایی, چاپل آمریکایی, وایت , هومن سیلز , سنبرگ و ...را نام برد.

صفحه 29:
ج)نظریات جدید : در اين خصوص سه نظریه از سوی صاحب نظران و اندیشمندان مطرح شده که به ترتیب زیر عبارتند از: ۱- نظریه سیستمی : براساس این نظریه انسان در درون سازمان که به عنوان یک سیستم عمل می کند فرارگرفته و به عنوان زیر سیستم یا خورده سیستم , زیر مجموعه ای از سیستم بزرگتر 5۷5۲۴0 8لا5 می باشد که نمی تواند از اين سیستم بی خبر بوده و يا در آن تاثیر گذار ویا تاثیر پذیر نباشد. ۲نظریه اقتضایی:براساس این نظریه , انسان در سازمان با داشتن وظایف مشخص , باید دارای سیستم مستقلی باشد که شرایط موجود و عوامل تاثیرگزاردر موقعیت خاص مکانی و زمانی را درک کند.معروف ترین صاحب نظران این نظریه عبارتند از خانم ماری پارکرفالت آمریکایی,چیستر بارناد وهربرت سایمون آلمانی. ۳نظریه نظم در بی نظمی: براساس این نظریه هر سیستمی اعم از سازمان یا واحدهای تولیدی در عین داشتن نظم و سلسله مراتب موجود , تحت تائیر عواملی هستند که به عنوان عناصر مخل یا آنتروپی مثبت ,گاه گاهی آن را تهدید می کند که در اين حالت عناصر دیگری تحت عنوان عناصر ناظم , یا آنقروپی منفی , به مقابله با عوامل مخل بر می خیزند و نظم و سیستم را برقرار می کنند.

صفحه 30:
۱- تنظیم عملیات موسسات صنعتی با وضعیت بازار ۲- ایجاد اطمینان در کارکنان نسبت بهه انجام عملیات و استمرار استخدام ودر آمد ث ۳- افزایش در آمد از راه تقلیل ضایعات و صرفه جویی در هزینه ها ۴- ایجاد امکانات برای کارکنان در سطح بالاتر ۵- تامین زندگی کارکنان از راه افزایش در آمدورفع عوامل مضطرب کننده در زندگی آنان ۶- تامین سلامت کارکنان از نظر شرایط کار فردی و اجتماعی ۷- فراهم کردن زمینه تعلیم و تربیت برای کارکنان و مدیران ۸- تقویت اعتماد به نفس و احساس ارزش شخصی در کارکنان.

صفحه 31:
الف)یکی از آثار بارز مدیریت علمی بهبود کلی در مدیریت واحد های تولیدی است ب)اثر دیگر این مکتب تاکید بر استفاده از تحقیق و محاسبات علمی به جای روش های محاسبه ی سر انگشتی است. ج)تاكيد بعدى اين مكتب بر استفاده از استاندارد در تولید و بهبود بخشی به کیفیت تولیدات قابل توجه است. د)اين مکتب به برنامه ریزی سیستماتیک پا منظم در مراحل مختلف فرايند کار توجه دارد.

صفحه 32:
فصل ۴

صفحه 33:
وظایف مدیریت درتمامی جوامع و سازمان های مدیران پنج وظیفه اساسی به شرح زیر را بر عهده دارد: الف)برنامه ریزی ب) سازمان دهی ج)بسيج منابع د)هدايت و رهبرى ذ)نظارت و كنترل ص2

صفحه 34:
تعریف برنامه ریزی برنامه ریزی عبارت است از : پیش بینی عملیات برای رسیدن به اهداف در آینده با توجه به امکانات و وظایف, به عبارت دیگر برنامه ریزی عبارت است از تصمیم گیری در یک مقطع زمانی (زمان حال) که معمولا کوتاه مدت است برای عمل در یک مقطع زمانی بلند مدت(آینده). انواع برنامه ریزی از نظر زمان: معمولا برنامه ریزی از نظر زمانی به سه نوع تقسیم می شود که عبارت است از: ۱- برنامه ریزی کوتاه مدت؛ معمولا مدت اجرای اين نوع برنامه ها حداقل سه ماه و حداکثر دو ماه بوده که با فواصل زمانیه ۳ماهه ,۶ ماهه, ‎٩‏ ماهه تا ۱۲ ماهه صورت می گيرد. ۲- برنامه ریزی میان مدت؛ اين نوع برنامه ریزی از نظر زمانی برنامه های بیش از ۱۲ ماه و کمتر از ۵سال را شامل می شود. ۳- برنامه ریزی بلند مدت؛ اين نوع برنامه ریزی از نظر زمانی برنامه های بیش از ۵ سال را در بر می گیرد.

صفحه 35:
تعریف سازماندهی: در رابطه با سازماندهی , تعاریف مختلفی , توسط صاحب نظران مدیریت ارائه شده است, هرچند که اين تعاریف به ظاهر متفاوت هستند ولی در حقیقت معانی یکسانی دارند که در نتیجه با توجه به توافق آراء صاحب نظران می توان سازماندهی را به شرح زیر تعریف کرد: «سازماندهی عبارت است از تخصیص منابع مادی و انسانی و تقصیم وظایف بین افراد و بخش های مختلف سازمان و هماهنگی جهت انجام صحیح وظایف به منظور رسیدن به اهداف مشترک ».

صفحه 36:
اجزای تشکیل دهنده ی سازمان ۱- نیروی انسانی ۲- کار وهمکاری ۳- ابزار و وسایل کار ۴- سواد

صفحه 37:
انواع سازمان ها الف )سازمان های رسمی: سازمان هایی هستند که بر اساس برنامه ریزی و پیش بینی قبلی , با چارت سازمانی مشخص و بنا به تدبیر و دستور مقامات بالاتر به وجود آمده اندرسازمان هایی مانند آموزش و پرورش‌بهداشت و درمان,دادگستری و... ب)سازمان های غیررسمی سازمان هایی هستند که در داخل ساز مان های رسمی, از طریق همکاری و هم فکری افراد سازمان , جهت رسیدن به اهداف گروهی ایجاد مى شود, مانند تشکیل یک تیم ورزش در داخل سازمان یا شرکت تعاونی که با حضور , سهام و مشارکت کارکنان فعالیت می کند و .

صفحه 38:
ج)بسیج منابع و امکانات یکی از وظایف مهم و اساسی مدیران , بسیج منابع وامکانات موجود در اختیار است که برجسته ترین ابعاد آن به ترتیب زير بیان می شود: ۱- مدیریت بازاریابی ۲- مدیریت مالی ۳- مدیریت لجستیک ۴- تامین مدیریت ۵- تامین و استفاده از منابع حقوقی

صفحه 39:
د)هدایت و رهبری هدایت و رهبری عبارت است از؛ به کارگیری منابع در اختیار اعم از منابع انسانی ,اطلاعاتی , فیزیکی, مادی و مالی جهت سوق دادن به سازمان در مسیر وصول به اهداف سازمانی از طریق برقراری ارتباطات و ایجاد انگیزه در کارکنان. _

صفحه 40:
ذ)نظارت و کنترل نظارت و کنترل فرایندی است که از طریق آن مدیریت سازمان میزان عملیات انجام شده را با فعالیت های برنامه ریزی شده تطبیق داده و می سنجد, به طور خلاصه نظارت و کنترل مقایسه بین بایدها و هست هاست . یعنی برنامه ریزی درباره آنچه پیش بینی کرده ایم و آنچه باید انجام شده باشد . _

صفحه 41:
فصل ۵

صفحه 42:
€ ” تصمیم گیری تصمیم گیری از نظر لغوی به معنی انتخاب , ارایه ی طریق ,مشکل یابی, ارزیابی راه حل , قضاوت کردن پس از جمع آوری اطلاعات و شواهد و از نظر اصطلاحی عبارت است از انقخاب بهترین راه حل از ميان راه حل های مختلف یا ممکن. _

صفحه 43:
انواع تصمیمات در سطوح مدیریت الف)تصمیمات استراتژیک: اینگونه تصمیمات که گاهی به طور موردی و گاهی به صورت گروهي از سوی مدیران عالی سازمان اتخاذ می گردد به منظور تعیین خط مشی ها ‎eS‏ باه ریژی به صورت بل مد , تعیین اهداف عالی و غیره صورت می گی ب)تصمیمات کنترلی: این نوع تصمیمات که توسط مدیران میانی اتخاذ می گردد به منظور ایجاد هماهنكى بين خط مشي های وضع شده و کنترل عملکرد مدیران اجرایی یا عملیاتی صورت می ‎US‏ ج)تصمیمات اجرایی یا عملیاتی: اين گونه عملیات كه توسط مدیران اجرایی یا عملیاتی اتخاذ می گردد به منظور فانق آمدن بر مشکلات روزمره و انجام وظایف روزانه مدیران اجرایی جهت ارتقاء سطح کارایی منابع انسانی در اختیار صورت می ‎DOS‏

صفحه 44:
شیوه های تصمیم گیری : تصمیمات معمولا به دو شیوه زیر اتخاذ می گردد : ۱- تصمیم گیری فردی ۲- تصمیم گیری گروهی د 2

صفحه 45:
اشکال تصمیم گیری تصمیم گیری به طور کلی به دو شکل صورت می گیرد که عبارتند از: الف)تصمیم گیری برنامه ریزی شده؛ عبارت است از تصمیماتی که اساساً بر عادات , قوانین و خط مشی ها متکی بوده و در بر گیرنده امور روزمره و تکراری سازمان می باشند که از طریق تدوین آیین نامه ها و دستور العمل های سازمانی صورت می گیرد و قلمرو اين نوع تصمیمات را مدیران سازمان تعیین می کنند مانند سیستم پرداخت حقوق و دستمزد برای کارکنان و... تصمیم گیری برنامه ریزی نشده؛ تصمیماتی هستند که با مسایل استثنایی و غیر معمول سر و کار دارند ,چنانچه مسئله یا مشکلی آن قدر تکرار نشود که برای آن دستورالعمل يا خط مشی معین وضع شده باشد یا آن قدر مهم تلقی نشود که نبازمند اتخاذ تصمیم خاص باشد که در این صورت باید مدیر در سطح عالی تصمیم مقتضی را جهت حل مشکل پیش آمده اتخاذ نماید.

صفحه 46:
زمینه های مختلف انخاذ تصمیم تصمیم گیری اصولا در زمینه های مختلف برای پاسخ گویی به مواردی از قبیل سنوالات زیر صورت می گیرد: ۱- چه کاری؟ ©- به وسیله چه کسی؟ ۳- به چه وسیله ای؟ ۴ چه موقع؟ ۵- درکجا؟ ©- چگونه؟ She? و .. _

صفحه 47:
4 وماس اه فل اس 9 انواع شخصيت از نظر تصميم گیری ‎-١‏ شخصيت فرمانبردار؛ جنين شخصیتی خود را صاحب فكر و نظر سازنده نمى داند و معتقد است كه همه ى نظرات خوب و سودمند را ديكران مى توانند ارائه دهند در نتيجه مستعد يذيرفتن فكر و نظر ديكران مى باشد و به راهنمايى آنان دل بسته است. ‏"- شخصيت بهره بردارى؛ اين نوع شخصيت سعى مى كند با زيركى و تردستى خود , نتايج زحمات و فعاليت هاى ديكران را به طور ماهرانه به نام خود ثبت كند. ‏ص2

صفحه 48:
۳- شخصیت محتکر؛ شخصیتی است که به ارزشمندی افکار و نظرات خود واقف بوده و از سهیم کردن دیگران در عقاید و نظرات خود اکراه دارد, به تنهایی تصمیم می گیرد تا از امتیازات آن شخصا بهره مند شود. ۴- شخصیت بازاریاب؛ اين نوع شخصیت معتقد به اتخاذ تصمیماتی است که خریدار و طالب داشته باشد و معمولا سعی می کند تصمیماتی اتخاذ کند که از نظر کسانی که می توانند به او نزدیک شوند و کمک کنند مفید و جالب باشد. ۵- شخصیت موئر ؛ دارنده این نوع شخصیت فردی است که در اتخاذ تصمیمات از توانمندی ها و آگاهی های دیگران بهره برده و با آنان همکاری می نماید و همکاران خود را به قبول مسئولیت بیشتر , ابداع و نوآوری و استفاده از خلاقیت در کارها تشویق می کند.

صفحه 49:
انواع سبک های رهبری یا مدیریتی در تصمیم گیری ۱- سبک استبدادی و استثماری:در اين روش از مدیریت که کاملا وظیفه مدار و آمرانه است.مدیر اعتماد چندانی به زیر دستان خود ندارد و رابطه بين آنها مبتنی بر ترس و ارعاب است و هدف از اتخاذ تصمیمات , تامین منافع تصمیم گیرنده است و کلیه تصمیمات در سازمان توسط شخص مدیر اتخاذ می شود. ۲- سبک استبدادی خیر خواهانه ۳- سبک مشاوره ای: در اين سبک , مدیر معمولا نظر زیر دستان را قبل از اتخاذ تصمیم جلب می کند, چرا که اعتماد و اطمینان نسبت به دو سبک پیش گفته بیشتر است , اما تصمیم نهایی توسط خود مدير كرفته می شود. ۴- سبک مشارکتی

صفحه 50:
منابع و ماخذ »- ایران نژاد پاربزی- مهدی , ساسان گهر - پرویز - سازمان و مدیریت از تئوری تا عمل, چاپ دوم ,تهران موسسه بانکداری ایران, ۱۳۷۳ ۲- الوانی - سید مهدی , تصمیم گیری و تعیین خط مشی دولتی , چاپ هشتم , تهران , انتشارات سمت, ۱۳۷۹ ۳- الوانی - سید مهدی , نظام های اداری تطبیقی , چاپ دوم , تهران , انتشارات سمت , ۱۳۷۷ ۴- اوکتیا- سابو ,مدیریت ژاپن ,مترجم محمد ‎cle‏ طوسی , چاپ اول , تهران , انتشارات مدیریت صنعتی , ۱۳۶۹ ۵-تقوی دامغانی- سید رضا رنگرشی بر مدیریت اسلامی , چاپ ششم, تهران , انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی,۱۳۷۱ ۶- رضائیان- علی, اصول مدیریت , چاپ هفتم , تهران , انتشارات سمت, ۱۳۷۴

صفحه 51:
۷- رابینز- استیفن پی , رفتار سازمانی , مترجمان , علی پارسائیان و سید محمد اعرابی ,هر سه جلد , تهران , انتشارات صفار, ۱۳۷۸ ۸- رابینز- استیفن پی , رفتار سازمانی, مترجمان , علی پارسائیان و سید محمد اعرابی ,هر سه جلد , تهران , دفتر پژوهش های فرهنگی , ۱۳۸۰ ‎-٩‏ زاهدی- شمس السادات و دیگران , فرهنگ جامع مدیریت , چاپ دوم , تهران , انتشارات دانشگاه طباطبایی, ۱۳۷۹ ‏۰- سعادت - اسفندیار, مدیریت منابع انسانی, چاپ پنجم , تهران, انتشارات سمث, ‎178٠‏ ‎, ‏هرسى - يال و بلانجارد - كنت , مديريت رفتار سازمانى , باب يازدهم‎ -١ ١714, ‏تهران , موسسه انتشارات امير كبير‎ ‏۲ - افسانه سرزمین آفتاب تابان , پژوهش یار , نشریه علمی - خبری , انتشارات موسسه آموزشی و تحقیقاتتی صنایع لفاعی , شماره ۱۲ , تهران, زمستان ۱۳۷۷ ‎ ‎ ‎

مولف :حسن پناهی اززمانی که انسان زندگی گروهی رابرای به دست آوردن غذا از راه شکار و نیز تامین مسکن و دفاع در برابر دشمنان آغاز کرد ,مسایل سازمان و مدیریت به شکل ابتدایی آن مطرح بوده است .ساختن اهرام ثالث ه عظی م س نگی در مص ر ،بیانگ ر برنام ه ریزی ،سازماندهی و کنترل در حد اعالی کوشش مدیران و فراعنه ی مصر است .تاکید قوانین حمورابی پادشاه بابل ,به دفاع از مالکیت خصوصی ,امور بازرگانی خانواده و مسایل مربوط به کار و این اصل که مسئولیت قابل تفویض نیست نشانگر توجه به اصل مدیریت است. سرشناسه :پناهی ,حسن ۱۳۴۳, ‏عنوان ونام پدیدآور :آموزه های مدیریت:رمزموفقیت/مولف حسن پناهی ‏مشخصات نشر :تبریز:احرار ۱۳۸۶ , ‏مشخصات ظاهری ۱۲۰ :ص ‏شابک ۲۰۰۰۰:لایر ۹۶۴-۹۷۶-۰۲۸-۸ ‏وضعیت فهرست نویسی :فیپا :مدیریت ‏موضوع :مدیران – اخالق حرفه ای ‏موضوع :کارمندان – اخالق حرفه ای ‏موضوع ‏رده بندی کنگره ۷۷ :پ ۳ف HD ۳۷ / ‏رده بندی دیویی ۴۵/۶۵۸ : ‏شماره کتابشناسی ملی ۱۱۳۱۳۱۵ : فصل ۱ الف)مدیریت درتمدن های باستانی ‏اززمانی که انسان زندگی گروهی رابرای به دست آوردن غذا از راه شکار و نیز تامی ن مسکن و دفاع در برابر دشمنان آغاز کرد , مسایل سازمان و مدیریت به شکل ابتدایی آن مطرح بوده است. ‏ساختن اهرام ثالثه عظیم سنگی در مصر ,بیانگر برنامه ریزی , سازماندهی و کنترل در حد اعالی کوشش مدیران و فراعنه ی مصر اس ت .تاکی د قوانی ن حموراب ی پادشاه باب ل ,ب ه دفاع از مالکیت خصوصی ,امور بازرگان ی خانواده و مسایل مربوط ب ه کار و این اصل که مسئولیت قابل تفویض نیست نشانگر توجه به اصل مدیریت است. قوم یهود نی ز تاثی ر قاب ل توجه ی در تمدن های باس تانی داشته اس ت ,حضرت موس ی ره بر ومدیری توان ا بود و در زمین ه قوانین , سازماندهی ,انتخاب افراد شایس ته ,آموزش و اعمال روابط انسانی , اقدامات موثری را ب ه عم ل آورد ک ه گویای مدیری ت زمان پیامبری اوست. ‏چینی ها از دیرباز به عنوان مردمی متفکر و اندیشمند شناخته شده اند. همزمان با س قوط امپراطوری مردم ,اروپای غرب ی در یک دوره بسیار طوالنی با حکومت ها و تشکیالت وسیع فئودالی روبرو بود .در ای ن دوران که تاری خ از آن ب ه عنوان ((قرون تاری ک)) یاد میکند , دان ش و معرف ت پیشرف ت بس یار کندی داش ت و ب ه تب ع ان در زمینه مدیریت و سازمان نیز تقریبا هیچ کار قابل توجهی انجام نشد و نوشته مهمی به وجود نیامد. ‏قرون وس طی ب ه ص ورت پل ی اس ت بی ن عه د باس تان و عصر روشنگری که به عنوان دوران ((رنسانس)) شناخته شده است ,در این دوران اگر چه ساختار سیاسی و اقتصادی جامعه به صورت فئودالی س ازمان یافت ه بود ,ب ا ای ن حال گام های اولی ه در جه ت سازمان و مدیریت برداشته شد. در سالهای بین ۱۷۰۰تا ۱۷۸۵انقالب صنعتی در انگلستان به وقوع پیوس ت و س پس ب ه س ایر کشورهای اروپای غرب ی تسری یافت .در این دوران نس ل جدیدی از مدیران آشنا به مسایل و شیوه های خاص عصر مزبور به وجود آمدند .انقالب صنعتی در زندگی بشر به طور اعم و اداره امور سازمان ها و مدیریت به طور اخص تاثیر گذار بوده است. ‏به دنبال تحوالت و تغییرات ناشی از انقالب صنعتی ,موضوع تقسیم کار مورد توجه قرار گرفت. فصل 2 وقتی به منابع و ماخذ مختلف اسالمی رجوع می کنیم ,شاهد مباحث و مسایل مختلف مدیریتی در شاخه های گوناگون آن می شویم ,که به منظور آشنایی اجمالی ,نمونه ای از آیات ,احادی ث و نظرات اندیشمندان و صاحب نظران اسالمی که بحث های مدیریتی و اهمیت موضوع را مطرح نموده اند ذکر می کنیم: الف)مدیریت از نظر قرآن مجید آیات متعدد و مختلفی را مبنی بر اهمیت و ضرورت امر مدیریت در اسالم ذکر نموده که برای نمونه شمه ای از آنها به شرح زیر بیان می گردد; خداوند کسی را مگر به مقدار توانش تکلیف نمی کند. ای پیامبر با آنها در امور مشورت کن پس زمانی که تصمیم گرفتی بر خدا توکل کن. ب)مدیریت از نظر معصومین(ع) دراحادیثی که از پیامبر بزرگوار اسالم (ص) و ائمه ی معصومین نقل شده اهمیت مدیریت به وضوح به چشم می خورد ونمونه های بارز آنها به شرح زیر بیان می شود; پیامبر خدا فرمود :صالحیت و مدیریت و امامت امت اسالمی را ندارد مگر کسی که دارای سه خصلت باشد : -۱توان تقوا و پرهیزکاری که او را از معصیت خداوند باز دارد. -۲توان و شرح صدری که موج های شیطانی بر خاسته از هوای نفس را کنترل نماید. -۳توان چنان نیکو مدیریتی نسبت به همکارانش ,که چون فرزندی آنها را در زیر چتر محبت خود قرار دهد. علی (ع)فرمود :چهار دلیل باعث واژگونی دولت هاست : -۱ازمیان رفتن اصولی که حکومت ها براساس آن تشکیل شده اند. -۲روی آوردن به کارهای رو بنایی و فرعی. -۳واگذاری امور به افراد ناصالح . -۴بها ندادن به نیرو های توانمند و با فضیلت . ج) مدیری ت از نظ ر برخ ی اندیشمندان و صاحب نظران برای روش ن شدن موضوع بح ث ,ب ه چند نمونه از اظهار نظر شخصیت های برجسته علمی و فلس فی ک ه ب ه نحوی در زمین ه مدیری ت و رهبری سخن گفته اند اشاره می کنیم: استاد فقید مدیریت را چنین تعریف کرده اند؛ «مدیریت انسان ها و رهبری آنها عبارتست از فن بهتر بسیج کردن و بهتر سامان دادن و بهتر سازمان دادن و بهتر کنترل کردن نیرو های انسانی و به کار بردن آنها» افالطون( ۴۲۷-۳۴۸ق .م) از شاگردان برجسته سقراط بود وحدود ۱۰سال تحت تعلیمات سقرات قرار داشت .دوره زندگی او در یونان همزمان با حکومت داریوش دوم و اردشیر دوم در ایران است .وی عالوه بر این که فیلسوف است ,اشاراتی نیز در رساله هایش که حدود ۳۰رساله است در مورد پدیده های اجتماعی دارد ,به نظر افالطون ,نظام اجتماعی مورد توصیه ی او جامعه ای است که آن را«مدینه فاضله» نامیده اند. وی جامعه را مانند بدن انسان به سه قسمت زیر تقسیم می کند: -۱سر :منظور از آن اداره کنندگان جامعه و زمامداران می باشند ,این افراد به منزله ی قوه عاقله و اداره کننده کشور هستند -۲قلب یا سینه :او سپاهیان و قوای نظامی را که حافظ امنیت جامعه هستند به قلب و سینه تشبیه می کند. -۳شکم :افرادی که در تهیه نیازمندی های مردم در کشاورزی یا صنعت کار می کنند و وسایل ادامه حیات مردم را فراهم می کنند به شکم تشبیه می کند. فیلسوف بزرگ یونان باستان ارسطو( ۳۸۴-۳۲۲ق . م)در زمینه امور اجتماعی دارای نظریاتی جامع تر و واقع بینانه تر و مدون ت ر از افالطون است .او حدود بیست سال شاگرد افالطون بود ولی می گفت اگر چه افالطون پیش ما عزیز است ,اما حقیقت عزیزتر. « فیلسوف و دانشمند بزرگ قرن سوم و چهارم هجری ابو نصر محمد فارابی ( ۲۵۷-۳۳۹ه .ق) در زمینه زندگی اجتماعی انسان نظریاتی دارد و می گوید بشر نیازمند یک جامعه ایده اآل و کامل است که در آن روابط افراد باید مبتن ی بر عدال ت کام ل بوده و دول ت ایده آل ی بر آن حکمرانی کند». عبدالرحمن ابن خلدون مغربی فیلسوف و جامعه شناس متفکر اسالمی که در قرن هشتم هجری ( ۷۳۲-۸۰۸ه .ق)می زیست ,پیرامون مسایل گوناگون تاریخی ,اجتماعی وجغرافیایی اقوام و ملت های مختلف سخن گفته است .او در مقدمه ی ,ابن خلدون می گوید: «آدمیان با سرشت انسانی خویش در هر اجتماعی به رادع و حاکم یا نیروی فرمانروایینیازمندن د ک ه آنان را از تجاوز ب ه یکدیگ ر باز دارد و آن نیروی فرمانروا (قوه حاکمه) ناگزیر باید در پرتو قدرت عصبیت بر مردم غلبه یابد». -۶اخوان الصفا -۷ابوعلی سینا -۸خواجه نظام الملک طوسی -۹نظامی عروضی -۱۰سعدی شیرازی -۱۱مولوی از دیدگاه اندیشمندان و منابع اسالمی از نظر مراجع ,اندیشمندان و منابع اسالمی ,خطرناک ترین آفاتی که مدیریت را تضعیف کرده و از پای درمی آورد و آن را به پوچی و نابودی می کشاند عبارتند از: -۱بی تقوایی به جای تعهد و تقید -۲منت نهادن به جای حرمت و محبت -۳تقدم رابطه به جای ضابطه -۴جهل گرایی به جای علم گرایی -۵تنگ نظری به جای بلند نظری و….. فصل3 سازمان ,مدیریت ,مکاتب و نظریات از سازمان تعاریف متعدد و مختلفی توسط صاحب نظران و اندیشمندان مدیریت در منابع گوناگون ارائه شده به عبارت دیگرسازمان عبارت است از مجموعه ای از افرادیکه دارای روابط متقابل با یکدیگر بوده و با استفاده از امکانات موجود جهت وصول به اهداف مشترک و از قبل تعیین شده فعالیت می کنند. مهمترین عاملی که باعث می شوند تا سازمان ها زودتر به مرحله افول برسند عبارتند از: -۱عوامل محیطی :سازمان ها معموال در محیطی متغییر و پویا زندگی می کنند وتغییرات مختلف سیاسی ,اقتصادی ,فرهنگی ,اجتماعی ,علمی و تکنولوژی از یک طرف ,تامین کنندگان مواد ونیازمندی ها ,مشتریان ,رقبا و نهاد های تنظیم کننده و ناظر بر عملیات از طرف دیگر ,بر عملکرد آنها تاثیر شگرف می گذارند. -۲عوامل سازمانی :عوامل سازمانی از قبیل منابع انسانی ,منابع اطالعاتی ,منابع مالی و مادی ,منابع فیزیکی و …بر عملکرد سازمان ها کامال تاثیر گزار بودوبدون تامین آنها هیچ سازمانی قادر به فعالیت و ادامه حیات نمی باشد. در ه ر مکان و زمان ی برای راه اندازی و اس تمرار فعالی ت ی ک س ازمان ,تامین وتخصیص چهار منبع حیاتی زیر ضرورت دارد: -۱منابع انسانی -۲منابع اطالعاتی -۳منابع مادی و مادی -۴منابع فیزیکی منظور از منابع انسانی ,تعیین کم و کیف نیروی انسانی مورد نیاز سازمان و تامینآن از طرق مختلف است. منظور از منابع اطالعاتی ,تامین و جمع آوری اطالعات اولیه و تجزیه و تحلیل آنهابه منظور استفاده در راه اندازی یا اداره سازمان است. منظور از مناب ع مال ی ,اوال تعیی ن بودج ه مورد نیاز برای راه اندازی یا ادذارهسازمان بوده و ثانیا تعیین منابع تامین کننده بودجه برای سازمان می باشد. منظور از منابع فیزیکی ,تامین جا و مکان ,تجهیزات و تعیین کمیت و کیفیت آناست. سازمان ها از نظر فعالیت به دو گروه تقسیم می شوندکه عباتند از: -۱سازمان های باز؛سازمان هایی هستند که با محیط اطراف خود در تعامل بوده ,انرژی ,نیروی انسانی ,اطالعات و … را از محیط دریافت کرده و پس از طی فرایندی آنها را به صورت اجناس ,اطالعات ,خدمات ,مواد و…به محیط بیرونی باز پس می دهد ,مثل آموزش و پرورش و دانشگاه ها از طریق تعلیم وتربیت نیرو های ورودی غیر مجرب و غیر متخصص نیروی انسانی مورد نیاز جامعه را تامین می کنند. -۲سازمان های بسته ساز مان هایی هستند که با محیط خود تعامل چندانی نداشته ,نه از محیط اثر ملموس می پذیرند و نه بر محیط اثر محسوس می گذارند ,تاثر پذیری و تاثیر گذاری معموال غیر محسوس است مثل سازمان های اطالعاتی که اثر پذیری و اثر گذاری آنها و خیلی نا محسوس است و فعالیت های آنها غالبا به صورت پهانی و مرموز صورت می گیرد. تغییرات برای هر سازمانی از چهار جهت متصوراست که عبارتند از : -۱تغییر در منابع انسانی؛ براساس نیاز های سازمانی و فردی و همچنین تحت تاثیر عوامل محیطی ,گاهی در مدیریت و یا ساختار انسانی سازمان ها تغییراتی ایجاد می شود ک ه هدف از آنه ا ایجاد پویای ی و نبوغ در تولی د محص ول یا خدمات و بهبود عملکرد افراد و افزایش بهره وری سازمان است. -۲تغییر درتکنولوژی؛تکنولوژی ممکن است به دنبال تحوالت محیطی ,رشد سطح نیاز مشتریان ,فشار موسسات رقیب و…دچار تغییر شده و موجب پیشرفت می شود, تکنولوژی شامل انواع ماشین ها و ابزاری است که برای تولید محصول یا خدمات مورد استفاده قرار می گیرد. -۳تغییر درساختار؛ ساختار های سازمانی معموال پویا و قابل انعطاف هستند که با توج ه ب ه عوام ل و شرای ط مختل ف تغیی ر م ی کنن د و هدف نهای ی اینگونه تغییرات رسیدن به وضیعت مطلوب است. -۴تغییر در جا و مکان؛ سازمان ها و موسسات تحت تاثیر عوامل مختلف محیطی و س ازمانی همواره تغیی ر فض ا م ی دهدت ا بتوانن د پاسخگوی نیاز های مشتریان, موسسات ,سازمان های رقیب ,مدیران و کارکنان خود باشند. اندیشمندان و پیشگامان علم مدیریت تعاریف متعددی از مدیریت ارائه نموده اند که کامل ترین ,شامل ترین و جامع ترین آن عبارت است ازفرآین د ب ه کارگیری موث ر و کارآم د مناب ع انس انی و مادی از طریق برنامه ریزی ,سازمان دهی ,بسیج منابع و امکانات و هدایت و کنترل است که به منظور وصول به اهداف سازمانی براساس نظام ارزشی مورد قبول جامعه صورت می گیرد. هنری منتز برگ سه نقش اساسی را برای مدیران به شرح زیر مطرح می کند: -۱نقش اطالعاتی؛ مدیران جهت برنامه ریزی و اتخاذ تصمیم, اطالعات را جمع آوری و تجزیه و تحلیل کرده مورد بهره برداری قرار می دهند. -۲نقش هماهنگی و ارتباطی؛ مدیران به عنوان هماهنگ کننده فعالیت ها وارتباط دهنده واحد های سازمانی و منابع تلقی می شوند. -۳نقش تصمیم گیری؛ در هر سازمانی مدیران سازمان پس از طرح مشکالت راه کارهای مقتضی را بیان کرده و از میان آنها بهترین راه کار را به عنوان تصمیم گیر اتخاذ می کنند. -۱مهارت های فنی؛ عبارت است از به کار بردن دانش ها ,روش ها , فنون و ابزار که الزمه انجام وظایف خاص بوده و از طریق تجربه, تحصیل ,آموزش و کارورزی حاصل می شود. -۲مهارت های انسانی؛ یعنی فرد ,توانایی کار با دیگران را داشته باشد و بتواند از ایشان در انجام وظایف واگذار شده به خوبی و به طور موثر استفاده نماید. -۳مهارت های ادراکی ؛ یعنی توانایی فهمیدن پیچدگی های کل سازمان و آگاهی از اینکه آیا خود شخص در خور شرایط سازمان عمل می کند یا نه .این آگاهی موجب می شود که فرد به جای اینکه فقط بر مبنای اهداف و نیاز های گروه نزدی ک وبالفاص ل خود عم ل کند اقدامات خود را بر اهداف کل سازمان استوار سازد. در عل م مدیری ت مهمتری ن مکاتب ی ک ه تاحال توس ط نظریه پردازان و صاحب نظران مختلف پایه گذاری شده به شرح زیر عبارت است از: الف)مکتب کالسیک ب)مکتب نئوکالسیک ج)نظریات جدید الف)مکتب کالسیک :نظریه پردازان این مکتب معتقد بودند که در مدیریت واحد های تولیدی ,انسان به منزله یک ماشین است که کار تولید را به انحاء مختلف انجام می دهد و روابط انسانی در این مکتب مورد بی توجهی و یا کم توجهی قرار گرفته است .از صاحب نظران این مکتب می توان فردریک وینسلو تیلور آمریکایی ,ماکس وبر آلمانی والتون مایو آمریکایی , فایول فرانسوی و دیگران را نام برد. ب)مکتب نئو کالسیک :صاحب نظران ا ین مکتب معتقد بودند که در مدیریت واحدهای تولیدی ,انسان به منزله ابزار و ماشین نیست بلکه انسان با توجه به فطرت و ذات خود یک سری نیاز های عالی دارد که باید از طرق مختلف و با برقراری روابط و تعامل در واحد های تولیدی یا سازمان ,این گونه نیازها را ارضا کند. از طرف داران این مکتب دانشمندانی مانند التون مایو(پایه گذار مکتب روابط انسانی),وارنر آمریکایی ,چاپل آمریکایی ,وایت ,هومن سیلز ,سنبرگ و…را نام برد. ج)نظریات جدید :در این خصوص سه نظریه از سوی صاحب نظران و اندیشمندان مطرح شده که به ترتیب زیر عبارتند از: -۱نظریه سیستمی :براساس این نظریه انسان در درون سازمان که به عنوان یک س یستم عم ل م ی کن د قرارگرفت ه و ب ه عنوان زی ر س یستم ی ا خورده س یستم ,زیر مجموعه ای از سیستم بزرگتر SUB SYSTEMمی باشد که نمی تواند از این سیستم بی خبر بوده و یا در آن تاثیر گذار ویا تاثیر پذیر نباشد. -۲نظری ه اقتضای ی:براس اس ای ن نظری ه ,انس ان در س ازمان ب ا داشت ن وظایف مشخص ,باید دارای سیستم مستقلی باشد که شرایط موجود و عوامل تاثیرگزاردر موقعیت خاص مکانی و زمانی را درک کند.معروف ترین صاحب نظران این نظریه عبارتند از خانم ماری پارکرفالت آمریکایی,چیستر بارناد وهربرت سایمون آلمانی. -۳نظریه نظم در بی نظمی :براساس این نظریه هر سیستمی اعم از س ازمان یا واحدهای تولیدی در عین داشتن نظم و سلسله مراتب موجود ,تحت تاثیر عواملی هستند که به عنوان عناصر مخل یا آنتروپی مثبت ,گاه گاهی آن را تهدید می کند که در این حالت عناصر دیگری تحت عنوان عناصر ناظم ,یا آنتروپی منفی ,به مقابله با عوامل مخل بر می خیزند و نظم و سیستم را برقرار می کنند. -۱تنظیم عملیات موسسات صنعتی با وضعیت بازار -۲ایجاد اطمینان در کارکنان نسبت بهه انجام عملیات و استمرار استخدام ودر آمد شغلی -۳افزایش در آمد از راه تقلیل ضایعات و صرفه جویی در هزینه ها -۴ایجاد امکانات برای کارکنان در سطح باالتر -۵تامین زندگی کارکنان از راه افزایش در آمدورفع عوامل مضطرب کننده در زندگی آنان -۶تامین سالمت کارکنان از نظر شرایط کار فردی و اجتماعی -۷فراهم کردن زمینه تعلیم و تربیت برای کارکنان و مدیران -۸تقویت اعتماد به نفس و احساس ارزش شخصی در کارکنان. الف)یکی از آثار بارز مدیریت علمی بهبود کلی در مدیریت واحد های تولیدی است ب)اثر دیگر این مکتب تاکید بر استفاده از تحقیق و محاسبات علمی به جای روش های محاسبه ی سر انگشتی است. ج)تاکید بعدی این مکتب بر استفاده از استاندارد در تولید و بهبود بخشی به کیفیت تولیدات قابل توجه است. د)این مکتب به برنامه ریزی سیستماتیک یا منظم در مراحل مختلف فرآیند کار توجه دارد. فصل ۴ درتمامی جوامع و سازمان های مدیران پنج وظیفه اساسی به شرح زیر را بر عهده دارد: الف)برنامه ریزی ب) سازمان دهی ج)بسیج منابع د)هدایت و رهبری ذ)نظارت و کنترل برنامه ریزی عبارت است از : پیش بینی عملیات برای رسیدن به اهداف در آینده با توجه به امکانات و وظایف ,به عبارت دیگر برنامه ریزی عبارت است از تصمیم گیری در یک مقطع زمانی (زمان حال) که معموال کوتاه مدت است برای عمل در یک مقطع زمانی بلند مدت(آینده). انواع برنامه ریزی از نظر زمان: معموال برنامه ریزی از نظر زمانی به سه نوع تقسیم می شود که عبارت است از: -۱برنامه ریزی کوتاه مدت؛ معموال مدت اجرای این نوع برنامه ها حداقل سه ماه و حداکثر دو ماه بوده که با فواصل زمانیه ۳ماهه ۶,ماهه ۹ ,ماهه ,تا ۱۲ماهه صورت می گیرد. -۲برنامه ریزی میان مدت؛ این نوع برنامه ریزی از نظر زمانی برنامه های بیش از ۱۲ماه و کمتر از ۵سال را شامل می شود. -۳برنامه ریزی بلند مدت؛ این نوع برنامه ریزی از نظر زمانی برنامه های بیش از ۵سال را در بر می گیرد. در رابطه با سازماندهی ,تعاریف مختلفی ,توسط صاحب نظران مدیریت ارائه شده است ,هرچند که این تعاریف به ظاهر متفاوت هستند ولی در حقیقت معانی یکسانی دارند که در نتیجه با توجه به توافق آراء صاحب نظران می توان سازماندهی را به شرح زیر تعریف کرد: «سازماندهی عبارت است از تخصیص منابع مادی و انسانی و تقصیم وظایف بین افراد و بخش های مختلف سازمان و هماهنگی جهت انجام صحیح وظایف به منظور رسیدن به اهداف مشترک ». -۱نیروی انسانی -۲کار وهمکاری -۳ابزار و وسایل کار -۴سواد الف )سازمان های رسمی: سازمان هایی هستند که بر اساس برنامه ریزی و پیش بینی قبلی ,با چارت سازمانی مشخص و بنا به تدبیر و دستور مقامات باالتر به وجود آمده ان د,س ازمان های ی مانن د آموزش و پرورش,بهداشت و درمان,دادگستری و… ب)سازمان های غیررسمی س ازمان های ی هس تند ک ه در داخ ل س از مان های رس می ,از طریق همکاری و هم فکری افراد سازمان ,جهت رسیدن به اهداف گروهی ایجاد می شود ,مانند تشکیل یک تیم ورزش در داخل سازمان یا شرکت تعاونی که با حضور ,سهام و مشارکت کارکنان فعالیت می کند و … یکی از وظایف مهم و اساسی مدیران ,بسیج منابع وامکانات موجود در اختیار است که برجسته ترین ابعاد آن به ترتیب زیر بیان می شود: -۱مدیریت بازاریابی -۲مدیریت مالی -۳مدیریت لجستیک -۴تامین مدیریت -۵تامین و استفاده از منابع حقوقی هدایت و رهبری عبارت است از؛ به کارگیری منابع در اختیار اعم از منابع انسانی ,اطالعاتی ,فیزیکی, مادی و مالی جهت سوق دادن به س ازمان در مسیر وص ول ب ه اهداف س ازمانی از طریق برقراری ارتباطات و ایجاد انگیزه در کارکنان. نظارت و کنترل فرایندی اس ت ک ه از طری ق آن مدیریت سازمان میزان عملیات انجام شده را با فعالیت های برنام ه ریزی شده تطبی ق داده و م ی س نجد ,به طور خالص ه نظارت و کنترل مقایس ه بی ن بایدها و هست هاست .یعنی برنامه ریزی درباره آنچه پیش بینی کرده ایم و آنچه باید انجام شده باشد . فصل ۵ تصمیم گیری از نظر لغوی به معنی انتخاب ,ارایه ی طریق ,مشکل یابی ,ارزیابی راه حل ,قضاوت کردن پس از جمع آوری اطالعات و شواهد و از نظر اصطالحی عبارت است از انتخاب بهترین راه حل از میان راه حل های مختلف یا ممکن. الف)تصمیمات استراتژیک: اینگونه تصمیمات که گاهی به طور موردی و گاهی به صورت گروهی از سوی مدیران عالی سازمان اتخاذ می گردد به منظور تعیین خط مشی ها , سیاست گذاری طوالنی و برنامه ریزی به صورت بلند مدت ,تعیین اهداف عالی و غیره صورت می گیرد. ب)تصمیمات کنترلی: این نوع تصمیمات که توسط مدیران میانی اتخاذ می گردد به منظور ایجاد هماهنگی بین خط مشی های وضع شده و کنترل عملکرد مدیران اجرایی یا عملیاتی صورت می گیرد. ج)تصمیمات اجرایی یا عملیاتی: این گونه عملیات که توسط مدیران اجرایی یا عملیاتی اتخاذ می گردد به منظور فائق آمدن بر مشکالت روزمره و انجام وظایف روزانه مدیران اجرایی جهت ارتقاء سطح کارایی منابع انسانی در اختیار صورت می گیرد. تصمیمات معموال به دو شیوه زیر اتخاذ می گردد : -۱تصمیم گیری فردی -۲تصمیم گیری گروهی تصمیم گیری به طور کلی به دو شکل صورت می گیرد که عبارتند از: الف)تصمیم گیری برنامه ریزی شده؛ عبارت است از تصمیماتی که اساسا ً بر عادات ,قوانین و خط مشی ها متکی بوده و در بر گیرنده امور روزمره و تکراری سازمان می باشند که از طریق تدوین آیین نامه ها و دستور العمل های سازمانی صورت می گیرد و قلمرو این نوع تصمیمات را مدیران سازمان تعیین می کنند مانند سیستم پرداخت حقوق و دستمزد برای کارکنان و… تصمیم گیری برنامه ریزی نشده؛ تصمیماتی هستند که با مسایل استثنایی و غیر معمول سر و کار دارند ,چنانچه مسئله یا مشکلی آن قدر تکرار نشود که برای آن دستورالعمل یا خط مشی معین وضع شده باشد یا آن قدر مهم تلقی نشود که نیازمند اتخاذ تصمیم خاص باشد که در این صورت باید مدیر در سطح عالی تصمیم مقتضی را جهت حل مشکل پیش آمده اتخاذ نماید. تصمیم گیری اصوال در زمینه های مختلف برای پاسخ گویی به مواردی از قبیل سئواالت زیر صورت می گیرد: -۱چه کاری؟ -2به وسیله چه کسی؟ -۳به چه وسیله ای؟ -۴چه موقع؟ -۵درکجا؟ -6چگونه؟ -7چرا؟ و …. -۱شخصیت فرمانبردار؛ چنین شخصیتی خود را صاحب فکر و نظر سازنده نمی داند و معتقد است که همه ی نظرات خوب و س ودمند را دیگران م ی توانن د ارائ ه دهن د در نتیج ه مستعد پذیرفتن فکر و نظر دیگران می باشد و به راهنمایی آنان دل بسته است. -۲شخصیت بهره برداری؛ این نوع شخصیت سعی می کند با زیرکی و تردستی خود ,نتایج زحمات و فعالیت های دیگران را به طور ماهرانه به نام خود ثبت کند. -۳شخص یت محتک ر؛ شخص یتی اس ت ک ه به ارزشمندی افکار و نظرات خود واقف بوده و از سهیم کردن دیگران در عقاید و نظرات خود اکراه دارد ,به تنهایی تصمیم می گیرد تا از امتیازات آن شخصا بهره مند شود. -۴شخصیت بازاریاب؛ این نوع شخصیت معتقد به اتخاذ تصمیماتی است که خریدار و طالب داشته باشد و معموال سعی می کند تصمیماتی اتخاذ کند که از نظر کسانی که می توانند به او نزدیک شوند و کمک کنند مفید و جالب باشد. -۵شخصیت موثر ؛ دارنده این نوع شخصیت فردی است که در اتخاذ تصمیمات از توانمندی ها و آگاهی های دیگران بهره برده و با آنان همکاری می نماید و همکاران خود را به قبول مسئولیت بیشتر ,ابداع و نوآوری و استفاده از خالقیت در کارها تشویق می کند. -۱سبک استبدادی و استثماری:در این روش از مدیریت که کامال وظیفه مدار و آمران ه اس ت.مدیر اعتماد چندان ی ب ه زی ر دستان خود ندارد و رابطه بین آنها مبتنی بر ترس و ارعاب است و هدف از اتخاذ تصمیمات ,تامین منافع تصمیم گیرنده است و کلیه تصمیمات در سازمان توسط شخص مدیر اتخاذ می شود. -۲سبک استبدادی خیر خواهانه -۳سبک مشاوره ای :در این سبک ,مدیر معموال نظر زیر دستان را قبل از اتخاذ تصمیم جلب می کند ,چرا که اعتماد و اطمینان نسبت به دو سبک پیش گفته بیشتر است ,اما تصمیم نهایی توسط خود مدیر گرفته می شود. -۴سبک مشارکتی -1ایران نژاد پاریزی -مهدی ,ساسان گهر – پرویز – سازمان و مدیریت از تئوری تا عمل ,چاپ دوم ,تهران موسسه بانکداری ایران۱۳۷۳ , -۲الوانی – سید مهدی ,تصمیم گیری و تعیین خط مشی دولتی ,چاپ هشتم , تهران ,انتشارات سمت۱۳۷۹ , -۳الوانی – سید مهدی ,نظام های اداری تطبیقی ,چاپ دوم ,تهران ,انتشارات سمت ۱۳۷۷ , -۴اوکتیا -سابو ,مدیریت ژاپن ,مترجم محمد علی طوسی ,چاپ اول ,تهران , انتشارات مدیریت صنعتی ۱۳۶۹ , -۵تقوی دامغانی -سید رضا ,نگرشی بر مدیریت اسالمی ,چاپ ششم ,تهران , انتشارات سازمان تبلیغات اسالمی۱۳۷۱, -۶رضائیان -علی ,اصول مدیریت ,چاپ هفتم ,تهران ,انتشارات سمت۱۳۷۴, -۷رابینز -استیفن پی ,رفتار سازمانی ,مترجمان ,علی پارسائیان و سید محمد اعرابی ,هر سه جلد ,تهران ,انتشارات صفار۱۳۷۸ , -۸رابینز -استیفن پی ,رفتار سازمانی ,مترجمان ,علی پارسائیان و سید محمد اعرابی ,هر سه جلد ,تهران ,دفتر پژوهش های فرهنگی ۱۳۸۰ , -۹زاهدی -شمس السادات و دیگران ,فرهنگ جامع مدیریت ,چاپ دوم ,تهران ,انتشارات دانشگاه طباطبایی۱۳۷۹, -۱۰سعادت – اسفندیار ,مدیریت منابع انس انی ,چاپ پنجم ,تهران ,انتشارات سمت۱۳۸۰, -۱۱هرسی – پال و بالنچارد – کنت ,مدیریت رفتار سازمانی ,پاپ یازدهم , تهران ,موسسه انتشارات امیر کبیر ۱۳۷۵, -۱ ۲افس انه س رزمین آفتاب تابان ,پژوه ش یار ,نشری ه علم ی – خبری , انتشارات موس سه آموزش ی و تحقیقات ی ص نایع دفاع ی ,شماره , ۱۲تهران, زمستان ۱۳۷۷

62,000 تومان