صفحه 1:
کلیات و مفاهیم بایه اختلالات مصرف مواد دکتر علیرضا نوروزی وانپزشک اداره پیشگیری و درمان سوء‌مصرف مواد کارگاه آموزشی مربیان کارشناس سلامت روان اسفند ۱۳۹۳

صفحه 2:
۱- آشنایی با اهداف برنامه ادغام ‎ay,‏ مفاهیم پایه در اختلالات مصرف مواد ۳- آشنایی با انواع مواد ‏۶- شناسایی و برقراری ارتباط با گروه های هدف ۵- آشنایی با غربال گری تکمیلی و مداخلات ‏مختصر ‏7- درمان در كروه هاى ستّى ‎

صفحه 3:
در پایان این جلسه شما قادر خواهید بود: ۱- آشنایی با اهداف برنامه ۲- نحوه شناسایی و برقراری ارتباط با گروه های هدف را تشریح کنید. ۳- با مفاهیم پایه و انواع مواد آشنا شوید. ۶ مهارت لازم برای اجرای غربال گری اولیه پیدا کنید. ۵- با غربال گری تکمیلی و مداعلات مختصر آشنا شوید. - با کلیات درمان در گروه های سنی آشنایی پیدا کنید.

صفحه 4:
0 * ارلیه خدمات مبتنی بر شواهد و استاندارد اختلالات مصرف مواد در سه حوزه © پیشگیری اولیه. * درمان و * کاهش آسیب به صورت ادغام یافته در نظام مراقبت های بهداشتی اولیه به منظور "* ارتقای جامعیت خدمات نظام شبکه و * _ بهبود عدالت در دسترسی به خدمات

صفحه 5:
ده عامل خطرزاى برتر بيمارى ها در جهان ۱- وزن کم ۲- رفتار جنسی غیرایمن ۳- فشار خون بالا - مصرف تنباکو ۵- مصرف الکل 7- آب غیربهداشتی ۷- فقر آهن ۸- آلودگی هوا در فضاهای بسته ناشی از سوخت های جامد 4- کلسترول بالا Source: WHO, 2002 ‏بوا- چاقی‎

صفحه 6:
* براساس آمارهای رسمی ستاد مبارزه با مواد مخدر یک میلیون و ۳۲۵ هزار نفر معتاد در کشور هستند که از این رقم ‎٩۱‏ درصد را مردان تشکیل می دهند. مواد افیونی ۸ مت آمفتامین (شیشه) # بر اساس داده های پیمایش ملی سلامت روان ۱۳۸۹-۹۰ ۸۲.۱ (۱۷-۲,۵) جمعیت بزرگسال ۱۵-1۶ ساله به یک تشخیص فعلی اختلال مصرف مواد (به جز الکل) مبتلا هستند (وزارت بهداشت ۱۳۹۲ * ۲.۲-۱./(۱۸) وابستگی به مواد (به جز الکل) & /۰۷-۰۳/(۰۵) سوءمصرف مواد (به جز الکل)

صفحه 7:
‎ek aha‏ سس( زد ‎-| la2M Drug Use Disorders (Weighted %) ‎ ‎ ‎ ‎9 ‎ay ‎1 13 ۱ / 0.6 8 ‎Opioids Alcohol Cannabis Stimulants Use Dis Use Dis Use Dis Use Dis ‏هه ‎wo‏ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 8:
پیماش ملی سلامت روان ۱۳۸۹-۹۰ ‎re pee‏ 000 هر گونه ماده غیرقانونی (شامل الکل) اختلالات مصرف مواد

صفحه 9:
‎Ll, ©‏ اطلاعات سازمان پزشکی قانونی سالانه درحدود ۳ هزار نفر فوت ‎aes‏ ‏* شلیع ترین علت ابتلاابه عفونت اچ ‎ol‏ وى عامل ايدز در كشور اعتياد تزريقى است به طوری که بیش از 74 درصد از موارد شناسایی شده عفونت در کشور از ‎BS‏ ‏این طریق به عفونت مبتلا شده اند. ‏© مصرف تزریقی مواد در انتشار جهانی ویروس اچ آی وی نقش دارد. ‏۱۰-۵ درصد موارد اج آی وی در جهان در اثر اعتیاد تزریقی منتقل شده است. در آسیا و اروپا بیش از ۷۰ درصد به علت اعتیاد تزریقی ‎٩‏ اعتیاد تزریقی راه غالب انتفال هپاتیت سی است. ‎ ‎Source: Iran CDC, UNDCP 2004 9

صفحه 10:
در سال های اخیر ما با یک همه گیری مصرف مواد محرك مواجه بوده ايم Sigal wey ole game مصرف شیشه با عوارض جسمی و روانی شدید مانند جنون. خشونت. رفتارهای پرخاشگرانه رفتارهای مخاطره آمیز جنسی؛ سکته قلبی؛ سکته مغزی و... همراه است. رفتارهای مخاطره آمیز جنسی متعاقب مصرف مواد محرک و تزریق آن می تواند منجر به بروز موج جدیدی از عفونت ها همچون اچ آسی وی در مصرف کنندگان مواد شود. Source: Mansergh et al., 2006

صفحه 11:
* علاوه بر خود معتادان سلامت و کیفیت زندگی همسر و فرزندان افراد معتاد نیز در معرض خطر بوده و نیاز به توجه خاص دارد. با در نظر گرفتن بعد خانوار ایرانی ‎۳.٩‏ به معنای آن است که در حدود ۵ میلیون نفر جمعیت کشور مستقیماً با اختلالات مصرف مواد درگیر هستند. © تخمین شیوع (حداقل یک بار در سال گذشته) بر اساس مطالعه اندازه گیری با روش غيرمستقيم گسترش شبکه ای (بر حسب گروه مواد) مواد افیونی ۱۵۹۶۵7۷ * الکل ۱۳۰۰۸۵۸ مت آمفتامین (شیشه) 1۳۹۸7۱

صفحه 12:
0 ears

صفحه 13:
اصطلاحات و تعاریف ۴ تشخیص و طبقه بندی روش هایی برای توصیف مشاهدات بالینی در احتیار ما می گذارد و به ما کمک می کند با استفاده از یک زبان مشترک در ارتباطات حرفه ای خود استفاده کنیم. * تشخیص و طبقه بندی دقیق در حوزه اعتیاد به دلایل زیر اهمیت زیادی دارد: میزان مصرف مواد در پیوستاری از عدم مصرف تا اعتیاد متنوع است. انواع مختلف مواد واجد پتانسل سوءمصرف وجود دارد. مصرف مواد مختلف عوارض و مشکلات مختلفی ایجاد می کنند. تعيين سطح درگیری و سپس تشخیص دیق برای تعیین مداخله متناسب اهعیت اسآسی:دارد:

صفحه 14:
۳ مصرف مواد مصرف مخاطره آمیز ‎Hazardous Use‏ وابستگی مصرف آسیب رسان ‎Harmful Use‏ 1 ‎Abuse G paseo Dependence‏ عدم مصرف ۳ Addiction ‏اعتیاد‎ ۳ اختلال مصرف مواد ‎Substance Use‏ مصرف تفننی ‎Recreational Use Disorders‏ ‎

صفحه 15:
‎ep py reer‏ رز ‏* در قرن نوزدهم مفهوم بندی رایج درباره مصرف افراطی الکل و مواد وجود نوعی نارسایی اخلاقی با شخصیتی دانسته می شد. ‏# پژوهش های عملی در طول قرن بیستم منجر به تغییر دیدگاه دانشمندان به اختلالات مصرف مواد از یک «ضعف شخصیتی» یا «نقص اخلاقی» به یک «بیماری مزمن مغزی» در اواخر اين قرن قله ‏© هر جند لين ديدكاه هنوز ار سوى جامعه. خانواده ها و بيماران به صورت كامل يذيرفته نشده است. ‎

صفحه 16:
در اولین ویرلیش کتابچه تشخیصی و آماری اختلالات رولنی (۱-(066)) منتشر شده در سال ۱۹۵۲اختلالات مصرف مواد ذیل اختلالات شخصیت قرار داشت. در لین کتابچه اعتیاد به مواد به طور اختصاصی تعریف نشده, اما در بخش اختلالات شخصیت. اعتیاد را یک علامت اختلال شخصیت در نظر گرفته شده است. در 11-(0)96) منشر شده در ۱۹۶۸ همچنان اختلالات مصرف مواد ذیل اختلالات شخصیت طبقه بندی شده است. ملاک یا تعریف اختصاصی برای اعتیاد تعریف نشده است, و توصیف محدودی در لین خصوص ارلیه شده است اما در متن عبارتی وجود دارد که «بهترین مدرک مستقیم برای الکلیسم بروز علایم محرومیت است» و برای تشخیص وابستگی به مواد «باید شواهد مصرف عادتی یا احساس واضح نیاز به مصرف ماده» وجود داشته باشد.

صفحه 17:
مفهوم بيمارى ( 1م ۱۱2222 یک سنت متفاوت نگاه به سوءمصرف مواد به عنوان یک فرآیند بیماری واجد مبنای بیولوژیک است به طوری که منجر به واکنش ایدیوستکراتیک به مصرف شده و سیر طبیعی نسبتا قلبل پیش بینی دارد. * لین مفهوم مورد استفاده جنبش های خودیاری (5617-0610) قرار گرفت. در دهه ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ میلادی برخی محققان مفهوم بیماری الکلیسم را مطرح نمودند.

صفحه 18:
۴#در دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ این منهوم كه سوءمصرف مواد ممکن است نمایان گر یک فرآیند بیماری باشد از سوی بسیاری از جوامع حرفه ای مورد قبول نبود. نقش آسیب پذیری ژنتیکی در ابتلا به اعتياد مورد انکار قراد گرفت و تجمع خانوادگی اعتیاد به عوامل محیطی. ایفای نقش يا بد کار کردی خانواده نسبت داده شد.

صفحه 19:
فرمولاسیون اپیدمیولوژیک و جامعه شناسانه یک سنت دیگر در لین حوزه نوعی رویکرد اپیدمیولوژیک و جامعه شناسانه است. ‎Curl sites UES gil ©‏ اختلالات مصرف مواد ناشی از افزلیش کلی سطح مصرف مواد در جامعه است. ‏© در دهه ۱۹۵۰ لدرمان (6067۳03۳]) وجود رابطه بين سطح مصرف الكل در یک اجتماع و شیوع الکلیسم در آن اجتماع را مطرح کرد. ‎

صفحه 20:
9 مصرف به نوبه خود تحت تأثیر دسترسی. تولید. توزیع. قیمت. مصرف و محدودیت ها و ممنوعیت های مصرف قرار دارد: # در این رویکرد خود به خود آسیب پذیری فردی در درجه دوم اهمیت قرار می گیرد و عوامل اجتماعی برجسته می شوند. از دیدگاه ساختارگراهای اجتماعی (]1۷15عدتاکطی |9أع50) مشکلات مصرف مواد مختلف به صورت جداگلنه بررسی شده و ارتباط خاصی بین آن ها دیده نمی شود. * در لین مکتب فکری نگرلنی درباره لنگ ناشی از برچسب های تشخیصی و استفاده بالقوه از درمان به عنوان ابزار کنترل اجتماعی وجود دارد.

صفحه 21:
‎ewe ere ene wee ee)‏ الع يت ‎(Behavior‏ ‎pe‏ دهه ۱۹۷۰ میلادی نظریه شناختی- اجتماعی یک پارادلیم نافذ برای توضیح مشکلات مصرف مواد و الکل بود. ‏# در لین مکتب فکری باور بر لين است عوامل مّثر بر یاد گیری رفتارها ‏بر رفتار شروع مصرف مواد و پیشرفت مصرف نقش دارد. ‏# تقویت مثبت منجر به تکرار مصرف و تقویت منفی منجر به ترک رفتار می شود. ‏© لین رویکرد منجر به شکل گیری مجموعه ای از درمان های شناختی. رفتاری برای درمان اعتیاد شد. ‎

صفحه 22:
۴ توصیف مفهوم سندرم وابستگی به الکل توسط ادوارد و گراس (۱۹۷۶) پیشرفت مهمی در درک سوءمصرف مواد بود. # مبنای سندرم وابستگی توصیف خصوصیات بالینی کلیدی به نحوى پدیدارشناسانه و غیرنظری (21060۲61161) بود. 9 در ولقع مشاهده شد تجارب. رفتارها و علایم خاص مرتبط با مصرف مستمر مواد تمليل دارد كه تجمع زملنى نشان داده واز سير نسبتا قلبل بيش بينى ييروى مى كند. * امتیاز بزرگ لین رویکرد آن بود که با مدل های اتیولوژیک مطابقت داشت اما محدود به یک رویکرد نظری خاص نبود.

صفحه 23:
* مفهوم سندرم وابستگی به الکل خیلی زود برای توصیف اختلالات مصرف سایر مواد مخدر و روان گردان توسعه یافت. »لين مفهوم آمروزه برای سایر رفتارهای تکراری و اعتیادی همچون قماربازى بيماركونه يا خريد اجبارى نيز استفاده مى شود. # سندرم وابستگی هسته مر کزی تعریف وابستگی در ‎DGO-1O-‏ ‎DR‏ و اختلال مصرف مواد در (-06962) را تشکیل می دهد.

صفحه 24:

صفحه 25:
ل الل تان ‎(Disorder‏ ‎pee‏ ترین پیشرفت در درک ماهیت اختلالات مصرف مواد در زمینه شناسایی فرآیندهای نوروبیولوژیک و پژوهش های ژنتیک بوده است. ‏؟شواهد بسیاری اکنون در دسترس قرار گرفته که مواجهه مستمر با مواد منجر به بروز تغییرات پایدار و شدید در سیستم های کورتیکومزولیمبیک. استرس و کنترل می شود. ‎

صفحه 26:
#لين مطالعات نشان می دهد وابستگی به مواد را می توان نوعی نیروی پیشبرنده درونی دانست که باعث اجبار به تداوم مصرف مواد حتى به رغم مواجهه با پیامدهای منفی ناشى از مصرف مواد مى شود. #مطالعات زنتيك نشان مى دهد فرزندان متولد شده از افراد وابسته به مواد با احتمال بيشترى به لين اختلال مبتلا مى شوند و اين موضوع بيشتر در اثر انتقال زنتيكى است بيشتر تا عوامل محیطی.

صفحه 27:
یل دانمی اشتغال ذهنی با تهیه مصرف مقادیر بیش از مشکلات پایدان چسمی /روانشتاختن: آن چه مورد انتظار بوده محرومیت 6 عاطفه منفی تفن محرومیت كاهش فعاليت هاى اجتماعى. شغلى یا تفریحی.

صفحه 28:
مدل سبب شناسی چندعاملی RISK FACTORS | ۳ Gender 1 Foren une nd ates ina orders Foor nuances 5 Commun attudes ٠ ‏ماع‎ of sdminisestion Earl use Poor sched! achievement 1 Effect of ‏وی‎ sd on Cost یدز

صفحه 29:
۴ مصرف مواد در قللب یک پیوستار از عدم مصرف تا مصرف در حد اختلال شدید متغیر است. ۴ صرف نظر از سطح درگیری با مواد مصرف مواد با مجموعه ای از مشکلات جسمی, روانی و اجتماعی (شامل مشکلات بین فردی. خانوادگی. مللی. شغلی و قانونی) همراه است. ۴ مصرف مواد وقتی منجر به اختلال مصرف مواد می شود با مجموعه ای خصوصیات رفتاری. شناختی و فیزیولوژیک همراه است.

صفحه 30:
تشخیص اختلال مصرف مواد در طبقه بندی های ت © شناخته شده ترین طبقه بندی های تشخیصی برای اختلالات مصرف مواد 000801 و ۲10260 هستند. © در 2100-41018-(00860) و (100200-00 اختلال وابستكى به مواد در نظر كرفته شده است. ‎DBO-O 53°‏ تشخيص اختلال مصرف مواد جايكزين سوءمصرف و وابستكى شده است.

صفحه 31:
So Dependence) ‏مواد‎ a ‏واستكى‎ ۳ سه مورد یا بیشتر از موارد زبرء (۳) ماده اغلب با مقادیر بیشتر و دوره زمانی طولانی تر از آن چه قصد شده مصرف می شود. (۴) اقدامات ناموفق به ترک یا تمایل پایدار برای کاهش با کنترل مصرف ماده. (۵) مقدار زیادی از زمان در فعالیت های ضروری برای به دست آوردن ماده یا بهبودی از اثرات آن گذرانده می (۶) فعالیت های مهم اجتماعی, شغلی یا تفریحی به خاطر مصرف مواد کنار گذاشته می شود یا کاهش داده می شود. (۷) تداوم مصرف مواد علی رغم آگاهی از مشکلات پایدار جسمی یا روانشناختی که احتمالا توسط ماده ايجاد يا کُشدید شده است. (۲) دشواری در کنترل رقتار مصرف مواد از لحاظ شروع مصرف. قطع آن یا مقدار مصرف ‎sen‏ ای پرای بدست آوردن یا مصرف ماده یا بهبودی از اثرات آن صرف می شود. (۵) مسامحه پیشرونده نسبت به لذت ها یا علایق جایگزین (۶) تداوم مصرق مواد علیرغم شواهد پیامدهای به صور (۱) ميل شديد يا احساس اجبار يراى مصرف مواد

صفحه 32:
ا ی #در 1010-10 تشخیص مصرف آسیب ‎harmful) glo,‏ 6 در مواردی به کار می رود که مصرف مکرر یک ماده منجر ية آسیت های جسمی پا روانی برای فرد شده اما ملاک های وابستگی را پر نمی کند. © در ۲۴ -۱۷-/25۱] تشخیص سوء‌مصرف مواد (5۱05]3۳66 6 در مواردی به کار می رود که فرد متعاقب مصرف مکرر یک ماده دچار آسیب ها پا مشکلات اجتماعی شده است.

صفحه 33:
سوءمصرف /مصرف آسيب رسان مواد (الف) يكى يا بيشتر از موارد زير در طول يك دوره دوازده ماهه: (۱) مصرف مکرر مواد منجر به نارسایی در ایفای وظایف کاری, تحصیلی یا خانگی می شود (۲) مصرف مکرر مواد در موقعیت هایی که از نظر جسمی خطرناک است (۳) مشکلات قانونی راجعه مر تبط با مواد (۴) تداوم مصرف مواد علیرغم مشکلات پایدار یا راجعه اجتماعی یا بین فردی که به خاطر اثرات مواد ایجاد یا تشدید شده است (ب) هرگز واجد معیارهای وابستگی نبوده است شواهد روشنی که ماده مصرفی مسئول ‎Le)‏ عامل اصلی) آسیب جسمی یا روانشتاختی پوده است شامل قضاوت مختل یا کژ کار کردی رفتاری

صفحه 34:
34 * (الف) يك الكوى مشكلآفرين مصرف مواد منجر به نقص يا زجر قابل توجه بالينى. كه با وجود حداقل ۲ مورد از موارد زیر در طول یک دوره زمانی ۱۲ ماهه نظاهر مییابد: مواد اغلب در مقادیر بیشتر یا در طول یک دوره زمانی طولانیتر از آنچه قصد شده مصرف میشود. تمایل پایدار یا تلاشهای ناموفق برای کاهش یا کنترل مصرف مواد وجود دارد. زمان قابل ملاحظهای در فعالیتهای ضروری برای تهیه. مصرف یا بهبودى از اثرات مواد صرف مم شود اق برای مصرف مواد. مصرف راجعه مواد منجر به نارسایی در انجام وظایف نقش اصلی در کار. تحصیل یا خانه میشود تداوم مصرف مواد علیرغم داشتن مشکلات پایدار یا راجعه اجتماعی يا بینفردی ناشی از یا تشدید شده توسط اثرات مواد.

صفحه 35:
۷ فعالیتهای مهم اجتماعی, شغلی یا تفریحی به دلیل مصرف مواه کنار گذاشته میشود یا کاهش مي ‎aly‏ ۸- مصرف راجعه مواد در موقعیتهایی که از نظر جسمی مضر است. ‎-٩‏ تداوم مصرف مواد علیرغم داشتن مشکلات جسمی یا روانشناختی پایدار یا راجعه که احتمالاً در اثر آن ایجاد یا تشدید شده. ‏۰- تحمل, که به صورت یکی از موارد زیر تعریف میشود: ‏#(لف) نیاز برای افزایش قابل توجه مقادیر مصرف مواد برای دستیابی به مسمومیت یا اثر مطلوب. #(ب) کاهش قابل ملاحظه اثر با نداوم مصرف مقادیر ثابت مواد. ‏۱- محرومیت. که به صورت یکی از موارد زیر تعریف میشود: ‏#(الف) سندرم محرومیت خاص مواد #(ب) مصرف مواد (یا مواد نزدیک به آن) برای تسکین یا اجتناب از علایم محرومیت. ‎ ‎35

صفحه 36:
© به طور كلى؛ تشخیص اختلال مصرف مواد بر اساس یک الگوی پاتولوژیک رفتارهای مرتبط با مصرف گذاشته میشود. موارد پیشبینی شده ذیل ملاک الف را میتوان به طور کلی ذیل زیرگروههای مفهومی زیر طبقهبندی نمود: نقص کنترل: موارد ۱-۶ نقص کار کرد اجتماعی: موارد ۵-۷ مصرف پرخطر: موارد ۸-۹ ملاک فارماکولوژیک: موارد ۱۰-۱۱ 36

صفحه 37:
# بر حسب درگیری با هر یک از کلاسهای مواد (به جز کافئین) یک اختلال مصرف مواد مطرح ميشود. ‎Lol one par ©‏ اختلال مصرف مواد از دست دادن کنترل بر روی مصرف و تداوم مصرف علیرغم مواجهه با مشکلات سلامتی, خانوادكى؛ شغلی و قانونی مرتبط است. ‏* در اختلال مصرف مواد. مصرف مواد به اولویت اصلی زندگی فرد تبدیل ميشود. در واقع میتوان گفت در اعتیاد مصرف مواد تبدیل به تنها منبع کسب لد و رضایت در زندگی فرد ميشود. ‎ ‎37

صفحه 38:
مواد در مغز از طریق سیستمهایی اثر خود را اعمال میکند که در اصل برای پاسخ به محرکهایی طراحی شدماند که کارشان حفظ بقای گونه محسوب میشود. در اختلال مصرف مواد رفتارهای موادجویانه برای فرد به صورت غیرعادی «ارزش بقاء» بيدا ميكند. ۴ این موضوع فرد را به لغزش و عود تا مدتها پس از قطع مصرف مواد آسیپپذیر میکند و اساس طبیعت مزمن و عودکننده اختلال مصرف مواد را تشکیل میدهد. 38

صفحه 39:
‎Bikey Bat Brae)‏ وا ‏# به سندرم ناشی از کاهش یا قطع مصرف یک ماده در فرد وابسته به آن ماده سندرم محرومیت گفته می شود. ‏© برخلاف ملاک های تشخیصی وابستگی به مواد که برای تمام مواد مشابه است ملاک های تشخیصی محرومیت از مواد برای هر ماده اختصاصی است. ‏* به عنوان مثال علایم و نشلنه های محرومیت از محرک های شبه آمفتامینی با محرومیت از مواد اقیونی و يا محرومیت از داروهای آرام بخش و خواب آور يسيار فتفاوت اسع ‏© در 1)060-10 سه نوع محرومیت شناسایی شده که شامل محرومیت ساده بدون عارضه. محرومیت همراه با تشنج. محرومیت همراه با دلیریوم: ‎

صفحه 40:
ایچاد یک سندرم اختصاصی پرای ماده ناشی از قطع یا کاهش مصرف طول کشیده و سنگین آن سندرم اختصاصی برای ماده باعث ایجاد دیسترس قابل توجه یا اختلال کارکرد اجتماعی. شغلی یا سایر حوزه های مهم كار كردي شود علایم به خاطر یک وضعیت طبی عمومی نبوده و با یک اختلال روانی دیگر بهتر توضیح داده نمی شود. شواهد روشن قطع یا کاهش مصرف مواد بعد از مصرف مکرر و معمولاً طول کشیده ولیا مصرف با دوز بالا ن ماده. یکی از ملاک های اصلی سندرم وابستگی علایم و نشانه هاجا خصوصیات شناخته شده یک حللت محرومیت از یک یا چند ماده خاص باشد. علایم جسمی بر حسب نوع ماده مورد مصرف متفاوت است. آشفتگی های روانشناختی (برای مثال اضطراب. افسردگی. اختللات خواب) همچنین جزء عمنومنیات شایع«محزوییت:هنتد: نوا ‎al ya‏ اقهار عي: کد: علایم محرومیت با مصرف ماده تسکین بيدا مى كند. حللت ها ناشی از یک اختلال طبی غیرمرتبط با مصرف مواد نبوده و با یک اختلال رفتاری یا روانی دیگر توضیح داده نمی شود. تشخیص افتراقی: برخی علایم محرومیت از مواد می تواند همچنین در اثر سایر وضعیت های روانپزشکی برای مثال اضطراب و افسردگی ایجاد تسس

صفحه 41:
© مصرف مخاطره آمیز * اختلالات مرتبط با مواد به دو #تضرف آلیبزنسان دسته کلی طبقهبندی میشوند: * واگ اختلالات مصرف مواد اختلالات القاءشده توسط * اختلالات مصرف مواد مواد * مسمومیت * محرومیت * اختلالات روانی القاء تلم توسط مواد 41

صفحه 42:
۳ مصرف مواد مصرف مخاطره آمیز ‎Hazardous Use‏ وابستگی مصرف آسیب رسان ‎Harmful Use‏ 1 ‎Abuse G paseo Dependence‏ عدم مصرف ۳ Addiction ‏اعتیاد‎ ۳ اختلال مصرف مواد ‎Substance Use‏ مصرف تفننی ‎Recreational Use Disorders‏ ‎

صفحه 43:
43 مشکلات مرتبط با مصرف مواد (۱) اثرات آنی ناشی از مصرف: مسمومیت حاد رابطه جنسی قصدناشده و غیرایمن عملکرد کاری کاهش يافته ‎Source: WHO, 2003‏

صفحه 44:
آمشکلات مرتبط با مصرف مواد (۲) مصرف مستمر: © مشکلات اختصاصی جسمی © خطر افزايش يافته ييمارى هاى عفونى © اختلالات روان يزشكى اختصاصى * مشكلات مالى؛ خانوادكى شغلى و قاتونى © مصرف آسيب رسان/وابستگی # علایم محرومیت پس از کاهش یا قطع مصرف 44

صفحه 45:
به طور کلی: تزریق خحطر آسیب ناشی از مواد را افزلیش می ده * حطر بیماری ای منتقل شونده از راه جنسی را افزایش می دهد * خطر بيش مصرفی را افزایش می دهد * خطر عفونت و آسيب به يوست (برای مثال آبسه) و وریدها را به علت تکنیک پایین تزریق» تزریق مکرر و وسایل تزریق آلوده افزايش می دهد

صفحه 46:
تنوع بالاى مواد مخدر و (Alcohol) Jsil آمقتامین و مواد شبه آمفتامینی Amphetamines or) (amphetamine-like drugs (Caffeine) oss (Cannabis) (i> (Cocaine) girs (Hallucinogen Drugs) al; ‏توهم‎ ‎Inhalants or) ‏مواد استنشاقى يا فرّار‎ (Volatile Drugs (Nicotine) 59s مواد افیونی (000[015) فن سیکلیدین ‎(PCP)‏ داروهای آرام بخش. خواب آور یا ضداضطراب مواد چند گانه (۵5۲۵۴6ب۳۵۱۷5۱) مواد ديكر يا ناشناخته

صفحه 47:
Ava eee ere es Pe

صفحه 48:
استفاده از محصولات تنباکو عامل اصلی بیماری و مرگ مرتبط با مواد و یک مشکل اصلی سلامت عمومی است. تدخین مستمر انواع تنباکو عامل خطرزا برای شماری ازمشکلات سلامت جدی و طولانی مدت مثل فشار خون بالاه دیابت و آسم است. کودکان کسانی که انوا تنباكو را تدخين مى کنند درمعرض خطر اف يافته مجموعهاى از مشكلات مثل عفونتهاى تنفسى, آلرژی و آسم هستند. [ هه زنان بارداری که سیگار میکشند در معرض خطر بالاتر سقط. زایمان زودرس و تولد با وزن کم هستند. 48

صفحه 49:
49 * كرجه بيشتر مردم تنباكو را به صورت تدخينى مصرف مي کنند. استفاده از انواع تنباکو به روشهایی به غير از تدخین مثل جویدن یا الفیه همچنین با خطر افزایش یافته پیماری همراه است. * نهايتا مواجه با دود تنباکو در محیط (سیگار کشیدن منفعلانه) همچنین خطر این مشکلات سلامت را درمیان

صفحه 50:
پیری زودرس, چین و چروک صورت سلامت پایینتر و دیر خوب شدن سرماخوردگی عفونت تنفسی و آسم فشار خون بالا دیابت سقط: زايمان زودرس و كودكان با وزن كم هنكام تولد در زئان باردار| بيمارى كليوى بیماری انسداد مزمن راه هوایی شامل آمفیزم بیماری قلبی. سکته, بیماری عروقی سرطانها

صفحه 51:

صفحه 52:
#مواد افیونی مضعف دستگاه اعصاب مرکزی هستند. مواد افیونی غیرقانونی شایع مورد مصرف شامل تریاک» شیره. سوخته؛ هروئین و... ميشوند. * كرجه تركيبات افیونی همچنین میتولند توسط پزشک و عموماً برای دزمان دزد تجوین قود. داروهای البزتی ممجون دنه دیفن و کسیلات. ترامادول و... اگر با مدت بیشتر پا دوز بیشتر از آنچه پزشک تجویز نموده مصرف شوند. میتوانند منجر به اختلال مصرف مواد افیونی شوند. 52

صفحه 53:
* به طور معمول» کسی که به مواد افيونى وابستكى دارد مجبور مى شود مقدار ماده مصرفى خود را به تدریج افزليش دهد و در صورت عدم مصرف و یا کاهش مقدار ماده مصرفىء فرد دجار علائم ناخوشایندی می شود که به آن علائم ترك يا محروميت مى كويند. علائم ترک معمولا 7 تا ۸ ساعت پس از آخرین نوبت مصرف ظاهر می شود و تا حدود ۱۰ روز باقی نی اند نظیر: دردهای استخوانی و عضلانی دل پیچه و اسهال 53

صفحه 54:
* مواد افیونی را میتوان‌به صورت تدخینی؛ تزریق عضلانی یا وریدی؛ خوراکی. زیرزبانی یا به صورت شیاف مقعدی استفاده نمود. * تزريق منجر به ورود ناگهلنی ماده و شروع سریع اثرات ماده افیونی ميشود. اين حالت با خطر بالا بيشمصرفى (أوردوز) كشنده يا غیرگفتله همراه است. علاوه بر این تززیق مواد افیونی # در کشور ما شایعترین راه انتقال عفونتهایی همچون اچآیوی و هپاتیت سی بوده و یک معضل بهداشتی مهم محسوب ميشود. 54

صفحه 55:
خارش, تهوع و استفراغ خوابآلودگی. پبوست. خرابی دندان دورههای قاعدگی نامنظم دشواری در تمرکز و به یاد آوردن چیزها افسنردگی» کاهش میل چنسی: نأتوانی جشتنی مشکلات مالی و درگیری با قانون دشواریهای ارتباطی مشکل در حفظ شغل و زندگی خانودگی تحمل و وابستگی, علایم محرومیت عفونتهای منتقله از راه خون مثل اچآیوی و هپاتیت سی شمصرف و مرگ ناشی از نارسایی تنة

صفحه 56:

صفحه 57:
#شایعترین ماده محرک مورد مصرف در کشور ما متأمفتامین با نام خیابانی شیشه است. #مصرف مواد محرک دیگر نظیر قرص اکستیسی و ‎SIS SS‏ ع کمتری دیده ميشود. دسته از مواد اثرات محرک روا ستگاه اعصاب مرکزی داشته و مصرف آنها میتواند منجر به طیف وسیعی از مشکلات سلامت جسمی و روانی شود. ۰ شواهد فزایندهای وجود دارد که مصرف محرکهای آمفتامینی به سلولهای مغز آسیب میرسانند. به علاوه مصرف طولانی مدت دوز بالای آمفتامین یک عامل خطر برای سوءتغذیه است لهاء کف آن نیز میتواند متجز به آسیب دایمی به به سلولهای مغز شود.

صفحه 58:
58 #بر خلاف این باور غلط نزد برعی مصرفکنندگان: مصرف مواد محرک نیز همچون مواد افیونی اعتیادآور است به اين معنا که مصرف آن بعد از مدتی منجر به اجبار به مصرف ‎we‏ ‏گردد و فرد علیرغم مواجهه با مشکلات جسمی, روا پزشکی. خانوادگی و اجتماعی ناشی از مصرف نمیتواند مصرف خود را قطع کند. یکی از بارزترین عوارض ناشی از مصرف مواد محرک حالات ‎Ope‏ (سایکوز) القانشده ناشی از مصرف است که خود را با علائم مثبت جنون مثل هذیان و توهم نشان میدهد.

صفحه 59:
59 #مصرف مواد محرک با خطر افزايش یافته رفتارهای پرخطر جنسی همراه است به طوری که احتمال ابتلاء به عفونتهای منتقله از راه جنسی همچون سوزاک. سیفلیس و اچایوی را چندین برابر افزایش میدهد. #مصرف محرکهای آمفتامینی همچنین با شیوع بالای مشکلات اجتماعی شامل مشکلات ارتباطی. مشکلات ‎Sle‏ مشکلات مرتبط با کار و تحصیل همراه است. وسانهای خلقی همچنین با مصرف مستمر محرکهای آمفتامینی همراه است و برخی مصرفکنندگان بدتر شدن مشکلات سلامت روان مثل افسردگی و تحریکپذیری را در طول زمان گزارش میکنند.

صفحه 60:
60 دشواری خواب. از دست دادن اشتها و کاهش وزن کم آبی شدید بدن, کاهش مقاومت به عفونت قفل شدگی فک سردرد. درد عضلانی نوسانات خلقی- اضطراب. افسردگی, بیقراری. شیدایی هول, بدبینی لرزش, ضربان نامتظم قلپ, تنگی نفس دشواری در تمرکز و به خاطر آوردن چیزها رفتاری تهاجمی و خشن. کودکآزاری. همسرآزاری رفتارهای پرخطر جنسی. عفونتهای منتقله از راه جنسی جنون بعد از مصرف مکرر دوزهای یالا آسیب دایمی به سلولهای مغز خونریزی مغزی, مرگ ناگهانی ناشی از مشکلات قلبی, عروقی

صفحه 61:
1 مصرف الكل يك عامل خطرزا براى طيف وسيعي از مشكلات سلامتى بوده ويك علت اصلى بيمارى؛ افت كيفيت زندكى و مرك زودرس است. مصرف الكلى خطر ابتلاء به مجموعهاى از بيماريها است. مصرف الكل همجنين يك عامل مهم براى تصادفات و سوانح در سطح جهانى محسوب ميكردد. مصرف الكل با هر سطحی با بروز مشکلات خانوادگی و اجتماعی همراه است و شامل قطع روابط با خانواده و دوستان و دشواری در حفظ تحصیل و کار ميشود. مصرف الکل در بارداری خطر ناهنجاریهای مادرزادی. مشکلات یادگیری و رفتاری و نقص تکامل مغزی مرتبط است. 61

صفحه 62:
62 #مصرف الکلهای آلوده به متانول عوارض و پیامدهای شدید سلامتی نظیر نابينايى» نارسایی کلیه و مرگ به دنبال دارد. این موضوع اهمیت پرهیز از مصرف الکل در هر سطحی را مطرح مینماید. #در صورت بروز وابستگی فیزیولوژیک متعاقب مصرف مستمر الکل فرد در سطح قطع مصرف دچار علائم و نشانههای محرومیت ميشود. علایم محرومیت از الکل شامل لرزش, تعریق. اضطراب. تهوع. استفراغ و اسهال بیخوابی» سردرد. فشار خون بالاه توهم و تشنج میشوند. #در برخى افراد محرومیت از الکل با عوارض شدید همچون تشنج و بروز حالت سرسام (دلیریوم) خاصی همراه است که به آن دلیربوم ترمنس گفته مي شود. به دلیل این عوارض شدید محرومیت از الکل میتواند کشنده باشد.

صفحه 63:
سردرد و ‎SILAS‏ صبح روز بعد. رفتار تهاجمی و خشن, تصادفات و آسیب کاهش عملکرد جنسی, پیری زودرس مشکلات گوارشی, زخم معده. ورم لوزالمعده: فشار خون بالا اضطراب و افسردگی؛ دشواریهای ارتباطی, مشکلات مالی و شغلی مشکلات خانوادگی, اجتماعی و قانونی دشواری در به خاطر آوردن چیزها و حل مسائل ناهنجاری و آسيب مغزى در كودكان متولدشده از زنان باردار ‎dds‏ اسمن نايس عقو آموي عسي و ستل ‏سيروز كبدى و التهاب لوزالمعده (بانكراتيت) نابینایی, نارسایی کلیه و مرگ در اثر مصرف الکل آلوده به متانول ‏سرطان دهان, گلو و سینه, خودکشی ‎ ‎ ‎63

صفحه 64:
* تزریق مواد خطرناکترین طریقه مصرف مواد به حساب میاید. * آسیبهای ناشی از تزریق مواد شامل موارد زیر است: تزریق مواد. خطر وابستگی را افزایش میدهد. تزريق هروئین با خطر افزایش یافته بیشمصرفی (آوردوز) همراه است. برخی مصرفکنندگان مواد شيشه. آن را به صورت تزریقی استفاده میکنند. تزریق مواد محرک خطر جنون (سایکوز) ناشی از آن را به صورت قابل ملاحظهای بالا میبرد. تزریق مواد به پوست و رگها آسیب میرساند. تزریق مواد باعث ایجاد زخم. خون مردگی, التهاب و آبسه در محل تزریق میگردد. تزریق در گردن ممکن است منجر به سکته مغزی شود. اشتراک وسایل تزریق (سرنگ. سرسوزن, ملاقه. فیلتر و... ) باعث انتقال عفونتهای منتقله از راه خون مثل اچآیوی هپاتیت بی و سی میشود. 64

صفحه 65:
نحوه شناسایی افراد در گیر در مراقبت اولیه شناسایی موارد احتمالی در معرض ابتلاء و مبتلاء به اختلالات مصرف مواد توسط کارشناس سلامت روان و رفتار به چند روش ممکن است اتفاق بیفتد. این روشها عبارتند از: غربالگری اولیه /تکمیلی درگیری با مصرف الکل. سیگار و مواد مراجعه فرد با تظاهرات مرتبط با مصرف مواد درخواست کمک از طرف خانواده درخواست کمک از طرف خود فرد 65

صفحه 66:
66 غربالكرى مؤثرترين روش براى شناسايى به موقع افراد در معرض خطر ناشى از مشكلات مصرف مواد. به شمار میرود. كارشناس مراقب سلامت خانواده پس از انجام غربالگری اولیه درگیری با سیگار, الکل و مواد. در صورتی که پاسخ به سوال اب مراجع نیز مثبت باشد. موارد زیر را ملحوظ نمایید: به او اطمینان دهید که علت مراجع وی کاملا محرمانه خواهد ماند. با او بدون حضور دیگران صحبت کنید و همه اصول مربوط به حقوق بیمار را در ارتباط با وی رعایت کنید. فرصت بیان نگرانی ها و احساسات را به فرد بدهید. با استفاده از مطالب ارایه شده در اين فصل در خصوص عوارض مصرف سیگار. الکل و مواد وی را آگاه نمایید. او را به مراجعه به پزشک/ کارشناس سلامت روان تشویق کنید.

صفحه 67:
67 غربالكرى اوليه دركيرى با مصرف الكل؛ سيكار و مواد در صورتى كه با ‎cule,‏ مهارتهای پایه مشاوره, حریم خصوصی و رازداری انجام شود. میتواند افراد مصرفکننده اخیر را به تفکیک وم ماده شناسایی کند. این غربالگری باید در فراخوانهای دورهای (هر پنج سال) و در افرادی مبتلاء به مشکلات سلامت روان و برخی از مشکلات اجتماعی به صورت موردی انجام گردد. در صورت مثبت شدن غربالگری اولیه مراجم باید برای غربالگری تکمیلی به کارشناس سلامت روان ارجاع گردد.

صفحه 68:
68 در مواردی اعضای خانواده به مرکز سلامت شهری مراجعه نموده و برای درمان یک عضو خانواده مبتلاء که از مراجعه درمانی امتناع مینماید. درخواست کمک مینماید. مشاورههای اختصاصی برای اعضای خانواده میتواند در راغبسازی فرد مبتلاء به مراجعه موثر واقع گردد. در این گونه موارد کارشناس مراقب سلامت خانواده باید فرم غربالگری اولیه درگیری با مصرف الکل, سيكار يا مواد را براى فرد تكميل يا به روز نماید و در فرم مربوطه قید نماید که منبع شرح حال اعضای خانواده بودهاند. اعضای خانواده باید برای ارزیابی بیشتر به کارشناس سلامت روان مرکز ارجاع گردند. متناسب با نتایج ارزیابی. کارشناس سلامت روان مرکز. مداخلاتی را ارائه خواهد داد و یا اعضای خانواده را به پزشک ارجاع خواهد نمود.

صفحه 69:
69 درخواست کمک از طرف خود فرد در صورتى كه فردى براى ترك سيكارء الكل يا مواد به مركق ‎Quill IK yall asaya‏ مراقي ستلامت كاتوادة بايد يس از تكميل يا بهروزرسانى فرم غربالكرى اوليه اق برا بن اسناس تتيجة ى قلوجازت اركة: بخدمت ارجاع نمايد.

صفحه 70:
ا #مشکلات مصرف مواد در جهان گسترده است. #مشکلات مصرف مواد با ناتوانی و مرگ و میر قابل توجه همراه است. #شناسایی زودرس و مداخله می تواند به کاهش مشکلات مصرف مواد کمک نماید 70

صفحه 71:
#در یک مطالعه فقدان آموزش درباره نحوه غربال گری و دادن توصیه یکی از اصلی ترین دلایل درمان گران برای عدم غربال گری معمول برای سوءمصرف مواد بود. #برخی دلایل دشواری شناسایی مصرف الکل و مواد عبارتند ‎a‏ ‎oD‏ نداشتن مهارت درباره نحوه ارزیابی احساس خجالت نداشتن مهارت برای برخورد با مشکل در صورت یافتن آن انكار يا عدم همکاری فرد Edwards, Marshall and Cook, 1997

صفحه 72:
# دامنه ای از رویه ها و تکنیک های ارزیابی یک ارزیابی اولیه که نشان می دهد آیا احتمال دارد وضعیتی که مورد جستجو است وجود داشته باشد * رویه غربالگری شامل یک واقعه منفرد است. Source: SAMHSA, 1994

صفحه 73:
فرصتی برای آموزش و مداخله مختصر # تامین کننده خدمات را از خطرات تداخلات دارویی یا سایر جنبه های درمان آگاه می سازد # در افرادی که مصرف مواد دارند. اما مصرف آنها به حد وابستگی نرسیده است. غربالگری اثرات اثبات شده در کاهش رفتارهای پرخطر دارد Source: NCETA, 2004

صفحه 74:
لين * تامین کنندگان خدمات اولیه معمولاً اولین نقطه تماس با نظام سلامت است. © پژوهش ها از تاثیر غربالگری و مداخله مختصر در جایگاه های مراقبت اولیه حمایت می نماید. * بیماران انتظار دارند کارکنان مراقبت اولیه: توصیه هایی درباره سبک زندگی تامین نمایند. از آن ها درباره مصرف مواد و الكل سئوال نمايند. Source: WHO, 2003, & NCETA, 004 74

صفحه 75:
‎ws?‏ از مشکلات شلیع سلامتی دیده شده در مراقبت اولیه می تولند مرتبط با مصرف مواد بوده یا با مصرف مواد بدتر ‏شود. ‏#غربالگری مصرف مواد اطلاعات مهمی برای تشخیص و درمان مشکلات سلامتی مراجعان در اختیار کارکنان مراقبت اولیه قرار می دهد. ‎ ‎5

صفحه 76:
—_- eeeH FZ ‏آزمون فرب‎ # تدوین شده توسط سازمان جهانی بهداشت پرسش درباره الکل, تنباکو و مواد غیرقانونی (شامل مصرف تزریقی مواد) ‎٩‏ اطلاعاتی درباره مصرف خطرناک. زیان بار يا وابستگی می دهد (شامل مصرف تزریقی مواد) ‏* تدوین شده برای جایگاه مراقبت های اولیه ‏© فقط مصاحبه ‏* مطالعه بين فرهتكى در / كشور ‎Source: WHO, 2003

صفحه 77:
۱ el.) از یک رویکرد انگیزشی و به دور از داوری استفاده نمایید. گاز زبان انگ زننده اجتناب نمایید. ۴پرسش های غربال گری را در بستری از ارزیابی وسیع تر از وضعیت سلامتی قرار دهید.

صفحه 78:
0 خود گزارشی دقیق تر خواهد بود. وقتی بیماران ... اطمینان مراجعان از نظر رازداری جلب شود. # در جایگاهی مصاحبه می شوند که صداقت در گزارش دهی را تشویق می نماید. * پا پرسش هایی روشن و عینی مورد ارزیایی قرار مى كيرند. ‎s‏ رباره علت پرسیدن پرسش ها توضیح داده شود. ‏* مرتبط با غربالگری خدماتی در دسترس باشد. ‎ ‎Oowee! Odor 19960, 000

صفحه 79:
غربالگری اولیه درگیری با مصرف سیگار» الكل و مواد

صفحه 80:
0م 9 ASSIST ‏پرسشنامه غربالگری مختصر تدوین شده برای مراقبت اولیه‎ ‏تمام مواد شامل تنباکو, الکل و ساير مواد را در بر مى كيرد.‎ * #به درمانگران برای شناسایی بیمارلنی که مصرف در حد خطر متوسط یا بالا به مواد دارند کمک می نماید. ۴ در غربال گری اولیه صرفاً تجربه مصرف مواد در طول عمر و سه ماه اخیر پرسیده می شود.

صفحه 81:
0۵ یادگیری استفاده از ابزار غربالگری ‎16١‏ 066565

صفحه 82:
معرفى(0) ۱0 * رویکردی غیرمواجهه ای به کار بگیرید © مقصود از غربالگری را توصیف نمایید «بسیاری از مواد و داروها می توانند سلامت شما را متلثر سازند. برای من مهم است که اطلاعات دقیقی مصرف مواد گوناگون توسط شما داشته باشم تا بتوانم به شما کمک کنم» ۴ بر دوره زمانی تاکید نمایید: «پرسش های زیر درباره تجربه شما در مصرف الکل. محصولات تنباکو و سایر مواد در طول عمررو در ۳ ماه گذشته است» Oowve! DeOrev, CDOS: 82

صفحه 83:
معرفی (6) /۱1۵ توضیح دهید که چه موادی را ثبت می کنید. «برحی از داروهای فهرست شده ممکن است توسط پزشک تجویز ‏ ‎lth‏ در لین مصاحبه ما دازوهای: تجويزشده توسط پزشک را ثبت نمی كنيم. كرجه أكر شما اين داروها را به دلايلى ج ز كن جيزى که برای آن تجويز شده استء يابه دفعات بيشتر ياجا دوز بيشتر مصرف مى كنيد به من اطلاع دهيد.»" #بر رازدارى تاكيد نماييد «ها علاقمند هستيم كه از مصرف مواد كوناكون توسط شمابا خبر شويم؛ اما اطمينان داشته باشيد كه اطلاعاتى كه شما به ما مى دهيد كاملاً محرمانه خواهد بود.» 83

صفحه 84:
۹ ۹ ‏ب‎ 5 is ‏رت پاسخ (فهرست مواد)‎ Response Card - substances b. Alcoholic beverages (beer, wine, spirits, etc.) ¢ Cannabis (maryuana, pot, grass, hash, etc.) e. Amphetamine type stimulants (speed, diet pills, ecstasy, etc.) g. Sedatives or Sleeping Pills (Valium, Serepax, Rohypnol, etc.) h. Hallucinogens (LSD. acid, mushrooms, PCP, Special K, etc.) 1. Opioids (heroin, morphino, methadone, codaine, atc.) 4, Other - specify:

صفحه 85:
7 پرسش یک-الف- در طول زندگی خود. تاکنون کدام یک از مواد زیر را امتحان کرده اید؟ (فقط مصرف غیرطبی) خیر(۰) بله (۳) © درباره تمام مواد سئوال فرمایید * هر گونه مصرفی را ثبت نمایید (حتی اگر فقط یک بار آزمایش کرده باشد) * بررسی کنید: حتی در یک مهمانی هم نبوده؟ * اكر پاسخ به تمام مواد «خیر» است. مصاحبه را تمام کنید. Source: Humeniuk,

صفحه 86:
۳ © مصرف در ۳ ماه قبل > پرسش یک-ب- در طول ۲ ماه گذشته کدام یک از مواد زیر را استفاده کرده اید؟ (فقط مصرف غیرطبی) بله خير 86

صفحه 87:
7۳7۳۳۳ را تاکنون مصرف کردهاید؟ (فقط مصرف غیرپزشکی) GP AU UK) ‏الف- اتواع تتباكو‎ | اب- ترکیبات آفیونی (تریاک, شير. سوخته. هرويين؛ کدیین. ترامادول. ره OP SAE I) Se محرک‌های آمفتامینی (شبشه, اکستازی, اکس, ریتان, ‎Gob‏ ‏.- آرامیخش‌ها یا فرص‌های خواب (دیازپاب آپرازولام. فتویاریتال. غیره) و - نوشیدنی‌هایالکلی (آبجو, شراب. ‎CP SP‏ | ز- سایر- مشخص كنيدة 87 ماه اخیر چطور؟ al ‏ا‎

صفحه 88:
88 در صورت باسخ مثبت به هر يك از گروههای مواد در پرسش االف» پرسش اب را بيرسيد. در صورت پاسخ مثبت به هر یک از موارد. از مراجع تشکر نموده و او را برای غربالگری تکمیلی به کارشناس سلامت روان یا پزشک مرکز ارجاع دهید. در صورت پاسخ منفی به تمام موارد. از مراجع تشکی نموده و بازخورد متناسب ارایه دهید.

صفحه 89:
# دستیابی به پاسخها صحیح در غربالگری اولیه درگیری با مصرف الکل سیگار و مواد نیاز به زمان و ايجاد ارتباط مؤثر و اعتماد بين جمعيت تحت يوشش و كارشناس مراقب سلامت دارد. * هدف اوليه در شروع غربالكرى اوليه دركيرى با مصرف الكل؛ سيكار و مواد دستیابی به پاسخهای صحیح و دقیق نبوده؛ بلكه انتقال اين پیام به مراجعان است که مصرف مواد پیامدهای منفی جدی بر سلامت آنها داشته و نظام مراقبتهای بهداشتی نسبت به لن حسّاس بوده و آمادگی دارد در این ارتباط به ایشان کمک نماید. 89

صفحه 90:

کلیات و مفاهیم پایه اختالالت مصرف مواد دکتر علیرضا نوروزی روانپزشک اداره پیشگیری و درمان سوءمصرف مواد کارگاه آموزشی مربیان کارشناس سالمت روان اسفند 1393 اهداف آموزشی -1آشنایی با اهداف برنامه ادغام -2مفاهیم پایه در اختالالت مصرف مواد -3آشنایی با انواع مواد -4شناسایی و برقراری ارتباط با گروه های هدف -5آش111نایی با غربال گری تکمیلی و م111داخالت مختصر -6درمان در گروه های سّنی 2 عینیات آموزش در پایان این جلسه شما قادر خواهید بود: -1آشنایی با اهداف برنامه -2نحوه شناسایی و برقراری ارتباط با گروه های هدف را تشریح کنید. -3با مفاهیم پایه و انواع مواد آشنا شوید. -4مهارت الزم برای اجرای غربال گری اولیه پیدا کنید. -5با غربال گری تکمیلی و مداخالت مختصر آشنا شوید. -6با کلیات درمان در گروه های سنی آشنایی پیدا کنید. 3 اهداف برنامه ادغام ارایه خدمات مبتنی بر شواهد و استاندارد اختالالت مصرف مواد در س11ه حوزه پیشگیری اولیه، درمان و کاهش آسیب به صورت ادغام یافته در نظام مراقبت های بهداشتی اولیه به منظور ارتقای جامعیت خدمات نظام شبکه و بهبود عدالت در دسترسی به خدمات 4 ده عامل خطرزای برتر بیماری ها در جهان -1وزن کم -2رفتار جنسی غیرایمن -3فشار خون باال -4مصرف تنباکو -5مصرف الکل -6آب غیربهداشتی -7فقر آهن -8آلودگی هوا در فضاهای بسته ناشی از سوخت های جامد -9کلسترول باال -10چاقی 5 ‏Source: WHO, 2002 ابعاد مشکل در ایران ‏ براساس آمارهاي رسمی ستاد مبارزه با مواد مخدر يك ميليون و 325هزار نفر معتاد در كشور هستند كه از اين رقم 91درصد را مردان تشكيل مي دهند. 51% مواد افیونی 26% مت آمفتامین (شیشه) ‏ ب11111ر اساس داده های پیمایش ملی س11111المت روان )%1.7-2.5( %2.1 1389-90 جمعیت بزرگسال 15-64ساله به یک تشخیص فعلی اختالل مصرف مواد (به ج11ز الکل) مبتال هستند (وزارت بهداشت )1392 )2.2-1.5%( 1.8%وابستگی به مواد (به جز الکل) )0.7-0.3%( 0.5%سوءمصرف مواد (به جز الکل) ‏ ‏ پیمایش ملی سالمت روان (رحیمی موقر )1392 پیماش ملی سالمت روان 1389-90 مصرف ساالنه (حداقل یک بار در سال گذشت) مواد غیرقانونی (رحیمی موقر )1392 حشیش زن مرد کل 0.2 2.4 1.3 مواد افیونی )به جز داروهای اپیوئیدی نسخه ای( 1.0 9.3 5.3 محرک های شبه آمفتامینی 0.4 1.6 1 الکل 1.6 11 6.3 هر گونه ماده غیرقانونی (شامل الکل) 3.1 18.9 11.0 اختالالت مصرف مواد 0.4 3.8 2.1 ‏4 براساس اطالعات سازمان پزشكي قانوني ساالنه درحدود 3هزار نفر فوت می کنند. شایع ترین علت ابتال به عفونت اچ آی وی عامل ایدز در کشور اعتیاد تزریقی اس111ت به طوری که بیش از 65درصد از موارد شناسایی شده عفونت در کشور از این طریق ب11ه عفونت مبتال شده اند. مصرف تزریقی مواد در انتشار جهانی ویروس اچ آی وی نقش دارد. 10-5 درصد موارد اچ آی وی در جهان در اثر اعتیاد تزریقی منتقل شده است. در آسیا و اروپا بیش از 70درصد به علت اعتیاد تزریقی اعتیاد تزریقی راه غالب انتقال هپاتیت سی است. 9 ‏Source: Iran CDC, UNDCP 2004  ‏ ‏ ‏ در سال های اخیر ما با یک هم11ه گ11یری مصرف مواد محرک مواجه بوده ایم. دومین ماده پرمصرف بعد از تریاک مصرف شیشه با ع1وارض جس1می و روانی ش1ديد مانن11د جن11ون ،خش11ونت ،رفتارهاي پرخاش11گرانه، رفتارهاي مخاطره آميز جنسي ،سکته قلبی ،س111کته مغزی و ...همراه است. رفتارهای مخاطره آمیز جنسی متعاقب مصرف مواد محرک و تزریق آن می تواند منجر ب11ه ب11روز م11وج جدی111دی از عف111ونت ها همچ111ون اچ آی وی در مصرف کنندگان مواد شود. ‏Source: Mansergh et al., 2006  عالوه بر خود معتادان سالمت و کیفیت زندگی همسر و فرزندان افراد معت11اد ن11یز در معرض خطر بوده و نیاز به توجه خاص دارد .با در نظر گرفتن بع11د خ11انوار ایرانی 3.6به معنای آن است که در حدود 5میلیون نفر جمعیت کش11ور مس11تقیمًا با اختالالت مصرف مواد درگیر هستند. ‏ تخمین شیوع (حداقل یک بار در سال گذشته) بر اساس مطالعه ان11دازه گ11یری با روش غیرمستقیم گسترش شبکه ای (بر حسب گروه مواد) مواد افیونی 1594567 الکل 1300858 مت آمفتامین (شیشه) 439861 نقشه بار بیماری ها در ایران ()2010 تمام سنین؛ هر دو جنس فرزادفر و همکاران 2010 اصطالحات و تعاریف تشخیص و طبقه بندی روش هایی ب11رای توص11یف مش11اهدات بالینی در اختیار ما می گذارد و به ما کمک می کند با استفاده از یک زبان مش111ترک در ارتباطات حرفه ای خود استفاده کنیم. تشخیص و طبقه بندی دقیق در حوزه اعتیاد به دالی11ل زی11ر اهمیت زیادی دارد: میزان مصرف مواد در پیوستاری از عدم مصرف تا اعتیاد متنوع است. انواع مختلف مواد واجد پتانسل سوءمصرف وجود دارد. مصرف مواد مختلف عوارض و مشکالت مختلفی ایجاد می کنند. تعیین سطح درگیری و سپس تشخیص دقیق برای تعیین مداخله متناسب اهمیت اساسی دارد. پیوستار مصرف مواد مصرف مخاطره آمیز ‏Hazardous Use وابستگی ‏Dependence اعتیاد Addiction مصرف آسیب رسان Harmful Use سوءمصرف Abuse اختالل مصرف مواد ‏Substance Use ‏Disorders عدم مصرف مصرف تفننی ‏Recreational Use ماهیت اختالالت مصرف مواد در قرن نوزدهم مفهوم بندی رایج درباره مصرف افراطی الک مواد وجود نوعی نارسایی اخالقی یا شخصیتی دانسته می شد. لو پژوهش های عملی در طول قرن بیس تم منج ر ب ه تغی یر دی دگاه دانشمندان به اختالالت مصرف مواد از یک «ضعف شخصیتی» یا «نقص اخالقی» به یک «بیماری مزمن مغزی» در اواخر این قرن شد. هر چند این دیدگاه هنوز ار سوی جامعه ،خانواده ها و بیماران ب صورت کامل پذیرفته نشده است. ه اختالل شخصیت ‏ ‏ ‏ ‏ در اولین ویرایش کتابچه تشخیصی و آماری اختالالت روانی ( )DSM-Iمنتشر شده در سال 1952اختالالت مصرف مواد ذیل اختالالت شخصیت قرار داشت. در این کتابچه اعتیاد به مواد به طور اختصاصی تعریف نشده ،اما در بخش اختالالت شخصیت ،اعتیاد را یک عالمت اختالل شخصیت در نظر گرفته شده است. در DSM-IIمنشر شده در 1968همچنان اختالالت مصرف م واد ذی ل اختالالت شخصیت طبقه بندی شده است. مالک یا تعریف اختصاصی برای اعتیاد تعریف نشده اس ت ،و توص یف مح دودی در این خصوص ارایه شده است اما در متن عبارتی وج ود دارد ک ه «به ترین م درک مستقیم برای الکلیسم بروز عالیم محرومیت است» و برای تشخیص وابستگی به م واد «باید شواهد مصرف عادتی یا احساس واضح نیاز به مصرف ماده» وجود داشته باشد. مفهوم بیماری ()Disease Concept یک سنت متفاوت نگاه به سوءمصرف مواد به عن وان ی ک فرآین د بیماری واجد مبنای بیولوژیک است به طوری که منجر ب ه واکنش ایدیوسنکراتیک به مصرف شده و سیر طبیعی نسبتًا قابل پیش بینی دارد. این مفهوم مورد استفاده جنبش های خودیاری ( )self-helpقرار گرفت. در ده ه 1940و 1950میالدی ب رخی محقق ان مفه وم بیماری الکلیسم را مطرح نمودند. در دهه 1960و 1970این مفهوم ک ه سوءمصرف م واد ممکن است نمایان گر یک فرآیند بیماری باش د از س وی بسیاری از جوامع حرفه ای مورد قبول نبود. نقش آسیب پذیری ژنتیکی در ابتال به اعتیاد م ورد انک ار قرار گرفت و تجمع خانوادگی اعتیاد ب ه عوام ل محیطی، ایفای نقش یا بدکارکردی خانواده نسبت داده شد. فرموالسیون اپیدمیولوژیک و جامعه شناسانه یک سنت دیگر در این حوزه نوعی رویکرد اپیدمیولوژیک و جامع ه شناسانه است. این نگرش معتقد است اختالالت مصرف مواد ناشی از افزایش کلی سطح مصرف مواد در جامعه است. در دهه 1950لدرمان ( )Ledermannوجود رابطه بین س طح مصرف الکل در ی ک اجتماع و ش یوع الکلیس م در آن اجتماع را مطرح کرد. سطح مصرف ب ه نوب ه خ ود تحت ت أثیر دسترس ی ،تولی د ،توزی ع ،قیمت، فرهنگ مصرف و محدودیت ها و ممنوعیت های مصرف قرار دارد. در این رویکرد خود به خود آسیب پذیری فردی در درجه دوم اهمیت قرار می گیرد و عوامل اجتماعی برجسته می شوند. دگاه ساختارگراهای اجتماعی ()social constructivist از دی مشکالت مصرف مواد مختلف به صورت جداگان ه بررس ی ش ده و ارتباط خاصی بین آن ها دیده نمی شود. در این مکتب فکری نگرانی درباره انگ ناشی از برچسب های تشخیصی و استفاده بالقوه از درمان به عنوان ابزار کنترل اجتماعی وجود دارد. اعتیاد به عنوان یک رفتار آموخته شده (Learned )Behavior در دهه 1970میالدی نظریه شناختی -اجتماعی ی ک پارادایم ناف ذ برای توضیح مشکالت مصرف مواد و الکل بود. در این مکتب فکری باور بر این است عوامل مؤثر بر یادگیری رفتارها بر رفتار شروع مصرف مواد و پیشرفت مصرف نقش دارد. تقویت مثبت منجر به تکرار مصرف و تق ویت منفی منج ر ب ه ترک رفتار می شود. این رویکرد منجر به شکل گیری مجموعه ای از درمان های ش ناختی، رفتاری برای درمان اعتیاد شد. سندرم بالینی ‏ ‏ ‏ ‏ توصیف مفهوم سOOندرم وابسOOتگی بOOه الکOOل توس ط ادوارد و گراس ()1976 پیشرفت مهمی در درک سوءمصرف مواد بود. مبن ای س ندرم وابس تگی توص یف خصوص یات بالینی کلی دی ب ه نح وی پدیدارشناسانه و غیرنظری ( )atheoreticalبود. در واقع مشاهده شد تجارب ،رفتارها و عالیم خاص مرتبط با مصرف مس تمر مواد تمایل دارد که تجمع زمانی نشان داده و از سیر نسبتًا قابOOل پیش بیOOنی پیروی می کند. امتیاز بزرگ این رویکرد آن بود که با مدل های اتیولوژیک مطابقت داشت اما محدود به یک رویکرد نظری خاص نبود. مفهوم سندرم وابستگی به الکل خیلی زود ب رای توص یف اختالالت مصرف سایر مواد مخدر و روان گردان توسعه یافت. این مفهوم امروزه برای سایر رفتارهای تکراری و اعتیادی همچ ون قماربازی بیمارگونه یا خرید اجباری نیز استفاده می شود. سندرم وابستگی هسته مرکزی تعریف وابس تگی در DSM-IV- TRو اختالل مصرف مواد در DSM-Vرا تشکیل می دهد. ضعف یا نارسایی اجتماعی مفهوم بیماری ضعف /اخالقی شخصیتی اختالل نوروبیولوژیک (Neurobiological )Disorder مهم ترین پیشرفت در درک ماهیت اختالالت مصرف م واد در زمین ه شناسایی فرآینOOدهای نوروبیولوژیOOک و پژوهش های ژنتیک بوده است. شواهد بسیاری اکنون در دسترس قرار گرفته ک ه مواجه ه مستمر با مواد منجر به بروز تغی یرات پای دار و ش دید در سیستم های کورتیکومزولیمبیک ،استرس و کنترل می شود. این مطالعات نشان می دهد وابستگی به م واد را می ت وان نوعی نیروی پیشبرنده درونی دانست که باعث اجبار ب ه تداوم مصرف مواد حتی به رغم مواجهه با پیام دهای منفی ناشی از مصرف مواد می شود. مطالعات ژنتیک نشان می دهد فرزندان متولد شده از افراد وابسته به مواد با احتمال بیش تری ب ه این اختالل مبتال می شوند و این موضوع بیش تر در اثر انتقOOال ژنOOتیکی اس ت بیشتر تا عوامل محیطی. اجزای سندرم بالینی اعتیاد میل دایمی مصرف مقادیر بیش از آن چه مورد انتظار بوده اشتغال ذهنی با تهیه مشکالت پایداز جسمی/روانشناختی تحمل محرومیت کاهش فعالیت های اجتماعی ،شغلی یا تفریحی مدل سبب شناسی چندعاملی  ‏ ‏ مصرف مواد در قالب یک پیوستار از عدم مصرف ت ا مصرف در ح د اختالل شدید متغیر است. صرف نظر از سطح درگیری با مواد مصرف مواد با مجموعOOه ای از مشOOکالت جسمی ،روانی و اجتماعی (شامل مشکالت بین فردی ،خانوادگی ،مالی ،شغلی و قانونی) همراه است. مصرف مواد وقتی منج ر ب ه اختالل مصرف م واد می ش ود با مجموع ه ای خصوصیات رفتاری ،شناختی و فیزیولوژیک همراه است. تشخیص اختالل مصرف مواد در طبقه بندی های تشخیصی شناخته شده ترین طبقه بندی های تشخیصی برای اختالالت مصرف مواد DSMو ICDهستند. در DSM-IV-TRو ICD-10اختالل وابستگی به مواد در نظر گرفته شده است. در DSM-Vتشخیص اختالل مصرف مواد جایگزین سوءمصرف و وابستگی شده است. وابستگی به مواد ()Substance Dependence سه مورد یا بیشتر از موارد زیر: ‏ICD-10 ‏DSM-IV-TR ( )1تحمل ( )4مشابه ( )2محرومیت ( )3مشابه ( )3ماده اغلب با مقادیر بیشتر و دوره زمانی طوالنی تر از آن چه قصد شده مصرف می شود. ( )2دشواری در کنترل رفتار مصرف مواد از لحاظ شروع مصرف ،قطع آن یا مقدار مصرف ( )5مقدار زیادی از زمان در فعالیت های ضروری برای به دست آوردن ماده یا بهبودی از اثرات آن گذرانده می شود. ( )5زمان فزاینده ای برای بدست آوردن یا مصرف ماده یا بهبودی از اثرات آن صرف می شود. ( )4اقدامات ناموفق به ترک یا تمایل پایدار برای کاهش یا کنترل مصرف ماده. ( )6فعالیت های مهم اجتماعی ،شغلی یا تفریحی به خاطر مصرف مواد کنار گذاشته می شود یا کاهش داده می شود. ( )7تداوم مصرف مواد علی رغم آگاهی از مشکالت پایدار جسمی یا روانشناختی که احتماًال توسط ماده ایجاد یا تشدید شده است. *** *** ( )5مسامحه پیشرونده نسبت به لذت ها یا عالیق جایگزین ( )6تداوم مصرف مواد علیرغم شواهد پیامدهای به صورت آشکار آسیب رسان و مشکل آفرین ( )1میل شدید یا احساس اجبار برای مصرف مواد درگیری با مصرف مواد که در سطح وابستگی نباشد در ICD-10تش خیص مصرف آسOOOOیب رسان (harmful )useدر مواردی به کار می رود که مصرف مکرر یک ماده منجر به آسیب های جسمی یا روانی ب رای فرد ش ده اما مالک های وابستگی را پر نمی کند. در DSM-IV-TRتشخیص سوءمصرف مOOواد (Substance ه فرد متعاقب مصرف )Abuseدر مواردی به کار می رود ک مکرر یک ماده دچار آسیب ها یا مشکالت اجتماعی شده است. سوءمصرف/مصرف آسیب رسان مواد ‏DSM-IV-TR ‏ICD-10 (الف) یکی یا بیشOOتر از مOOوارد زیOOر در طOOول یOOک دوره شواهد روشنی که ماده مصرفی مسئول (یا عامOOOل دوازده ماهه: ( )1مصرف مکرر مواد منجر به نارسایی در ایفای وظOOایف اصلی) آسیب جسمی یا روانشOOناختی بOOوده اسOOت شامل قضاوت مختل یا کژکارکردی رفتاری کاری ،تحصیلی یا خانگی می شود ( )2مصرف مکرر مواد در موقعیت هایی که از نظر جسمی خطرناک است ( )3مشکالت قانونی راجعه مرتبط با مواد ( )4تداوم مصرف مواد علیرغم مشکالت پایدار یا راجعOOه اجتماعی یا بین فردی که به خاطر اثرات مOOOOواد ایجاد یا تشدید شده است (ب) هرگز واجد معیارهای وابستگی نبوده است اختالل مصرف مواد ‏ (الف) یک الگوی مشکآ­لفرین مصرف مواد منجر به نقص یا زجر قابل توجه بالینی ،که با وجود حداقل 2مورد از موارد زیر در طول یک دوره زمانی 12ماهه تظاهر می­یابد: .1 مواد اغلب در مقادیر بیشتر یا در طول یک دوره زمانی طوالنی­تر از آنچه قصد شده مصرف می­شود. تمایل پایدار یا تالش­های ناموفق برای کاهش یا کنترل مصرف مواد وجود دارد. زمان قابل مالحظه­ای در فعالیت­های ضروری برای تهیه ،مصرف یا بهبودی از اثرات مواد صرف می­شود. وسوسه یا یک میل قوی یا اشتیاق برای مصرف مواد. مصرف راجعه مواد منجر به نارسایی در انجام وظایف نقش اصلی در کار ،تحصیل یا خانه می­شود. تداوم مصرف مواد علی­رغم داشتن مشکالت پایدار یا راجعه اجتماعی یا بین­فردی ناشی از یا تشدید شده توسط اثرات مواد. .2 .3 .4 .5 .6 34 .7فعالیت­های مهم اجتماعی ،شغلی یا تفریحی به دلیل مصرف مواد کنار گذاشته می­شود یا کاهش می­- یابد. -8مصرف راجعه مواد در موقعیت­هایی که از نظر جسمی مضر است. -9تداوم مصرف مواد علی­رغم داشتن مشکالت جسمی یا روان­شناختی پایدار یا راجعه که احتماًال در اثر آن ایجاد یا تشدید شده. -10تحمل ،که به صورت یکی از موارد زیر تعریف می­شود: ( الف) نیاز برای افزایش قابل توجه مقادیر مصرف مواد برای دستیابی به مسمومیت یا اثر مطلوب. (ب) کاهش قابل مالحظه اثر با تداوم مصرف مقادیر ثابت مواد. -11محرومیت ،که به صورت یکی از موارد زیر تعریف می­شود: (الف) سندرم محرومیت خاص مواد ( ب) مصرف مواد (یا مواد نزدیک به آن) برای تسکین یا اجتناب از عالیم محرومیت. 35 به طور کلی ،تشخیص اختالل مصرف مواد بر اساس یک الگوی پاتولوژیک رفتارهای مرتبط با مصرف گذاشته می­شود .موارد پیش­بینی شده ذیل مالک الف را می­توان به طور کلی ذیل زیرگروه­های مفهومی زیر طبقه­بندی نمود: ‏ ‏ ‏ ‏ 36 نقص کنترل :موارد 1-4 نقص کارکرد اجتماعی :موارد 5-7 مصرف پرخطر :موارد 8-9 مالک فارماکولوژیک :موارد 10-11 بر حسب درگیری با هر یک از کالس­های مواد (به جز کافئین) یک اختالل مصرف مواد مطرح می­شود. خصوصیت اصلی اختالل مصرف مواد از دست دادن کنترل بر روی مصرف و تداوم مصرف علی­رغم مواجهه با مشکالت سالمتی، خانوادگی ،شغلی و قانونی مرتبط است. در اختالل مصرف مواد ،مصرف مواد به اولویت اصلی زندگی فرد تبدیل می­شود .در واقع می­توان گفت در اعتیاد مصرف مواد تبدیل به تنها منبع کسب لّذ ت و رضایت در زندگی فرد می­شود. 37 مواد در مغز از طریق سیستم­هایی اثر خود را اعمال می­کند که در اصل برای پاسخ به محرک­هایی طراحی شده­اند که کارشان حفظ بقای گونه محسوب می­شود .در اختالل مصرف مواد رفتارهای موادجویانه برای فرد به صورت غیرعادی «ارزش بقاء» پیدا می­کند. این موضوع فرد را به لغزش و عود تا مدت­ها پس از قطع مصرف مواد آسیب­- پذیر می­کند و اساس طبیعت مزمن و عودکننده اختالل مصرف مواد را تشکیل می­دهد. 38 سندرم محرومیت از مواد ()Withdrawal ‏ به سندرم ناشی از کاهش یا قطع مصرف یک ماده در فرد وابسته به آن ماده سندرم محرومیت گفته می شود. ‏ برخالف مالک های تشخیصی وابستگی به مواد که برای تمام مواد مشابه است مالک های تشخیصی محرومیت از مواد برای هر ماده اختصاصی است. ‏ به عنوان مثال عالیم و نشانه های محرومیت از محرک های شبه آمفتامینی با محرومیت از مواد افیونی و یا محرومیت از داروهای آرام بخش و خ واب آور بسیار متفاوت است. ‏ در ICD-10سه نوع محرومیت شناسایی شده که شامل محرومیت ساده بدون عارضه ،محرومیت همراه با تشنج ،محرومیت همراه با دلیریوم. DSM-IV-TR ‏ICD-10 ایجاد یک سندرم اختصاصی بOOOرای ماده شواهد روشن قطع یا کاهش مصرف مواد بعد از مصرف مکرر و ناشی از قطOOع یا کOOاهش مصرف طOOول معموًال طول کشیده و/یا مصرف با دوز باال آن ماده ،یکی از مالک های اصلی سندرم وابستگی کشیده و سنگین آن سندرم اختصاصی برای ماده باعث ایجاد عالیم و نشانه ها با خصوصیات شناخته شده یک حالت محرومیت دیسترس قابل توجه یا اختالل کOOOارکرد از یک یا چند ماده خاص منطبق باشد .عالیم جسمی بر حسب نوع اجتماعی ،شغلی یا سایر حOOOوزه های مهم ماده مورد مصرف متفاوت است .آشفتگی های روانشناختی (بOOرای مثOOال اضOOطراب ،افسردگی ،اختالالت خOOواب) همچOOنین جOOزء کارکردی شود خصوصیات شایع محرومیت هستند .نوعًا مراجOOOع اظهار می کنOOOد عالیم محرومیت با مصرف ماده تسکین پیدا می کند. عالیم به خاطر یک وضعیت طبی عمOOومی حالت ها ناشی از یک اختالل طبی غیرمرتبط با مصرف مواد نبOOوده نبوده و با یOOک اختالل روانی دیگر بهOOتر و با یک اختالل رفتاری یا روانی دیگر توضیح داده نمی شود. تشخیص افتراقی :برخی عالیم محرومیت از مواد می تواند همچنین توضیح داده نمی شود. در اثر سایر وضOOعیت های روانپزشOOکی بOOرای مثOOال اضOOطراب و افسردگی ایجاد شده باشد. مصرف مخاطره آمیز مصرف آسیب رسان وابستگی اختالالت مصرف مواد 41 اختالالت مرتبط با مواد به دو دسته کلی طبقه­بندی می­شوند: ‏ ‏ اختالالت مصرف مواد اختالالت القاءشده توسط مواد مسمومیت محرومیت اختالالت روانی القاء شده توسط مواد پیوستار مصرف مواد مصرف مخاطره آمیز ‏Hazardous Use وابستگی ‏Dependence اعتیاد Addiction مصرف آسیب رسان Harmful Use سوءمصرف Abuse اختالل مصرف مواد ‏Substance Use ‏Disorders عدم مصرف مصرف تفننی ‏Recreational Use مشکالت مرتبط با مصرف مواد ()1 اثرات آنی ناشی از مصرف: مسمومیت حاد ‏ ‏ 43 جسمی بیش مصرفی مرگ رفتاری تصادفات و آسیب تهاجم و خشونت رابطه جنسی قصدناشده و غیرایمن عملکرد کاری کاهش یافته ‏Source: WHO, 2003 مشکالت مرتبط با مصرف مواد ()2 مصرف مستمر: مشکالت اختصاصی جسمی خطر افزایش یافته بیماری های عفونی اختالالت روان پزشکی اختصاصی مشکالت مالی ،خانوادگی ،شغلی و قانونی مصرف آسیب رسان/وابستگی عالیم محرومیت پس از کاهش یا قطع مصرف 44 خطرات تزریق به طور کلی :تزریق خطر آس11یب ناش11ی از م11واد را افزایش می دهد. خطر بیماری ای منتقل شونده از راه جنسی را افزایش می دهد خطر بیش مصرفی را افزایش می دهد خطر عفونت و آسیب به پوست (برای مثال آبسه) و وریدها را به علت تکنیک پایین تزریق ،تزریق مکرر و وسایل تزری111ق آل111وده افزایش می دهد 45 تنوع باالی مواد مخدر و روان گردان ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ الکل ()Alcohol آمفتامین و مواد شبه آمفتامینی ‏ (Amphetamines or ‏ )amphetamine-like drugs ‏ کافئین ()Caffeine ‏ حشیش ()Cannabis ‏ کوکائین ()Cocaine توهم زاها ()Hallucinogen Drugs مواد استنشاقی یا فّر ار (Inhalants or )Volatile Drugs ‏ نیکوتین ()Nicotine مواد افیونی ()Opioids فن سیکلیدین ()PCP داروهای آرام بخش ،خواب آور یا ضداضطراب مواد چندگانه ()Polysubstance مواد دیگر یا ناشناخته آشنایی با عوارض مرتبط با مصرف انواع مواد تنباکو مواد افیونی مواد محرک الکل سایر مواد 47 تنباکو ‏ ‏ ‏ ‏ 48 استفاده از محصوالت تنباکو عامل اصلی بیماری و مرگ مرتبط با مواد و یک مشکل اصلی سالمت عمومی است. تدخین مستمر انواع تنباکو عامل خطرزا برای شماری ازمشکالت سالمت جدی و طوالنی مدت مثل فشار خون باال ،دیابت و آسم است. کودکان کسانی که انواع تنباکو را تدخین می کنند درمعرض خطر افزایش یافته مجموعه­ای از مشکالت مثل عفونت­های تنفسی ،آلرژی و آسم هستند. زنان بارداری که سیگار می­کشند در معرض خطر باالتر سقط ،زایمان زودرس و تولد فرزند با وزن کم هستند.  ‏ 49 گرچه بیش­تر مردم تنباکو را به صورت تدخینی مصرف می­- کنند ،استفاده از انواع تنباکو به روش­هایی به غیر از تدخین مثل جویدن یا انفیه همچنین با خطر افزایش یافته بیماری همراه است. نهایتًا ،مواجه با دود تنباکو در محیط (سیگار کشیدن منفعالنه) همچنین خطر این مشکالت سالمت را درمیان کسانی که خودشان سیگار نمی کشند افزایش می­دهد. پیری زودرس ،چین و چروک صورت سالمت پایین­تر و دیر خوب شدن سرماخوردگی عفونت تنفسی و آسم فشار خون باال ،دیابت سقط ،زایمان زودرس و کودکان با وزن کم هنگام تولد در زنان باردار بیماری کلیوی بیماری انسداد مزمن راه هوایی شامل آمفیزم بیماری قلبی ،سکته ،بیماری عروقی سرطان­ها 50 مواد افیونی ‏ 51 م11واد افی11ونی مض11عف دس11تگاه اعصاب مرکزی هس11تند .م11واد افی11ونی غیرقانونی شایع مورد مصرف شامل تریاک ،شیره ،سوخته ،هروئین و ...می­- شوند. گرچه ترکیبات افیونی همچ11نین می­توان11د توس11ط پزش11ک و عمومًا ب11رای درمان درد تجویز شود .داروهای افیونی همچون ک11دئین ،دیفنوکس11یالت، ترامادول و ...اگر با مدت بیشتر یا دوز بیشتر از آنچه پزشک تجویز نموده مصرف شوند ،می­توانند منجر به اختالل مصرف مواد افیونی شوند. 52  به طور معمول ،کسی که به مواد افیونی وابستگی دارد مجبور می شود مقدار ماده مصرفی خ11ود را ب11ه تدریج افزایش دهد و در صورت عدم مصرف و یا ک11111اهش مق11111دار ماده مصرفی ،فرد دچار عالئم ناخوشایندی می شود که به آن عالئم ترک یا محرومیت می گویند. ‏ عالئم ترک معموال 6تا 8ساعت پس از آخرین نوبت مصرف ظاهر می شود و تا حدود 10روز باقی می ماند نظیر: ‏ دردهای استخوانی و عضالنی دل پیچه و اسهال آبریزش از چشم و بینی بی خوابی بیقراری عصبانیت خمیازه های فراوان ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 53 مواد افیونی را می­توان به صورت تدخینی ،تزریِق عضالنی یا وریدی، خوراکی ،زیرزبانی یا به صورت شیاف مقعدی استفاده نمود. تزریق منجر به ورود ناگهانی ماده و شروع سریع اثرات ماده افی11ونی می­شود .این حالت با خطر باال بیش­مصرفی (ُاوردوز) کش11111111نده یا غیرکشنده همراه است .عالوه بر این تزریق مواد افیونی در کشور ما ش111ایع­ترین راه انتق111ال عفونت­هایی همچ111ون اچ­آی­وی و هپاتیت سی بوده و یک معضل بهداشتی مهم محسوب می­شود. 54 خارش ،تهوع و استفراغ خواب­آلودگی ،یبوست ،خرابی دندان دوره­های قاعدگی نامنظم دشواری در تمرکز و به یاد آوردن چیزها افسردگی ،کاهش میل جنسی ،ناتوانی جنسی مشکالت مالی و درگیری با قانون دشواری­های ارتباطی مشکل در حفظ شغل و زندگی خانودگی تحمل و وابستگی ،عالیم محرومیت عفونت­های منتقله از راه خون مثل اچ­آی­وی و هپاتیت سی بیش­مصرف و مرگ ناشی از نارسایی تنفسی 55 مواد محرک 56 شایع­ترین ماده محرک مورد مصرف در کشور ما مت­آمفتامین با نام خیابانی شیشه است. ‏مصرف مواد محرک دیگر نظیر قرص اکستیسی و کوکائین با شیوع کمتری دیده می­شود. ‏این دسته از مواد اثرات محرک روانی بر دستگاه اعصاب مرکزی داشته و مصرف آن­ها می­تواند منجر به طیف وسیعی از مشکالت سالمت جسمی و روانی شود. ‏شواهد فزاینده­ای وجود دارد که مصرف محرک­های آمفتامینی به سلول­های مغز آسیب می­رسانند .به عالوه ،مصرف طوالنی مدت دوز باالی آمفتامین یک عامل خطر برای سوءتغذیه است که آن نیز می­- تواند منجر به آسیب دایمی به سلول­های مغز شود. 57 بر خالف این باور غلط نزد برخی مصرف­کنندگان ،مصرف مواد محرک نیز همچون مواد افیونی اعتیادآور است به این معنا که مصرف آن بعد از مدتی منجر به اجبار به مصرف می­گردد و فرد علی­رغم مواجهه با مشکالت جسمی ،روان­پزشکی ،خانوادگی و اجتماعی ناشی از مصرف نمی­تواند مصرف خود را قطع کند. ‏یکی از بارزترین عوارض ناشی از مصرف مواد محرک حاالت جنون (سایکوز) القائشده ناشی از مصرف است که خود را با عالئم مثبت جنون مثل هذیان و توهم نشان می­دهد. 58 مصرف مواد محرک با خطر افزایش یافته رفتارهای پرخطر جنسی همراه است به طوری که احتمال ابتالء به عفونت­های منتقله از راه جنسی همچون سوزاک ،سیفلیس و اچ­آی­وی را چندین برابر افزایش می­دهد. ‏مصرف محرک­های آمفتامینی همچنین با شیوع باالی مشکالت اجتماعی شامل مشکالت ارتباطی ،مشکالت مالی ،مشکالت مرتبط با کار و تحصیل همراه است .نوسان­های خلقی همچنین با مصرف مستمر محرک­- های آمفتامینی همراه است و برخی مصرف­کنندگان بدتر شدن مشکالت سالمت روان مثل افسردگی و تحریک­پذیری را در طول زمان گزارش می­- کنند. 59 دشواری خواب ،از دست دادن اشتها و کاهش وزن کم آبی شدید بدن ،کاهش مقاومت به عفونت قفل شدگی فک ،سردرد ،درد عضالنی نوسانات خلقی -اضطراب ،افسردگی ،بی­قراری ،شیدایی ،هول ،بدبینی لرزش ،ضربان نامنظم قلب ،تنگی نفس دشواری در تمرکز و به خاطر آوردن چیزها رفتاری تهاجمی و خشن ،کودک­آزاری ،همسرآزاری رفتارهای پرخطر جنسی ،عفونت­های منتقله از راه جنسی جنون بعد از مصرف مکرر دوزهای باال آسیب دایمی به سلول­های مغز خون­ریزی مغزی ،مرگ ناگهانی ناشی از مشکالت قلبی ،عروقی 60 الکل ‏مصرف الکل یک عامل خطرزا برای طیف وسیعی از مشکالت سالمتی بوده و یک علت اصلی بیماریُ ،افت کیفیت زندگی و مرگ زودرس است. ‏مصرف الکلی خطر ابتالء به مجموعه­ای از بیماری­ها است. ‏مصرف الکل همچنین یک عامل مهم برای تصادفات و سوانح در سطح جهانی محسوب می­گردد. ‏مصرف الکل با هر سطحی با بروز مشکالت خانوادگی و اجتماعی همراه است و شامل قطع روابط با خانواده و دوستان و دشواری در حفظ تحصیل و کار می­شود. ‏مصرف الکل در بارداری خطر ناهنجاری­های مادرزادی، مشکالت یادگیری و رفتاری و نقص تکامل مغزی مرتبط است. 61 مصرف الکل­های آلوده به متانول عوارض و پیامدهای شدید سالمتی نظیر نابینایی ،نارسایی کلیه و مرگ به دنبال دارد .این موضوع اهمیت پرهیز از مصرف الکل در هر سطحی را مطرح می­نماید. ‏در صورت بروز وابستگی فیزیولوژیک متعاقب مصرف مستمر الکل فرد در سطح قطع مصرف دچار عالئم و نشانه­های محرومیت می­شود .عالیم محرومیت از الکل شامل لرزش ،تعریق ،اضطراب ،تهوع ،استفراغ و اسهال ،بی­خوابی، سردرد ،فشار خون باال ،توهم و تشنج می­شوند. ‏در برخی افراد محرومیت از الکل با عوارض شدید همچون تشنج و بروز حالت سرسام (دلیریوم) خاصی همراه است که به آن دلیریوم ترمنس گفته می­- شود .به دلیل این عوارض شدید محرومیت از الکل می­تواند کشنده باشد. 62 سردرد و کسالت صبح روز بعد ،رفتار تهاجمی و خشن ،تصادفات و آسیب کاهش عملکرد جنسی ،پیری زودرس مشکالت گوارشی ،زخم معده ،ورم لوزالمعده ،فشار خون باال اضطراب و افسردگی ،دشواری­های ارتباطی ،مشکالت مالی و شغلی مشکالت خانوادگی ،اجتماعی و قانونی دشواری در به خاطر آوردن چیزها و حل مسائل ناهنجاری و آسیب مغزی در کودکان متولدشده از زنان باردار سکته ،آسیب دایمی مغز ،آسیب عصب و عضله سیروز کبدی و التهاب لوزالمعده (پانکراتیت) نابینایی ،نارسایی کلیه و مرگ در اثر مصرف الکل آلوده به متانول سرطان­ دهان ،گلو و سینه ،خودکشی 63 تزریق تزریق مواد خطرناک­ترین طریقه مصرف مواد به حساب می­آید. آسیب­های ناشی از تزریق مواد شامل موارد زیر است: ‏ ‏ ‏ 64 تزریق مواد ،خطر وابستگی را افزایش می­دهد .تزریق هروئین با خطر افزایش یافت___ه بیش­مصرفی (ُاوردوز) همراه اس__ت .ب__رخی مصرف­کنندگان م__واد شیش__ه ،آن را ب__ه صورت تزریقی استفاده می­کنند .تزریق مواد محرک خطر جنون (سایکوز) ناش__ی از آن­ را به صورت قابل مالحظه­ای باال می­برد. تزریق مواد به پوست و رگ­ها آسیب می­رساند .تزریق مواد باعث ایجاد زخم ،خ__ون­- مردگی ،التهاب و آبسه در محل تزریق می­گردد .تزریق در گردن ممکن اس__ت منج__ر به سکته مغزی شود. اشتراک وسایل تزریق (سرنگ ،سرسوزن ،مالقه ،فیلتر و ) ...باعث انتقال عفونت­های منتقله از راه خون مثل اچ­آی­وی ،هپاتیت بی و سی می­شود. نحوه شناسایی افراد درگیر در مراقبت اولیه ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 65 شناسایی موارد احتمالی در معرض ابتالء و مبتالء ب___ه اختالالت مصرف مواد توسط کارشناس سالمت روان و رفت__ار ب__ه چن__د روش ممکن اس__ت اتفاق بیفتد .این روش­ها عبارتند از: غربال­گری اولیه/تکمیلی درگیری با مصرف الکل ،سیگار و مواد مراجعه فرد با تظاهرات مرتبط با مصرف مواد درخواست کمک از طرف خانواده درخواست کمک از طرف خود فرد  ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 66 غربال­گری مؤثرترین روش برای شناسایی ب___ه موق___ع افراد در معرض خطر ناش___ی از مشکالت مصرف مواد ،به شمار می­رود .کارشناس مراقب سالمت خانواده پس از انجام غربال­گری اولیه درگیری با سیگار ،الکل و م__واد ،در ص__ورتی ک__ه پاسخ ب__ه س__وال 1ب مراجع نیز مثبت باشد ،موارد زیر را ملحوظ نمایید: به او اطمینان دهید که علت مراجع وی کامال محرمانه خواهد ماند. با او بدون حضور دیگران صحبت کنید و همه اصول مربوط به حقوق بیمار را در ارتباط با وی رعایت کنید. فرصت بیان نگرانی ها و احساسات را به فرد بدهید. با استفاده از مطالب ارایه شده در این فصل در خصوص عوارض مصرف سیگار ،الکل و مواد وی را آگاه نمایید. او را به مراجعه به پزشک /کارشناس سالمت روان تشویق کنید.  غربال­گری اولیه درگیری با مصرف الکل ،سیگار و مواد در صورتی که با رعایت مهارت­های پایه مشاوره ،حریم خصوصی و رازداری انجام ش___ود، می­تواند افراد مصرف­کننده اخیر را به تفکیک نوع ماده شناسایی کن____د .این غربال­گری باید در فراخوان­های دوره­ای (هر پنج سال) و در افرادی مبتالء ب__ه مش__کالت س__المت روان و ب__رخی از مش__کالت اجتماعی ب__ه ص__ورت موردی انجام گردد. ‏ در ص__ورت مثبت ش__دن غربال­گری اولی__ه مراج__ع بای__د ب__رای غربال­گری تکمیلی به کارشناس سالمت روان ارجاع گردد. 67  در مواردی اعضای خانواده به مرکز سالمت شهری مراجعه نموده و برای درمان ی___ک عضو خانواده مبتالء که از مراجعه درمانی امتناع می­نماید ،درخواست کمک می­نماید. ‏ مشاوره­های اختصاصی برای اعض__ای خ__انواده می­توان__د در راغب­سازی فرد مبتالء ب__ه مراجعه مؤثر واقع گردد. ‏ در این گونه موارد کارشناس مراقب سالمت خانواده باید فرم غربال­گری اولیه درگ__یری با مصرف الکل ،سیکار یا مواد را برای فرد تکمیل یا به روز نماید و در فرم مربوطه قید نماید که منبع شرح حال اعضای خانواده بوده­اند. ‏ اعضای خانواده باید برای ارزیابی بیش__تر ب__ه کارش__ناس س__المت روان مرکز ارجاع گردند .متناسب با نت__ایج ارزیابی ،کارش__ناس س__المت روان مرکز ،م__داخالتی را ارائ__ه خواهد داد و یا اعضای خانواده را به پزشک ارجاع خواهد نمود. 68 درخواست کمک از طرف خود فرد در صورتی که فردی برای ترک سیگار ،الکل یا مواد به مرکز مراجعه نماید ،کارشناس مراقب سالمت خ__انواده باید پس از تکمیل یا به­روزرسانی فرم غربال­گری اولی__ه او را بر اساس نتیجه و فلوچارت ارئ___ه خ___دمت ارجاع نماید. 69 منطق غربالگری و مداخله مختصر مشکالت مصرف مواد در جهان گسترده است. مشکالت مصرف مواد با ناتوانی و مرگ و میر قابل توجه همراه است. شناسایی زودرس و مداخله می تواند به کاهش مشکالت مصرف مواد کمک نماید. 70 ما نمی پرسیم و نمی دانیم چه باید کرد در یک مطالعه فقدان آموزش درباره نح11111وه غربال گری و دادن توصیه یکی از اصلی ترین دالیل درمان گران برای عدم غربال گری معمول برای سوءمصرف مواد بود. برخی دالیل دشواری شناسایی مصرف الکل و مواد عبارتن11د از: نداشتن مهارت درباره نحوه ارزیابی احساس خجالت نداشتن مهارت برای برخورد با مشکل در صورت یافتن آن انکار یا عدم همکاری فرد 71 ‏Edwards, Marshall and Cook, 1997 غربالگری چیست؟ دامنه ای از رویه ها و تکنیک های ارزیابی یک ارزیابی اولیه که نشان می دهد آیا احتمال دارد وضعیتی که مورد جستجو است وجود داشته باشد رویه غربالگری شامل یک واقعه منفرد است. ‏Source: SAMHSA, 1994 72 فواید غربالگری فرصتی برای آموزش و مداخله مختصر تامین کننده خدمات را از خطرات تداخالت دارویی یا سایر جنبه های درمان آگاه می سازد در افرادی که مصرف مواد دارند ،اما مصرف آنها به حد وابستگی نرسیده است ،غربالگری اثرات اثبات شده در کاهش رفتارهای پرخطر دارد ‏Source: NCETA, 2004 73 چرا در مراقبت اولیه غربالگری نماییم؟ تامین کنندگان خ دمات اولی ه معم وًال اولین نقط ه تماس با نظ ام سالمت است. پژوهش ها از تاثیر غربالگری و مداخله مختصر در جایگاه های مراقبت اولیه حمایت می نماید. بیماران انتظار دارند کارکنان مراقبت اولیه: توصیه هایی درباره سبک زندگی تامین نمایند. از آن ها درباره مصرف مواد و الکل سئوال نمایند. ‏Source: WHO, 2003, & NCETA, 2004 74 برخی از مشکالت شایع سالمتی دیده شده در مراقبت اولی11ه می تواند مرتبط با مصرف مواد بوده یا با مصرف مواد بدتر شود. غربالگری مصرف مواد اطالعات مهمی برای تش11خیص و درمان مشکالت سالمتی مراجعان در اختیار کارکنان مراقبت اولیه قرار می دهد. 75 آزمون غربالگری درگیری در مصرف الکل، سیگار و سایر مواد ()ASSIST تدوین شده توسط سازمان جهانی بهداشت 8 پرسش درباره الکل ،تنباکو و مواد غیرقانونی (شامل مصرف تزریقی مواد) اطالعاتی درباره مصرف خطرناک ،زیان بار یا وابستگی می دهد (شامل مصرف تزریقی مواد) تدوین شده برای جایگاه مراقبت های اولیه فقط مصاحبه مطالعه بین فرهنگی در 8کشور ‏Source: WHO, 2003 76 نکاتی برای غربالگری از یک رویکرد انگیزشی و به دور از داوری استفاده نمایید. از زبان انگ زننده اجتناب نمایید. پرسش های غربال گری را در بستری از ارزیابی وسیع تر از وضعیت سالمتی قرار دهید. 77 تقویت دقت خودگزارشی خودگزارشی دقیق تر خواهد بود ،وقتی بیماران ... اطمینان مراجعان از نظر رازداری جلب شود. در جایگاهی مصاحبه می شوند که صداقت در گزارش دهی را تشویق می نماید. با پرسش هایی روشن و عینی مورد ارزیابی قرار می گیرند. درباره علت پرسیدن پرسش ها توضیح داده شود. مرتبط با غربالگری خدماتی در دسترس باشد. ‏Source: Babor 1990, 2000 78 غربالگری اولیه درگیری با مصرف سیگار ،الکل و مواد 79 آزمون غربالگری درگیری در مصرف سیگار ،الکل و سایر مواد ()ASSIST ‏ASSIST پرسشنامه غربالگری مختصر تدوین شده برای مراقبت اولیه تمام مواد شامل تنباکو ،الکل و سایر مواد را در بر می گیرد. به درمانگران برای شناسایی بیمارانی که مصرف در حد خطر متوس11ط یا باال به مواد دارند کمک می نماید. در غربال گری اولیه صرفًا تجربه مصرف مواد در طول عمر و سه ماه اخیر پرسیده می شود. 80 ASSIST یادگیری استفاده از ابزار غربالگری ‏ASSIST 81 معرفی)ASSIST (1 ‏ رویکردی غیرمواجهه ای به کار بگیرید ‏ مقصود از غربالگری را توصیف نمایید ‏ بر دوره زمانی تاکید نمایید: « بسیاری از مواد و داروها می توانند سالمت شما را متاثر سازند .ب11رای من مهم است که اطالعات دقیقی مصرف مواد گوناگون توسط شما داشته باشم تا بتوانم به شما کمک کنم». « پرسش های زیر درباره تجربه شما در مصرف الکل ،محصوالت تنباکو و سایر مواد در طول عمر و در 3ماه گذشته است». ‏Source: McGree, 2005 82 معرفی )ASSIST (2 توضیح دهید که چه موادی را ثبت می کنید. « برخی از داروهای فهرست شده ممکن اس11ت توس11ط پزش11ک تج11ویز ش1ده باشد .در این مصاحبه ما داروهای تجویزش11ده توس11ط پزش11ک را ثبت نمی کنیم .گرچه اگر شما این داروها را ب11ه دالیلی ج11ز آن چ11یزی ک11ه ب11رای آن تجویز شده است ،یا به دفعات بیشتر یا با دوز بیشتر مصرف می کنید ب11ه من اطالع دهید». بر رازداری تاکید نمایید « ما عالقمند هستیم که از مصرف مواد گوناگون توسط شما با خبر شویم ،اما اطمینان داشته باشید که اطالعاتی که ش11ما ب11ه ما می دهی11د ک11امًال محرمان11ه خواهد بود». ‏Source: McGree, 2005 83 کارت پاسخ (فهرست مواد) پرسش 1الف :مصرف در طول عمر ‏ پرسش یک-الف -در طول زندگی خود ،تاکنون کدام یک از مواد زیر را امتحان کرده اید؟ (فقط مصرف غیرطبی) ‏ ‏ ‏ ‏ خیر()0 بله ()3 درباره تمام مواد سئوال فرمایید هر گونه مصرفی را ثبت نمایید (حتی اگر فقط یک بار آزمایش کرده باشد) بررسی کنید :حتی در یک مهمانی هم نبوده؟ اگر پاسخ به تمام مواد «خیر» است ،مصاحبه را تمام کنید. ‏Source: Humeniuk, 2005 85 پرسش 1ب :مصرف اخیر ‏ ‏ مصرف در 3ماه قبل پرسش یک-ب -در طول 3ماه گذشته ،کدام یک از مواد زیر را استفاده کرده اید؟ (فقط مصرف غیرطبی) ‏ ‏ 86 بله خیر 87 - - 88 در صورت پاسخ مثبت ب11ه هر ی11ک از گروه­های م11واد در پرسش 1الف ،پرسش 1ب را بپرسید. در صورت پاسخ مثبت به هر یک از موارد ،از مراجع تش11کر نموده و او را برای غربال­گری تکمیلی به کارش11ناس س11المت روان یا پزشک مرکز ارجاع دهید. در صورت پاسخ منفی به تمام موارد ،از مراجع تشکر نم11وده و بازخورد متناسب ارایه دهید. دستیابی به پاسخ­ها صحیح در غربال­گری اولی111ه درگ111یری با مصرف الکل ،سیگار و مواد نیاز به زمان و ایجاد ارتباط مؤثر و اعتماد بین جمعیت تحت پوشش و کارشناس مراقب سالمت دارد. هدف اولیه در شروع غربال­گری اولیه درگیری با مصرف الکل ،سیگار و مواد دستیابی به پاسخ­های صحیح و دقیق نب11وده ،بلک11ه انتق11ال این پیام به مراجعان است ک11ه مصرف م11واد پیام11دهای منفی ج11دی ب11ر سالمت آنها داشته و نظام مراقبت­های بهداشتی نسبت ب11ه آن حّس اس بوده و آمادگی دارد در این ارتباط به ایشان کمک نماید. 89 !با تشکر از توجه و حوصله شما

62,000 تومان