صفحه 1:
اختپار و تفویض اختپار در مديريت
ارائه دهنده :
دكتر ملكي
صفحه 2:
صفحه 3:
Lal 55). ۳ ۳
در سطوح مدیژایت
صفحه 4:
قدرت ۳ برای هدایت فعالیت ها و 1-2 ۳
و 5
حق صدور دستور و طلب اطاعت از آن
صفحه 5:
تاثير از استدلهای aon) valk!
صفحه 6:
تمولاز تخلیل ماکس وبر FEN eS
و تفاوتهای بین قدرت اختیار و تر غیب .
صفحه 7:
—
اي ناشي از قوانین و دج Eas =
" استفاده يا عدم استفاده عملي از قدرت a
:.." قدرت ححه مقام رسمي
0005
رس
صفحه 8:
* عدم استفاده مناسب از قدرت مقام
ول ل كات
9 | 50 5
9 a ee Se oa TO) eee BSE)
صفحه 9:
0- قدرت مبتنی برپاذاش 3۳۳
Jes رت بر SS)
صفحه 10:
۳5 20
1 Cy 1 0
: اختیار سنتی -.
۳ TOES
Beto ee
صفحه 11:
* دیدگاه کلاسیک
و ۱
صفحه 12:
تمودار : دیدگاههای کلاسیک و دیدگاه مبتني بر پذیرش
ظبق قانوتاسانبی
ge Sal مالكليت و الذاره.يا
كنترل واحد تجارى را دارند
1
|| مديريت دستررات را
صادر میکند
۳
دستورات اطاعت
Bite
دیدگاه کلاسیک
دیدگاه مبتنی بر «پذیرش+
صفحه 13:
نمودار : دامنه قابل قبول اختیارات از نظر بارنارد
قرار كرفتن در آستانة
اختيارات (قدرت) رسمی
۱
غيرقابل قبول _ | قابل قبول
یک شخض:
درک نظم يا ترتيت
ه درک هدفهای سازمانی
صفحه 14:
0
)- سازمان هر جه بزركتر و كسترده تر باشد تفويض اختيار بيشتر
اا 0
ne eed) 9۱
<)- مشخص بودن دامنه,اختيار و,مسئوليت ناشى از آن
,مسئولیت
RE eee re
ت۱۲
صفحه 15:
* ايجاد فرصت بيشتر براى مديران
و0
اتخاذ تصیمیم بهترد ۱
ف مشارکت زير دستان » مسئولیت
يذيرى ۱
| 5 0
يت
* اتخاد تصمیمات بجا و ی موق و
جلوكيرى از اتلاقكء وقت
صفحه 16:
ی(
1 سا كد سح
Ban 0
ا ا ا ۱9
ESS ower ene SB Ets
ملاحظات cote رت مانه نگهداشتن مسائل)
00 0-5
اا م 2 cr, رپ او
صفحه 17:
ip 1 د 25
adi 4 alae) عدم -©
0- عدم آگاهی از وظایف محوله
fee Wren eye ee, Ace coger
li ea aR
صفحه 18:
ش اختیارات موافق Bue: شخصی
ean 2 اطلاعات لازم
٠» تهيه كزارش براى مافوق
ترافق دز کضواش کار های که اد تقویض ۰ افزایش دانش و مسئولیت در زمینه مسئولیت
صفحه 19:
<< reais
سس
= د es
» احا
0- نيمه متمركز
9 متناسب (با وکالتی)
9- تفويض اختيان----
=
صفحه 20:
595 ل ده 7 perenne ——
0 بخشی که مسئولیت را اعمال میتعاید از نظر قانونی از
وزرات خانه مركزى جدا است.
بخش راساً عمل می نماید.
در 0 2
صفحه 21:
در مديريت
اختيار در
تفويض اختيار
اختيار وو تفويض
اختيار
مديريت
ارائه دهنده :
دکتر ملکي
مقدمه :
تعريف اختيار
– اختيــار و مسئــوليت
– روابط سلسله مراتبي
در سطوح مديريت
اختیار از دیدگاههای مختلف :
سایمون :
قدرت تصمیم گیری برای هدایت فعالیت ها و اعمال دیگران
هنری فایول :
حق صدور دستور و طلب اطاعت از آن
تیلور:
تخصص تنها منبع اختیار
چستر بارنارد :
پذیرش زیردستان
:
ماکس وبر
اطاعت بال شرط و ارادی افراد از مافوق
(تحليل کالسيک اختيار)
نفوذ و تاثیر بر رفتار در سازمان :
قدرت :
توانایی وادار کردن دیگری به انجام کاری
(اطالعت غیر ارادی)
اختیار :
پذیرش ارادی دستورات
ترغیب :
تاثیر از استدلهای اشخاص دیگر
نمودار :تحليل ماکس وبر درباره روابط
و تفاوتهای بين قدرت ،اختيار و ترغيب :
تمايز قدرت و اختيار از ديدگاه ديگر :
توانايي ناشي از قوانين و مقررات یا شرـح وظايف ومدير
استفاده يا عدم استفاده عملي از قدرت
مقام رسمي
قدرت
رـهبری
اختيارـ
مشکالت مدیریتی درخصـوص قدرت و اختیار:
عدم قدرـت متناسب با مقام
عدم استفاده مناسب از قدرـت مقام
واجد اختيار ولي فاقد دانش و معلومات
واجد قدرت و ناتوان در بسيج عمومي و عدم آشنايي با کارکنان
منابع قدرت از دیدگاه
(فرنج ( )Frenchو راون ()Rovon
-1قدرت مبتنی برپاداش
-2قدرت مبتنی بر زور
-3قدرت قانونی (اختیار رسمی)
-4قدرت مبتنی بر تخصص
-5قدرت مرجع
انواع اختیاراز دیدگاه وبر:
-1اختیار فرمند :
که منشاء آن کاریزما یا فرـمندی و جاذبه شخصی است.
-2اختیار سنتی :
که بر رـسوم و سنتی فرـهنگی و ارزشهای اجتماعی مبتنی است.
-3اختیار قانونی :
که منشاء آن قوانین و مقررات عقالنی است که برـ نظم اجتماعی
وضع می شوند.
مبنای اختیارات رسمی :
دیدگاه کالسیک
دیدگاه مبتنی برپذیرش
نمودار :ديدگاههای کالسيک و ديدگاه مبتني بر پذيرش
نمودار :دامنه قابل قبول اختيارات از نظر بارنارد
تفویض اختیار :
تعريف
اصول و شرایط تفویض اختیار :
-1سازمان هر چه بزرگتر و گسترده تر باشد تفویض اختیار بیشتر
-2عدم تفویض کل اختیارات (اختیارات اجرائی)
-3مسئولیت غیرقابل تفویض
-4مشخص بودن دامنه اختیار و مسئولیت ناشی از آن
-5تعادل و تناسب در اختیار و مسئولیت تفویض شده
-6قابل فسخ بودن تفویض اختیار
-7عدم تفویض اختیاری که فرد خود ندارد
-8اصل استثناء
مزايای تفويض اختيار:
ايجاد فرصت بيشتر برای مديران
استفاده از نيروهای تخصصي و
اتخاذ تصيميم بهترـ
مشارکت زير دستان ،مسئوليت
پــذيری ،خــالقيت ،نـــوآورـی
اعتماد به نفس کارـکنان
اتخاد تصميمات بجا و به موقع و
جلوگيرـی از اتالفـ وقت
علل عدم تفویض اختیار توسط مدیران :
-1بی اطالعی از نحوه صحیح
-2احساس تزلزل مقام و پست سازمانی (آشکار شدن لیاقت و شایستگی
دیگران)
-3عدم اعتماد به زیردستان
-4ارزش اجتماعی و سنت فرهنگی
-5مالحظات سیاسی (محرمانه نگهداشتن مسائل)
-6دوست داشتن بعضی از کارها
-7ترس از تحریص زیردستان برای تقاضای حقوق و ...
-8جوابگو بودن به امور زیردستان (ترس از بازخواست)
علل عدم قبول اختیار از طرف مرئوسان:
-1فرار از مسئولیت
-2عدم اعتماد به نفس
-3عدم آگاهی از وظایفـ محوله
-4عدم امکانات و منابع مالی و انسانی
-5نبود ضوابط صحیح ارزشیابی
-6عدم آگاهی ازـ هدفهای سازمان و مزایای تفویض اختیار
رهنمودهایی برای تفویض اختیار به
شیوه ای اثر بخش:
• برای مدیران:
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
درک درست تفويض اختيار
مشخص نمودن هدفها و مقاصد
سنجش قابليتها و توانائيهای زير دستان
تفاهم
ارتباطات روشن و موثر
توافق در خصوص کارهای که نبايد تفويض
شود
تامين منابع کافي
عالقه مندی
ارزشيابي نتايج
دادن آزادی عمل و فرصت برای آموزش
جلب اعتماد
قبل تفاوت بين افراد
حمايت از زير دستان
• برای زیردستان :
•
•
•
•
•
اطمينان از عملي و تحقق پذير بودن اختيار
پذيرش اختيارات موافق هدفهای شخصي
داشتن اطالعات الزم
تهيه گزارش برای مافوق
افزايش دانش و مسئوليت در زمينه مسئوليت
دیدگاههای قانونی تمرکز زدایی در
آموزش و پرورش:
-1نیمه متمرکز
-2تمرکز زدایی متناسب (یا وکالتی)
-3تفویض اختیار
تفویض اختیار 4مشخصه دارد :
-1بخشی که مسئولیت را اعمال می نماید از نظر قانونی از
وزرات خانه مرکزی جدا است.
-2بخش راسا ً عمل می نماید.
-3فقط آن مقدار اختیارـی را که قانونا ً به آن داده شده است
اعمال می نماید.
-4فقط می تواند در محدوده جغرافیایی که قانون برایش تعیین
کرده است عمل نماید.