ارتباطات سازمانی و خروج از مدیریت قارچی

صفحه 1:
ار تباطات ‎jas‏ ماني وخروج از مدبریت قارچي وه توت اط استاد: موسي رحيمي کارشناس ارشد مدیریت بازرگاني دانشگاه علوم پزشكي شیراز بهار 69 

صفحه 2:
فهرست مطالب تعريف ارتباطات فرايند ارتباطات ‎BEI phir ale‏ 0000 ° انواع الكوهاي ارتباطي ‎Lal gla‏ در. الكوهاي اريتباطي ارتباطات دن مکالب مخالق نقش ارتباطات چرخه حياتي يك رابطه اروشهاي بهبود اريتباطات مهارت هاي لازم براي بر قراري اريتباط. ارتباطات اثربخش در شركتهاي بيشريو در مرحلة عمل حقايق مربوط به اريتباط و مفاهمه خروج از مديريت قارجي ° 90000000 ° نتیجه گيري ‎ae‏ ° eq ‏اقم‎ ‏م0‎ ‎0 ‎0 ‎۵ ‎6 ‏مه‎ 68 

صفحه 3:
مقدمه ماهیت اجتماعي بودن زندگي انسان و تبدیل اقتصادها و جوامع صنعتي به اقتصاد خدماتي بر پایه دانش و اطلاعات نیاز انسان را به ارتباطات افزایش داده است چگونگي و نوع ارتباطات تحت تاثیر شیوه زندگي و فرهنگ هر جامع قرار مي گیرد. سازمان به عنوان يك نهاد اجتماعي نیازمند ارتباطات است مدیران دریافته اند که ارتباطات موثربا کارکنان و درك انگیزه هاي ارتباطي آنان در توفیق مدیران در دستيابي به اهداف طراحي شدة سازمان عامل موثري است ارتباطات موثر را قلب مديريت مي دانند ارتباطات موْثر»هدف به حساب نمي آید بلکه بايد وسيله اي براي کسب هدف تلقي شود ارتباطات ذاتي نیست بلکه اكتسابي است.) 

صفحه 4:
تعریف ارتباطات سازماني تعریف ارتباطات سازماني نیازمند تعریف »سازمان وارتباطات« است سازمان با مجموعه اي اجتماعي (از گروه و يا مردم) سروکار دارد که در آن. فعالیت ها به منظور تحقق اهداف اعم از فردي و جمعي هماهنگ مي شود. 6 تعریف ارتباطات : به فرا اطلاعات و انتقال معاني به گونه اي که هست. گیرنده همان را دریافت کند» ارتباطات گفته مي شود؛ به تعبیر دیگر ارتباط همان انتقال معاني و مفهوم مورد نظرء از فرستنده به كيرنده است.( تعریف ار تباطات: انتقال و تبادل اطلاعات» معاني و مفاهیم و احساسها بین افراد در سازمان با واسطه یا بلاواسطه .) اصول ار تباطات عبارت از کلیه حركات و تكنيك هايي كه مديران بايد در استقرار يك سيستم ارتباطي سالم و مؤثر براي اداره امور سازماني و رسيدن به كارايي مطلوب به كار ‎OAS‏ 

صفحه 5:
فرایند ارتباطات نمودار زیر فرایند ارتباطات را نشان مي دهد 

صفحه 6:
عناصر ارتباطي نمودار فوق عبارتند از : 0- فرستنده :كسي که مقصود یا مفهوم ذهني پیام خود را براي گیرنده ارسال مي کند. ©- رمز بيام : بيام از شكل يك مفهوم و فکرء به علائم قابل ارسال تبدیل- مي شود. 2- بيام : حاوي خبرء نكته ياموضوعي است كه بايد به كيرنده منتقل شود. <4- مجاري بيام : وسيله و طريقه انتقال بيام را مجاري بيام كويند.(مانند هوا نزاق انتقال كلام » كاغة جهت ارسال نامه امواجالکترو مغناطیس در انعکاس تصویر) دریافت کننده پیام : دریافت کننده پيام شخصي است که پیام فرستنده را درك مي کند اگر پيام به دريافت كننده نرسد ارتباط واقع نمي شود. ©- كشف رمز بيام : فرايندي است كه دريافت كننده بر اساس آن بيام را به 

صفحه 7:
عناصر ارتباطي نمودار فوق عبارتند از : اطلاعات مورد نظر فرستنده تفسیر مي نماید کشف رمز پیام بر اساس تجربة گذشته دریافت کننده » تفسیر فرد از سمبلها (علائم)» انتظارات و مقاصد دو طرف ( فرستنده و گیرنده ) از پیام است. 2 اختلال یا پارازیت : هرگونه مانعي که باعث عدم ارسال پیام یا عدم درك بيام شود اختلال گفته مي شوند. این موانع مي تواند فني»تجهيزاتي و ادراكي باشد. ©- بازخورد : پاسخ گیرنده به منبع پیام را بازخورد گویند.3) 

صفحه 8:
موانع بر قراري ارتباط )- موانع فني : به طور كلي به معني مناسب نبودن تجهیزات» کانال وابزار- هاي ارسال پیام در فرایند ارتباطات است . 2 موانع ادراكي : ادراکات افراد باهم تضاد دارده در اين صورت ارتباط برقرار نمي شود. (- موانع زباني یا موانع معاني : زماني که يكي از طرفین زبان یا واژه اي را ندارد؛ ارتباط برقرار نمي شود. - حرکات غیر كلامي : مقصود زبان ایما و اشاره در فرایند ارتباطي است که چنانچه درست به کار گرفته نشود و متتاسب با محتواي پیام نباشد . برقر- ار نمي شود. (- استفاده نکردن از ابزارهاي مناسب ارسال پیام : مثلاً به جاي استفاده از تلفن » از سیستم مکتوب استفاده کنیم . 

صفحه 9:
موانع بر قراري ارتباط ©- وجود پارازیت : علاوه بر پیام اصلي » سیستم ارتباطي پیام هاي ديگري ارسال کند که گيرنده نتواند آن پيام را خوب دریافت کند. 2 انگیزه : چنانچه طرف مقابل » فاقد انگیزه باشد؛ در این صورت احتمال بر قراري ارتباط کاهش مي یابد. 0- ارزيابي (منبع) فرستندة پیام : اگر گیرنده نسبت به فرستند؛ ‎aly‏ ارزيابي مناسبي نداشته باشد . ارتباط برقرار نمي شود. 0 موانع مربوط به ارزش هاي فرهنگي و اجتماعي : تفاوت بنيادين بين - ارزشها وهنجارها بین افرادباعث جلوگيري از برقراري ارتباط مي شود" 

صفحه 10:
انواع الگوهاي ارتباطي ۲ - ارتباطات يك طرفه 4 از حیث ارائة بازخورد ©- ارتباطات دو طرفه ۱ 4 ارتباطات عمودي - از حيث مسيري كه بيام لي مي كند ‎٠|‏ © ارتباطات افقي موصت رص مورت || عرسي goods: ) ‏محف } ©-0از حيث انتقال اطلاعات | وم ارتباطات متمرکز‎ ‏(در ارقباطات رسمي) مریت ۷ .| تاره‎ ‏ارتباطات زنجيره ال متعرکز‎ © | ‏ارتاطات ستاره ايأ‎ ‏ارتباطات دايره بي ]| الكوي ارتباطي‎ -© ‏ره انب طت همه جبه‎ ‏ارتباطات رشته أي‎ ‏©-ارتباطت انشمبي‎ byes ‏©-هاز حيث انتقال‎ | ‏©-ارتباطات خوشه لي‎ } 10 Berean) (ey at SALLE ‏(در‎ غيرمتمركز 

صفحه 11:
انواع ارتباطات از حیث ارانهبازخورد(عکس العمل) - ارتباطات يك طرفه (يك جانبه): اگر عکس العمل گیرنده نسبت به پیام - ابراز نشود آن را ارتباط يك جانبه ارتباطات دو طرفه (دو جانبه چنانچه محیط استقراربه گونه اي باشد که كيرند نده عکس العملها ونظرهاي خود را دربارة محتواي پیام به اطلاع فرستنده برساند به اين نوع ارتباط دو جانبه گویند.() ارتباط يك طرفه سریع تر است و دقت كمتري دارد» بازخورد ندارد. فرستنده مي تواند بيجده تر عمل کند و اشتباهات خود را مخفي کند و براي مواردي مناسب است که -- برنامه ريزي شده و تكراري است . ارتباط دو طرفه کندتر است » دقت بيشري دارد بازخورد دارد» امکان لصلاح دیگاه و نظریات» در تعامل متقابل وجود دارد. براي امور برنامه ريزي نشده و پیچیده و مواردي مناسب لست که غیر تكراري است وعموماً در- سطوح عالي سازمان» کاربرد بيشتري دارد. 11 

صفحه 12:
انواع الگوهاي ارتباطي از حیث مسیر انتقال پیام 0- ارتباطات عمودي : ارتباطات عمودي شامل ارتباطات از بالا به يايين و از پایین به بالا است. الف- ارتباط از بالا به پایین : ارتباطات متمايل به بايين از مديريت سطح بالا شروع و از طریق سطوح مدیریت به کارگران خط تولید و کارکنان منتهي مي شود. هدف از این نوع ارتباط ؛ راهنمايي » آگاه کردن » هدایت و شکل دادن و ارزيابي زیر- دستان است آنکه اعضاي سازمان با اطلاعات مناسب درباره اهداف وسياستهاي سازمان تجهیز مي شود. با تباط از پایین به بالازارتباط متمایل به بالاه عرضه اطلاعات به بالاترین سطح در سطوح پایین سازمان مطرح مي نماید. اين نوع لرتباط شامل گزارش پیشرفت بيشنهادلت؛ توضیحات؛ تقاضا براي كمك و س- تصمیم گيري است. 

صفحه 13:
0 ارتباطات أفقي : این نوع ارتباط معمولا بصورت الگوهاي جریان کار در يك سازمان بین اعضاي گروه كاري »اعضاي بخشهاي مختلف برقراراست که ازنظر رواني موجب افزایش روحیه در بین اعضاي سازمان مي گردد . منظور ارتباطات افقي آوردن كانالي براي هماهنگي و حل مسائل سازماني است از این طریق اعضاي سازمان موفق به برقراري ارتباط با همردیفان خود مي گردند.با این حال ارتباطات افقي محدويتهاني دارد . از جمله اثر تخريبي هميستگي گروهي بین همکاران» زماني که به این نوع هماهنگي نيازي نیست.ازمعایب دیگراین نوع ارتباط علایق مشترك افراد سازماني هم سطح؛ و بي توجهي آنان به مشکلات پیش آمده براي دیگر سطوح سازماني را مي توان ذکر کردکه اثر نامطلوبي بر سیستم کنترل و نظارت گذاشته و موقعیت کنترل کننده را متزلزل مي کند 

صفحه 14:
9- ارتباطات مورب در ارتباطات مورب پیام در دو سطح مختلف از سلسله مراتب سازماني و یا خارج از سلسله مراتب اداري مبادله مي شود اين نوع ارتباط به منظور هماهنگي؛ يكي کردن و جامعیت ارتباطات افقي است. مانند ارتباط بين صف و ستاد که چنین ماهيتي دارد.(10) 

صفحه 15:
انواع الگوهاي اريتباطي از حیث رسمي و غیر رسمي 0 شبکه هاي رسمي : کانالها و مجاري ارتباطات رسمي را نشان مي دهد و به هنكام ایجاد تشکیلات ء موضوع ارتباطات مدنظر طراح ساخت سازمان مي باشد. از اين رو الگوي ارتباطي ساخت رسمي همان است که در نمودار تشكيلائي هر سازمان مشخص گردیده است. 2 شبکه هاي غیر رسمي :ارتباطات غیر رسمي را ارتباطات درخت انگور نیز نامیده انده زیرا چون درخت مو به هر گوشه سر مي کشد و به طور نامنظم در هرجاي سازمان راه مي یابد.«1)1)» در ارتباطات غيررسمي مقامات سازمان و سلسه مراتب اداري را نادیده مي انگارد . رسا را دور مي زند و معمولابه گونه اي است که نيازهاي اجتماعي اعضاي گروه را تا مين مي كنند و امور را تسهیل مي نماید. «16)» 15 

صفحه 16:
انواع الگوهاي اريتباطي از حیث رسمي و غیر رسمي ارتباطات غيررسمي گاهي ممکن است آن قدر توسعه یابند که ارتباطات رسمي را در سازمان تحت الشعاع قرار دهند ارتباطات رسمي در خطوط غيررسمي ارتباطات محو مي شوند ارتباطات غيررسمي اگر با هدفهاي سازمان در تعارض باشند. در راه تحقق هدفهاي مذکور ایجاد اختلال کرده و باید ترتيبي اتخاذ نمود که ارتباطات مذکور قطع شوند. 463 

صفحه 17:
انواع الگوهاي ارتباطي از حیث انتقال اطلاعات(در ارتباطات رسمي) قاقد ساختار ارتباطي پایدار نامشخص خيلي خوب تسبتاخوب در حال شکل گيري 

صفحه 18:
6 شبكة رشته اي شبكة انشعابي ارتباطات غيررسمي به جهارنوع تقسيم ميشوند: نواع الكوهاي ارتباطي از حيث انتقال اطلاعات در ارتباطات غير رسمي شبكة خوشة اي شبكه رشته اي : عوامل انتقال اطلاعات در امتداد يك خط قرار مي كيرند و هر يك از عوامل ؛ به 18 

صفحه 19:
انواع الگوهاي ارتباطي از حیث انتقال اطلاعات ترتیب اطلاعات دريافتي ما قبل خود را به عامل مابعد خود انتقال مي دهد. دقت انتقال اطلاعات در اين نوع شبكه ها بسيار كم است. شبکه انشعايي : يكي از عوامل انتقال اطلاعات ¢ اطلاعات را به دست مي أورد و أنها رابين اعضا منتشر مي سازد. اين شبكه ها بويزه براي انتشار « اطلاعات مفيدي كه با كار افراد مرتبط انيستند» » به كار مي روند. شبكه تصادفي : عوامل انتقال دهنده به طور تصادفي اطلاعات را دريافت مي كنند و به همين ب منتشر مي سازند. اين شبكه هنكامي به كار مي روند كه اطلاعات ناجيز و كم اهميت باشند و مانعي در مسير راه انتشار أنها موجود نباشد. شبکه خوشه اي : هر عامل انتقال اطلاعات + عوامل ديگري را انتخاب مي كند و اطلاعات مورد نظر را به آنها مي دهد. آن عوامل جدید نیز به همین منوال اطلاعات خود را منتقل مي کنند. 

صفحه 20:
نقش هاي افراد در شبکه هاي ارتباطي ا.ستاره : فردي که بیشترین ارتباط را در شبکه دارد. مرابط : فردي که دو گروه با بیشتر را بدون تعلق به یکدیگر ؛ به هم مرتبط مي کند. © يل : فردي که به عنوان سنجاق اتصال یا تعلق داشتن » به دو یا چند گروه خدمت مي کند . “6 نگهبان : فردي که شبکه خود را با ببرون مرتبط مي سازد . 6 منفك شده : فردي که دیگر با شبکه مورد نظر ارتباطي ندارد. 46 

صفحه 21:
ارتباطات در مکاتب مختلف 0- ارتباطات در رویکرد کلاسيك : مکتب کلاسيك (رهیافت سنتي) که تحت عناوین ديگري نظیر اصول گرایان» ساختارگریان» وظیفه گریان و نظریه پردازان سنتي از آن یاد شده است. این نظریه پردازان بررسي کالبد وساخت رسمي تأکید مي کردند و سازمان غیر رسمي را نادیده مي گرفتند. ارائه اصول عام و جهان شمول که در تمامي شرایط زماني ومكاني صادق است. مورد تأکید اين نظریه پردازان بوده است. فرض اصلي این نظریه پردازان در مورد انسان؛ عقلايي» منطقي و اقتصادي بودن او است. نظریه پردازان كلاسيك بیشتر بر جنبه هاي فني سازمان تأکید مي کردند و جنبه هاي انساني در روابط افراد و به طور كلي فعل و اتفعلات دروني سازمان را نادیده مي گرفنند. 

صفحه 22:
ارتباطات در مکاتب مختلف معروفترین نظریه پردازان مکتب كلاسيك : ا تئوري بوروكراسي وبر تنوري مدیریت علمي تیلور اصول مدیریت فایول “4 اصول مدیریت گيوليك و اوريك هربرت سایمن 0 فرانك گیلبرت مکتب کلاسيك مدیون انقلاب صنعتي است و نظریه پردازان كلاسيك سازمان استعاره ماشین را به عنوان عامل هدایت کنندة اصلي در نظریه هایشان به 

صفحه 23:
ارتباطات در مکاتب مختلف کاربرده اند فرایند هاي ارتباطي در این سازمان هاي ماشین دار را باید از جنبه هايي از ارتباطات که شامل : 1 محتواي ارتباطات 0 جهت يابي جریانارتباطات 0- الگو یا مجراي ارتباطات 4 سبك ارتباطات؛ بررسي وظيفة عمودي از(بالا به ‎(Ga‏ ‏اغلب نوشتاري ~~ نکته: محتواي ارتباطي بر اساس تقسیم بندي فاراس مونگ و راسل در مجموعه هاي سازماني محتواي ارتباطات جهت گيري ارتباطات الگو یا مجراي ارتباطات سبك ارتباطات شامل : ارتباطات وظيفه مدار © ارتباطات ابداع مدار( ارتباطات به منظور بررسي نظرات نوين © 23 ارتباطات حمايت مدار ( ارتباطات مطابق مضامين اجتماعي كه از روابط انساني حمایت میکند) 

صفحه 24:
ارتباطات در مکاتب مختلف 0 ارتباطات در رویکرد روابط انساني :مکتب نئوكلاسيك که تحت عناوین ديگري نظیر روابط انساني ۰ رفتارگرایان و انسان گرایان از آن ها یاد شده است در این مکتب به تأمین نيازهاي انساني و توجه به نقش اجتماعي افراد در سازمان تأکید شده است . فرض آن ها در مورد انسان » احساسي » عاطفي و اجتماعي بودن وي است . اصلي ترین شعار این نظریه پردازان اين بود که يك گارگر خوشحال يك گارگر مولد و بهره وراست . ‎USE‏ گيري مکتب روابط انساني متأثر از مجموعه مطالعاتي بود که فردي به التون مایو در کارخانجات وسترن الكتريك در شهر هائورن انجام داد. ‏نظریه هاي جنبش روابط انساني: نظریه سلسله مراتب نيازهاي مازلو ‎ 

صفحه 25:
ارتباطات در مکاتب مختلف م نظریه انگیزش - بهداشت هرزبرزگ © نظریه 6و ۷ مك گریگور وظیفه اي و اجتماعي محتواي ارتباطات عمودي و افقي جهت ارتباطات اغلب چهره به چهره مجاري ارتباطات غير رسمي سب ارتباطات 

صفحه 26:
ارتباطات در مکاتب مختلف ارتباطات در رویکرد منابع انساني : متأثر از مباني رویکرد كلاسيك و به ویژه رویکرد روابط انساني نسبت به سازماندهي است نظریه پردازان منابع انساني این نکته را دریافتند که افراد در سازمان از احساس برخوردارند و باید به احساسات آنان توجه نمود. علاوه براین متوجه شدند که نيروي کار جزء جدايي ناپذیر و ضروري براي تحقق اهداف سازمان است. آنچه نظریه منابع انساني بر ترکیب فوق افزود ۰ تأکید بر مشارکت شناختي کارکنان به وسیله درك آراء و نظراتشان است . نظریه هاي اساسي رویکرد منابع انساني: 4 شبکه مدیریت بليك موتن © سیستم چهار گانه لیکرت نظریه 2 ویلیام اوشي 

صفحه 27:
ارتباطات در مکاتب مختلف وظیفه » اجتماع و نوآوري محتواي ارتباطات در همه جهات گروه محور جهت ارتباطات همه مجاري مجاري ارتباطات هردو سبك » با تأكيد بر سبك سبك ارتباطات غيررسمي ارتباطات در رویکرد سيستمي : مکتب سيستمي تحت عناوین ديگري نظیر کل گرایان و نظام گرایان یاد شده است فرض اصلي این مکتب در مورد انسان کل بودن انسان است این مکتب ارابطة تعاملي (متقابل) در مدیریت را جايكزين رابطة علي و معلولي کرد. ارتباطات در رويكرد سيستمي با شبكه نشان داده مي شود يكي از جلوه هاي بارز نظريه سيستم هاء بارز بودن علائم ارتباطات بينابيني در عناصر س- 

صفحه 28:
ارتباطات در مکاتب مختلف سيستمي و نظم عناصر در قالب زیر سیستم ها و فرا سیستم هاست. وقتي عناصر سيستمي مردم و گروه هاي اجتماعي هستند» به تصوير کشیدن - ارتباطات بين مردم » بسیار خواهد بود. هدف از تحلیل شبکه تدارك ابزاري براي خلق و تحليل اين تصاوير ارتباطي است.()) 

صفحه 29:
نقش ارتباطات در يك گروه یا سازمان ارتباطات چهار نقش ایفا مي كند: )- كنترل © ایجاد انگیزه © ابرازاحساسات 4۳ اطلاعات کنترل ارتباط به چندین روش ۰ رفتار اعضا را کنترل مي کند. سازمانها ؛ سلسله مراتب اختیارات و دستورالعملهاي رسمي دارند که کارکنان و اعضا باید آن را رعایت کنند. ارتباطات غیر رسمي هم رفتار اعضا را کنترل مي کند - هنگامي که اعضاي گروه كسي را زیاد تولید مي کند( و باعث مي شود که دیگران بد جلوه کنند) مسخره مي کنند يا به او آزار و اذیت مي رسانند در- در واقع با ایجاد ارتباط غیر رسمي در صدد کنترل رفتار او بر مي آیند. 

صفحه 30:
نقش ارتباطات ایجاد انگیزه ‎Gud‏ هدفهاي خاص ‏ بازخور نمودن نتایج عملیات و دادن گزارش درباره میزان پیشرفت و تقويت رقتار مطلوب مورد نظرء (همه اینها) موجب ایجاد انگیزه و ارتباطات مي شود. ابرازاحساسات براي بسياري از کارکنان و اعضاي سازمان ؛ گروه مهترین منبع ارتباطات اجتماعي و (روابط متقبل یا تعامل) است. ارتباطاتي که درون گروه صورت مي گیرد نمایانگر ابرازنفرت » درجه استیصال یا رضایت فرد و نوع س احساسات اوست . بنابراین؛ ارتباطات موجب تخلیه انسان از فشارهاي - رواني مي شود و در راه تأمین نيازهاي اجتماعي به وي كمك مي كند. اطلاعاتي ارتباطات مي تواند اطلاعاتي را ارائه کند که افراد و كروهها براي 30 

صفحه 31:
نقش ارتباطات تصمیم گيري به آنها نیاز دارند و مي توانند از طریق ردوبدل کردن داده هاء شیوه هاي مختلف اجرايي را ارزيابي و بهترین شق یا راه حل را انتخاب - تمایند. هیچ يك از اين چهار وظیفه نسبت به ديگري برتري ندارد. براي اينکه گروه به شيوه اي مؤثر عمل كند بايد بر اعضاي خود نوعي کنترل اعمال نموده» در افراد انگیزه ایجاد کنند تا آنان کارها را به نحو احسن انجام دهندهم چنین بايد روشي را در بيش كيرد كه افراد آنچه را در دل دارند بیرون بریزند ( احساسات خود را ابراز نمایند ) و سرانجام تصمیمات معقولي اتخاذ کند - تقریبا" در هر نوع ارتباطي که در گروه یا سازمان بر قرار مي شود پدیدة ارتباطات يك يا چند نقش مزبور را ايفا مي كند. ©) 31 

صفحه 32:
yaqacion ‏يك رابظه‎ igs digg ‎og 98 JSS dale (mark Knapp) dhe‏ يك رابطه به صورت زیر نشان مي دهد نظریه نپ در تمام روابط موجود میان انسانها قابل بررسي _ دو مرد يا دو زن به عنوان دوست » همکار » همسایه » شريك و غیره ‏به سوي پیوند ‎9 6 5 5 ۶ 6 ٩ 0 ۰ 6 ‎32 ‎ 

صفحه 33:
yaqacion ‏يك رابظه‎ igs digg 1 مر حله آغاز : در بر كيرندة اولين تلاشهاي ما براي ایجاد رابطه و گفتگو با شخص تازه اي است که براي اولين بار با او روبرو میشویم مانند : سلامه حال شما چطور است - هوا چطور است. مرحله آزمودن : مرحله اي است که در آن سعي مي شود از طریق -- موضوعهاي مشخص مکالمه اي اطلاعاتي در مورد نحوه تفکر ونگرش طرف مقابل به دست آورد. معمولا" پرسشهاي زيادي از طرف مقابل به دست آورد و بیشتر سعي در شنیدن داریم تا در سخن گفتن . 4 مرحله چفت و بند یا سفت کردن : با پدیدار شدن دگروگونيهاي فراواني در رفتارهاي ارتباطي » چه كلامي چه غیر کلامي ؛ بين طرفين رابطه شكل مي گیرد که اکنون با یکدیگر نزديك شده و مرحله قبل را كذارنده اند در اين مرحله درجه بيشتري از گشودگي و افشا رخ میدهد که میزان خودگشودگي 33 

صفحه 34:
yaqacion ig ay cigs aed ys تحت ثاثیر فرهنگ ها قرار مي گیرد در فرهنگ هاي محافظه کار افراد به خصوصیات منفي خود نمي پردازند و سعي بیشتر در پنهان داشتن نقاط ضعف خود دارند. ‎ff‏ مرحله کامل کردن یا ادغام : زماني تحقق مي یابد که دو انسان به عنوان دو دوست یا دو زوج بنگرند در اين مرحله هر يك از طرفین رابطه سعي در پرورش و نشان دادن خواسته ها ؛ علایق و نگرشهاي خویش در جهت توافق طرف مقابل دارد در اين جا من به ما تبدیل مي شود که سعي مي کنند که هر چه طرف مي پسندد و مي پذیرد او نیز مي پسند و مي پذیرد. ‏43 مرحله پیمان بستن : مرحله اي بیشتر رسمي و مبتني بر مراسم و آيينهاي مرسوم است . ممکن است به شکل مراسم نامزدي یا ازدواج؛ برادرخواندگي» ‎34 ‎ 

صفحه 35:
چرخه حیات يك رابطه ‎yaqacion‏ خواهرخواندگي و هر نوع پیمان محکم و لازم الاجرايي در روابط بین س- اشخاص در آید این مرحله صمیمانه ترین مرحله مراحل است. 60 مرحله افتراق : زماني به وقوع مي بيوند كه دو طرف رابطه یا يكي از آنها احساس كند كه رابطة او با ديگري ؛ او را کاملا" محدودو در چارچوب معيني محبوس کرده است و از اين رو تصميم مي كيرند كه خود را از اين ن وضعيتي آنها به تفاوتهاي یکدیگر و یا نقاط مورد مي انديشند تا به وجوه اشتراك که در گذشته قيد برهانند . در ج اختلاف با يكديكر برايشان ازاعتبار بيشتري برخوردار بود. 0 مرحلة محدود كردن : اشاره به مرحله اي دارد طرفين رابطه شروع به كاهش دفعات ارتباط و نيز تقليل صميميت مي كنند. © مرحله بي روح شدن و توقف رابطه : بيانكر افزايش تخريب و تباهي 35 

صفحه 36:
چرخه حیات يك رابطه ‎yaqacion‏ که طرفین آن تلاش در حفظ و گاه پیوند محدود أن دارند. © مرحلة پرهیز از یکدیگر: مرحله اي است که در آن مي کوشند با ابزار گریز از بار غم و درد رابطه اي که باعث ناراحتي مي شود بکاهند. (1) مرحلة جدايي : مرحلة آخر ین در هر رابطه اي میان اشخاص یا حداقل ميان دو نفر است روابط ميان اشخاص دير يا زود به جدايي مي انجامد به تعبيري هر رابطه در نهايت به جدايي كشيده مي شود. 7[ 36 

صفحه 37:
روشهاي بهبود ارتباطات بیشتر سوء تفاهمهايي که بین مدیر و کارکنان پیش مي آید» از عدم شناخت و درك نشدن پيامهاي مدیر به عنوان فرستنده» ناشي مي شود. شخصیت هر فرد عبارت از تعبیر و تفسیر دیگران از رفتارهاي نسبتا" - پایدار وي است. شخصیت مدیر از رفتارها و نگرشهاي وي که براي - دیگران شناخته شده است و همچنین حوزه اي که براي دیگران ناشناخته است تشکیل مي شود . بنابراین بر حسب آنچه براي خود مدیر یا دیگران شناخته و ناشناخته است مي توانیم شخصیت مدیر را به چهار ناحیه 1 بخشي از رفتارها و نگرشهاي مدیر که براي خودش ودیگران شناخته شده ناحية عمومي نامند. حوزهاي را که براي خود مدیر ناشناخته ولي براي دیگران شناخته شده 37 

صفحه 38:
روشهاي بهبود ارتباطات است » ناحيه كور مي گویند. © حوزه اي که براي مدیر شناخته شده ولي براي دیگران ناشناخته است؛ ناحیه خصوصي مي نامند. “0 حوزه اي که براي مدیرو دیگران نا 38 

صفحه 39:
روشهاي بهبود ارتباطات بهترین حالت براي افزایش برقراري ارتباط » بزرگ شدن ناحیة عمومي است. روش هاي گسترش ناحیه عمومي : افشا يا + گشودگي : از ناحیه عمومي به سمت خصوصي مي رویم و بخش ناشناخته رفتار مدیر براي کارمند کم مي شود. © بازخورد : از ناحيه عمومي به سمت ناحية كور مي رويم و بخش ناشناخته رفتار مدير» براي خودش كم مي شود. ©) 39 

صفحه 40:
مهارت هاي لازم براي برقراري ارتباط 1 گوش شنوا زیر بناي مهارت ارتباطي : شنود موثر مهارت ارتباطي بسیارمهم و فوق العاده دشواري است. فراگرد کشف رمز و تعبیر و تفسیر پيامهاي كلامي رابه طورفعال شنودموثرگویندکه به توجه شناختي و پردازش اطلاعات نياز دارد ولي صرف شنيدن نياز به توجه و پردازش ندارد. بیشتر آدمها گوش شنوا ندارد يكي از علتهاي نداشتن گوش شنوا دشواري شنود موثر است معمولا" آدمي از نظر روانشناختي در حالت تهاجمي بیش از حالت تدافعي ارضا مي شود اگر چه گفته اند گفتن جان کندن است و شنیدن جان پروردن ولي شنیدن براي بسياري از مردم خسته کننده تر از یدن است .«163)»‌گوش کردن فعال مستلزم سه چیز است : 4 تمرکز حواس 0.1 همدلي 4 قبول کردن (عدم مجادله نکردن) 40 

صفحه 41:
مهارت هاي لازم براي برقراري ارتباط © تماس جشمي © سؤال كردن: در هنكام ارتباط از طرف مقابل سؤال هايي را بيرسيم كه او احساس كند حواس ما به اوست 6 تأييد و تأكيد از طريق حركات غير كلامي (همدلي ) © تعبير و تفسير كفته ها © زياده روي نكردن در صبحت 6 بازخورد دادن به طرف مقابل تغییر نقش گوینده و شنونده به آرامي انعطاف پذيري در سبك هاي رهبري 0 بازشناسي سیتم هاي مرجح ارتباطي افراد 41 

صفحه 42:
بازشناسي سیتم هاي مرجح ارتباطي افراد در اين رابطه سیستم هاي مرجح ارتباطي افراد به چهار دسته طبقه بندي مي شودکه عبارت است از : 1 تصويري یا بصري يا پديداري : افرادي که به برقراري ارتباط از طریق دیدن طرف مقابل علاقه مند هستنده يعني وقتي خوب ارتباط برقرار مي کنند که طرف مقابل در دید آن ها باشد. © شنيداري : به برقراري ارتباط از طریق شنیدن علاقمند هستند. 7 عاطفي » جنبشي : به تماس از نزديك و کم کردن فاصله در برقراري ارتباط علاقه مند هستند. “4 ارقامي يا عددي : به برقراري ارتباط از طریق جدول ۰ نمودار و اعداد و ارقام علاقه مند هستند. 6360 42 

صفحه 43:
ارتباطات اثربخش در شركتهاي پیشرو در مرحلة عمل تحقيقي که در مورد برنامة ارتباط کارکنان در 000 شرکت موفق که از نظر داشتن ارتباطات داخلي لز شهرت زيادي برخوردار بودند صورت كرفت پژوهشگران درصدد برآمدند تا عوامل مشترك در این سازمانها را مشخص کنند و ببینند که کدام دسته از عوامل مشترك موجب اثربخشي ارتباطات کارکنان در سازمان مي شود . پژوهشگران مزبور شركتهايي را انتخاب کردند که دست به تجد ید ساختار و بازسازي زده بودند که آزمون اثربخشي ارتباطات سازمان را باید هنگامي به عمل آورد که سازمان دستخوش تغییرات چشمگیر قرار گرفته باشد پژوهشگران به 0 دسته عامل مشترك دست يافتند كه عبارتند از : 1 مدیر باید به ارتبا طات اهمیت بدهد: مدیرعامل در لرتباطات سازمان نقش مهمي دارد و باید این نکته را درك کند که موفقیت سازمان در تأمین س 43 

صفحه 44:
ارتباطات اثربخش در شرکتهاي پیشرو در مرحلة عمل هدفهایش در گرو وجود شبکه ارتباطي اثربخش است اگر مدیر عامل با گفتار وکردار» خود را متعهد به ارتباطات بداند بقية سازمان هم لز او پيروي خواهد كرد مدير بايد ار نظر ارانه الگويي قابل لمس در مورد ارتباطات از مهارت بالايي برخوردار باشد همواره بتواندپيامهاي اصولي را شخصا" به دیگران بدهد. 2 يكي بردن گفتاروکردار: کردار یا عمل مدیریت مي تواند مورد حمایت سازمان قرار گیرد و موجب شود که افراد در امور مشارکت کنند هنگامي که پيامهاي تلويحي که مدیران با پيامهاي رسمي که به کارکنان داده مي شود مغایر باشند مدیریت موجب سلب اعتماد کارکنان خواهد شد. 2 ارتباطات يك تعهد دو جانبه است: اگر سازمان بخواهد از نظر ارتباطات موفق باشد بايد ارتباطات مسیر دو طرفه( بالا به يايين و بايين به بالا) را طي کند. 44 

صفحه 45:
ارتباطات اثربخش در شركتهاي پیشرو در مرحلة عمل > تأکید بر ارتباطات رودررو: ارتباطات رودررو بدون داشتن هیچ گونه ابهام و با صميتي موجب مي شود تا مدیران و کارکنان و اعضاي سازمان را افرادي زنده به حساب آورند به نيازهاي آنها توجه نمود. وبراي آنان ارزش قائل شود. © مشاركت در مسئوليت به هنكام ارتباط: مدیریت ارشد سازمان؛ تصويري شكوهمند ازسازمان ارائه ميكند و مسير آن رامشخص مي نماید. سرپرستان» مديران مياني وردة يايين » اين تصوير يرشكوه را به كار كروه و يكايك اعضا مرتبط مي سازند هرمدير مسئوليت دارد تا كاركنان و اعضاي سازمان را به خوبي از جزنيات و تغييراتي که در سازمان در حال رخ دادن است آگاه نماید. 2 رسانیدن خبر ناگوار: اگرسازمان از نظر ارتباطات در وضع مناسبي باشد هیچ وحشتي از رسانیدن خبرهاي ناگوار نخواهد داشت هنگامي که 45 

صفحه 46:
ارتباطات اثربخش در شركتهاي پیشرو در مرحلة عمل پيامهاي ناگوار به زباني آرام گزارش شود جوي به وجود مي آید که افراد از آن وحشت نخواهد داشت و مي توانند در کار خود صادق باشند در نتیجه پيامهاي خوب موجب اعتماد بیشتر خواهد شد. > پیام در خور شنونده باشد: افراد از نظر نيازهاي اطلاعات متفاوت اند و به شیوه هاي گوناگون اطلاعات دست مي یابند به همین دلیل پیام باید متناسب با نیاز و جایگاه سازماني فرد باشد. 0 ارتباطات يك فرایند دائمي است: شركتهاي موفق ۰ ارتباط با کارکنان را به عنوان يك فرایند مهم و سرنوشت ساز مدیریت به حساب مي آورند شرکتهاي مزبور از اين بابت » نوع فعالیت انجام مي دهند که عبارتند از: 1 0 مدیران علت اتخاذ تصمیم را اعلان مي کنند: چون تغییرات به سرعت نامشخص است آنها به صورت فزاینده اي انجام مي شود و آیند؛ کارکنان 46 

صفحه 47:
ارتباطات اثربخش در شرکتهاي پیشرو در مرحلة عمل خواهان آگاهي از علت تصمیمات هستند که موجب ایجاد تغییر در سازمان مي شود کارکنان براي مسیر شغلي خود احساس مسئولیت بيشتري مي کنند چنین مي اندیشند که باید دربارة تصمیمات که بر مسیر شغلي آنها اثر مي کذارد اطلاعات بيشتري به دست آورند © © زمان؛ اهمیت حياتي دارد: مدیریت باید به محض آگاهي از واقعیتهاء افراد و اعضاي سازمان را در جریان امور قرار دهد. اين کار باعث مي شود تا جريان شايعه قوت نكيرد و اعتماد افراد به مديريت افزايش يابد. © © ارتباطات بايد دائمي باشد: به ويزه به هنكام تغيير يا بحران اكر كاركنان واعضا ي سازمان به داشتن لطلاعات نياز بيدا و از آنها محروم بمانند آن گاه به کانال هاي غیر رسمي توجه خواهند کرد تا این خلاء ارتباطي را پر کنند حتي اگر این کانال ها مملو لز شایعات بي اساس باشند 47 

صفحه 48:
ارتباطات اثربخش در شركتهاي پیشرو در مرحلة عمل ‎ub 0 6‏ تصویر بزرگ را با تصویر کوچك مرتبط نمود: اگرکارکنان و اعضاي سازمان متوجه اين موضوع نشوند که تصویر بزرگ چگونه مي تواند بر کار» شغل و خود آنان اثر بگذارند ارتباطات اثر بخش واقعي وجود نخواهند داشت تغييراتي که در سیستم اقتصادي بر شركتهاي را در صنعت یا در کل سازمان رخ مي دهد بايد به كونه اي درآيد كه اثرات آن بر دایره و حتي فرد و کارمند مشخص شود. © 0 مسيري را که افراد باید به اطلاعات دست یابند , مشخص نکنید: ارتباط اثر بخش در این است که به او گفته شود « چه كسي» در چه زماني» در كجاء چرا و چگونه تغييري رخ خواهد داد». و آن گاه این امر به کارگر یا کارمند واگذار شود که خودش نتیجه گيري نماید. 36 ‎ ‎ ‎ ‎48 ‎ 

صفحه 49:
حقایق مربوط به اربتاط و مفاهمه شنیدن با گوش دادن فرق دارد: شنیدن فقط گرفتن ارتعاشات صوتي است گوش دادن معنا بخشي به شنیده هاست . کانال ارتباطي مناسب را انتخاب کنید: مدیران داراي عملکرد قوي در مقایبه با مديراتي کهاسلکزد شا شمیت است داراي حساسیت رسانه اي ي هستند. © به شایعات گوش دهید : شایعات واکنش و پاسخي هستند به وضعيت هاي مهم براي کارکنان» موقعیت هاي مبهم از نظر آن ها و شرایط و موقعيتهايي که موجب اضطراب و دلواپسي آن ها مي شوند. مردان و زنان به گونه ي متفاوتي ارتباط برقرار مي کنند:مردان معمولا" از گفتگو به منظور تأکید موقعیت خودشان استفاده مي کنند و در حالي که زنان اغلب آن را براي برقراري ارتباط مورد لستفاده قرار مي دهند قدرت کردار شما بیشر از قدرت گفتارتان است : اعمال شما با صدايي بلند تر از گفتارتان سخن مي گویند. 49 

صفحه 50:
خروج از مدیریت قارچي دو نوع اصلي از سازمان ها وجود دارد سازمان هايي با دسترسي بالا وسازمان هايي بادسترسي بايين. ارتباط خوب نشانه تمام عيار سازماني با دسترسي بالاست كه در قلب آن»ارتباط حدودا در همه جا وجود داردءاين سازمان ها خود را به ارتبا طات شفاف وباز متهد مي دانند. سا زمان هايي با دسترسي بايين كار كنان خودرا مثل قارج در تاريكي مي يابند زيرا اين سازمان ها داراي فرهنك مبتني برمقررات هستند.مديريت بيشتر بر قوانين ومقررات تاكيد دارد تا حذف قوانين ومقررات غير ضروري.از لايه هاي بالا به بايين ديكته مي شود جه نقشها يي بايستي داده شود با جه كساني بايد صحبت شودءدر اين سازمان ها در جه تحصيلي مهم تر از نتايج دستاوردهاست وارتباط افراد با ديكران وظيفه اي مي باشد . 

صفحه 51:
خروج از مدیریت قارچي كسب كارهاي امروزي بايد سريعا مسير خود را تغيير دهند ارتباطات از ابزار هاي ضروري نوآوري,پايداري بالا رتغییر هستند وبايستي آزادانه جریان داشته باشند. شیوه هاي امروزي اتباطات(تلفن همراه.اینترنت»ایمیل»پیجرو.....)/قدرت ارتباطات را بهبود داده است .اما باید توجه داشت با افزایش کمي ابزارهاي ارتباطي کیفیت ارتباطات تا حدودي کاهش یافته است مديران باید بدانند قطع ارتباط بين آنچه مي گویند وانجام مي دهند منجر به بروز تنش در سازمان میشود وبراي ارتقاي محیط کارباید بدنبال ارتباط بهتر باشند تا محدود کردن افراد در وظایفشان »مدیران نباید فرض کنندآنچه را که آنها فکر مي کنند کارکنان هم مي دانند. به طور كلي مدیران تباید کارکنان را مانند قارچ در تاريكي پرورش دهند. 66 

صفحه 52:
نظام ارتبا طات همچون سلسه اعصاب تا ر و پودهاي سازمان رابه هم پیوند مي دهد . بهینه بودن آن در سازمان بسیار مهم است اگر ارتباطات صحيحي در سازمان برقرار نباشد » گردش امور مختل شده و کارها آشفته مي شود . هماهنگي » برنامه ريزي ۰ سازماندهي » کنترل و سایر وظایف مدیر بدون وجود سیستم ارتباطي موثر قابل تحقق نبوده و در غیاب چنین سيستمي امکان ادار؛ سازمان موجود نخواهد بود.از اين رو مدیریت ها باید از کم و كيف فرايند ارتباطي آگاه بوده و نحوة ارتباط موثر رابدانند. 

صفحه 53:
منابع 41 رضائيان؛ علي ؛مباني مديريت رفتار سازماني؛ تهزان : انتشارات سمت ‎٠‏ 0000 ص 6686009 ( ميلرء كاترين ؛ ارتباطات سازماني ؛ مترجمان :زهره خوشه نشين .محمد رضاجمشيدي؛ ناصر گودرزي! تهران : انتشارات دانشگاه علامه طباطبايي ۰ 1006 ص 6. © فرهنكيء علي اكبر؛ ارتباطات انساني ؛ جلد اول ‎٠‏ تهران :مؤسسه خدمات فرهنكي رساء جاب دهم. ©0664 ص © OO yo WOOO ٠ ‏سيد مهدي؛ مديريت عمومي؛ تهران : نشر ني‎ ٠ ‏الواني‎ AP © سايت دانشجو © سيد جوادين ‎٠‏ سيد رضا ؛ نظريه هاي مديريت و سازمان #تهران : نكاه دانش .. © ©0©6: ص ©0066 ©©. ۸ طبرستاني ۰ غلامعلي؛تنوري هاي مدبریت ؛ تهران:مومسه آموزشي غالى أزاذ بارسه؛ بهار « 0©966مس 209 606 . رضانیان» علي امباني مدیریت رفتار سازمائي؛ تهران : نتشارات سمت ۰ 000 ص ‎BOP‏ 0 طبرستاني. غامعلي؛ تنوري هاي مدیریت ! تهران:مزسسه آموزشي عالي آزاد پارسه»بهار 6002۰ 100 سید جوادين ‎٠‏ سيد رضا ؛ نظریه هاي مديريت و سازمان ؛تهران : نكاه دائش .. © ©0©6: ص 0672 ‎Kl‏ الواني ‎٠‏ سيد مهدي؛ مديريت عمومي؛ تهران : نشر ني ‎٠‏ ©©©0.ص:0©00.0©0 ‎CIO‏ رابينز ؛ استيفن يي؛ رفتار سازماني ؛ مترجمان: علي بارساييان » سيد محمد إعرابي؛جلد دوم: تهران ‏دفتر پژوهشهاي فرهتگي . چاپ نیم. 190ص 9906 ‏40 لواني ؛ سيد مهدي؛ مديريت عمومي؛ تهران : نشر ني ۰ 1966 ص ©©0. ‎ ‎53 ‎ 

صفحه 54:
منابع 1 طبرستاني ۰ غلامعلي؛ تنوري هاي مدیریت ؛ تهران:موسسه آموزشي عالي آزاد پارسه؛ بهار ۰ص 0 ‎OUP‏ ‏6 میلر. کاترین ؛ ارتباطات سازماني ؛ مترجمان ؛بزهره خوشه نشين »محمد رضاجم‌شيدي؛ ناصر گودرزي؛ تهران : انتشارات دانشگاه علامه طباطبايي ۰ 1660 ص 4600 © © رابینز » استیفن پي؛ رفتار سازماني ؛ مترجمان: علي پارساییان ؛ سید محمد اعرابي؛جلد دوم؛ تهران : دفتر پژوهشهاي فرهنگي » چاپ نهم: 1905 ص 666 ‎GOS‏ ‏4۲۸ فرهنگي, علي اکبر؛ ارتباطات انساني ؛ جلد اول » تهران :مزسسه خدمات فرهنگي رساء چاپ دهب ‎dO APO G2 MOOG‏ © رضانیان؛ علي ؛مباني مدیریت رفتار سازماني؛ تهران : انتشارات سمت ۰ ۰10608 ص وم موه 9 رضانیان» علي ؛مباني یت رفتار سازماني؛ تهران : انتشارات سمت ۰ ۰6066 ص600 ‎CD‏ طبرستاني » غلامعلي؛ تنوري هاي مدیریت ؛ تهران:مزسسه آموزشي عالي آزاد پارسه, بهار ۰ ص 609 0 رابینز ۰ استیفن پي؛ رفتار سازماني ؛ ص ۵09 609 0 رابینز استیفن؛کلیدهای طلایی مدیریت منابع انسانی؛تر جمه غلام حسین خانتانی؛ 58 )£5 229021 90-099( ©©-جدى »سوسن »م؛خروج از مديريت قارجي(مقاله ي اينترنتي) 54 

ارتباطات سازماني ‏organizational communication وخروج از مديريت قارچي استاد :موسي رحيمي كارشناس ارشد مديريت بازرگاني دانشگاه علوم پزشكي شيراز بهار 89 1 فهرست مطالب عنوان مقدمه تعر:يف ارتباطات فرايند ارتباطات موانع برقر:ار:ي ار:تباط صفحه 3 4 5 8 ‏ انواع الگوهاي ارتباطي نقش هاي افراد در :الگوهاي ار:تباطي ‏ ارتباطات در :مكاتب مختلف نقش ارتباطات چرخۀ حياتي يك ر:ابطه روشهاي بهبود ار:تباطات مهار:ت هاي الزم براي بر قر:ار:ي ار:تباط ارتباطات اثربخش در شركتهاي پيشر:و در :مرحلۀ عمل حقايق مربوط به ار:تباط و مفاهمه خروج از مديريت قارچي 21 29 30 37 40 43 49 50 ‏ نتيجه گيري منابع 52 53 ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 2 10 18 مقدمه ماهيت اجتماعي بودن زندگي انسان و تبديل اقتصادها و جوامع صنعتي به اقتصاد خدماتي بر پايه دانش و اطالعات ،نياز انسان را به ارتباطات افزايش داده است چگونگي و نوع ارتباطات تحت تاثير شيوه زندگي و فرهنگ هر جامع قرار مي گيرد. سازمان به عنوان يك نهاد اجتماعي نيازمند ارتباطات است مديران دريافته اند كه ارتباطات مؤثربا كاركنان و درك انگيزه هاي ارتباطي آنان در توفيق مديران در دستيابي به اهداف طراحي شدۀ سازمان عامل مؤثري است ارتباطات مؤثر را قلب مديريت مي دانند ارتباطات مؤثر،هدف به حساب نمي آيد بلكه بايد وسيله اي براي كسب هدف تلقي شود ارتباطات ذاتي نيست بلكه اكتسابي است1. 3 تعريف ارتباطات سازماني تعريف ارتباطات سازماني نيازمند تعريف »سازمان وارتباطات« است سازمان با مجموعه اي اجتماعي (از گروه و يا مردم) سروكار دارد كه در آن ،فعاليت ها به منظور تحقق اهداف اعم از فردي و جمعي هماهنگ مي شود2. تعريف ارتباطات :به فرا:يند تبادل اطالعات و انتقال معاني به گونه اي كه هست ،گيرنده همان را دريافت كند ،ارتباطات گفته مي شود؛ به تعبير ديگر ارتباط همان انتقال معاني و مفهوم مورد نظر ،از فرستنده به گيرنده است3. تعريف ارتباطات :انتقال و تبادل اطالعات ،معاني و مفاهيم و احساسها بين افراد در سازمان با واسطه يا بالواسطه 4. اصول ارتباطات عبارت از:كليه حركات و تكنيك هايي كه مديران بايد در استقرار يك سيستم ارتباطي سالم و مؤثر براي اداره امور سازماني و رسيدن به كارايي مطلوب به كار گيرند5. 4 فرايند ارتباطات نمودار زير فرايند ارتباطات را نشان مي دهد دريافت كننده كشف رمز پيام پيام رمز پيام پيام مجاري پيام پيام رمز پيام اختالل مجاري پيام بازخورد 5 پيام كشف رمزپيام (منبع) فرستنده عناصر ارتباطي نمودار فوق عبارتند از : -1فرستنده :كسي كه مقصود يا مفهوم ذهني پيام خود را براي گيرنده ارسال مي كند. -2رمز پيام :پيام از شكل يك م:فهوم و فكر ،به عالئم قابل ارسال تبديل- م:ي ش:ود. -3پيام :حاوي خ:بر ،نكته ياموضوعي است كه بايد به گيرنده منتقل شود. -4م:جاري پيام :وسيله و طريقه انتقال پيام را مجاري پيام گويند(.مانند هوا براي انتقال كالم ،كاغذ جهت ارسال نامه امواج الكترو مغناطيس در انعكاس تصوير) -5دريافت كننده پيام :دريافت كننده پيام شخصي است كه پيام فرستنده را درك مي كند اگر پيام به دريافت كننده نرسد ارتباط واقع :نم:ي ش:ود. -6كشف رم:ز پيام :فرايندي است كه دريافت :كننده بر اساس آن پيام را به 6 عناصر ارتباطي نمودار فوق عبارتند از : اطالعات مورد نظر فرستنده تفسير مي نمايد كشف رمز پيام بر اساس تجربۀ گذشته دريافت كننده ،تفسير فرد از سمبلها (عالئم)‌ ،انتظارات و مقاصد دو طرف ( فرستنده و گيرنده ) از پيام است. -7اختالل يا پارازيت :هرگونه مانعي كه باعث عدم ارسال پيام يا عدم درك پيام شود ،اختالل گفته مي شوند .اين موانع مي تواند فني،تجهيزاتي و ادراكي باشد. -8بازخورد :پاسخ گيرنده به منبع پيام را بازخورد گويند6. 7 موانع بر قراري ارتباط -1موانع فني :به طور كلي به معني مناسب نبودن تجهيزات ،كانال وابزار- هاي ارسال پيام در فرايند ارتباطات است . -2موانع ادراكي :ادراكات افراد باهم تضاد دارد ،در اين صورت ارتباط برقرار نمي شود. -3موانع زباني يا موانع معاني :زماني كه يكي از طرفين زبان يا واژه اي را ندارد ،ارتباط برقرار نمي شود. -4حركات غير كالمي :مقصود زبان ايما و اشاره در فرايند ارتباطي است كه چنانچه درست به كار گرفته نشود و متناسب با محتواي پيام نباشد .برقر- ار نمي شود. -5استفاده نكردن از ابزارهاي مناسب ارسال پيام :مثالً به جاي استفاده از تلفن ، از سيستم مكتوب استفاده كنيم . 8 موانع بر قراري ارتباط -6وجود پارازيت :عالوه بر پيام اصلي ،سيستم ارتباطي پيام هاي ديگري ارسال كند كه گيرنده نتواند آن پيام را خوب دريافت كند. -7انگيزه :چنانچه طرف مقابل ،فاقد انگيزه باشد؛ در اين صورت احتمال بر قراري ارتباط كاهش مي يابد. -8ارزيابي (منبع) فرستندۀ پيام :اگر گيرنده نسبت به فرستندۀ پيام ارزيابي مناسبي نداشته باشد ،ارتباط برقرار نمي شود. -9موانع مربوط به ارزش هاي فرهنگي و اجتماعي :تفاوت بنيادين بين – ارزشها وهنجارها بين افراد،باعث جلوگيري از برقراري ارتباط مي شود7. 9 انواع الگوهاي ارتباطي -1از حيث ارائۀ بازخورد -1ارتباطات يك طرفه -2ارتباطات دو طرفه -1ارتباطات عمودي -2از حيث مسيري كه پيام طي مي كند -2ارتباطات افقي -3ارتباطات مورب -3از حيث رسمي و غير رسمي انواع الگوهاي ارتباطي -1شبكه رسمي -2شبكه غير رسمي 1-3از حيث انتقال اطالعات -1ارتباطات متمركز (در ارتباطات رسمي) -2ارتباطات Y الگوي ارتباطي -3ارتباطات زنجيره اي :متمركز -4ارتباطات ستاره اي 10 -5ارتباطات دايره اي الگوي ارتباطي -6ارتبا طات همه جانبه غيرمتمركز -1ارتباطات رشته اي 2-3از حيث انتقال اطالعات -2ارتباطت انشعابي -3ارتباطات خوشه اي: (در ارتباطات غير رسمي) -4اتباطات تصادفي انواع ارتباطات از حيث ارائۀبازخورد(عكس العمل) -1ارتباطات يك طرفه (يك جانبه) :اگر عكس العمل گيرنده نسبت به پيام – ابراز نشود آن را ارتباط يك جانبه گويند. -2ارتباطات دو طرفه (دو جانبه) :چنانچه محيط استقراربه گونه اي باشد كه گيرنده عكس العملها ونظرهاي خود را دربارۀ محتواي پيام به اطالع فرستنده برساند به اين نوع ارتباط دو جانبه گويند8. ارتباط يك طرفه سريع تر است و دقت كمتري دارد ،بازخورد ندارد .فرستنده مي تواند پيچده تر عمل كند و اشتباهات خود را مخفي كند و براي مواردي مناسب است كه --- برنامه ريزي شده و تكراري است .ارتباط دو طرفه ،كندتر است ،دقت بيشري دارد، بازخورد دارد ،امكان ا:صالح ديگاه و نظريات ،در تعامل :متقابل وجود دارد .برا:ي امور برنامه ريزي نشده و پيچيده و مواردي مناسب ا:ست كه غير تكراري است وعموما ً در- سطوح عالي سازمان ،كاربرد بيشتري دارد9. 11 انواع الگوهاي ارتباطي از حيث مسير انتقال پيام -1ارتباطات عمودي :ارتباطات عمودي شامل ارتباطات از باال به پايين و از پايين به باال است. الف -ارتباط از باال به پايين :ارتباطات متمايل به پايين از مديريت سطح باال شروع و از طريق سطوح مديريت به كارگران خط توليد و كاركنان منتهي مي شود. هدف از اين نوع ارتباط ،راهنمايي ،آگاه كردن ،هدايت و شكل دادن و ارزيابي زير- دستان است آنكه اعضاي سازمان با اطالعات مناسب درباره اهداف وسياستهاي سازمان تجهيز مي شود. ب-ارتباط از پايين به باال:ارتباط متمايل به باال ،عرضه اطالعات به باالترين سطح در سطوح پايين سازمان مطرح مي نمايد. اين نوع ا:رتباط شامل گزارش پيشرفت ،پيشنهادا:ت ،توضيحات ،تقاضا براي كمك و --- تصميم گيري است. 12  -2ارتباطات افقي : اين نوع ارتباط معموال ً بصورت الگوهاي جريان كار در يك سازمان بين اعضاي گروه كاري ،اعضاي بخشهاي مختلف برقراراست كه ازنظر رواني موجب افزايش روحيه در بين اعضاي سازمان مي گردد .منظور ارتباطات افقي آوردن كانالي براي هماهنگي و حل مسائل سازماني است از اين طريق اعضاي سازمان موفق به برقراري ارتباط با همرديفان خود مي گردند.با اين حال ارتباطات افقي محدويتهائي دارد .از جمله اثر تخريبي همبستگي گروهي بين همكاران ،زماني كه به اين نوع هماهنگي نيازي نيست.ازمعايب ديگراين نوع ارتباط عاليق مشترك افراد سازماني هم سطح ،و بي توجهي آنان به مشكالت پيش آمده براي ديگر سطوح سازماني را مي توان ذكر كردكه اثر نامطلوبي بر سيستم كن:ترل و نظارت گذاشته و موقعيت كنترل كننده را متزلزل مي كند 13  -3ارتباطات مورب در ارتباطات مورب پيام در دو سطح مختلف از سلسله مراتب سازماني و يا خارج از سلسله مراتب اداري مبادله مي شود اين نوع ارتباط به منظور هماهنگي ،يكي كردن و جامعيت ارتباطات افقي است .مانند ارتباط بين صف و ستاد كه چنين ماهيتي دارد10. 14 انواع الگوهاي ار:تباطي از حيث رسمي و غير رسمي -1ش:بكه هاي رسمي :كانالها و مجاري ارتباطات رسمي را نشان مي ده:د و به ه:نگام ايجاد تش:كيالت :،موضوع ارتباطات مدنظر طراح ساخت سازمان مي باشد .از اين رو الگوي ارتباطي ساخت رسمي همان است كه در نمودار تشكيالتي ه:ر سازمان مشخص :گرديده اس:ت. -2شبكه هاي غير رسمي :ارتباطات :غير رس:مي را ارتباطات درخت :انگور نيز ناميده اند ،زيرا چون درخت مو به هر گوشه سر مي كشد و به طور نامنظم در هرجاي سازمان راه مي يابد »11«.در ارتباطات غيررسمي مقامات سازمان و سلسه مراتب اداري را ناديده مي انگارد .رؤسا را دور مي زند و معموال ًبه گونه اي است كه نيازهاي اجتماعي اعضاي گروه را تأ مين مي كنند و امور را تسهيل مي نمايد»12«. 15 انواع الگوهاي ار:تباطي از حيث رسمي و غير رسمي ارتباطات غيررسمي گاهي ممكن است آن قدر توسعه يابند كه ارتباطات رسمي را در سازمان تحت الشعاع قرار دهند ارتباطات رسمي در خطوط غيررسمي ارتباطات محو مي شوند ارتباطات غيررسمي اگر با هدفهاي سازمان در تعارض باشند .در راه تحقق هدفهاي مذكور ايجاد اختالل كرده و بايد ترتيبي اتخاذ نمود كه ارتباطات مذكور قطع شوند13 . 16 انواع الگوهاي ارتباطي از حيث انتقال اطالعات(در ارتباطات رسمي) همه جانبه دايره ايي شبكه هاي رسمي سه شاخه اي يا ‏y زنجيره اي ستاره اي متمركز ارتباطات ‍ ‍ شاخص هاي مقايسه كند كند متوسط بسيار خوب خوب نسبتا ًخوب ضعيف فاقد هر گونه ساختار پايدار ارتباطي فاقد ساختار ارتباطي پايدار در حال شكل گيري نامشخص نامشخص نسبتا ً بارز بارز خيلي خوب نسبتا ً ضعيف ضعيف عالي 17 نسبتا ًسريع ‍ ‍ سريع سريع سرعت ضعيف ضعيف دقت 2 پايدار با شكل گيري فوري ثبات ساختارارتباطي 3 بارز بسيار بارز ميزان وضوح جايگاه رهبر 4 ضعيف بسيار ضعيف روحيۀ افراد 5 پايدار و پايدار ولي در حال شكل مشكل گيري 1 انواع الگوهاي ارتباطي از حيث انتقال اطالعات در ارتباطات غير رسمي ارتباطات غيررسمي به چهارنوع تقسيم ميشوند: شبكۀ رشته اي شبكۀ انشعابي شبكۀ تصادفي شبكۀ خوشۀ اي شبكه رشته اي :عوامل انتقال اطالعات در امتداد يك خط قرار مي گيرند و هر يك از عوامل ،به 18 انواع الگوهاي ارتباطي از حيث انتقال اطالعات ترتيب اطالعات دريافتي ما قبل خود را به عامل مابعد خود انتقال مي دهد .دقت انتقال اطالعات در اين نوع شبكه ها بسيار كم است. شبكه انشعابي :يكي از عوامل انتقال اطالعات ،اطالعات را به دست مي آورد و آنها رابين اعضا منتشر مي سازد .اين شبكه ها بويژه براي انتشار « اطالعات مفيدي كه با كار افراد مرتبط نيستند» ،به كار مي روند. شبكه تصادفي :عوامل انتقال دهنده به طور تصادفي اطالعات را دريافت مي كنند و به همين ترتيب منتشر مي سازند .اين شبكه هنگامي به كار مي روند كه اطالعات ناچيز و كم اهميت باشند و مانعي در مسير راه انتشار آنها موجود نباشد. شبكه خوشه اي :هر عامل انتقال اطالعات ،عوامل ديگري را انتخاب مي كند و اطالعات مورد نظر را به آنها مي دهد .آن عوامل جديد نيز به همين منوال اطالعات خود را منتقل مي كنند. 19 نقش هاي افراد در شبكه هاي ارتباطي اـ ستاره :فردي كه بيشترين ارتباط را در شبكه دارد. 2ـ رابط :فردي كه دو گروه يا بيشتر را بدون تعلق به يكديگر ،به هم مرتبط مي كند. 3ـ پل :فردي كه به عنوان سنجاق اتصال يا تعلق داشتن ،به دو يا چند گروه خدمت مي كند . 4ـ نگهبان :فردي كه شبكۀ خود را با بيرون مرتبط مي سازد . 5ـ منفك شده :فردي كه ديگر با شبكۀ مورد نظر ارتباطي ندارد14 . 20 ارتباطات در مكاتب مختلف -1ارتباطات در رويكرد كالسيك :مكتب كالسيك (رهيافت سنتي) كه تحت عناوين ديگري نظير اصول گرايان ،ساختارگريان ،وظيفه گريان و نظريه پردازان سنتي از آن ياد شده است .اين نظريه پردازان بررسي كالبد وساخت رسمي تأكيد مي كردند و سازمان غير رسمي را ناديده مي گرفتند. ارائه اصول عام و جهان شمول كه در تمامي شرايط زماني ومكاني صادق است ،مورد تأكيد اين نظريه پردازان بوده است .فرض اصلي اين نظريه پردازان در مورد انسان ،عقاليي ،منطقي و اقتصادي بودن او است .نظريه پردازان كالسيك بيشتر بر جنبه هاي فني سازمان تأكيد مي كردند وـــــــــــ جنبه هاي انساني در روابط افراد و به طور كلي فعل و انفعالت دروني سازمان را ناديده مي گرفتند. 21 ارتباطات در مكاتب مختلف معروفترين نظريه پردازان مكتب كالسيك : 1ـ تئوري بوروكراسي وبر 2ـ تئوري مديريت علمي تيلور 3ـ اصول مديريت فايول 4ـ اصول مديريت گيوليك و اوريك 5ـ هربرت سايمن 6ـ فرانك گيلبرت مكتب كالسيك مديون انقالب صنعتي است و نظريه پردازان كالسيك سازمان استعاره ماشين را به عنوان عامل هدايت كنندۀ اصلي در نظريه هايشان به 22 ارتباطات در مكاتب مختلف كاربرده اند فرايند هاي ارتباطي در اين سازمان هاي ماشين دار را بايد از جنبه هايي از ارتباطات كه شامل 1 :ـ محتواي ارتباطات 2ـ جهت يابي جريانارتباطات -3الگو يا مجراي ارتباطات 4ـ سبك ارتباطات ،بررسي كنيم محتواي ارتباطات وظيفه جهت گيري ارتباطات عمودي از(باال به پايين) الگو يا مجراي ارتباطات اغلب نوشتاري سبك ارتباطات رسمي نكته :محتواي ارتباطي بر اساس تقسيم بندي فاراس مونگ و راسل در مجموعه هاي سازماني شامل : 1ـ ارتباطات وظيفه مدار 2ـ ارتباطات ابداع مدار( ارتباطات به منظور بررسي نظرات نوين 3ـ ارتباطات حمايت مدار ( ارتباطات مطابق مضامين اجتماعي كه از روابط انساني حمايت ميكند) 23 ارتباطات در مكاتب مختلف 2ـ ارتباطات در رويكرد روابط انساني :مكتب نئوكالسيك كه تحت عناوين ديگري نظير روابط انساني ،رفتارگرايان و انسان گرايان از آن ها ياد شده است در اين مكتب به تأمين نيازهاي انساني و توجه به نقش اجتماعي افراد در سازمان تأكيد شده است .فرض آن ها در مورد انسان ،احساسي ، عاطفي و اجتماعي بودن وي است .اصلي ترين شعار اين نظريه پردازان اين بود كه يك گارگر خوشحال يك گارگر مولد و بهره وراست . شكل گيري مكتب روابط انساني متأثر از مجموعۀ مطالعاتي بود كه فردي به التون مايو در كارخانجات وسترن الكتريك در شهر هاثورن انجام داد. نظريه هاي جنبش روابط انساني: 1ـ نظريه سلسله مراتب نيازهاي مازلو 24 ارتباطات در مكاتب مختلف 2ـ نظريه انگيزش ـ بهداشت هرزبرزگ 3ـ نظريه Xو Yمك گريگور وظيفه اي و اجتماعي عمودي و افقي اغلب چهره به چهره غير رسمي 25 محتواي ارتباطات جهت ارتباطات مجاري ارتباطات سبك ارتباطات ارتباطات در مكاتب مختلف 3ـ ارتباطات در رويكرد منابع انساني :متأثر از مباني رويكرد كالسيك و به ويژه رويكرد روابط انساني نسبت به سازماندهي است نظريه پردازان منابع انساني اين نكته را دريافتند كه افراد در سازمان از احساس برخوردارند و بايد به احساسات آنان توجه نمود .عالوه براين متوجه شدند كه نيروي كار جزء جدايي ناپذير و ضروري براي تحقق اهداف سازمان است .آنچه نظريۀ منابع انساني بر تركيب فوق افزود ،تأكيد بر مشاركت شناختي كاركنان به وسيله درك آراء و نظراتشان است . نظريه هاي اساسي رويكرد منابع انساني: 1ـ شبكه مديريت بليك موتن 2ـ سيستم چهار گانه ليكرت 3ـ نظريه Zويليام اوشي 26 ارتباطات در مكاتب مختلف وظيفه ،اجتماع و نوآوري در همه جهات گروه محور همه مجاري هردو سبك ،با تأكيد بر سبك غيررسمي محتواي ارتباطات جهت ارتباطات مجاري ارتباطات سبك ارتباطات 4ـ ارتباطات در رويكرد سي:ستمي : مكتب سي:ستمي تحت عناوين ديگري ن:ظير كل گراي:ان و نظام گراي:ان :ياد شده است فرض اصلي اين مكتب در مورد انسان كل بودن انسان است اين :مكت:ب رابطۀ تعاملي (متقاب:ل) در مدي:ريت را جايگزي:ن رابطۀ علي و معلولي كرد. ارتب:اطات در رويكرد سيستمي با شبكه نشان داده مي شود يكي از جلوه هاي بارز نظريه سيستم ها ،بارز بودن عالئم ارتباطات ب:ينابيني در عناصر ـــــ 27 ارتباطات در مكاتب مختلف سيستمي و نظم عناصر در قالب زير سيستم ها و فرا سيستم هاست .وقتي عناصر سيستمي مردم و گروه هاي اجتماعي هستند ،به تصوير كشيدن ـــ ارتباطات بين مردم ،بسيار خواهد بود .هدف از تحليل شبكه تدارك ابزاري براي خلق و تحليل اين تصاوير ارتباطي است15. 28 نقش ارتباطات در يك گروه يا سازمان ارتباطات چهار نقش ايفا مي كند1 :ـ كنترل 2ـ ايجاد انگيزه 3ـ ابرازاحساسات 4ـ اطالعات كنترل ارتباط به چندين روش ،رفتار اعضا را كنترل مي كند .سازمانها ،سلسله مراتب اختيارات و دستورالعملهاي رسمي دارند كه كاركنان و اعضا بايد آن را رعايت كنند .ارتباطات غير رسمي هم رفتار اعضا را كنترل مي كند ـــ هنگامي كه اعضاي گروه كسي را زياد توليد مي كند( و باعث مي شود كه ديگران بد جلوه كنند) مسخره مي كنند يا به او آزار و اذيت مي رسانند درــ در واقع با ايجاد ارتباط غير رسمي در صدد كنترل رفتار او بر مي آيند. 29 نقش ارتباطات ايجاد انگيزه تعيين هدفهاي خاص ،بازخور نمودن نتايج عمليات :و دادن گزارش :درباره ميزان پيشرفت :و تقويت رفتار مطلوب مورد نظر( ،همه اينها) موجب ايجاد انگيزه و ارتباطات مي شود. ابرازاحساسات براي بسياري از كاركنان و اعضاي سازمان ،گروه مهترين منبع ارتباطات اجتماعي و (روابط متقابل يا تعامل) است .:ارتباطاتي كه درون گروه صورت مي گيرد نمايانگر ابرازنفرت ،درجه استيصال يا رضايت فرد و نوع ـــــ احساسات اوست . :بنابراين ،ارتباطات موجب تخليه انسان از فشارهاي ــــ رواني مي شود و در راه تأمين نيازهاي اجتماعي به وي كمك مي كند. اطالعاتي ارتباطات مي تواند اطالعاتي را ارائه كند كه افراد و گروهها براي ــــــ 30 نقش ارتباطات تصميم گيري به آنها نياز دارند و مي توانند از طريق ردوبدل كردن داده ها، شيوه هاي مختلف اجرايي را ارزيابي و بهترين شق يا راه حل را انتخاب ــ نمايند. هيچ يك از اين چهار وظيفه نسبت به ديگري برتري ندارد .براي اينكه گروه به شيوه اي مؤثر عمل كند بايد بر اعضاي خود نوعي كنترل اعمال نموده، در افراد انگيزه ايجاد كنند تا آنان كارها را به نحو احسن انجام دهندهم چنين بايد روشي را در پيش گيرد كه افراد آنچه را در دل دارند بيرون بريزند ( احساسات خود را ابراز نمايند ) و سرانجام تصميمات معقولي اتخاذ كند ــ تقريبا ً در هر نوع ارتباطي كه در گروه يا سازمان بر قرار مي شود پديدۀ ارتباطات يك يا چند نقش مزبور را ايفا مي كند16. 31 چرخه حيات يك رابطه مارك نپ( )mark knappمراحل شكل گيري يك رابطه به صورت زير نشان مي دهد نظريه نپ در تمام روابط موجود ميان انسانها قابل بررسي _ دو مرد يا دو زن به عنوان دوست ،همكار ،همسايه ،شريك و غيره در جهت جدايي 9 10 1 2 32 به سوي پيوند 5 6 7 8 4 3 چرخه حيات يك رابطه 1ـ مرحله آغاز :در بر گيرندۀ اولين تالشهاي ما براي ايجاد رابطه و گفتگو با شخص تازه اي است كه براي اولين بار با او روبرو ميشويم مانند :سالم، حال شما چطور است ـ هوا چطور است. 2ـ مرحله آزمودن :مرحله اي است كه در آن سعي مي شود از طريق ــــ موضوعهاي مشخ:ص مكالمه اي اطالعاتي :در مورد نح:وه تفكر ونگرش طرف مقابل به دست آورد .معموال ً پرسشهاي زيادي از طرف مقابل به دست آورد و بيشتر سعي در شنيدن داريم تا در سخ:ن گفتن . 3ـ مرح:له چ:فت و بند يا سفت كردن :با پديدار شدن دگروگونيهاي فراواني در رفتارهاي ارتباطي ،چ:ه كالمي چ:ه غير كالمي ،بين طرفين رابطه شكل مي گيرد كه اكنون با يكديگر نزديك شده و مرح:له قبل را گذارنده اند در اين مرحله درج:ه بيشتري از گشودگي و افشا رخ ميدهد كه ميزان خودگشودگي: 33 چرخه حيات يك رابطه تحت ثأثير فره:نگ ها قرار مي گيرد در فرهنگ هاي محافظه كار افراد به خصوصيات منفي خود نمي پردازند و سعي بيشتر در پنهان داشتن نقاط ضعف خود دارند. 4ـ مرحله :كامل كردن يا ادغام :زماني تحقق مي يابد كه دو انسان به عنوان دو دوست يا دو زوج بنگرند در اين مرحله هر يك از طرفين رابطه سعي در پرورش و نشان دادن خواسته :ها ،عاليق و نگرشهاي خويش در جهت توافق طرف مقابل دارد در اين جا من به ما تبديل مي :شود كه سعي مي كنند كه هر چه طرف مي پسندد و مي پذيرد او نيز مي پسند و مي پذيرد. 5ـ مرحله پيمان بستن :مرحله :اي بيشتر رسمي و مبتني بر مراسم و آيينهاي مرسوم است .ممكن است به شكل مراسم نامزدي يا ازدواج ،برادرخواندگي، 34 چرخه حيات يك رابطه خواهرخواندگي و هر نوع پيمان محكم و الزم االجرايي در روابط بين ــــ اشخاص در آيد اين مرحله صميمانه ترين مرحلۀ مراحل است. 6ـ مرحله افتراق :زماني به وقوع مي پيوند كه دو طرف رابطه يا يكي از آنها احساس كند كه رابطۀ او با ديگري ،او را كامال ً محدودو در چارچوب معيني محبوس كرده است و از اين رو تصميم مي گيرند كه خود را از اين قيد برهانند .در چنين وضعيتي آنها به تفاوتهاي يكديگر و يا نقاط مورد اختالف با يكديگر بيشترمي انديشند تا به وجوه اشتراك كه در گذشته برايشان ازاعتبار بيشتري برخوردار بود. 7ـ مرحلۀ محدود كردن :اشاره به مرحله اي دارد طرفين رابطه شروع به كاهش دفعات ارتباط و نيز تقليل صميميت مي كنند. 8ـ مرحله بي روح شدن و توقف رابطه :بيانگر افزايش تخريب و تباهي 35 چرخه حيات يك رابطه كه طرفين آن تالش در حفظ و گاه پيوند محدود آن دارند. 9ـ مرحلۀ پرهيز از يكديگر :مرحله اي است كه در آن مي كوشند با ابزار گريز از بار غم و درد رابطه اي كه باعث ناراحتي مي شود بكاهند. 10ـ مرحلۀ جدايي :مرحلۀ آخر ين در هر رابطه اي ميان اشخاص يا حداقل ميان دو نفر است روابط ميان اشخاص دير يا زود به جدايي مي انجامد به تعبيري هر رابطه در نهايت به جدايي كشيده مي شود17. 36 روشهاي بهبود ارتباطات بيشتر سوء تفاهمهايي كه بين مدير و كاركنان پيش مي آيد ،از عدم شناخت مدير و درك نشدن پيامهاي مدير به عنوان فرستنده ،ناشي مي شود. شخصيت هر فرد عبارت از تعبير و تفسير ديگران از رفتارهاي نسبتا ً ـــ پايدار وي است .شخصيت مدير از رفتارها و نگرشهاي وي كه براي ـــ ديگران شناخته شده است و همچنين حوزه اي كه براي ديگران ناشناخته است تشكيل مي شود .بنابراين بر حسب آنچه براي خود مدير يا ديگران شناخته و ناشناخته است مي توانيم شخصيت مدير را به چهار ناحيه تقسيم كنيم . 1ـ بخشي از رفتارها و نگرشهاي مدير كه براي خودش وديگران شناخته شده ناحيۀ عمومي نامند. 2ـ حوزهاي را كه براي خود مدير ناشناخته ولي براي ديگران شناخته شده 37 روشهاي بهبود ارتباطات است ،ناحيه كور مي گويند. 3ـ حوزه اي كه براي مدير شناخته شده ولي براي ديگران ناشناخته است، ناحيه خصوصي مي نامند. 4ـ حوزه اي كه براي مديرو ديگران ناشناخته است ،ناحيه ناشناخته گويند. بازخور خود ناشناخته شناخته افشاء عمومي كور شناخته خصوصي ناشناخته ناشناخته ديگران 38 روشهاي بهبود ارتباطات بهترين حالت براي افزايش برقراري ارتباط ،بزرگ شدن ناحيۀ عمومي است. روش هاي گسترش ناحيه عمومي : 1ـ افشا يا خود گشودگي :از ناحيه عمومي به سمت خصوصي مي رويم و بخش ناشناختۀ رفتار مدير براي كارمند كم مي شود. 2ـ بازخورد :از ناحيه عمومي به سمت ناحيۀ كور مي رويم و بخش ناشناخته رفتار مدير ،براي خودش كم مي شود18. 39 مهارت هاي الزم براي برقراري ارتباط 1ـ گوش شنوا زير بناي مهارت ارتباطي :شنود مؤثر مهارت ارتباطي بس:يارمهم و فوق العاده دشواري است .فراگرد كشف رمز و تعبير و تفس:ير پيامهاي كالمي :رابه طورفعال :ش:نودمؤثرگويندكه به توج:ه شناختي و پردازش اطالعات نياز دارد ولي صرف :شنيدن نياز به توجه و پردازش ندارد. بيشتر آدمها گوش شنوا ندارد يكي :از علتهاي نداشتن گوش شنوا دشواري شنود مؤثر است معموال ً آدمي از نظر روانشناخ:تي در حالت تهاج:مي بيش از حالت تدافعي ارضا مي :شود اگر چه گفته اند گفتن جان كندن اس:ت و شنيدن جان پروردن ولي ش:نيدن براي بسياري از مردم خس:ته كننده تر از ش:نيدن است »19«.گوش كردن فعال مس:تلزم سه چ:يز اس:ت : 1ـ1ـ تمركز حواس 1ـ2ـ همدلي 1ـ3ـ قبول كردن (عدم مجادله نكردن) 40 مهارت هاي الزم براي برقراري ارتباط 2ـ تماس چشمي 3ـ سؤال كردن :در هنگام ارتباط از طرف مقابل سؤال هايي را بپرسيم كه او احساس كند حواس ما به اوست 4ـ تأييد و تأكيد از طريق حركات غير كالمي (همدلي ) 5ـ تعبير و تفسير گفته ها 6ـ زياده روي نكردن در صبحت 7ـ بازخورد دادن به طرف مقابل 8ـ تغيير نقش گوينده و شنونده به آرامي 9ـ انعطاف پذيري در سبك هاي رهبري 10ـ بازشناسي سيتم هاي مرجح ارتباطي افراد 41 بازشناسي سيتم هاي مرجح ارتباطي افراد در اين رابطه سيستم هاي مرجح ارتباطي افراد به چهار دسته طبقه بندي مي شودكه عبارت است از : 1ـ تصويري يا بصري يا پديداري :افرادي كه به برقراري ارتباط از طريق ديدن طرف مقابل عالقه مند هستند ،يعني وقتي خوب ارتباط برقرار مي كنند كه طرف مقابل در ديد آن ها باشد. 2ـ شنيداري :به برقراري ارتباط از طريق شنيدن عالقمند هستند. 3ـ عاطفي ،جنبشي :به تماس از نزديك و كم كردن فاصله در برقراري ارتباط عالقه مند هستند. 4ـ ارقامي يا عددي :به برقراري ارتباط از طريق جدول ،نمودار و اعداد و ارقام عالقه مند هستند20. 42 ارتباطات اثر:بخش در :شركتهاي پيشرو در :مرحلۀ عمل تحقيقي كه در مورد برنامۀ ارتباط كاركنان در 10شركت موفق كه از نظر داشتن ارتباطات داخلي ا:ز شهرت زيادي برخوردار بودند صورت گرفت پژوهشگران درصدد برآمدند تا عوامل مشترك در اين سازمانها را مشخص كنند و ببينند كه كدام دسته از عوامل مشترك موجب اثربخشي ارتباطات كاركنان در سازمان مي شود .پژوهشگران مزبور شركتهايي را انتخاب كردند كه دست به تجد يد ساختار و بازسازي زده بودند كه آزمون اثربخشي ارتباطات سازمان را بايد هنگامي به عمل آورد كه سازمان دستخوش تغييرات چشمگير قرار گرفته باشد پژوهشگران به 8دسته عامل مشترك دست يافتند كه عبارتند از : 1ـ مدير بايد به ارتبا طات اهميت بدهد :مديرعامل در ا:رتباطات سازمان نقش مهمي دارد و بايد اين نكته را درك كند كه موفقيت سازمان در تأمين ــــــ 43 ارتباطات اثر:بخش در :شركتهاي پيشرو در :مرحلۀ عمل هدفهايش در گرو وجود شبكه ارتباطي اثربخش است اگر مدير عامل با گفتار وكردار ،خود را متعهد به ارتباطات بداند بقيۀ سازمان هم ا:ز او پيروي خواهد كرد مدير بايد ار نظر ارائه الگويي قابل لمس در مورد ارتباطات از مهارت بااليي برخوردار باشد همواره بتواند پيامهاي اصولي را شخصا ً به ديگران بدهد. 2ـ يكي بودن گفتاروكردار :كردار يا عمل مديريت مي تواند مورد حمايت سازمان قرار گيرد و موجب شود كه افراد در امور مشاركت كنند هنگامي كه پيامهاي تلويحي كه مديرا:ن با پيامهاي رسمي كه به كاركنان داده مي شود مغاير باشند مديريت موجب سلب اعتماد كاركنان خواهد شد. 3ـ ارتباطات يك تعهد دو جانبه است :اگر سازمان بخواهد از نظر ارتباطات موفق باشد بايد ارتباطات مسير دو طرفه( باال به پايين و پايين به باال) را طي كند. 44 ارتباطات اثر:بخش در :شركتهاي پيشرو در :مرحلۀ عمل 4ـ تأكيد بر ارتباطات رودررو :ارتباطات رودررو ،بدون داشتن هيچ گونه ابهام و با صميتي موجب مي شود تا مديران و كاركنان و اعضاي سازمان را افرادي زنده به حساب آورند به نيازهاي آنها توجه نمود .وبراي آنان ارزش قائل شود. 5ـ مشاركت در مسئوليت به هنگام ا:رتباط :مديريت ارشد سازمان ،تصويري شكوهمند ازسازمان ارائه ميكند و مسير آن رامشخص مي نمايد .سرپرستان، مديران مياني وردۀ پايين ،اين تصوير پرشكوه را به كار گروه و يكايك اعضا مرتبط مي سازند هرمدير مسئوليت دارد تا كاركنان و اعضاي سازمان را به خوبي از جزئيات و تغييراتي كه در سازمان در حال رخ دادن است آگاه نمايد. 6ـ رسانيدن خبر ناگوار :اگرسازمان از نظر ارتباطات در وضع مناسبي باشد هيچ وحشتي از رسانيدن خبرهاي ناگوار نخواهد داشت هنگامي كه 45 ارتباطات اثر:بخش در :شركتهاي پيشرو در :مرحلۀ عمل پيامهاي ناگوار به زباني آرام گزارش شود جوي به وجود مي آيد كه افراد از آن وحشت نخواهد داشت و مي توانند در كار خود صادق باشند در نتيجه پيامهاي خوب موجب اعتماد بيشتر خواهد شد. 7ـ پيام در خور شنونده باشد :افراد از نظر نيازهاي اطالعات متفاوت اند و به شيوه هاي گوناگون اطالعات دست مي يابند به همين دليل پيام بايد متناسب با نياز و جايگاه سازماني فرد باشد. 8ـ ارتباطات يك فرايند دائمي است :شركتهاي موفق ،ارتباط با كاركنان را به عنوان يك فرايند مهم و سرنوشت ساز مديريت به حساب مي آورند شركتهاي مزبور از اين بابت 5 ،نوع فعاليت انجام مي دهند كه عبارتند از: 1ـ 8ـ مديران علت اتخاذ تصميم را اعالن مي كنند :چون تغييرات به سرعت انجام مي شود و آيندۀ كاركنان نامشخص است آنها به صورت فزاينده اي 46 ارتباطات اثر:بخش در :شركتهاي پيشرو در :مرحلۀ عمل خواهان آگاهي يافتن از علت تصميمات هستند كه موجب ايجاد تغيير در سازمان مي شود كاركنان براي مسير شغلي خود احساس مسئوليت بيشتري مي كنند چنين مي انديشند كه بايد دربارۀ تصميمات كه بر مسير شغلي آنها اثر مي كذارد اطالعات بيشتري به دست آورند 2ـ 8ـ زمان ،اهميت حياتي دارد :مديريت بايد به محض آ:گاهي از واقعيتها، افراد و اعضاي سازمان را در جريان امور قرار دهد .اين كار باعث مي شود تا جريان شايعه قوت نگيرد و اعتماد افراد به مديريت افزايش يابد. 3ـ 8ـ ارتباطات بايد دائمي باشد :به ويژه به هنگام تغيير يا بحران اگر كاركنان واعضا ي سازمان به داشتن ا:طالعات نياز پيدا كند و از آنها محروم بمانند آن گاه به كانال هاي غير رسمي توجه خواهند كرد تا اين خالء ارتباطي را پر كنند حتي اگر اين كانال ها مملو ا:ز شايعات بي اساس باشند 47 ارتباطات اثر:بخش در :شركتهاي پيشرو در :مرحلۀ عمل 4ـ 8ـ بايد تصوير بزرگ را با تصوير كوچك مرتبط نمود :اگركاركنان و اعضاي سازمان متوجه اين موضوع نشوند كه تصوير بزرگ چگونه مي تواند بر كار ،شغل و خود آنان اثر بگذارند ارتباطات اثر بخش واقعي وجود نخواهند داشت تغييراتي كه در سيستم اقتصادي بر شركتهاي رقيب ، در صنعت يا در كل سازمان رخ مي دهد بايد به گونه اي درآيد كه اثرات آن بر دايره و حتي فرد و كارمند مشخص شود. 5ـ 8ـ مسيري را كه افراد بايد به اطالعات دست يابند ،مشخص نكنيد: ارتباط اثر بخش در اين است كه به او گفته شود « چه كسي ،در چه زماني، در كجا ،چرا و چگونه تغييري رخ خواهد داد» .و آن گاه اين امر به كارگر يا كارمند واگذار شود كه خودش نتيجه گيري نمايد21. 48 حقايق مربوط به اربتاط و مفاهمه 1ـ شنيدن با گوش دادن فرق دارد :شنيدن فقط گرفتن ارتعاشات صوتي است گوش دادن معنا بخشي به شنيده هاست . 2ـ كانال ارتباطي مناسب را انتخاب كنيد :مديران داراي عملكرد قوي در مقايسه با مديراني كه عملكرد شان ضعيف است داراي حساسيت رسانه اي بيشتري هستند. 3ـ به شايعات گوش دهيد :شايعات واكنش و پاسخي هستند به وضعيت هاي مهم براي كاركنان ،موقعيت هاي مبهم از نظر آن ها و شرايط و موقعيتهايي كه موجب اضطراب و دلواپسي آن ها مي شوند. 4ـ مردان و زنان به گونه ي متفاوتي ارتباط برقرار مي كنند:مردان معموال ً از گفتگو به منظور تأكيد موقعيت خودشان استفاده مي كنند و در حالي كه زنان اغلب آن را برا:ي برقراري ارتباط مورد ا:ستفاده قرار مي دهند. 5ـ قدرت كردار شما بيشر از قدرت گفتارتان است :اعمال شما با صدايي بلند تر از گفتارتان سخن مي گويند. 49 خروج از مديريت قارچي دو نوع اصلي از سازمان ها وجود دارد سازمان هايي با دسترسي باال وسازمان هايي بادسترسي پايين. ارتباط خوب نشانه تمام عيار سازماني با دسترسي باالست كه در قلب آن،ارتباط حدودا در همه جا وجود دارد،اين سازمان ها خود را به ارتبا طات شفاف وباز متهد مي دانند. سا زمان هايي با دسترسي پايين كار كنان خودرا مثل قارچ در تاريكي مي يابند زيرا اين سازمان ها داراي فرهنگ مبتني برمقررات هستند.مديريت بيشتر بر قوانين ومقررات تاكيد دارد تا حذف قوانين ومقررات غير ضروري.از اليه هاي باال به پايين ديكته مي شود چه نقشها يي بايستي داده شود با چه كساني بايد صحبت شود،در اين سازمان ها در جه تحصيلي مهم تر از نتايج دستاوردهاست وارتباط افراد با ديگران وظيفه اي مي باشد . 50 خروج از مديريت قارچي كسب كارهاي امروزي بايد سريعا مسير خود را تغيير دهند ارتباطات از ابزار هاي ضروري نوآوري،پايداري باال وتغيير هستند وبايستي آزادانه جريان داشته باشند. شيوه هاي امروزي اتباطات(تلفن همراه،اينترنت،ايميل،پيجرو).....قدرت ارتباطات را بهبود داده است .اما بايد توجه داشت با افزايش كمي ابزارهاي ارتباطي كيفيت ارتباطات تا حدودي كاهش يافته است مديران بايد بدانند قطع ارتباط بين آنچه مي گويند وانجام مي دهند منجر به بروز تنش در سازمان ميشود وبراي ارتقاي محيط كاربايد بدنبال ارتباط بهتر باشند تا محدود كردن افراد در وظايفشان ،مديران نبايد فرض كنندآنچه را كه آنها فكر مي كنند كاركنان هم مي دانند. به طور كلي مديران نبايد كاركنان را مانند قارچ در تاريكي پرورش دهند22. 51 نتيجه گيري نظام ارتبا طات همچون سلسۀ اعصاب تا ر و پودهاي سازمان رابه هم پيوند مي دهد .بهينه بودن آن در سازمان بسيار مهم است اگر ارتباطات صحيحي در سازمان برقرار نباشد ،گردش امور مختل شده و كارها آشفته مي شود .هماهنگي ،برنامه ريزي ،سازماندهي ،كنترل و ساير وظايف مدير بدون وجود سيستم ارتباطي مؤثر قابل تحقق نبوده و در غياب چنين سيستمي امكان ادارۀ سازمان موجود نخواهد بود.از اين رو مديريت ها بايد از كم و كيف فرايند ارتباطي آگاه بوده و نحوۀ ارتباط مؤثر رابدانند. 52 منابع 1ـ رضائيان ،علي ؛مباني مديريت رفتار سازماني؛ تهران :انتشارات سمت ،1382 ،ص 283ـ.282 2ـ ميلر ،كاترين ؛ ارتباطات سازماني ؛ مترجمان :زهره خوشه نشين ،محمد رضاجمشيدي ،ناصر گودرزي؛ تهران :انتشارات دانشگاه عالمه طباطبايي ،1386 ،ص .6 3ـ فرهنگي ،علي اكبر؛ ارتباطات انساني ؛ جلد اول ،تهران :مؤسسه خدمات فرهنگي رسا ،چاپ دهم1385، ص6 4ـ الواني ،سيد مهدي؛ مديريت عمومي؛ تهران :نشر ني ،1385 ،ص .168 5ـ سايت دانشجو 6ـ سيد جوادين ،سيد رضا ؛ نظريه هاي مديريت و سازمان ؛تهران :نگاه دانش ،1383.،ص 385ـ.384 7ـ طبرستاني ،غالمعلي؛ تئوري هاي مديريت ؛ تهران‌:مؤسسه آموزشي عالي آزاد پارسه ،بهار ،1386 ،ص 209ـ . 208 8ـ رضائيان ،علي ؛مباني مديريت رفتار سازماني؛ تهران :انتشارات سمت ،1382 ،ص .294 9ـ طبرستاني ،غالمعلي؛ تئوري هاي مديريت ؛ تهران‌:مؤسسه آموزشي عالي آزاد پارسه ،بهار ،1386،ص211 10ـ سيد جوادين ،سيد رضا ؛ نظريه هاي مديريت و سازمان ؛تهران :نگاه دانش ،1383.،ص 387 11ـ الواني ،سيد مهدي؛ مديريت عمومي؛ تهران :نشر ني ،1385 ،ص180،184 12ـ رابينز ،استيفن پي؛ رفتار سازماني ؛ مترجمان :علي پارساييان ،سيد محمد اعرابي؛جلد دوم ،تهران : دفتر پژوهشهاي فرهنگي ،چاپ نهم،1385 ،ص 590 13ـ الواني ،سيد مهدي؛ مديريت عمومي؛ تهران :نشر ني ،1385 ،ص .184 53 منابع 14ـ طبرستاني ،غالمعلي؛ تئوري هاي مديريت ؛ تهران‌:مؤسسه آموزشي عالي آزاد پارسه ،بهار ، 1386 ،ص 214 ،213 15ـ ميلر ،كاترين ؛ ارتباطات سازماني ؛ مترجمان :زهره خوشه نشين ،محمد رضاجمشيدي، ناصر گودرزي؛ تهران :انتشارات دانشگاه عالمه طباطبايي ،1386 ،ص 121ـ 9 16ـ رابينز ،استيفن پي؛ رفتار سازماني ؛ مترجمان :علي پارساييان ،سيد محمد اعرابي؛جلد دوم، تهران :دفتر پژوهشهاي فرهنگي ،چاپ نهم ،1385 ،ص 584ـ 585 17ـ فرهنگي ،علي اكبر؛ ارتباطات انساني ؛ جلد اول ،تهران :مؤسسه خدمات فرهنگي رسا، چاپ دهم ،1385 ،ص 170ـ 164 18ـ رضائيان ،علي ؛مباني مديريت رفتار سازماني؛ تهران :انتشارات سمت ،1382 ،ص 302ـ 297 19ـ رضائيان ،علي ؛مباني مديريت رفتار سازماني؛ تهران :انتشارات سمت ،1382 ،ص304 20ـ طبرستاني ،غالمعلي؛ تئوري هاي مديريت ؛ تهران‌:مؤسسه آموزشي عالي آزاد پارسه ،بهار ،1386 ،ص 209 21ـ رابينز ،استيفن پي؛ رفتار سازماني ؛ ص 609ـ 603 -22رابینز،استیفن؛کلیدهای طالیی مدیریت منابع انسانی؛تر جمه غالم حسین خانتانی؛ تهران:فرا،1382ص161-139 -23جدی ،سوسن ،م،خروج از مديريت قارچي(مقاله ي اينترنتي) 54