تجزیه و تحلیل سیستم ها (هفته سوم)

صفحه 1:
ات تجزیه و تحلیل سیستمها احم سيوم 

صفحه 2:
ee " حالات و ویژگی های سیستم 7 هدفمتدی 7 گرايش به فنا(آنتروپی) 7 گرایش به کمال و رشد و توسعه < حالت ثبات و پابرجایی 1 - حالت هم افزایی * سازمان به مثابه یک سیستم اجتماعی ين 

صفحه 3:
فهرست مطالب مفاهیم مدلسازی هدف مدل سازی کارفرما و متلساز گامهای فرآیتد مدل سازی ‎Jas‏ سازی فوآیندی تکراری نگاه اجماني به فرآیتکهعدل سازی * بیان مسئله الكوهلى مرجع افق زماني SRR تدوین یک مدل شبیه سازی. ين 

صفحه 4:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏حالات و ویژگی های سیستم هدفمندی هدفمندی جزئی از ویژگی های هر سیستم است. کلیه سیستمهای طبیعی از روشهای مختلف در صدد برآورده ساختن اهداف معین شده خود هستند. ح هیچ چیز در دنیا به بطلان آفریده نشده است. در طبیعت همه جا تعاون. هماهنگی. تعادل, یکپارچگی و تعامل وجود دارد - آیا سیستمهای مصتوعی نیز هدفمتَه و هدفجو هستند؟ = آيا اين دقت و نظح و یکپارچگی را در سیستمهای مصنوعی نیز می توان دید؟ -- این زیرکی طبیعت از کجا تاشتی-می شود؟ > آیا بشرمی تواند با طبیعترقابت کند؟ ‎Gate eet I‏ بشری از انعطاف کمتری برخوردارند؟ = og ‏در اين بيستمها اهداق عاریتی هستنت وچنابراین آولیی موضوع که باید به آن پرداخته‎ A هدف سیستم است. تعیین اهداف سآزمانه به عنوان سیستمهای اجتماعی کار د. - - چرچمن می گوید: هدف سیستم لَن چیزی است که از فعالیتها و عملیات اجرایی آن كاملا ين ار اس 

صفحه 5:
حالات و ویژگی های سیستم * گرایش به فنا(آنتروپی) - گزایش به فناء کهولت و بن نظمین.حالتی است که ذر :همه سيستمها وجود دارد. - اگر سیستم به خال خود رها شود و هیچ داده يا انرئى از عوامل بیرونی دریافت نکند روبه بی نظمی خواهد رفت. 7 اگر در سیستمی تترعت بی نظمی رو به افزايث آنتروپی مثبت گویند. - ] ۰ <اگر سیستمی بابی نظمی مبارزه کند به آن آنتروپی منفی گویند. 7 مثل بدن انسان که در مقلبل فرسودگی تقاومت کرده و برای رفع رز مار ری کشت مس سای ی باشد به آن ين 

صفحه 6:
حالات و ویژگی های سیستم * گرایش به کمال و رشد و توسعه = سیستم ها تحت تاثیر دو نیروی متضاد هستند: نیل به كمال و هستى و نيل به زوال و نیستی. ‎Slo litte 5‏ دارد که ثیروی اول غالب بر نیروی دوم باشد. - -سیستمهای فیزیکی ساخت بشر در نسل های مختلف خود پیچیده تر شده لند و تفییرات آنها در جهت رشد و کمال بوده‌است. کتمین موضَوَع در خصوص سیتوهای اجتماعی و سازمانها نیز برقرار است(/۳0۱ع) toe | toe / سوه 8 وه افونت 5 j ose هفته سوم 

صفحه 7:
حالات و ویژگی های سیستم * حالت ثبات و پابرجایی "یکی از حالتهای سیستمهای باز و پیچیده حالت ثبات و پابرجایی در برابر تغییرآت است. < سیستمهای باز همواره در معرض ورودی ‎cle‏ جدید و بازده خروجی ها هيمك وير این انا باید به وسیله ای مستفل از اختلالات احتمالی جلوگیری نمایند. - مثل تنظیم درجه حرازت بدن, کار خون یا مواد مختلف - برای ایتکه سیستمها میت و هووک‌خود را ار دست ندهند و تعادل و نظم ‎i‏ در آنها برقرار بماند نیازمتد تعادل نیروها و جریانهای ورودی و خروجی هستند که به آن هموستاسیش با حالت پابرجایی و خودنگهدارنده پویا می گویند. - دوکوم فعالیت به منظور ایجاد این حالت جر سیستتج)انجام می گردد « فعاليت تكهدارندو كه موجب جلوگیری از خروج سیستم از عات تعاکلسمی گردد: 0 ب سير که برآی تتظيم- نموم دگرگونی_تیاههای داحلی و خارجی سیستم در ‎ub‏ زمان استه ين 

صفحه 8:
حالات و ویژگی های سیستم ‎٠‏ حالت هم افزایی سواس آشبی: هر مجموعه ای که به سبب پیهند اجزا و عوامل تشکیل دهنده اش به ‏یار نظر حالت و رفتار از مجموعه ای که.اجراء لن با هم پیوند: نداشته ‎cal ‏متل مولکول‎ cal eae Ls ‏دو بةاضافه دو بيشتر از جهار مى شود. مثل فعاليتهاى تيمى يا طوفان ذهنی ‎ ‎ ‏ين ‎ 

صفحه 9:
ال سازمان به مثابه يك سيستم اجتماعى * در تقسيم بندى بولدينك سازمانهاى اجتماعى بالاترين سطح سيستمها در نظر كرفته ء است و بر این اساس شناخت سازمان و آنسان از اهمیت ویژه ای برخوردار است +رنقش انسانها سازمان اجتماعی را شکل می دهد. یکی رهبر است یکی پیرو اصلی_ترین زیرسیستم در آنها انسان است. * کر مدیریت کلاسیک. سازمان یک سیستم بسته و متشکل از رفتار منطقی انسانهاست. * در سال ۱۹۷۲ ویلیام اسکات و ترنس میشل سازمان را متشکل از روابطی اجتماعی با زیر سیستمهای آفراد/ ساختار رسمی | ساختار غیر رسمیالگوی نقش و موقعیت امحیط فیزیکی کار معرفی کردنت. ۱ #ردر سال ۱۹۷۶ کوتر سازمان را شأمل زبرسیستمهای قرآیندهای کلیدی سازمان/ ‎J‏ کارکنان و دیگر متلبع محسوس| ساختازرسمی| سیستم اجتماعی داخلی/ تکنولوژی سازمانی دانسته دهه های اخیر سازمان به مثلبه یک سیستم باز مبتتی بر رولبط اجتماعی تعریف گردیده است و گرایش ماشینی قبلی به گرایشی زیستی بدل شده است. ين 

صفحه 10:
ال سازمان به مثابه يك سيستم اجتماعى * در تجزيه و تحليل سيستمها و روشها معمولا به استقبال حل مسائل مدل عمومى ارائه شده می رویم. سعی می شودبا برداشتی ساده از تعاریف حالات و ویژگی های سیستم مولفه ‎le‏ مدل کامل گردد. تكرش سيستمى باعث اكْرَايش جامعیت تحلیل گران در نگاه به سازمان می شود. عمده ترین مولفه های سیستم باز و پیچیده سازمانها که با هم در تعاملند و در نهایت باعث رشت و تکامل سازمان ی گردند در شکل زیر آمده است. * ارتباط این مولفه ها بسیار تتگاتنگ است AUT ‏به نحوی که تفییرات در هر‎ I موجب تغییر دیگر مولفه ها مى كردد. مانند تیمات تکنولوژی که واکنش افراد را در جهتی غیراز سود سازمان به دنبال دارد مانند به کارگیری ‎۲٩۴‏ در سازمانها 

صفحه 11:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏سازمان به مثابه يك سيستم اجتماعى * اين روابط متعامل و متقابل مولفه ها ما را مجبور می کند در تجزیه و تحلیل مسائل سازمانی: ‎pales aes =‏ جه مولقيك سازمان در گرو کارگروهی و مشارکت ‎‘aad yh il colle tes‏ - حل مسا لصازمانى تكازوند نكرش سيستماتيك و حركات منظم - مسائل جاری-سازمان تصادفی کت بلکه به مجموعه ای از آثار ‎vf‏ به هم پیوسته حوادث گذشته وابسته است. ين 

صفحه 12:
هدف مدل سازی کار یک خلبان آموزشی مهمتر است یا طراح شبیه ساز پرواز؟ - طراح باید باید بتواند تمام شرایط غیر معمول را در طراحی خود در نظر بگیرد. * نی مدیران در تتیستمهای اقتصادی و اجتماعی چیست؟ خلبان با طراح شبیه ساز پرواز؟ - مدیران هماتد یک‌ظنان آزماینی در ‎coped GRRE LS‏ گیرند؛ > مدیران همانند یک طراح» ساختار تسازمان, استراتزيهاء قوانين و قواعد تصمیم ‎vf‏ گیری در سازمان را طراحی می نمایند. در سازمانها مدیران بیشتر نقش خلبان آموزشی رابازی می کنند. * _مدلسازی ابزاری است برای کمک به مدیران در راستای انجام فعالیتهای جاری و طراحی مناسبتر سازمان ين 

صفحه 13:
کارفرما و مدل ساز * مشتری مدل کیست؟ ‎gp go, LD pa‏ شخصی که متولیت پرداخت هزینه کار را برعهده دارد و در کار مدل سازی از شما پشتیبانی می کند؟ کسی است که در کار مدل سازیَّبرای حل مسئله شما را یاری می کند. کسانی که شما باید برای اثربخش بود کارنان آنها را تحت تاثیر فرار دهید. کسانی که بای برای کل ‎MLS feb aa‏ برای آینکه مدل شما مزثر و مفید باشد: بايد بر نيازمنديهاى مشترى مدل حَوتمرکزنمائد. ‎yl‏ نسبت به جزئيات نيازمتديقاق مشترى مدل لي قوجه كند بايد به رامد مدل سازى اجازه دهید تا بتواند مدل ذهتی تا را تخییر ده اكز ‎J cays‏ سل تمان مر دهد كه نظظرات مشترى مدل ‎ase TL‏ را مطرح تمائید. اگر در بدترین حللت مشترى مدل شما سعى در اعمال نظرات خود در روند مدل سازى است سعى كنيد مشترى ديكرى براى خود انتخاب كنيد. مت سوم 0 

صفحه 14:
ee ‏گامهای فرآیند مدل سازی‎ تشریح دقیق صورت مسئله (تعیین مرز مدل) < انتخاب موضوع: مسئله و مشکل چیست؟ ستفیرهاً و مفاهیم کلیدی چیست؟ افق زمانی؟ متعله مورد نظر از نظر زمانی چه بازه ای از گذشته و آینده را شامل می شود؟ ترسیم رفتار متفیرها در گذشته و احتمال ر تعیین تثوری و فرضیه دینامیگ درباره علل بروز مسئله فرضیه اولیه برای رفتار عدل: در حال حاضر برای رفتار سیستم چه تلوری و فرضیه ای وجود دارد؟ تمرکز بر عوامل درونزا: تعیین روابط علی داخلی در آیجاد رفتار سیستم ‎I‏ " ترسيم رولبط علی و ععلولی: با استفاده از فرضیه ها و تثوری های اولیه» متفیرها و مفاهیم کلیکی, رفتار سیستم در گذشته, سایر داته-های در دسترتی و استفده از ابزارهایی همچون: ‎ ‏نمودارهای موز مدل تمودارهای زیرسیستم ‏تمودارهاى على و معلولى > موبارهای حالت-جریان ‎es‏ د شاك 7 ‏سایرابزارها ‎ 

صفحه 15:
گامهای فرآیند مدل سازی * ساختن یک مدل شبیه سازی برای تست فرضیه فوق - . تعیین ساختار و قواعد تصمیم تخمین مقادیر اولیه. پارامترهای مدل و ارتباطات رفتاری تست میزان سازگاری مدل با اهداف و مرز آن تست مدّل برای اطمینان از صحت عملکرد آن مقایسه رفتار مل با رفتار مرجع [زفتار گذشته سیستم) > بررسی رفتار مدل در شرایعد حدی: آیامل با وارد نمودن شرایط حدی منطقی رفتار می کند؟ = تحلیل حساسیت: بررسی رقتاز مدل در قتورت تفییر مقادیراولیه.پارامترها و مرز مدل م چندین تست دیگر ‎Gauls Sil git TT cele te"‏ - طراحی تستاری: چه شرایط محیطی ممکن ااست رخ ده ‎ -‏ طراحی سیاست: چّه قوانین و استرا تژی هایی می توان در دنیای واقعی پیانه نو - آنالیز: بررسی نتایج اعمال سیاستهای مختلف = آنالیز تحلیل حساسیت: بررسی نتایج مدل در صورت وقوع سناریوهای مختلف منت ,,بررسى تعامل بين سياستها: آيا سياستهاى مختلف با يكديكر در تعامل و اثر متقابلل ل 757758 

صفحه 16:
مدل سازی فرآیندی تکراری ‎Jao *‏ سازی یک فرایند بازخوردی است ونه یک توللی خطی از مجموعه ای از فعالیتها 7 بیان مسئله(انتخاب مرز) ‎ ‎ ‎1. Problem Articulation ‎ ‎ ‎ ‎ie (Boundary Selection) 5 5. Policy pyran ‏فرضیه پویا‎ 7 Formulation 2, Dyna ۱ & Evaluation ‏فرموله کردن‎ - ‏آزمون مدل‎ < | ‎ ‎4, Testing 3. Formulation ‏طراحی و ارزیابی سیاست‎ 7 ‎ 

صفحه 17:
مدل سازی فرآیندی تکراری مدل سازی در پویایی سیستم محاط شده است. poe وس مشیم متسیس تسه رتسم ‎Polley. 2, Dynamic‏ .5 ‎cs «|‏ ی ع ‎Formulation‏ .8 ا ‎Pane ‏کار‎ ‏اب و ‎Structure, Models‏ ‎Decision ot Real‏ ‎ous‏ سس بن ‎ 

صفحه 18:
مدل سازی فرآیندی تکراری دنیای واقعی دید سیستماتیک نگرش دینامیک ف ‎ce Nae | ON a‏ | ‎I‏ ۲ .۰ جمع آوری اطلاعات س و ۱ 3 مدل ديناميكى تجزیه و تحليل مدل ين 

صفحه 19:
هفته سوم نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی بیان مسئله اهمیت هدف ‎Ga age‏ قصبورهدال سازی تعبین صحیح ضورت مسئله است: اط را با آن دارتد كنام الست؟. ‎ ‏موضوعی که کا آنهزسعی در شناسایی چه یله امستله اقم(نهفقط نشاته ها ىكشكل) جيست؟ ‎ ‏مهمترین مسللّهتعیین هدک از مدل سازی ین چیزی است كه براى مشترى مدل مهم بوده و مورد علاقه او ‎st‏ ‎Sy SS Hace AN Gams‏ و تیک سیستو ۳ گر سای بای ‎IT IS le ops Spe GSAS clas Sey‏ مسئله ابنت. مدل سسيستم َكَل ‎sha‏ یکارچه است. ‏بیودمتدی مها در تمایش سادهثر واقعیت و ماهیت تا است که بای ما قابل درگ ات ‎ ‏نقشه اند خود زمین با این همه جزنیاتقابل استفاده تیست. ‏اهدر مدل ساز شتات آن جيزى است كه ب ‎ ‏و کنر گذاشت. در دل اقتصاد یکپارچه همه چبز هت بط درد و چیوی وا نمی ‎UTES OE‏ ‏برای تعریف صورت مسئله دو ابزار مهم استفاده از رفتار مرجع و تعبین افق زمانی است. ‎ 

صفحه 20:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏نكاه اجمالى به فرآيند مدل سازى * بیان مسئله 7 الگوهای مرجع *الگوی مرجعٌبررسی رفتار مسئله و یا متفیر مورد نظر در طول زمان می الگوی مرجع را می توان با استفاده از مجموعه ای از نمودارها و یا شرح عملکرد متغیر ترسیم نمو3: |“ * با ترسیم الگوی مرجع شما و مشتری مدل از نگرش واقعه گرا و گوتاه مدت به مسائل دور شده و رفتار سیستم را در گذر زمان مورد توجه قرار كواهيد داد. ” براى مطالعه الكوى مرجع بايد افق زمانى و متغيرها و مفاهيم مهم مورد نياز تعيين شوند. ين 

صفحه 21:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏نكاه اجمالى به فرآيند مدل سازى * بيان مسئله «ر_افق زملنی بایدبه اندازه ای باشد که با نگاه به گذشته در طول افق زمانی بتوان علل و نحوه رخداد به‌یده مورد مطالعه را دریافت. * همچنین آفقزمانی بلید بِهانازه ای باشد که با نگهبه آینده در طول افق زمانی بتوان اثرات تأخیراتبسیستم ومتأثیرانه غیرمستقیم تصمیمات بر سیستم را مشاهده نمود. ]| افق_زمانی بیش از حد بلندمهت نیز مشکلات وتیعات خاص_خود را دار 7 تعیین مدت افق زمانی. نوع سیاستهای مورد ارزیلبی در مدل را تحت تأثیر قرار روشهای مد برای تعیین افق زمانی اين است که آن را معدل چتنین ‎ply‏ طولانیترین تأخیر موجود در مدل در نظر بگیرید. ين 

صفحه 22:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏نكاه اجمالى به فرآيند مدل سازى *_بيان مسئله 7 افق زمانی «به عنوان مثال در زیر متغیرهای چرخه حیات یک محصول به تصویر کشیکه شده است. ين 

صفحه 23:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏نكاه اجمالى به فرآيند مدل سازى *_تدوین فرضیه پویا 7 فرضیه پویا علت رفتار مسئله را تشریح می کند. 7 پویاست چون بایید توضیحی از مشخصه پویایی مساله بر حسب بازخوردهای مهم و ساختار انباشت و جریان سیستم ارائه نماید. - فرضیه است چون همیشه موقتي بوده و بر اساس یادگیریمان از 3 فرایند مدل سازی و دنیای واقعی تغییر می کند. 7 مدل ساز به عنوان یک شنونده و تسهیل گر نه یک متخضص موضوع ‎Jae sub‏ ذهنی افراد شاغل در تسیستم را در رابطه با علت رفتار مسئله کرک‌نماید. ين 

صفحه 24:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏نكاه اجمالى به فرآيند مدل سازى تدوين فرضيه بويا نَدرونزا «.درونزا بودن د ر_سيستم دايناميك بدين معنى است كه علل رفتار ديناميك مسئله أرتعامل بين اجزاء داخلى سيستم نشأت مى كيرد. ‎Dab pS wb Tig» cole atte”‏ < در تعیین-متغیرهای برونزا بلید کقت شود که بازخوردی بین متفیرهای |« درونزا و برونزا وجود ‎wb ALBIS‏ ين 

صفحه 25:
نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی تدوین فرضیه پویا < ترسیم ساختار سیستم «نمودار مرز مدل - اين ابزار محدودة مدل را با لیست نمودن متفیرهای درونزاه برونزا و متفیرهای غیر موثر بر مدل نمایش می دهد. - ليست متفیزهای غیر موثره کمک به کاربران مدل برای تصمیم گیری در خصوص تتاسب با اهدلف آنهاست. ين 

صفحه 26:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏نكاه اجمالى به فرآيند مدل سازى تدوين فرضيه يويا < ترسیم ساختار سیستم « نمودار زیر سَیستم - این نمودار معماری_کلی مدل را نشان می دهد. > کرساین کمودار زبرسیسعوها ميتواندد. نشان: دهنده: جریان مواده پول: کالا و اطلاعات بانتتد. که با یکدیکر کر تعاملند. - همچنین زترصیستمها میتوانته بصورت بختهای تشکیل دهنده یکت سازمان شب تزلید: طراجی»-توسحه تحصول و غیره باشتود. - نمودار زیر سیستم با ترسیم تعداد و نوع عوامل تأثیر گذار بر مسئله. نشان کهنده مرز مدل و میزان یکپارچگی:آن است: ين 

صفحه 27:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏نكاه اجمالى به فرآيند مدل سازى تدوين فرضيه بويا < ترسیم ساختار سیستم ۱ نمودار زیر سَیستم(نمودار زیرسیستم برای مدل رشد شرکت) Market Mit, Response to Price” ‘kt, Response to Quality "int, Response to Delivery Delay بدا 0 ها ‎i a a 555‏ 

صفحه 28:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏نكاه اجمالى به فرآيند مدل سازى * تدوين فرضيه يويا 7 ترسیم ساختار سیستم ” نمودار زیر سیستم(نمودار زیرسیستم برای مدل شرکت نیمه هادی» بهیود کیفیت و برنامه های آن) == 

صفحه 29:
نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی تدوين فرضيه يويا - ترسیم-ساختار سيستم « نمودار علی حلقوی > تمودارهای مرز کل و زیرسیستمها مرز مدل و معماری اصلی مدل را نشان میدهنه وی ارتباطات یی متفیرها را نشان نمی دهند. - نمودارهایکعلی و مکلولی نحو تیر علت بر معلول را نمایش می دهند و ایزاری ‎a pees Sa cli‏ ارك ار متها ‎pe‏ ده ين 

صفحه 30:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏نكاه اجمالى به فرآيند مدل سازى تدوین فرضیه پ ترتتیم ساختار سیستم ۶ نمودار علیتحلقوی لین نمودارها را به عنوان "نمودار آختصاری (اسام) استفادهمی نماییم. استفادهآز آنها در موارد زیر متس است: به‌ست آوردن فضیه هایی در پویایی موجود در سیستم استخرح متلهای ذعنیآفراه و تيمها تال اطلاعت بازخورهای نمی که گر ميد عامل مشكل هستند یک 60 شامل متفیرهایی ات که با کمان به هم رتیه شوه اند و تأثیرات حلقه های بارخ تمع ني روى نمودار مشخ ص مى كردند (به عنوان مثال شكل هفته سوم 

صفحه 31:
نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی تدوین فرضیه پویا ترسیم ساختار سیستم تمودار علی-حلقوی در شکلز» یر نمادهای مورد استفاده در نمودار حلقه علیت. نمایش داده شده اند ره كن ٠ق‏ ‎OO om,‏ کتفیرها با پوندهای علت و معلولی(/۱۲۱ 6۳3115۵ کهاپیکاننملیگکادورسي شوند به هم متصل می گردند ‎feos Je‏ به هر بيوند على 9 ‎cate Sypee POLLY Yd Ss glee‏ (+) يا منفى (-) تخصيص می یلید نا چگونگی تغییر متفیروابسته را هنگلمی که متفیر صتفل تفیبر هی کند. ‎GLE‏ دهد. ات تولد هم ره یله چسمیت هم به وسیله کسر برش جوا نمودرعلیت به شما تمى كويد جه انفاقى خراهد افتاذ بلكه به شما مى كويد جد انفاقى 0526 

صفحه 32:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏نكاه اجمالى به فرآيند مدل سازى تدوين فرضيه يويا <-_ ترسیم ساختار سیستم تمودار على -حلقوى حلقه ای مهم با یک شناسه حلقه مشخص می گردند که نشان می ذهد آيا حلقه. بازخور ‎(Balancing) Jaa . <1 Reinforcing) =.‏ ککاسه حلقه. هم جهت با جلقه متناظر با آن, چرخش می کند. متا ‎Sy Dye Cate aS‏ جمفیت و نرخ تولده در جهت حرکت عقریه های سامت است و لنا تسه حلقه یر این جهت گوار درد وجود پیوند مثبت. بكيم معنى آست عدر اكرعلت. افزايش يابد. مطول نیز بیشتر از ن چیزی می شود که غير لين وزت.می بود و اگرعلت» کاهش بابک لول نی کسترار آن چیری-می شود که در غير اين |« جياه عن بود * ...در مثال قبل, یگ آقزلیشن ‎He 5) aly 2) HT ae el Es Sp‏ فاد در هر سال) به بیش از آن چیزی است که در یز این صورت. می بود وجو جبوند منفى. بدين معنى است كه اكر علت. افزلیش یلد معلول کمت رآ آن_چیزی می شود که در غیر لین صورت. تي بود و اكر علت. كاهش يلبد. معلول بيش از أن جيزى مى شود كه در كبر هي مورت می بود در مثال قبل.افزایش متوسط طول عمر افرد.به معنی کاهش نرخ مرک و میر یر حسب تعنادافراد در هر سال) به کمتر از آنچه می بود ين 

صفحه 33:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏نكاه اجمالى به فرآيند مدل سازى تدوين فرضيه يويا - ترسیم-ساختار سيستم نمودارهای حالت-جریان - تموطرهای حالت-جریان به ساختارهای فیزیکی بوجود آورنده ساختار بازخوردی تمرکز مینماید, - در نمودار عالت_جریان-منفیرهای حللت نشان دهنده وضعیت سیستم از قبیل تعداد جمعیت, موجودی مواد. بدهیعآو آرزش کفتری سرمایه میباشه. ‎vf‏ - متتیر‌های-نرخ نشان دهتته-نرخ تفیبرات سیستم همانند مرگ و میره نرخ تولید. نرخ دریافت وام و بازپرداخت لْن و نرخ سرمایه گذاری و استهلاک سرمایه. ‏- در سیستمها اسان متخبرهای حالت تصمیم ها اتخاذ ننته و ‏متغیرهای جریان آن تضمیمات اعمال می شود. ‏ين ‎ 

صفحه 34:
نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی تدوين فرضیه پویا < ترسیم ساختار سیستم «نمودارهای تماختار سیاست " تمودارهای فوق تتشکل از نمودارهای علی می باشند که ورودی های اطلاعاتی برای یک قانده تصمی مگیری را ترسیم مینمایند. در لین نمودارها تم رکز بر داده هایی آسک که مدلساز از آنه برای تصمیم گیری استفاده می نماید. - لین تموتازها بیشتر نان دهنده ساختار علی و تاعیرهای زمنی کر تصمیمات | ویژه است نا اینکه ساختار_بازخوردی کل کیستم رآ نان دهد ين 

صفحه 35:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏نكاه اجمالى به فرآيند مدل سازى تدوين يك مدل شبيه سازى - يس أزاينكه فرضيه و تئورى اوليه براى علت رفتار مسئله ايجاد شد باید بتوان آن را تست نمود. - برخی مواقع با استفاده از مجموعه داده های واقعی و یا آزمایش فرضیات فوق در جهّان وافعی می توان آن را تست نمود. ‎ol‏ - ولی در اغلب مواقع مدل مفهومیایجاد شده به قدری پیچیده ‏است که نمیتوان به سادگی تن را آرزیابی نمود. لذا نیاز به ‏مدلساژی آن می باشد. ‏ين ‎ 

صفحه 36:
نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی آزمون - با توف ازلینمعاذله» قست» من ثبزز شروغ خواف شاه کی از ‎eli‏ تتعرمقایسه رفتان فذل با زفتاروکتی آن‌رمی ‎whl‏ ‏گنل تماغیه شده بایمرتمام مغادلات از نظر فیمالسیون درست باشند. خساسیت فتار مکلورسیکست های توصیه. شده باید. از لحاظ عنم قطعیت کر فرضیه هاء هم پارامتری هم ساختاری ارزیابی_شود. |[ + > تست شرایط مرزی باید صورت پذیرد. سچه اتفاقی بر سر تولید ناخاص ملی یک اقتصاه عی آهفراكر شما به طور ناكهاتي” ذخاذر انرژی را به صفر کاهش دهید؟ ” چه اتفاقی می افتد آگر تعداد فروشندگان رابه 1۱۰۳ آفزایش دهید؟ ين 

صفحه 37:
71للالسلسل لل ‎EET‏ ‏نكاه اجمالى به فرآيند مدل سازى * طراحى و ارزيابى سياست پس از اينکه مدل ساخته شد و شما و مشتری مدل از عملکرد صحیح آن اطمینان حاَل نمودید. می توان سیاستهای مختلف را با استفاده از مدل ‎Sgajl‏ طراحی سیاسک فرات از تیب بیک پرامت منند ترخمالیات در مدل می باشد. طراحی سیاست به-منزله طراحی یک ساختار و یا یک استراتژی جدید و یا ‎Kamel aitleh nett‏ زر ‎Coal‏ 1 بهترين روش طراحى سياست, تغییر حلقه های بازخوردی غالب در مدل است. جه دلیل تأثیر تأخیرات سیستم بر رفتار آن با رفع أَیرّای فوق نیز می توان سیاستهای مکی طراحی نمود. ين 

تجزيه و تحليل سيستمها هفته سوم فهرست مطالب • حاالت و ويژگي هاي سيستم – – – – – 2 • هدفمندي گرايش به فنا(آنتروپي) گرايش به كمال و رشد و توسعه حالت ثبات و پابرجايي حالت هم افزايي سازمان به مثابه يك سيستم اجتماعي هفته سوم فهرست مطالب • مفاهیم مدلسازی – هدف مدل سازی کارفرما و مدل ساز گامهای فرآیند مدل سازی مدل سازی فرآیندی تکراری نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی – – – – « بیان مسئله – – – 3 « اهمیت هدف الگوهای مرجع افق زمانی تدوین فرضیه پویا – – « « « هفته سوم تبیین درونزا ترسیم ساختار سیستم تدوین یک مدل شبیه سازی آزمون طراحی و ارزیابی سیاست حاالت و ويژگي هاي سيستم • – – – – – – – 4 – – – – هدفمندي هدفمندي جزئي از ويژگي هاي هر سيستم است. كليGه سGيستمهاي طGبيعي از روشهاي مختلGف در صGدد برآورده سGاختن اهداف معين شده خود هستند. هيGچ چيGز در دنيGا بGه بطالن آفريده نشده اسGت .در طGبيعت همGه جGا تعاون ،هماهنگي ،تعادل، يكپارچگي و تعامل وجود دارد. آيا سيستمهاي مصنوعي نيز هدفمند و هدفجو هستند؟ آيا اين دقت و نظم و يكپارچگي را در سيستمهاي مصنوعي نيز مي توان ديد؟ اين زيركي طبيعت از كجا ناشي مي شود؟ آيا بشر مي تواند با طبيعت رقابت كند؟ چرا سيستمهاي بشري از انعطاف كمتري برخوردارند؟ در ايGن سGيستمها اهداف عاريتGي هسGتند و بنابرايGن اوليGن موضوع كGه بايGد بGه آGن پرداخته شود هدف سيستم است. تعيين اهداف سازمانها به عنوان سيستمهاي اجتماعي كار دشواري است. چرچمGن مGي گويGد :هدف سGيستم آGن چيزي اسGت كGه از فعاليتهGا و عمليات اجرايGي آن كامال مجزاست. هفته سوم حاالت و ويژگي هاي سيستم • گرايش به فنا(آنتروپي) – – – 5 – – هفته سوم گرايGش بGه فنGا ،كهولGت و بGي نظمGي حالتGي اسGت كGه در همه سيستمها وجود دارد. اگGر سGيستم بGه حال خود رهGا شود و هيGچ داده يGا انرژGي از عوامل بيروني دريافت نكند رو به بي نظمي خواهد رفت. اگGر در سGيستمي سGرعت بGي نظمGي رو بGه افزايGش باشGد بGه آن آنتروپي مثبت گويند. اگر سيستمي با بي نظمي مبارزه كند به آن آنتروپي منفي گويند. مثGل بدن انسGان كGه در مقابGل فرسGودگي مقاومت كرده و براي رفع آن از محيط انرژي كسب مي نمابد. حاالت و ويژگي هاي سيستم • گرايش به كمال و رشد و توسعه – – – – سيستم ها تحت تاثير دو نيروي متضاد هستند :نيل به كمال و هستي و نيل به زوال و نيستي. سيستم تا زماني حيات دارد كه نيروي اول غالب بر نيروي دوم باشد. سGيستمهاي فيزيكي سGاخت بشGر در نسGل هاي مختلGف خود پيچيده تGر شده انGد و تغييرات آنها در جهت رشد و كمال بوده است. همين موضوع در خصوص سيستمهاي اجتماعي و سازمانها نيز برقرار است)EFQM(. 6 هفته سوم حاالت و ويژگي هاي سيستم • حالت ثبات و پابرجايي – – – – 7 – يكي از حالتهاي سGيستمهاي باز و پيچيده حالGت ثبات و پابرجايي در برابر تغييرات است. سGيستمهاي باز همواره در معرض ورودي هاي جديGد و بازده خروجGي ها هسGتند و بر ايGن اسGاس بايGد بGه وسGيله اي مسGتقل از اختالالت احتمالي جلوگيري نمايند. مثل تنظيم درجه حرارت بدن ،فشار خون يا مواد مختلف براي اينكه سGيستمها شخصGيت و هويGت خود را ار دسGت ندهنGد و تعادل و نظم در آنها برقرار بماند نيازمند تعادل نيروها و جريانهاي ورودي و خروجي هستند كه به آن هموستاسيس يا حالت پابرجايي و خودنگهدارنده پويا مي گويند. دو نوع فعاليت به منظور ايجاد اين حالت در سيستمها انجام مي گردد « « هفته سوم فعاليت نگهدارنده كه موجب جلوگيري از خروج سيستم از حات تعادل مي گردد. فعاليGت انطباق كGه براي تنظيGم نحوه دگرگونGي نيازهاي داخلGي و خارجGي سيستم در طي زمان است. حاالت و ويژگي هاي سيستم • حالت هم افزايي – راس آشGبي :هGر مجموعGه اي كGه بGه سGبب پيونGد اجزا و عوامGل تشكيGل دهنده اش به وجود آيGد از نظGر حالGت و رفتار از مجموعGه اي كGه اجزاء آGن بGا هGم پيونGد نداشته باشند بسيار پيچيده تر است .متل مولكول آب – دو بGه اضافGه دو بيشتGر از چهار مGي شود .مثGل فعاليتهاي تيمGي يا طوفان ذهني 8 هفته سوم سازمان به مثابه يك سيستم اجتماعي • • • • • • 9 • در تقسGيم بندي بولدينGگ سGازمانهاي اجتماعGي باالتريGن سGطح سGيستمها در نظGر گرفته شده است و بر اين اساس شناخت سازمان و انسان از اهميت ويژه اي برخوردار است. نقش انسانها سازمان اجتماعي را شكل مي دهد .يكي رهبر است يكي پيرو اصلي ترين زيرسيستم در آنها انسان است. در مديريت كالسيك ،سازمان يك سيستم بسته و متشكل از رفتار منطقي انسانهاست. در سGال 1972ويليام اسGكات و ترنGس ميشGل سGازمان را متشكل از روابطGي اجتماعGي با زير سيستمهاي افراد /ساختار رسمي /ساختار غير رسمي/الگوي نقش و موقعيت/محيط فيزيكي كار معرفي كردند. در سGال 1976كوتGر سGازمان را شامGل زيرسGيستمهاي فرآيندهاي كليدي سازمان/ كاركنان و ديگGر منابGع محسGوس /سGاختار رسGمي /سGيستم اجتماعGي داخلGي /تكنولوژي سازماني دانست. در دهGه هاي اخيGر سGازمان بGه مثابGه يGك سGيستم باز مبتنGي بر روابGط اجتماعGي تعريف گرديده است و گرايش ماشيني قبلي به گرايشي زيستي بدل شده است. هفته سوم سازمان به مثابه يك سيستم اجتماعي • • • • • 10 در تجزيه و تحليل سGيستمها و روشها معموال به استقبال حل مسائل مدل عمومي ارائه شده مي رويم. سGعي مGي شود بGا برداشتGي سGاده از تعاريGف ،حاالت و ويژگGي هاي سGيستم مولفه هاي مدل كامل گردد. نگرش سيستمي باعث افزايش جامعيت تحليل گران در نگاه به سازمان مي شود. عمده تريGن مولفGه هاي سGيستم باز و پيچيده سGازمانها كGه بGا هGم در تعاملند و در نهايت باعث رشد و تكامل سازمان مي گردند در شكل زير آمده است. ارتباط اين مولفه ها بسيار تنگاتنگ است به نحوي كه تغييرات در هر كدام موجب تغيير ديگر مولفه ها مي گردد مانند تغييرات تكنولوژي كه واكنش افراد را در جهتي غير از سود سازمان به دنبال دارد مانند به كارگيري ERPدر سازمانها هفته سوم سازمان به مثابه يك سيستم اجتماعي • اين روابط متعامل و متقابل مولفه ها ما را مجبور مي كند در تجزيه و تحليل مسائل سازماني: – – – 11 هفته سوم توجGه نماييGم كGه موفقيGت سGازمان در گرو كارگروهGي و مشاركت فعال عناصر انساني آن است. حGل مسGائل سGازماني نيازمنGد نگرش سGيستماتيك و حركات منظم است. مسGائل جاري سGازمان تصGادفي نيسGت بلكه بGه مجموعه اي از آثار به هم پيوسته حوادث گذشته وابسته است. هدف مدل سازی • کار یک خلبان آموزشی مهمتر است یا طراح شبیه ساز پرواز؟ – • نقش مدیران در سیستمهای اقتصادی و اجتماعی چیست؟ خلبان یا طراح شبیه ساز پرواز؟ – – 12 • • طراح باید بايد بتواند تمام شرايط غير معمول را در طراحي خود در نظر بگيرد. مدیران همانند يك خلبان آزمايشي در شرايط مختلف تصميم می گيرند. مدیران هماننGد يGك طراح ،سGاختار سGازمان ،اسGتراتژيها ،قوانيGن و قواعGد تصميم گيري در سازمان را طراحي می نمايند. در سازمانها مدیران بیشتر نقش خلبان آموزشی را بازی می کنند. مدلسازی ابزاری است براي كمك به مديران در راستاي انجام فعاليتهاي جاري و طراحي مناسبتر سازمان هفته سوم کارفرما و مدل ساز • مشتری مدل کیست؟ – – – – – – • برای اینکه مدل شما مؤثر و مفيد باشد: – 13 شخصي كه شما را به سازمان مربوطه مي برد؟ شخصي كه مسئوليت پرداخت هزينه كار را برعهده دارد و در كار مدل سازي از شما پشتيباني مي كند؟ ... كسي است كه در كار مدل سازي براي حل مسئله شما را ياري مي كند. کسانی که شما باید برای اثربخش بودن کارتان آنها را تحت تاثیر قرار دهید. کسانی که باید برای حل مسئله رفتارشان تغییر یابد. – – – – باید بر نيازمنديهاي مشتري مدل خود تمركز نمائيد. نباید به نسبت به جزئيات نيازمنديهاي مشتري مدل نيز توجه كند. بايد به فرايند مدل سازي اجازه دهيد تا بتواند مدل ذهني شما را تغيير دهد. اگGر در برخGي موارد مدل نشان مGي دهGد كGه نظرات مشتري مدل شمGا اشتباه اسGت ،صGادقانه آن را مطرح نمائيد. اگGر در بدتريGن حالGت مشتري مدل شمGا سGعي در اعمال نظرات خود در رونGد مدل سGازي اسGت سGعي كنيد مشتري ديگري براي خود انتخاب كنيد. هفته سوم گامهای فرآیند مدل سازی • تشريح دقيق صورت مسئله (تعيين مرز مدل) – انتخاب موضوع :مسئله و مشكل چيست؟ متغيرها و مفاهيم كليدي چيست؟ افق زماني؟ مسئله مورد نظر از نظر زماني چه بازه اي از گذشته و آينده را شامل مي شود؟ ترسيم رفتGار متغيرها در گذشته و احتمال رفتار آن در آينده – – – • تعيين تئوري و فرضيه ديناميك درباره علل بروز مسئله – فرضيGه اوليGه براي رفتار مدل :در حال حاضGر براي رفتار سGيستم چGه تئوري و فرضيه اي وجود دارد؟ تمركز بر عوامل درونزا :تعيين روابط علي داخلي در ايجاد رفتار سيستم ترسGيم روابGط علGي و معلولGي :بGا اسGتGفاده از فرضيGه هGا و تئوري هاي اوليGه ،متغيرهGا و مفاهيم كليدي ،رفتار سيستم در گذشته ،ساير داده هاي در دسترس و استGفاده از ابزارهايي همچون: – 14 – « « « « « هفته سوم « نمودارهاي مرز مدل نمودارهاي زيرسيستم نمودارهاي علي و معلولي نمودارهاي حالت-جريان نمودارهاي ساختار سياست ساير ابزارها گامهای فرآیند مدل سازی • ساختن يك مدل شبيه سازي براي تست فرضيه فوق – – – • تست مدل براي اطمينان از صحت عملكرد آن – – – – 15 • تعيين ساختار و قواعد تصميم تخمين مقادير اوليه ،پارامترهاي مدل و ارتباطات رفتاري تست ميزان سازگاري مدل با اهداف و مرز آن مقايسه رفتار مدل با رفتار مرجع (رفتار گذشته سيستم) بررسي رفتار مدل در شرايط حدي :آيا مدل با وارد نمودن شرايط حدي منطقي رفتار مي كند؟ تحليل حساسيت :بررسي رفتار مدل در صورت تغيير مقادير اوليه ،پارامترها و مرز مدل چندين تست ديگر ... طراحي سياستهاي مختلف و ارزيابي آنها به وسيله مدل – طراحي سناريو :چه شرايط محيطي ممكن است رخ دهد؟ – طراحي سياست :چه قوانين و استرا تژي هايي مي توان در دنياي واقعي پياده نمود؟ – آناليز :بررسي نتايج اعمال سياستهاي مختلف – آناليز تحليل حساسيت :بررسي نتايج مدل در صورت وقوع سناريوهاي مختلف – هفته سومبررسي تعامل بين سياستها :آيا سياستهاي مختلف با يكديگر در تعامل و اثر متقابل مي باشند؟ مدل سازی فرآیندی تکراری • مدل سGازي يGك فراينGد بازخوردي اسGت و نGه يGك توالGي خطي از مجموعه اي از فعاليتها – – – 16 – – هفته سوم بیان مسئله(انتخاب مرز) فرضیه پویا فرموله کردن آزمون مدل طراحی و ارزیابی سیاست مدل سازی فرآیندی تکراری • مدل سازی در پویایی سیستم محاط شده است. 17 هفته سوم مدل سازی فرآیندی تکراری 18 هفته سوم نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • بیان مسئله – اهمیت هدف « مهمترين قدم در مدل سازي تعيين صحيح صورت مسئله است. – – – – « مهمترین مسGئله تعييGن هدف از مدل سGازي آGن چیزی اسGت كGه براي مشتري مدل مهGم بوده و مورد عالقه او است. در مجموع بايد يك مسئله را مدل نمود و نه يك سيستم را « – 19 – – – – « هفته سوم موضوعی که کارفرمایان بیشGترین ارتباط را با آن دارند کدام است؟ آنها سعی در شناسایی چه مسئله ای دارند؟ مسئله واقعی(نه فقط نشانه های مشکل) چیست؟ هدف مدل چیست؟ اگGر مدلGی برای پیگیری سGیاستهای کنGد نمودن مصGرف سGوخت های فسGیلی ارائGه گردد مدل یک مسGئله اسGت .مدل سیستم مدل اقتصاد یکپارچه است. سودمندی مدلها در نمایش ساده تر واقعیت و ماهیت اشیاء است که برای ما قابل درک است. نقشه مانند خود زمین با این همه جزئیات قابل استفاده نیست. هنر مدل ساز شناخت آن چیزی است که باید برید و کنار گذاشت. در مدل اقتصاد یکپارچه همه چیز به هدف ربط دارد و چیزی را نمی توانیم کنار بگذاریم. براي تعريف صورت مسئله دو ابزار مهم استفاده از رفتار مرجع و تعيين افق زماني است. نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • بیان مسئله – الگوهای مرجع « « « 20 « هفته سوم الگوی مرجGع بررسGي رفتار مسGئله و يGا متغيGر مورد نظGر در طول زمان مي باشد. الگوی مرجGع را مGي توان بGا اسGتفاده از مجموعGه اي از نمودارهGا و يا شرح عملكرد متغير ترسيم نمود. بGا ترسGيم الگوی مرجGع شGمGا و مشتري مدل از نگرش واقعه گرا و كوتاه مدت بGه مسGائل دور شده و رفتار سGيستم را در گذر زمان مورد توجه قرار خواهيد داد. براي مطالعGه الگوی مرجGع بايGد افGق زمانGي و متغيرهGا و مفاهيGم مهم مورد نياز تعيين شوند. نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • بیان مسئله – افق زمانی « « « 21 « « هفته سوم افGق زمانGي بايGد بGه اندازه اي باشGد كGه بGا نگاه بGه گذشتGه در طول افGق زماني بتوان علل و نحوه رخداد پديده مورد مطالعه را دريافت. همچنيGن افGق زمانGي بايGد بGه اندازه اي باشGد كGه بGا نگاه بGه آينده در طول افGق زماني بتوان اثرات تأخيرات GسGيستم و تأثيرات GغيرمسGتقيم تصGميمات بر سيستم را مشاهده نمود. افق زماني بيش از حد بلندمدت نيز مشكالت و تبعات خاص خود را دارد. تعييGن مدت افGق زمانGي ،نوع سGياستهاي مورد ارزيابGي در مدل را تحGت تأثير قرار مي دهد. یكي از روشهاي مفيGد براي تعييGن افGق زمانGي ايGن اسGت كGه آGن را معدل چنديGن برابر طوالنيترين تأخير موجود در مدل در نظر بگيريد. نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • بیان مسئله – افق زمانی « بGه عنوان مثال در زيGر متغيرهاي چرخGه حيات يGك محصGول بGه تصوير كشيده شده است. 22 هفته سوم نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • تدوین فرضیه پویا – – – 23 – هفته سوم فرضیه پویا علت رفتار مسئله را تشريح مي كند. پویاسGت چون باید توضیحGی از مشخصGه پویایی مسGاله بر حسب بازخوردهای مهم و ساختار انباشت و جریان سیستم ارائه نماید. فرضیه اسGت چون همیشGه موقتGی بوده و بر اساس یادگیریمان از فرآیند مدل سازی و دنیای واقعی تغییر می کند. مدل سGاز بGه عنوان یک شنونده و تسGهیل گGر نGه یک متخصص موضوع باید مدل ذهنGي افراد شاغGل در سGیستم را در رابطGه با علت رفتار مسئله درك نمايد. نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • تدوین فرضیه پویا – تبیین درونزا « « « 24 هفته سوم درونزا بودن در سGيستم دايناميGك بديGن معنGي اسGت كGه علل رفتار ديناميك مسئله از تعامل بين اجزاء داخلي سيستم نشأت مي گيرد. متغيرهاي برونزا بايد كم باشد. در تعييGن متغيرهاي برونزا بايGد دقGت شود كGه بازخوردي بين متغيرهاي درونزا و برونزا وجود نداشته باشد، نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • تدوین فرضیه پویا – ترسیم ساختار سیستم « نمودار مرز مدل – – 25 هفته سوم ايGن ابزار محدوده مدل را بGا ليست نمودن متغيرهاي درونزا ،برونزا و متغيرهاي غير مؤثر بر مدل نمايش مي دهد. لیسGت متغیرهای غیر موثGر ،کمGک بGه کاربران مدل برای تصمیم گیری در خصوص تناسب با اهداGف آنهاست. نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • تدوین فرضیه پویا – ترسیم ساختار سیستم « نمودار زیر سیستم – – – 26 – هفته سوم این نمGودار معماري كلي مدل را نشان مي دهد.. در ايGن نمودار زيرسGيستمها ميتوانند نشان دهنده جريان مواد ،پول ،كاال و اطالعات باشند كه با يكديگر در تعاملند. همGچنيGن زيرسGيستمها ميتواننGد بصGورت بخشهاي تشكيGل دهنده يGك سازمان مانند فروش ،توليد ،طراحي و توسعه محصول و غيره باشند.. نمودار زيGر سGيستم بGا ترسGيم تعداد و نوع عوامGل تأثيGر گذار بر مسئله ،نشان دهنده مرز مدل و ميزان يكپارچگي آن است. نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • تدوین فرضیه پویا – ترسیم ساختار سیستم « 27 هفته سوم نمودار زیر سیستم(نمودار زيرسيستم براي مدل رشد شركت) نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • تدوین فرضیه پویا – ترسیم ساختار سیستم « 28 هفته سوم نمودار زیر سGیستم(نمودار زيرسGيستم براي مدل شركGت نیمه هادی، بهبود کیفیت و برنامه های آن) نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • تدوین فرضیه پویا – ترسیم ساختار سیستم « نمودار علی-حلقوی – – 29 هفته سوم نمودارهاي مرز مدل و زيرسGيستمها مرز مدل و معماري اصلي مدل را نشان ميدهند ولي اGرتباطات بين متغيرها را نشان نمي دهند. نمودارهاي علGي و معلولي نحوه تأثير علت بر معلول را نمايش مي دهند و ابزاري مناسب جهت ترسيم ساختار بازخوردي سيستمها مي باشند. نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • تدوین فرضیه پویا – ترسیم ساختار سیستم « نموGدار علی-حلقوی – – « « « – 30 هفته سوم ايGن GنمودارهGا را بGه عنوان "نمودار علGت و معلول" و "نمودار علّGي حلقوي" نيGز ترجمGه نموده انGد و ما از عبارت اختصاري CLDاستفاده مي نماييم. استفاده از آنها در موارد زير مناسب است: بدست آوردن فرضيه هايي در مورد علل پويايي موجود در سيستم استخراج مدلهاي ذهني افراد و تيمها تبادل اطالعات بازخورهاي مهمي كه فكر مي كنيد عامل مشكل هستند يك CLDشامل متغيرهايي است كه با كمان به هم مرتبط شده اند و تأثيرات علّي بين Gمتغيرها را نشان مي دهد. حلقه هاي بازخور مهم نيز روي نمودار مشخص مي گردند (به عنوان مثال شكل زير را ببينيد) نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • تدوین فرضیه پویا – ترسیم ساختار سیستم « نمودار علی-حلقوی – در شGكل زير ،نمادهاي مورد استGفاده در نمودار حلقه علّيت ،نمايش Gداده شده اند. 31 – « – هفته سوم – متغيرهGا بGا پيوندهاي علGت و معلولGي( )Causal LinkكGه بGا پيكان نمايGش Gداده مGي شGونGد بGه هGم متصGل مي گردند. مثال :نرخ تولد هم به وسيله جمعيت هم به وسيله كسر نرخ تولد تعيين مي گردد. بGه هGر پيونGد علGي و معلولGي ،يGك قطGبيت( )PolarityبGه صGورت مثبGت ( )+يGا منفGي ( )-تخصGيص مGي يابGد تGا چگونگي تغيير متغير وابسته را هنگامي كه متغير مستقل تغيير مي كند ،نشان دهد. نمودار علّيGت بGه شمGا نمGي گويGد چGه اتفاقGي خواهGد افتاد .بلكه بGه شمGا مGي گويGد چGه اتفاقGي مGي افتGد اگGر متغيGر، تغيير نمايد. نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • تدوین فرضیه پویا – ترسیم ساختار سیستم « نمودار علی-حلقوی – – « – 32 « – « هفته سوم حلقGه هاي مهGم بGا يGك شناسGه حلقGه مشخGص GمGي گردنGد كGه نشان مGي دهGد آيGا حلقGه ،بازخور تقويتي( )Reinforcingاست يا تعادلي()Balancing شناسه حلقGه ،هم جهت با حلقه متناظر با آن ،چرخش مي كند. مثال :بازخور مثبGت مربوط بGه جمعيGت و نرخ تولGد ،در جهGت حركGت عGقربGه هاي سGاعت اسGت و لذا شناسه حلقه نيز در اين جهت قرار دارد. وجود پيوند مثبGت ،بدين معني اسGت كه ،اگGر علGت ،افزايش يابد ،معلول نيGز بيشتGر از آGن چيزي مGي شود كه در غGيGر ايGن صGورت ،مGي بود و اگGر عGلGت ،كاهGش يابGد ،معلول نيGز كمتGر از آGن چيزي مGي شود كGه در غيGر اين صورت ،مي بود. در مثال قبGل ،يGك افزايGش در كسGر نرخ تولGد ،بGه معنGي افزايGش نرخ تولGد (بر حسGب تعداد افراد در هر سال) به بيش از آن چيزGي است كه در غير اين صورت ،مي بوGد. وجود پيونGد منفGي ،بديGن معنGي اسGت كGه اگGر عGلGت ،افزايGش يابGد ،معلول كمتGر از آGن چيزي مGي شود كه در غيGر ايGن صGورت ،مGي بود و اگGر عGلGت ،كاهGش يابGد ،معلول بيGش از آGن چيزي مGي شود كGه در غGيGر ايGن صورت مي بود. در مثال قبل ،افزايش متوسGط طول عمر افراد ،به معني كاهGش نرخ مرگ و مير (بر حسب تعداد افراد در هر سال) به كمتر از آنچه مي بود ،است. نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • تدوین فرضیه پویا – ترسیم ساختار سیستم « نمودارهای حالت-جریان – – – 33 – هفته سوم نموداGرهاي حالت-جريان بGه سGاختارهاي فيزيكي بوجود آورنده ساختار بازخوردي تمركز مينمايد. در نمودار حالت-جريان متغيرهاي حالGت نشان دهنده وضعيGت سGيستم از قبيل تعداد جمعيت ،موجودي مواGد ،بدهيها و ارزش دفتري سرمايه ميباشد متغيرهاي نرخ نشان دهنده نرخ تغييرات سGيستم هماننGد مرگ و مير ،نرخ توليGد ،نرخ دريافGت وام و بازپرداخGت آGن و نرخ سGرمايه گذاري و استهالك سرمايه. در سGيستمها بر اسGاس متغيرهاي حالGت تصGميم هGا اتخاذ شده و بGا تغيير متغيرهاي جريان آن تصميمات اعمال مي شود. نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • تدوین فرضیه پویا – ترسیم ساختار سیستم « نمودارهای ساختار سیاست – – 34 هفته سوم نمGودارهاي فوق متشكل از نمودارهاي علGي مGي باشنGد كGه ورودي هاي اطالعاتي براي يك قائده تصميم گيري را ترسيم مينمايند .در ايGن نمودارها تمركز بر داده هايي است كه مدلساز از آنها براي تصميم گيري استفاده مي نمايد. اGین نمGودارهGا بیشتGر نشان دهنده سGاختار علGی و تاخیرهای زمانGی در تصمیمات ویژه است تا اینکه ساختار بازخوردی کل سیستم را نشان دهد. نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • تدوین یک مدل شبیه سازی – – – 35 هفته سوم پGس از اينكه فرضيGه و تئوري اوليGه براي علGت رفتار مسئله ايجاد شد باید بتوان آن را تست نمود. برخGي مواقGع بGا اسGتفاده از مجموعGه داده هاي واقعGي و يGا آزمايش فرضيات فوق در جهان واقعي مي توان آن را تست نمود. ولGي در اغلGب مواقGع مدل مفهومGي ايجاد شده به قدري پيچيده اسGت كGه نميتوان بGه سGادگي آGن را ارزيابGي نمود .لذا نياز به مدلسازي آن مي باشد. نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • آزمون – – – – 36 – با نوشتن اولين معادله ،تست مدGل نيز شروع خواهد شد. يكي از انواع تست مقايسه رفتار مدل با رفتار واقعي آن مي باشد. در مدل ساخته شده بايد تمام معادالت از نظر ديمانسيون درست باشند. حسGاسيت رفتار مدل و سGیاست های توصGیه شده باید از لحاظ عدم قطعیت در فرضیه ها ،هم پارامتری و هم ساختاری ارزیابی شود. تست شرایط مرزی باید صورت پذیرد. « « هفته سوم چGه اتفاقGی بر سGر تولید ناخاص ملGی یک اقتصGاد مGی آید اگGر شمGا بGه طور ناگهانی ذخاذر انرژی را به صفر کاهش دهید؟ چه اتفاقی می افتد اگر تعداد فروشندگان را به %1000افزایش دهید؟ نگاه اجمالی به فرآیند مدل سازی • طراحی و ارزیابی سیاست – – – 37 – – هفته سوم پGس از اينكه مدل سGاخته شGد و شمGا و مشتري مدل از عملكرد صGحيح آن اطمينان حاصGل نموديGد ،مGي توان سGياستهاي مختلGف را بGا استفاده از مدل آزمود. طراحي سGياست فراتر از تغيير يك پارامتر مانند نرخ ماليات در مدل مي باشد. طراحGي سGياست بGه منزلGه طراحGي يGك سGاختار و يGا يGك اسGتراتژي جديGد و يا تغيير قواعد تصميم گيري است. بهترين روش طراحي سGياست ،تغيير حلقه هاي بازخوردي غالب در مدل است. بGه دليGل تأثيGر تأخيرات سGيستم بر رفتار آGن بGا رفGع تأخيرهاي فوق نيGز مي توان سياستهاي مختلفي طراحي نمود.