تغییر رفتار و رفتار درمانی

صفحه 1:


صفحه 2:
۸۳ تخیر رفتار و رفتار درمانی استاد محمدى حلالى حجت اله منصوری گریانی * حاهد گوشگی 

صفحه 3:
فصل اول:تعاریف ® تعریف تغییر رفتار و رفتار درمانی: SJ به مجموعه روش ها و فنونی گفته می شود که از یافته های روانشناسی آزمایشی, بویژه روانشناسی یادگیری استخراج شده اند و هدف آنها کمک به رفع مشکلات سازگاری افراد در موقعیت های ‎talon‏ زندکی فرذت وشاع است در وا ب» ليل روا ملق بين محيط و رفتار) وتغییر رفتار (ابداع واجرای روشها)می پردازد تغییر رفتار و رفتار درمانی دو اصطلاح کم و بیش هم معنا هستند؛ هردو با رفتار سرو کار دارند. خاسنگاهشان یکی است , و هدفهای تغریبا مشابهی را دنبال میکنند به همین دلیل بسیاری از متخصصان تغییر رفتار ورفتار درمانی این دو اصطلاح را به جای هم به کار میبرند. 

صفحه 4:
تفاوت های تغییر رفتار و رفتار درمانی 1-اصطلاح تغییر رفتار بیشتر به وسیله ی پیروان نظریه شرطی سازی کنشگر و غالبا در موقعبیت های غیر بالینی (آموزشی وخانوادگی و...)به کار می رود و پیشتر بر پژوهش های بنیادی کنشگر که با حیوانات و انسان ها انجام گرفته و نیز بر پژوهش های کاربردی انجام شده در موقعیت های عملی استواراست. اما اصطلاح رفتار درمانی بیشتر به وسیله پیروان نظریه های پائولوف هال و ولیی و عمدتا بر خواسته ازپژوهش های انجام شده با انسان در موقعبت های بالینی w است وبیشترین کاربرد را در کلینیک روانی دارد 2-تغیر رفتار به منظور بهبود همه نوع رفتار بهکار می روید در حالی که رفتار درمانی به منظور اصلاح رفتار ناسازگارو مشکلات هیجانی به کار می رود به رغم تفاوت های گفته شده تغییر رفتار و رفتار درمانی را میتوان بسیار نزدیک به هم دانست زیرا اگر چه اين دو در پاره ای زمینه های کاربردی با هم تفاوت دارند اما از لحاظ خاستگاه نظری و هدف های عملی بسیار شبیه به هم اند. 

صفحه 5:
*؟اصطلاح رفتار درمانی پیش از اصطلاح تغییر رفتار( لیندزلی و اسکینر ) برای استفاده در ‎a‏ ‏بیمارستان های روانی ابداع شد ,اما بعد ازکاربرد اصول و روشهای روانشناسی یادگیری سورد استفاده در روانشناسی بالینی معلمان و مربیان آن در تغییر و اصلاح رفتار های تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان در موقعیت های اجتماعی به کار بردن0به خاطرانطباق با شرایط آموزشگاهی به جای رفتار درمانی, اصطلاح تغییر رفتار به کار رفت. 

صفحه 6:
حاستگاه نظری روش های تغییر رفتار ورفتار درمانی #خاستگاه نظری روش های تغییر رفتار ورفتار درمانی روانشناسی رفتاری است اما علاوه بر آن سایر نظریه های روانشناسی آزصایشی نبز به ایجاد روشها و فنون تغییر رفتار و رفتار درمانی کمک کرده اند. مارتین و پیر گفته اند روانشناسی یادگیری به طور اعم و شرطی سازی پائولوفی به طور اخص مهمترین کمک را به ایجاد و گسترش زمینه ی تغییر رفتار و رفتار درمانی کرده اند. SJ 

صفحه 7:
تعریف تحلیل کاربردی رفتار * تحلیل کاربردی رفتار با تغییر رفتار و رفتار درمانی وجوه اشتراک زیادی دارد با اين حال تحلیل کاربردی رفتار به آن دسته از روشهای تغییر رفتار گفته می شود که در آن ها از طرح های پژوهش آزمایشی SJ استفاده می شود تا نتايج روش درمانی مورد سنجش قرار بگیرد. © مقایسه تحلیل کاربردی رفتار با تغییر رفتار ورفتاردرمانی 1-روش های تغییر رفتار ورفتار درمانی چون صرفا برای مقاصد ای و رای ار سس از ان که و انار قار گرفتند و در وضع مراجع بهبود به وجود آوردند متوقف ‎no‏ شوند اما روشهای تحلیل کاربردی افراد علاوه بر مقاصد درمانی دارای مقاصد پژوهشی نیز هستند. 2سیلتبرگرسلیل کاربردی رفناررا مطالعه علمی رفتار با هدف کمک 

صفحه 8:
تغییر رفتار شناختی و رفتار درمانی شناختی w تغییر رفتار شناختی بر نقش فرایندهای شناختی و نمادین در پیدایش ادامه و تغییر رفتار نابهنجار تایید می کنند. مفاهیم مهم در تغییر رفتار شناختی عبارتند از اداراکات فرد از امور, الگوهای فکری , تفسیر و اسناد رفتار به وسیله خود فرد وراهبرد های شناختی. * شاخص ترین روش ردمانی در تغییر رفتار شناختی بازسازی شناختی نام دارد.به گفته ی اسپیگلر و گورمونت : به رفتار درمانی همچنین تغییر رفتار و رفتار درمانی شناختی نیز گفته میشود که اختصاصا به درمانهایی اشاره میکند که به تغییر شناخت (افکار و باور ها) که بر مسائل روانشناختی تاثیر می گزارند میپردازد. 

صفحه 9:
تعریف رفتار ؟ رفتار یعنی عملی که از فرد سر میزند یا سخنی که بر زبان می آورد آما در روانشناسی به هر فعالیتی که ارگانیسم (جاندار) انجام میدهد و به وسیله ارگانیسمی دیگر یا یک ابزار اندازه گیری قابل مشاهده يا قابل اندازه گیری باشد رفتار گفته می شود. بنابراین رفتار هم شامل حرکات بیرونی(سرو دست ,سخن گفتن و...) هم شامل حرکات درون (ضربان قلب. انبساط مستانه) و هم شامل فعالیت غددی(ترشح بزاق دهان) می شود. ؟ رفتار ها بر اساس رویدادهای درونی وبیرونی رخ میدهد.به عنوان مثال و قتی که دانش آموز در جواب به سوال معلم میگوید نمیدانم رفتار کلامی او در نتیجه یک رویداد بیرونی (رفتار کلامی معلم) رخ میدهد یا 

صفحه 10:
ژگی های رفتار 1. رفتار به یک عمل (توجه کردن به درس )فرد اشاره میکند نه به یک w صفت (ناتوانی در یادگیری) او 2 هر رفتار دارای چند بعد است که می توان آنها را اندازه گیری کرد؛ از جمله بعد های رفتار عبارتند از :فراوانی, شدت, طول مدت و... 3. رفتار را می توان به وسیله خود افراد یا افراد دیگر مشاهده, توصیف ,و ثبت کرد زیرا از طریق حواس مشاهده و توصیف میشود ۸ رفتار بر محیط تاقیر می گذارد.محیط فیزیکی(ایجاد سر و صدا) مسیظ اجتماعی(تاثیر بر خودجواب دادن به سوال در امتحان.تاثیر بر دیگران-صذا كردن آنها) 5. رفتار قانونمند است.منظور اين است كه وقوع رفتار بطور نظام دارى تحت تاثير رویدادهای محیطی(علی و معلولی) است. 

صفحه 11:
انواع رفتار * رفتار آشکار و رفتار نهان رفتار بیرونی را رفتار اشکار و رفتار درونی را رفتار نهان نیز می گویند. رفتار آشکار به رفتار قابل مشاهده و اندازه گیری فرد توسط دیگران گفته ميشود. رفتار آشکار دو دسته اند: SJ 1-رفتار کلامی(زبان,.مانند سوال پرسیدن) 2- حرکات بدنی(راه رفتن). بعضی رفتار ها هم شامل رفتار کلامی و هم رفتار حرکتی اند(حل کردن جدول کلمات متقاطع) * رفتار نهان به رفتار هایی گفته می شود که توسط دیگران قابل مشاهده وثبت نیست از اين رو به آن رفتار خصوصی نیز گفته می شود مانند فكر كردن . * به اعتقاد روانشناسان رفتارى و متخصصان تغيير رفتار .رفتار هاى آشکار و نهان هردو از اصول روانشناسی واحدی پیروی می کنند و بنابراين بايد با روشهای مشابه تغییر رفتار با آنها برخورد کرد . 

صفحه 12:
* در نظریه واتسون که رفتارگرایی روش شناختی نامیده شده است , تنها رفتارهای قبل مشاهده عیس مورد اعتا بودند و رویداد‌های درونی ‎DS‏ ‏گذاشته شده بودند اما در نظریه اسکینر که به رفتار گرایی رادیکال شهرت ۳۲۲۱ یافته و مشهور ترین نظریه رفتاری است رویدادهای درونی مورد توجه و مطالعه قرار دارند و وی معتقد است رویدادهای نهان درونی جانداران از جنس همان رویدادهای آشکار بیروتی آنان است وبر اين باور است که هر دو دسته رفتار مشمول اصول و قوانین یادگیری مشابهی اند یعنی رفتارنهان را طبق اصول رفتار آشکارا پیش بینی نمودو ویژگی دیگر رفتار گرایی رادیکال اين است که هر گونه مراجعه و استناد به رویدادهای ذهنی را رد میکند و مفاهیم ذهن گرایانه با مراجعه به رفتار درک شود. © مثال: ازطریق رفتار افراد به باهوش بودن یا کم هوش بودن افراد پی میبریم. * ازنظراو رفتار توسط ویژگی ارثی وعوامل محیطی کنترل میشود. 

صفحه 13:
a ey > مظاك دیگری که مترارت با رفتار بت کار یرود باسح است که بد فعالیت های مشاهده پذیر و اندازه پذیر جانداران گفته میشود . با SJ اين حال رفتار كلى تر از ياسخ فرض می شود . معمولا یک رفتار از مجموعه پاسخ تشکیل می شود زیرا پاسخ دارای زمان خاصی است. * مثال:عمل سر بالا بردن به طورکلی یک رفتارمی باشد ولی اگریک حیوان برای کاری سرش را بالا میبرد پاسخ است. © اصطلاح عملکرد نیز به رفتار و پاسخ نزدیک است. با وجود این عملکردها , رفتارها یا پاسخ هایی اند که بر حسب تاثیراتشان دسته بنده و نامگذاری میشوند مثل سرخاراندن. 

صفحه 14:
ار پاسخگر و رفتار کنشگر * این تقسیم بندی با توجه به محرکهای کنترل کننده رفتار صورت گرفته است . علاوه براين ‎eae‏ اين دو رفتار از لحاظ نظریه های روانشناختی مربوط به آنها نیز تفاوت است. * رفتار پاسخگر در حضورمحرکهای پیشایند و به طور خودکار و غیر ارادی از ارگانیسم ری ره ای تال زارد * مثل گشاد و کوچک شدن مردمک چشم دراثرافزایش یا کاهش نور. * محرک پیشایند یا فراخوان قبل از رفتار پاسخگر است وآنرا فرا می خواند. نخستین کسی که به طور گسترده درباره رفتار پاسخگر به پژوهش پرداخت دانشمند مط انك رو عدر لبن ريون رب ای ی یار 1 ش ری بلدن کلاسیی پانولفی 2 رف بف اس ‎ET Me‏ بكو ارط ل ‎SEs) ge‏ ل سارت باکر بر كفنه دى شود. طبق اين سرب غر مذركى كه با مخرى طبيقن عولد ياسية ارب همراه گردد خاصیت آن محرک را در فراخوانی پاسخ بازتابی يا ياسخ شبيه به آن كسب ميكند مثل خوردن غذا - ترشح بزاق ديدن غذا - ترشح بزاق w 

صفحه 15:
کتار کنشگر(اسکینر) *رفتاری که جنبه ارادی دارد واز سوی ارگانیسم صادر میشود و به همین جهت به ان رفتار فعال نیز میگویند که از محرکهایی که پس از آن رخ می دهند تاثیر می پذیرد. ۴به رفتار کنشگر رفتار وسیله ای نیز گفته میشود زیرا اینگونه رفتار وسیله ایست برای دریافت چیزی که شخص می خواهد. مثل گذاشتن صندلی برای برداشتن جیزی که در ارتفاع قرار دارد A 

صفحه 16:
مفهوم رفتار بهنجار و رفتار نابهنجاردر تغییر رفتار و رفتار درمانی * ولپی میگوید کلیه رفتارها از دو دسته تشکیل می شود : رفتار بهنجار ‎SW‏ ‏(سلزگارانه) و رفتار نابهنجار(ناسازگارانه) * رفتار سازگارانه رفتاری است که در ارضای نیازهای فرد و خلاصی او از درد و رنج یاریش می دهد یا از به هدر رفتن نیروهای او جلوگیری میکند. * در مقابل رفتار ناسازگارانه رفتاریست که در رساندن فرد به این اهداف به طور مکرر با شکست مواجه می شود و برای او مشکلاتی به بار می آورد. * در تغییر رفتار و رفتار درمانی فرض بر این است که رفتار به هنجار و نابهنجار از اصول روانشناختی یکسانی پیروی می کند یعنی هردو در جریان زندگی آموخته می شوند.به سخن دیگر قردی که دارای رفتار نابهنجار است مانند فردی که دارای رفتار بهنجار است رفتارید و نیک خودرا آموخته است . 

صفحه 17:
تفاوت بين درمان گران نظریه روان پویایی و مدل رفتارگرایی * براى اصلاح رفتار نابهنجار فرد بايد شرايط مناسب یادگیری را به بار آورد و از اين را ه به تغییر رفتار هایی نابهنجار و جانشین ساختن آنها با رفتار های به هنجار اقدام کرد بنا براین در اشاره به کسانی که مشکلات رفتاری دار به بای کلمه پیمار از اسطان مراجع با مد جوا استفاده می تیم ؟ درمانگران پیرو نظریه روان پویایی بر عوامل دور تعیین کننده اختلال روانی که ريشه در گذشته فرد دارند تاکیدد می کنند ولی رفتارگرایان با تعیین کننده های جاری رفتار نایه هنجار سر و کار دارند . * درمانگران روان پوبایی از اصطلاح بیماری برای مشکلات روانی استفاده می کنند ولی رفتارگرایان آن را یک رفتار نابه هنجار می w دانند . 

صفحه 18:
مشکلات رفتاری در تغییر رفتار و رفتار درمانی #مسایل و مشکلات مورد بررسی در تغییر رفتار و رفتار درمانی اک از دو دسته کمبود رفتار و فزونی رفتار تشکیل می شوند #نمونه هایی از کمبود رفتار یک کودک کلمات را خوب تلفظ نمی کند و با کودکان دیگر معاشرت نمی کند #یک بزرگسال هنگام رانندگی به مقررات رانندگی بی اعتناست برای دیگران احترام قائل نمی شود و به موقع سر قرارهایش حاضر نمی شود 

صفحه 19:
نمونه هایی از فزونی رفتار SJ #یک توجوان مرتب صحبت پدر و مادرش را قطع می کند ساعتها با تلفن پرحرفی می کند و کلمات رکیک به زبان می آورد یک بزرگسال یکسره وقتش را صرف تماشای تلویزیون می کند بین غذاهایش زیاد شیرنی می خورد زیاد سیگار می کشد #برای تشخیص فزونی یا کمبود رفتار لازم است موقعیتی که رفتار در آن رخ می دهد مشخص شود مثلا استفاده از مداد رنگی برای نقاشی رفتاری مناسب است اما اگر با آن دیوار را رنگ کنیم . 

صفحه 20:
زمینه های کاربردی تغییر رفتارو رفتار درمانی ‎٩‏ هدف تغییر رفتارورفتار درمانی هم اصلاح رفتارهای مخرب وهم ‎w ‏کمک به ایجاد رفتارهای سودمند است ‏#مارتین و پیر موارد بالینی رفتار درمانی را به شرح زیر ذکر می کند: انواع فوبیا - اختلال های مربوط به وسواس های فکری - ‏عملی - افسردگی - استرس ازدواج - مشکلات جنسی ‏#ولپی رفتار نابهنجار را به دو دسته آموخته شده و نا آموخته ( منشا عضوی دارند ) تقسیم کرده و رفتار نابهنجار آموخته شده ( ناشی ‏از یادگیری ) را در قلمرو رفتار درمانی دانسته است ‎ 

صفحه 21:
میلتنبرگردر کتاب تغییر رفتار اصول و روشها زمینه های کاربردی تغییر رفتار رادر سوزده مورد برغمرده اس ناتوانایبهای تحولی:کمک به درمان پرخاشگری » خود آزاری و رفتار تخریبی و هم در تربیت مربیان و اداره کننده گان آن حوزه ها ‘a ©. بيماريهاى روانى: براى كمك به افراد بسترى در بيمارستانهاى روانى در بهبود رفتار مهارتهاى زندكى روزانه - رفتار اجتماعى يرخاشكرى استفاده مى شود . و آموزش افراد استتتایی برای تحلیل و ارتفاء تعامل معم _دانش آموزو کمک به رفع ناتوانایی های مربوط به یادگیری توان بخشی: منظور از توان بخشی فرایند کمک کردن به افراد ( از راه آموزش ) در کسب کارکرد طبیعی پس از صدمه دیدن مانند جراحی سر یا صدمه از سکته مغزی 

صفحه 22:
0 روانشناسی جامعه :کاربرد تغییر رفتار در آن تاثیر گذاری بر تعداد برزگی افراد به قصد نفع رساندن به همه افراد جامعه مثل کاستن از ریختن آشغال در کوچه و کاهش w مصرف غير قانونى دارو 0- روانشناسی بالینی: استفاده از تغییر رفتار در کار برد اصول و روش های روانشناسی برای کمک به افراد دارای مشکلات شخصیتی که رفتار درمانی نامیده می شود . ( تربیت روانشناسان بالینی ) م خدمات تجاری صنعتی و انساتی؛ کمک به بالا بردن عملکرد کار و رضایت شفلی و کاهش تنیدگی و غیبت تغییر رفتار برای بهبود عملکرد سرپرستان مورد استفاده است . 0- خودمدیریتی:کمک به کنترل و اداره رفتار خودشان و اصلاح عادتهای و مشکلات شخصی خود ©- اداره رفتار کودکان:کمک به اصلاح رفتارهای کودکان مثل شب ادراری »ناخن جویدن(بیشترین کاربرد را تغییر رفتار در اين حوزه دارد) 

صفحه 23:
(0- پیش گیری:پیش گیری از مشکلات کودکان مثل سوء استفاده های جنسی » کودک ربایی و ... ‘a 0-عملکرد ورزشی:کمک به بهبود عملکرد ورزشکاران در ورزش های مختلف هم در تمرین و مسابقه 0 رفتارهای وابسته به سلامتی: از کاربردهایش افزايش رفتارهای مربوط به سبک زندگی سالم (مانند ورزش کردن و تغذیه مناسب)و کاهش رفتارهای ناسالم(سیگار کشیدناو... 9 نگهداری از سالمندان:به سالمندان کمک می شودتا با مشکل کاهش توانایی جسمی خود کنار بیایندهداشتن رفتار مناسب با دیگران در کهنسالی 

صفحه 24:


تغییر رفتار و رفتار درمانی استاد محمدی جاللی حجت اله منصوری کریانی ،حامد کوشکی فصل اول:تعاریف تعریف تغییر رفتار و رفتار درمانی: به مجموعه روش ها و فنونی گفته می شود که از یافته های روانشناسی آزمایشی ،بویژه روانشناسی یادگیری استخراج شده اند و هدف آنها کمک به رفع مشکالت سازگاری افراد در موقعیت های مختلف زندگی فردی و اجتماعی است در واقع به تحلیل (روابط علی بین محیط و رفتار) وتغییر رفتار (ابداع واجرای روشها)می پردازد تغییر رفتار و رفتار درمانی دو اصطالح کم و بیش هم معنا هستند؛ هردو با رفتار سرو کار دارند ،خاسنگاهشان یکی است ،و هدفهای تغریبا مشابهی را دنبال میکنند به همین دلیل بسیاری از متخصصان تغییر رفتار ورفتار درمانی این دو اصطالح را به جای هم به کار میبرند. تفاوت های تغییر رفتار و رفتار درمانی - 1اصطالح تغییر رفتار بیشتر به وسیله ی پیروان نظریه شرطی سازی کنشگر و غالبا در موقعییت های غیر بالینی (آموزشی وخانوادگی و)...به کار می رود و بیشتر بر پژوهش های بنیادی کنشگر که با حیوانات و انسان ها انجام گرفته و نیز بر پژوهش های کاربردی انجام شده در موقعیت های عملی استواراست ،اما اصطالح رفتار درمانی بیشتر به وسیله پیروان نظریه های پائولوف ،هال و ولپی و عمدتا بر خواسته ازپژوهش های انجام شده با انسان در موقعیت های بالینی است وبیشترین کاربرد را در کلینیک روانی دارد - 2تغیر رفتار به منظور بهبود همه نوع رفتار بهکار می روید در حالی که رفتار درمانی به منظور اصالح رفتار ناسازگارو مشکالت هیجانی به کار می رود0 به رغم تفاوت های گفته شده تغییر رفتار و رفتار درمانی را میتوان بسیار نزدیک به هم دانست زیرا اگر چه این دو در پاره ای زمینه های کاربردی با هم تفاوت دارند اما از لحاظ خاستگاه نظری و هدف های عملی بسیار شبیه به هم اند. اصطالح رفتار درمانی پیش از اصطالح تغییر رفتار( لیندزلی و اسکینر ) برای استفاده در بیمارستان های روانی ابداع شد ،اما بعد ازکاربرد اصول و روشهای روانشناسی یادگیری مورد استفاده در روانشناسی بالینی معلمان و مربیان آن در تغییر و اصالح رفتار های تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان در موقعیت های اجتماعی به کار بردن0به خاطرانطباق با شرایط آموزشگاهی به جای رفتار درمانی ،اصطالح تغییر رفتار به کار رفت. خاستگاه نظری روش های تغییر رفتار ورفتار درمانی ‏خاستگاه نظری روش های تغییر رفتار ورفتار درمانی روانشناسی رفتاری است اما عالوه بر آن سایر نظریه های روانشناسی آزمایشی نیز به ایجاد روشها و فنون تغییر رفتار و رفتار درمانی کمک کرده اند .مارتین و پیر گفته اند روانشناسی یادگیری به طور اعم و شرطی سازی پائولوفی به طور اخص مهمترین کمک را به ایجاد و گسترش زمینه ی تغییر رفتار و رفتار درمانی کرده اند. تعریف تحلیل کاربردی رفتار ‏ تحلیل کاربردی رفتار با تغییر رفتار و رفتار درمانی وجوه اشتراک زیادی دارد با این حال تحلیل کاربردی رفتار به آن دسته از روشهای تغییر رفتار گفته می شود که در آن ها از طرح های پژوهش آزمایشی استفاده می شود تا نتایج روش درمانی مورد سنجش قرار بگیرد. ‏ مقایسه تحلیل کاربردی رفتار با تغییر رفتار ورفتاردرمانی -1روش های تغییر رفتار ورفتار درمانی چون صرفا برای مقاصد اصالحی و درمانی به کار میبرند پس از آن که مورد استفاده قرار گcرفتند و در وضع مراجع بهبود به وجود آوردند متوقف می شوند اما روشهای تحلیل کاربردی افراد عالوه بر مقاصد درمانی دارای مقاصد پژوهشی نیز هستند. -2تمیلتنبرگرتحلیل کاربردی رفتاررا مطالعه عcلمی رفتار با هدف کمک تغییر رفتار شناختی و رفتار درمانی شناختی تغییر رفتار شناختی بر نقش فرایندهای شناختی و نمادین در پیدایش ادامه و تغییر رفتار نابهنجار تایید می کنند .مفاهیم مهم در تغییر رفتار شناختی عبارتند از اداراکات فرد از امور ،الگوهای فکری ،تفسیر و اسناد رفتار به وسیله خود فرد وراهبرد های شناختی. شاخص ترین روش ردمانی در تغییر رفتار شناختی بازسازی شناختی نام دارد.به گفته ی اسپیگلر و گورمونت :به رفتار درمانی همچنین تغییر رفتار و رفتار درمانی شناختی نیز گفته میشود که اختصاصا به درمانهایی اشاره میکند که به تغییر شناخت (افکار و باور ها) که بر مسائل روانشناختی تاثیر می گزارند میپردازد. تعریف رفتار رفتار یعنی عملی که از فرد سر میزند یا سخنی که بر زبان می آورد اما در روانشناسی به هر فعالیتی که ارگانیسم (جاندار) انجام میدهد و به وسیله ارگانیسمی دیگر یا یک ابزار اندازه گیری قابل مشاهده یا قابل اندازه گیری باشد رفتار گفته می شود .بنابراین رفتار هم شامل حرکات بیرونی(سرو دست ،سخن گفتن و )...هم شامل حرکات درونی (ضربان قلب ،انبساط مستانه) و هم شامل فعالیت غددی(ترشح بزاق دهان) می شود. رفتار ها بر اساس رویدادهای درونی وبیرونی رخ میدهد.به عنوان مثال و قتی که دانش آموز در جواب به سوال معلم میگوید نمیدانم رفتار کالمی او در نتیجه یک رویداد بیرونی (رفتار کالمی معلم) رخ میدهد یا یژگی های رفتار .1 رفتار به یک عمل (توجه کردن به درس )فرد اشاره میکند نه به یک صفت(ناتوانی در یادگیری) او .2 هر رفتار دارای چند بعد است که می توان آنها را اندازه گیری کرد؛ از جمله بعد های رفتار عبارتند از :فراوانی ،شدت ،طول مدت و... .3 رفتار را می توان به وسیله خود افراد یا افراد دیگر مشاهده ،توصیف ،و ثبت کرد زیرا از طریق حواس cمشاهده و توصیف میشcود .4 رفتار بر محیط تاثیر می گذارد.محیط فیزیکی(ایجاد سر و صدا) محیط اجتماعی(تاثیر بر خود=جواب دادن به سوال در امتحان.تاثیر بر دیگران=صذا کردن آنها) .5 رفتار قانونمند است.منظور این است که وقوع رفتار بطور نظام داری تحت تاثیر رویدادهای محیطی(علی و معلولی) است. انواع رفتار رفتار آشکار و رفتار نهان رفتار بیرونی را رفتار اشکار و رفتار درونی را رفتار نهان نیز می گویند. رفتار آشکار به رفتار قابل مشاهده و اندازه گیری فرد توسط دیگران گفته میشود .رفتار آشکار دو دسته اند: -1رفتار کالمی(زبان،مانند سوال پرسیدن) - 2حرکات بدنی(راه رفتن) .بعضی رفتار ها هم شامل رفتار کالمی و هم رفتار حرکتی اند(حل cکردن جدول کلمات متقاطع) رفتار نهان به رفتار هایی گفته می شود که توسط دیگران قابل مشاهده وثبت نیست از این رو به آن رفتار خصوصی نیز گفته می شود مانند فکر کردن . به اعتقاد روانشناسان رفتاری و متخصصان تغییر رفتار ،رفتار های آشکار و نهان هردو از اصول روانشناسی واحدی پیروی می کنند و بنابراین باید با روشهای مشابه تغییر رفتار با آنها برخورد کرد .  در نcظریه واتسون که رفتارگرایی روش شناختی نامیده شده است ،تنها رفتارهای قبل مشاهده عینی مورد اعتنا بودند و رویدادهای درونی کنار گذاشته شده بودند اما در نظریه اسکینر که به رفتار گرایی رادیcکال شهرت یافته و مشهور ترین نظریcه رفتاری است رویدادهای درونی مورد توجه و مطالعه قرار دارند و وی معتقد است رویcدادهای نهان درونcی جانداران از جنس همان رویدادهای آشکار بیرونی آنcان است وبر این باور است که هر دو دسته رفتار مشمول اصول و قوانین یادگیری مشابهی اند یعنی رفتارنcهان را طبق اصول رفتار آشکارا پیش بینی نمودو ویژگی دیگر رفتار گرایی رادیکال این است که هر گونه مراجعه و استناد به رویدادهای ذهنی را رد میکند و مفاهیم ذهن گرایانه با مراجعه به رفتار درک شود. مثال :ازطریق رفتار افراد به باهوش بودن یا کم هوش بودن افراد پی میبریcم. ازنظراو رفتار توسط ویژگی ارثی وعوامل محیطی کنترل میشود. پاسخ و عملکرد اصطالح cدیگری که مترادف cبا رفتار به کار میرود cپاسخ اcست که به فعالیت های مشاهده پذیر و انداcزه پذیر جانداران گفته میشود .با این حال رفتار کلی تر از پاسخ cفcرض می شود .معموال یک رفتار از مجموعه پاسخ تشکیل می شود زیرا پاسخ cدارای زمان خاصی است.c مثال:عمل سر باcال بردن به طورکلی یک رفتارمی باcشد ولی اگریک حیوان برای کاری سرش cرا باال میبرد پاسخ است.c اصطالح عملکرد نیز به رفتار و پاسخ نزدیک است .با وجود این عملکردها ،رفتارها یا پاcسخ هایی اند که بر حسب تاثیراتشاcن دسته بنده و نامگذاری میشوند مثل سرخاراندن. ار پاسخگر و رفتار کنشگر این تقسیم بندی با توجه به محرکهای کنترل کننده رفتار صورت گرفته است .عالوه بر این تفاوت این دو رفتار از لحاظ نظریه های روانشناختی مربوط به آنها نیز متفاوت است. رفتار پاسخگر در حضورمحرکهای پیشایند و به طور خودکار و غیر ارادی از ارگانیسم سر می زند و خاصیت انفعالی دارد. مثل گشاد و کوچک شدن مردمک چشم دراثرافزایش یا کاهش نور. محرک پیشایند یا فراخوان قبل از رفتار پاسخگر است وآنرا فرا می خواند. نخستین کسی که به طور گسترده درباره رفتار پاسخگر به پژوهش پرداخت دانشمند روسی پائولوف بود که در این زمینه نظریه ای وضع کرد به نظریه شرطی سازی یا شرطی شدن کالسیک پائولفی معروف شده است.و از آنجا که با نحوه شرطی شدن یا یادگیرسی رفتار پاسخگر سر و کار دارد به آن نظریه شرطی سازی پاسخگر نیز گفته می شود .طبق این نظریه هر محرکی که با محرک طبیعی مولد پاسخ بازتابی همراه گردد خاصیت آن محرک را در فراخوانی پاسخ بازتابی یا پاسخ شبیه به آن کسب میکند مثل خوردن غذا — ترشح بزاق دیدن غذا — ترشح بزاق فتار کنشگر(اسکینر) ‏رفتاری که جنبه ارادی دارد واز سوی ارگانیسم صادر میشود و به همین جهت به آن رفتار فعال نیز میگویند که از محرکهایی که پس از آن رخ می دهند تاثیر می پذیرد. ‏به رفتار کنشگر رفتار وسیله ای نیز گفته میشود زیرا اینگونه رفتار وسیله ایست برای دریافت چیزی که شخص می خواهد. مثل گذاشتن صندلی برای برداشتن چیزی که در ارتفاع قرار دارد مفهوم رفتار بهنجار و رفتار نابهنجاردر تغییر رفتار و رفتار درمانی ولپی میگوید کلیه رفتارها از دو دسته تشکیل می شcود :رفتار بهنجار (ساcزگارانه) و رفتار نابهنجار(ناسcازگارانه) رفتار سازگارانه رفتاری اسcت که در ارضای نیازهای فرد و خالصی او از درد و رنج یاcریش می دهد یا از به هدر رفتن نیروهای او جلوگیری میکند.c در مقابل رفتار ناسازگارانه رفتاریست که در رسcاندن فرد به این اهداف به طور مکرر با شکست مواجه می شود و برای او مشکالتی به بار می آورد. در تغییر رفتار و رفتار درمانی فرض بر این است که رفتار به هنجار و نابهنجار از اصول روانشناختی یکسانی پیروی می کند یعنی هردو در جریان زندcگی آموخته می شوند.به سcخن دیگر فردی که دارای رفتار نابهنجار است مانند فردی که دارای رفتار بهنجار است رفتاربد و نیک خودرا آموخته است . تفاوت بین درمان گران نظریه روان پویایی و مدل رفتارگرایی برای اصالح رفتار نابهنجار فرد باید شرایط مناسب یادگیری را به بار آورد و از این را ه به تغییر رفتار هایی نابهنجار و جانشین ساختن آنها با رفتار های به هنجار اقدام کرد بنا براین در اشاره به کسانی که مشکالت رفتاری دارند به جای کلمه بیمار از اصطالح مراجع یا مدد جو استفاده می کنیم. درمانگران پیرو نظریه روان پویایی بر عوامل دور تعیین کننده اختالل روانی که ریشه در گذشته فرد دارند تاکیدد می کنند ولی رفتارگرایان با تعیین کننده های جاری رفتار نابه هنجار سر و کار دارند . درمانگران روان پویایی از اصطالح بیماری برای مشکالت روانی استفاده می کنند ولی رفتارگرایان آن را یک رفتار نابه هنجار می دانند . مشکالت رفتاری در تغییر رفتار و رفتار درمانی مسایل و مشکالت مورد بررسی در تغییر رفتار و رفتار درمانی از دو دسته کمبود رفتار و فزونی رفتار تشکیل می شوند ‏نمونه هایی از کمبود رفتار یک کودک کلمات را خوب تلفظ نمی کند و با کودکان دیگر معاشرت نمی کند یک بزرگسال هنگام رانندگی به مقررات رانندگی بی اعتناست برای دیگران احترام قائل نمی شود و به موقع سر قرارهایش حاضر نمی شود نمونه هایی از فزونی رفتار یک نوجوان مرتب صحبت پدر و مادرش را قطع می کند ساعتها با تلفن پرحرفی می کند و کلمات رکیک به زبان می آورد یک بزرگسال یکسره وقتش را صرف تماشای تلویزیون می کند بین غذاهایش زیاد شیرنی می خورد زیاد سیگار می کشد برای تشخیص فزونی یا کمبود رفتار الزم است موقعیتی که رفتار در آن رخ می دهد مشخص شود مثال استفاده از مداد رنگی برای نقاشی رفتاری مناسب است اما اگر با آن دیوار را رنگ کنیم . زمینه های کاربردی تغییر رفت>ارو رفتار درمانی هدف تغییر رفتارورفتار درمانی هم اصالح رفتارهای مخرب وهم کمک به ایجاد رفتارهای سودمند است مارتین و پیر موارد بالینی رفتار درمانی را به شرح زیر ذکر می کند :انواع فوبیا -اختالل های مربوط به وسواس های فکری – عملی – افسردگی – استرس ازدواج – مشکالت جنسی ولپی رفتار نابهنجار را به دو دسته آموخته شده و نا آموخته ( منشا عضوی دارند ) تقسیم کرده و رفتار نابهنجار آموخته شده ( ناشی از یادگیری ) را در قلمرو رفتار درمانی دانسته است میلتنبرگردر کتاب تغییر رفتار اصول و روشها زمینه های کاربردی تغییر رفتار رادر سیزده مورد برشمرده است .1 ناتواناییهای تحولی:کمک به درمان پرخاشگری ،خود آزاری و رفتار تخریبی و هم در تربیت مربیان و اداره کننده گان آن حوزه ها .2بیماریهای روانی :برای کمک به افراد بستری در بیمارستانهای روانی در بهبود رفتار مهارتهای زندگی روزانه – رفتار اجتماعی پرخاشگری استفاده می شود . .3آموزش افراد استثنایی :برای تحلیل و ارتقاء تعامل معلم -دانش آموزو کمک به رفع ناتوانایی های مربوط به یادگیری .4توان بخشی :منظور از توان بخشی فرایند کمک کردن به افراد ( از راه آموزش ) در کسب کارکرد طبیعی پس از صدمه دیدن مانند جراحی سر یا صدمه از سکته مغزی  - 5روانشناسی جامعه :کاربرد تغییر رفتار در آن تاثیر گذاری بر تعداد برزگی افراد به قصد نفع رساندن به همه افراد جامعه مثل کاستن از ریختن آشغال در کوچه و کاهش مصرف غیر قانونی دارو - 6روانشناسی بالینی :استفاده از تغییر رفتار در کار برد اصول و روش> های روانشناسی برای کمک به افراد دارای مشکالت شخصیتی که رفتار درمانی نامیده می شود ( .تربیت روانشناسان بالینی ) - 7خدمات تجاری صنعتی و انسانی :کمک به باال بردن عملکرد کار و رضایت شغلی و کاهش تنیدگی و غیبت همچنین تغییر رفتار برای بهبود عملکرد سرپرستان مورد استفاده است . - 8خودمدیریتی:کمک به کنترل و اداره رفتار خودشان و اصالح عادتهای و مشکالت شخصی خود - 9اداره رفتار کودکان:کمک به اصالح رفتارهای کودکان مثل شب ادراری ،ناخن جویدن(بیشترین کاربرد را تغییر رفتار در این حوزه دارد)  -10پیش گیری:پیش گیری از مشکالت کودکان مثل سوء استفاده های جنسی ،کودک ربایی و ... -11عملکرد ورزشی:کمک به بهبود عملکرد ورزشکاران در ورزش های مختلف هم در تمرین و مسابقه -12رفتارهای وابسته به سالمتی :از کاربردهایش افزایش رفتارهای مربوط به سبک زندگی سالم (مانند ورزش کردن و تغذیه مناسب)و کاهش رفتارهای ناسالم(سیگارکشیدن)و... -13نگهداری از سالمندان:به سالمندان کمک می شودتا با مشکل کاهش توانایی جسمی خود کنار بیایند،داشتن رفتار مناسب با دیگران در کهنسالی پایان با تشکر از حسن توجه شما