صفحه 1:
صفحه 2:
صفحه 3:
شهر وندی به چه معناست؟ ear
دانستید که هر جامعه برای اداره امور عمومی و مشترک خود به نهاد حکومت نیاز دارد.
وقتی نهاد حکومت در یک جامعه شکل می گیرد. روابط متقابلی بین مردم و حکومت پدید می آید. a
واژه « شهروندی» به همین روابط متقابل مردم و حکومت آشاره دارد. اسر
شهروندی ارتباطی است که:
افراد را به یک حکومت مشخص پیوند می دهد.
و در نتيجه براى فرد و حكومت. حقوق و تكاليفى ايجاد مى شود. 3
Se 9
- — — Swe ل
== Sass
صفحه 4:
مفاهیم درس ۲۲: حقوق و تکالیف شهروندی
برخی از حقوق شهروندی
صفحه 5:
لس شما در روابط مردم با حکومت. شهروندان از حقوقی برخوردارند.
لا حکومت مکلف است به آن حقوق احترام بگذارد و آنها را رعایت کند.
0 وقتی از حقوق شهروندان سخن می گوییم. در واقع وظلیف و تکالیف حکومت را نسبت به مردم بیان
می کنیم.
© از سوی دیگر, حکومت نیز حقی دارد و شهروندان موظف اند تکالیف خود را نسبت به کشور و حکومتی
که تحت نظارت آن زندگی می کنند. ادا نمایند.
صفحه 6:
قوانین هر کشور به ویژه قانون اساسی آن. حقوق و تکالیف شهروندی را معین می کند.
0 _بنابراین حقوق و تکالیف شهروندی متناسب با قوانین بوده و از کشوری به کشور دیگر فرق می کند.
لس هرچند امروزه شباهت های زیادی نیز در حقوق و تکالیف شهروندی در جوامع مختلف مشاهده می شود.
صفحه 7:
Q
حقوق شهروندی طیف وسیعی از انواع حقوق
0 سیاسی
0 اجتماعی
0 فرهنگی
0 اقتصادی:و...
را شامل می شود.
آسادر این بخش با برخی از انواع حقوق شهروندی بر پایه قانون اساسی
جمهوری اسلامی ایران آشنا می شوید.
صفحه 8:
ا.حق برخورداری از عدالت قانونی
۲.حق برخورداری از عدالت قضایی
۳.حق برخورداری از رفاه و تأمین اجتماعی
۴.حق مشارکت سیاسی
۵.حقوق فرهنگی
i RSS
سس ————— ——
صفحه 9:
عدالت قانونی یعنی اینکه حکومت :
*در وضع قوانین
*اجرای قوانین
* نظارت بر اجرای قوانین
بین شهروندان تبعیض قائل نشود.
صفحه 10:
...امتهای پیشین گرفتار و نابود شدند؛ زرا وقتی
اشراف آنها چرمی مرتکب میشدند آنها را از مجازات
معاف ميکردند. اما وقتی زیردستان آنها همان رم را
مرتکب میشدند آنها را به شدت مجازات می کردند.
/ بيامير اكرم 2ل
bo See 22 1
صفحه 11:
شهروندان :
)( حق دادخواهی دارند.
)۲|] 7 ١ هر کس می تواند به اين منظور به دادگاه های صالح مراجعه کند.
سس | | )0 در همه دادگاه ها برای خود وکیل مدافع انتخاب کنند.
صفحه 12:
۳.حق برخورداری از رفاه و تأمین اجتماعی *
۳1 ح و _
۱)حق دریافت خدمات عمومی به ضورت برابر و عادلانه و در کوتاه ترین زمان ممکن را دارند
۲)حق دارند در مواردی مانند بیکاری, معلولیت پیری. بازنشستگی. بی سرپرستیاز کار افتادگی و
حوادث از تأمین اجتماعی بهره مند شوند.
؟)حق دارد به آموزش و پرورش, مراکز فرهتگی و ورزشی» آنش نشانی, پلیس و نظا
دسترسی آسان داشته باشد.
صفحه 13:
۴احفدانند درامحیطی پاک و سالع یه ناگی نت ی کنند وااز خنمات بوامکانات
بهداشتی و درمانی مناسب. به بهترین وجه برخوردار شوند.
aa
۵) حکومت باید با برنامه ریزی مناسب. زمینه را برای رفع فقر و محرومیت
وایجاد ضرایط مناسب زنفگی فزاهشکند:
صفحه 14:
۴.حق مشارکت سیاسی
nH تحص
سا مشارکت سیاسی یعنی
> اینکه هر شهروند بتواند دوتاقوژساسی جامعه ال کند
و در سرنوشت کشور خود نقش داشته باشد.
فا مشارکت سیاسی مردم ممکن است از راه های مختلفینچون
١ 7 شرکت در انتخابات 1
me ۲ عضویت و همکاری در احزاب و انجمن های سیاسی
۳ _ شرکت در راه پیمایی ها و تظاهرات
صورت بگیرد.
صفحه 15:
الف)انتخاب کننده(بدون واسطه)
١ | ب)انتخاب شونده
3 دز جات مر شنک یت
مشاركت سياسي داشته. غير مسق -[ انتغاب کنده(با واستل)
الف) به منظور انتخلب كاركزاران سياسى در انتخابات شركت كنند. (انتخاب كننده)
ب) ی خود داوطلب نمایندگی وبه دست گرفتن امیرحکومت باشند که درلين حللت مردم بليسبه آنها رأى
دهند.(انتخاب شونده )
لس براساس قانون اساسی جمهوری اسلامی. مردم رای انتخاب برخی از کارگزاران مانند
0 رئيس جمهور (رئيس قوه مجریه)
0 نمایندگان مجلس شورای اسلامی
0 و با اعضای شهراهای شهر و روستا
سییر
بحست eee
صفحه 16:
غیر مستقیم نيز انتخاببه صورت غیر مستقیم وبا واسطه
.غير مستقيم :
0 نهم 5 در برخى موارد ذ
موارد نيز انتخ
برت غي x
یم وبا وا
۳ صورت
می
۰
برای مه
pat ۲ هبر
ا ب رهبرى :
اعضاى مجلس خبركان رهبرى را انتخاب
ب می کنند و به آن
وبه آنها رأی می دهند.
۳
سپس اعضا:
ای مج
مجلس خبرگان که نمایندگان مرد:
عردم مت
هسدنه وهييو را اند
انتخاب مى كثند.
صفحه 17:
۵.حقوق فرهنگی
1 —_
* برخی از حقوق فرهنگی که در قانون اساسی مورد تأکید قرار گرفته. عبارت اند از :
یت از تشکیل خانواده و پاسداری از روابط خانوادگی»
a حمایت از تعلیم و تربیت شایسته
از
۳ آزاد بودن استفاده از
آنها در مدارس. در کنار زبان فارسی.
صفحه 18:
** اصل ۴۰ قانون اساسی می گوید:
الا هیچ كس نمی تولند اعمال حق خويش را وسیله اضرار به غیر يا تجاوز به منافع عمومی قرار
دهد.
0 به عبارت دیگر. شهروندان مجاز نیستند برای استفاده از حقوق خود
به منافع عمومی زیان برسانند و حقوق دیگران را ضایع کنند.
صفحه 19:
هشال همه افراه a> انتحاب أشغل :دلحواء.و كسب درآمة.ذارئد
اما فرض كنيد فردى بخواهد در شهر و در حياط خانه خود دامدارى ايجاد كند و دام يرورش دهد.
0 از
آنجا كه اين كار موجب آلودگی و ضرر رسیدن به بهداشت و سلامت ساکنان محله می شود
0 _والبته قانون نیز چنین اجازه ای را به وی نمی دهد. آن فرد مجاز به اين کار نیست
مثال ۲.همه افراد. مالک اتومبیل خود هستند و حق دارند در جاده ها رانندگی کنند.
اما نباید با سرعت غیر مجاز حرکت کنند؛ زیرا این کار به جان دیگران آسیب می رساند.
صفحه 20:
۰ هر شهروند در قبال حقوق شهروندی؛ تکالیف و تعهداتی نیز دارد
* که برخی از مهم ترین آنها عبارت اند از:
A)
۲
۲
۴
رعایت قانون
همکاری با دولت
پرداخت مالیات و عوارض
دفاع از کشور
صفحه 21:
4 رعایت قانون و مقررات
1 نحص
یکی از تکالیف مهم شهروندان احترام به قانون و رعایت آن است.
| ناديده كرفتن قانون یا سرپیچی و تخلف از آن موجب اختلال و هرج a
و مرج در جامعه می شود.
لس البته قانون وقتی جایگاه واقعی خود را در جامعه پیدا می کند که
همه افراد. اعم از کارگزاران و مسئولان و مردم» آن را رعلیت کنند و
به آن پایبند باشند.
صفحه 22:
ارعایتقلون
۳
۲.همکاری با دولت
i a
* بزنامة.ها وباقذامان © را سادی ی احضماعی عکوسن ها زمانی
ثمر می دهد و به هدف می رسد
* که شهروندان نسبت به پیشرفت کشور دلسوز و حساس باشند و با
دولت مشارکت و همکاری کنند.
دولت کارگزار ملت است و ملت کارفرمای دولت است.
ارها
هرجه بين ملت و دولت صميميت بيشتر و همدلیبیشتری با
بهتر بيش خواهد رفت.
من این شنعاز را براى امسال اتتخاب کردم
دولت و ملت؛ همدلی و
از فرماشات مقام معظلم رهيرى در.
صفحه 23:
ارعایتققون
۳
۳.برداخت مالیات و عوارض
لا سال گذشته خواندید که دولت برای انجام دادن کارهای عمرلنی و خدمت رسانی به
مردم: به درآمد نیاز دارد.
a از قراس های دول از راه مالیات. واعوارصن تأمین مین شود
مالیات :
* مبلفی است که شهروندان:بر اساس قانون وبه صوردثی بلاموضن میات برد مى
کنند تا صرف هزینه های عمومی کشور شود.
عوارض :
* مبلفی است که شهرونیان در مقلپل دریافت خدمتی از دستگاه های اذاری و دولتی»
به آنها می پردازند.
0 براى مثال. پولی که بابت امتیاز شمارگر(کنتور) لب و برق, دور گواهی نامه
رانندگی» عبور از بزرگزاه ها یا وارد کردن کالا به کشورو مانتد.آن:پزداخت.می آشود:
سم سا
ee ee ae
صفحه 24:
وهای call و انتظامی برای تأمین امنیت کشور و حراست از مرزها و حفظ
تمامیت ارضی تلاش و فداکاری می کنند.
7 لا اما دفاع از کشور در مقابل دشمنان در زمان صلح و جنگ. تکلیف همه
con شهرودان استه 1
بنعت بل و هاش 0 عضویت در سازمان بسیج و انجام خدمت سربازی توسط پسران برای حفظ
— آمادگی دفاعی و ادای این تکلیف مهم انجام می گیرد.
37
صفحه 25:
ل علاوه بر حقیق و تکالیفی که در این درس گفته شد.
لا مواردی نیز وجود دارد که هم حق و تکلیف مردم و هم حق و تکلیف حکومت محسوب می شود.
لا امر به معروف و نهی از منکر از آن جمله است.
صفحه 26:
ااصل ۸ قانون اساسی می گوید:
** در جمهوری اسلامی ایران دعوت به خیر. امر به معروف و نهی از منکر
وظیفه ای است همگانی و متقابل بر عهده :
0 مردم نسبت به یکدیگر
0 دولت نسبت به مردم
0 مردم نسبت به دولت.
شرایط و حدود و کنفدت آنبرا قانونمعین می کننه
ب یسم
صفحه 27:
[جیکه رن و تكايت شرفي در قتون سا ...هه
اصل ۶ در جمهورى اسلامى ايران لمور كشور بايد يه اتكاى أراى aga اداره شود؛ Ay اتاب رئيس جمهور. ثمايند كان مجلس شوراى اسلامي. Sb
شورلها و ظاير اينها. يا ازراء هم هبرسي در مواردى كه در اصول ديكر اين قانون معين مى كردد.
TT Jel دادضواهي حق مسلم هر قرد ست و هركس مى تود به منظور دادخواهى به دادكاد هاى الح رجوع تميد. همه اقراد ملث حق دارقد لين كوله داكا هرا در
دسترس داشته باشند و هيج كس را مى تون لز دا د كاهى كه به موجب قانون حق مراجعه به أن ا دارد منع كرد.
PY Ja هيج كس را نمى توان دستكير كرد عكر به حكم و ترنيى كه قانون مين مى كند. در صورت بازداشتء موضوع انهم بيد اذكر دلايل لاقاصله كت به متهم بلغ
و هيم شود وحداكثر در مدت 18 سافت يرونده مقدمائي به مراجع صائحه قضلبي ارسال و مقدمات محاكمه در اسرع وقث فراهم كرد دمتضقف از لين اصل طيق تون
مجازات مي شود.
اسل ۱۳۸ هروه شکنه بای گرنن اقرار ويا كسب اطلج ممنوع نه اجبار شخ به شهادت: رار ا مسوكند مجاز يس و جنين شهلات و اقرر و سوگدی فاد
الرزش واعتبار است: متغلف از ابن امر طيق قاتون مجازات مى شود
VS برخوردارى لز ثأمين اجتمامى از نظر بازنشستكى, ييكارى. بيرى. فز كار اناد كى. می سربرستی در راه ماندكي. حوادث و سوئح نيز به خدمات بهداشتي و
درطقي و مراقبت هاى بزشكي به صورت بيمه و قيره حقى ست هدكائي. دولت موظلف است طبق قواتين از مل در مدهاى عنومي و مشاركت مردم. خدمات و حمايت
هی ما وق را رای يكايك لقره كشور تأمين كتد.
اصل ٠١ ا أنجا كه خاواده واحد نادي جامعه اسلامى است. همه قوقين و مفررات و برثام هريزى هاى مرو ید در جهت آسان كردن تشتكيل خاتواد باسدارى از
قداست آن و استوارى روابط خاوادكي بر ايه حفوق و اغلاق لامي باشد.
اسل 14 ٠ هر كس حق دارد شفلى را كه بدان عليل ست و مالف اسلام و مصائح عمومي و حقوق ديكران يسته بركزيند. دولت موظف اسست يا رعليت نيازجامعه به
مشافل كوناكون. براى همه لقرادلمكان اشتغال به كار و شرايط مساوى براى احراز مشافل را إيجاد تساي
اصل 17 داشتن مسكن متناسب يا Se فرد و خاواده يرت امستد دولت موظف اسست ما رهليت اولويت برلى آنها كه نيازد ترنديه خصوص روستاتشينان و
OL AE زمينه اجرلى اين اصل را فراهم AF
صل 78 در همه دادكا هها طرقين دعوى حق دارند براى غود وكيل اتخاب تمايند و اك وی تخاب ول را دا
as
اصل 1۵: بان و خط ری و مشترک مردم يران فارسى انست. اسناد و مكائات و متون رسمى و كتب درسى بايد با لين زيان و خط بأشد ولي استفاد ene hy
وقومى در مطبوعات و رسان هياى كروي و تدريس اديات آنه در مار در کار بان فارسی زد اس
باشند يايد براق آنه کنات تعيين وكيل فراهم