معماری و عمرانعلوم مهندسی

معماری اسلامی ایران

صفحه 1:
سل

صفحه 2:
527 درمیان آثارمعماری اسلامی ایران مدارس جایگاه ویژه ای م0010 گذشته باقی نمانده است. اما بررسی مصادیق باقی مانده نشان می دهد که مدارس همچون ۱ FOOT TP Tn Tere THE NIST ‏ساجدرارامكاتها‎ ‎5 اا ا ‎Le ee ce‏ ااا ااا ااا ا اا ] وجودداشته است امامتاسفانه آثارتاریخی به جای مانده. همه ی دورانها را در بر نمی گیرد.از جهت .معماری بهترین آثار باقی مانده مدارس متعلق به دوران تیموریان ۰ صفویان و قاجاریان است در أين ميان مدارسى كه در اقليم كرم ومرطوب شمال شرق 211111111111111 nt r cert) 000 ares اجتماعی بیشتر در معرض آسیب جدی قرارداشته اند.این ۱ eal eee tel reel 7 et Teco بودن موضوع و همچنین ضرورت ارائه طرح های مرمت .واحیاء برای این بنا است

صفحه 3:
کلیاتی‌در مورد لستانگ لستانو شهر گرگار(1 ©)كلياتى در مورد مدارس ايران 9۳ ‎ee‏ ‏)طرح مزمت <<

صفحه 4:
۱ Series 00100000 ‎Sp‏ ا ا ل ل ا 0ت ايران رابه خوداختصاص داده است. اين استان ازنظرطول وعرض جغرافيايى بين ©© و ©© درجه تا © و ©© عرض شمالى از استوا 00)© و ©© تا ‎She So Ter teow‏ ا 9 ازشمال به جمهورى تركمنستان » از شرق به استان خراسان ‎٠‏ از جنوب به استان سمنان و ازغرب نيمى به استان مازندران ونيمى به درياى مازندران 010000

صفحه 5:
ل ‎eee‏ ل ‎De Sree eka‏ للك امتدادآن»نزديكى به درياى خزر » توده هاى هوايى و يوشش كياهى از تنوع ال بارندگي ودماد و عنصراصلی ‎POP Pent ah eer‏ 00002 علت اختلاف ارتفاع و فاصله ازدريا يكسان نيست به طوركلى هرجه ازغرب شرق ‎eee Lele E Sent‏ ل ل 0 0 ‎Lene p eee Weems‏ 1 ‎eee ene ener teenie ee‏ ‎fier ely ne eraterig gon er reese‏ ..ايران»از تنوع اقليمى زيادى برخورداراست 10 اشهرهاق مغتلف استان دزي روزازس لزه 6©6/©6/6 ) شهر ال 0000 كركك| وه | 2| -| همه | همه

صفحه 6:
ناهمواریها )1-3 ناهمواریهای استان گلستان رامی توان به سه قسمت ‎eee Pwr CSTE Ce ene‏ 9 سراسراستان»شیب زمین ازارتفاعات به سوی جلگه ودریای . مازندران است

صفحه 7:
شهر كركان (1-4 ۱۳ ‏ل ا ل‎ ۱ rare merit sa premeara) 9 ۳9 ae me eee Te Tee SS) ‏ازشمال به شهرستان آق قلا» ازشرق به شهرستان کردکوی وبندرترکمن وازجنوب به‎ ‏ارتفاعات شاه کوه واستان سمنان محدوداست.زبان اصلی مردم گرگان گویش زیبا‎ 00002 ‏ل‎ 1 pm rereceyy 02252 ‏ا ا ا ا‎ T OB STE Tol) 0 ‏ا ا‎ SST eer ees) ‏بود كه در نزدیکی شهر گنبد قابوس امروزی قرار داشت‎ .

صفحه 8:
پیشینه تاریخی(1-4 تاریخ ووقایع شهراستراباد درنخستین سده های اسلامی باتاریخ شهرکین گرگان (جرجان) اا ااام ۳9[ ازاستراباددردوره عباسيان ويه هنكا ‎rereen een raerere‏ 52701011 وی به آن شهر.یاد می شود به نظرمی رسد استراباددر 0600 ه. ق بخشی ازایالت طبرستان به شمارمی آمده,ودرث" | S Toes Ten LETS Ee wore ree war ed Sv Ur Ie a SCTE ees Soe ent. ] en set Leet ee eee ae ke reese تصرف حکومت آل بویه بود ( میرخولند. ص ۲209 ) Bere er ewer Seer els tee Steen ESE eres ۱ See Serio le BEST ese Tess sii tao oe Cel eke ae ek Pee ee Tee Re ie Ton Set eS SSC Its ore en ieee mle Eee el CS ToD Peer ee ite

صفحه 9:
‎TOrS STC EDS‏ لت ,وشهرگاه درتصرف ازبکها بودوگاه درست صفویان ‎00 Tom Py ep TEN ‎Sone DDB es SECU s SIE SBS rece ne ne Sec) ‎(ie een er) ke 6 Sb ‏نادريس ازراندن افغانهاء قرارداد طهماسب ميرزارا با روسيه فسخ ‏كردواسترابادرادرسال 00662 ه. ق ازروسيه يس كرفت. ( مستوفى » صص ‎) 002 - )0© ‏پس ازکشته شدن نادر در سال 060 ه. ق» محمد حسن خان قاجار توانست ‏استراباد و نواحى مازندران و كيلان را به تصرف خود درآورد. درسال ‎Cee Seo Serb ‏ا‎ see bens IER (ice) ‎Pepe ‏م‎ neN ‏رغم مخالفت برادرانشءاستراباد را تصرف كرد. از سال ©090(ه.ش) كه ‏ا ا ال 2 كه ,توجهی پیدا کرد ‎

صفحه 10:
۱9 onl) hen) << 11197

صفحه 11:
نقشه(۳-0)) دیکی ازخیبانهای شهرتاریخی جرجان مرجع :اداره کل میراث فرهنگی؛گردشگری وصنایع دستی استان ۳۹۹

صفحه 12:

صفحه 13:
کلیاتی‌در مورد مدارس‌لیرار(2 ‎ne ccc nee Te-S 57‏ ل ل 0 هرجامعه شکل می گیردونهاد هاوسازمان های ویژه ای پدید می آورد.درعموم جوامع انسانیءنخستین نهاد های آموزشی دربطن نهاد ها وسازمان هاى مذهبى تكوين يا فته اند. تكوين هرفضاى آموزشى نمايانكر بيدايش نوعى فعاليت تخصصى درجامعه است كه انجام آن به فراگیری آموزشی معین و یابرنامه نیازمند است.به عبارت ‎ED Te ENN L IBCs wet)‏ ل ‎s‏ ا ‎Sets Beery‏ 2 ‏آموزشهای لازمریاریا؛ میسر نبود.

صفحه 14:
لموزشدر ليرانباستاز( .2-1 2 ‏اا‎ ۳ Ses) ا ‎een eS Ete enn‏ ۱9۳ مراكزاموزشى قبل ازاسلام درهزاره دوم( ق.م) درشهرايلامى شوش كشف شده است. درمحل اين مدرسه آثارى ازجمله تشتى كه ا ا ا ل ‎Rom era ks‏ 0 نخستين دستكاه حكومتى وسيع ومتمركزرادرايران 9 يديداوردند. اداره کشوری باچنان وسعت به دبیران کار آزموده ای که تعلیمات لازم از جمله خواندن ونوشتن رافراگرفته بودندجهت کاردردبیرخانه هانیازداشت. گفته اندکه درآن دوره دودیوان وجود ‎tes Sener CTU Etre ere pee toe‏ | نوشتند.(فراى؛.ص 0 ©)

صفحه 15:
-©)فضاومعمارىمدارس2 هرفضاى معمارى تحت تاثيرعوامل متعددى ازجمله:1)) عوامل جغرافيايى واقليمى ©)مصالح وفن ساختمان ©)كاركردها وعناصر ويزه “6)سنتها وارزشهاى فرهنكى ©)خلاقيت وابتكار معمار شكل ‎a‏ 1 we یک اندازه ویکسان نیست .بلکه مجموعه شرایطی که یک اثرمعمارى تحت تاثيرآن خلق مى شودءنقش هريك ازعوامل مزبورراتعین می کند هرفضای معماری بایددربرابر خصوصیات جغرافياى واقليمى بتواندشرايط مساعدى براى ياسخكويى به .نيازهاى انسانى فراهم أورد

صفحه 16:
70 SEN ۱۳ SS ee ite Shae eal Seep ‏,آتشكده هاونقاطى دورازمراكزتجارى جاى داشت‎ فراگیریدانش در انحصارشاهز ادگان‌درباریانومغان (گزنفون‌ص9) بود.لما يسازاسلام لموزشرويرورشازلنحصارطبقاتممتازخارج لت ا ا 1 به تدريج همراه باكسترش وييشرفت علوم دينى وطولانى شدن مدت تحصيل ولزوم اسكان طلابءزمينه هاى بيدايش مدارس ‎ee)‏ ل 0 .مساجدجامعءبازارهاءمحلات مسكونى وككاه نوميدان ها بود لح

صفحه 17:
ی ا ا ل ا ل 0 دينى درآن»ودرنتيجه وجه مشترك كاركردى وفرهنكى أن با مدرسه.منجربه قراركيرى مدارس مذهبى يس ازكسب 00 درجوارمسجدجامع شد.ویژگی مذهبی مدارس نه تنها موجب [09 BOE ene Sue Seater Se Sits eee SIs" وآرامگاه بزرگان مذهبی که در ايران بعدازحمله مغول و بیش از ۰ 320010011000 Fe

صفحه 18:
-۵4)بازار و مدرسه2 منزلت اقتصادى -اجتماعى( بازاروبازاريان)ناشى اززيربناى 1۳ 1 1 [1 [ [1 [1 1 1 [00 9 ‏ا‎ eee Te SCTE Ieee) ۳ CSD BCC B SHG COD ROSE SO موقعيت مكانى مدارس دربازارءبيش ازهرجيزتمايل به مجاورت بامسجدجامع ومركزشهربودودربرخى مواردبه ناجار در طول بدنه بازارويامجاورآن احداث 2-5 210110101 1012 9 es) بازارسراجان(ناصرخسروءص*4)تيم كفشكران وبازاردلالان وغيره استقرارمى افتند

صفحه 19:
ا 0 احداث مدارس مذهبی درمحلات مسکونی»ازیک طرف احتمالابه علت بح ‎ee‏ و نا سرنوشت مدرسه اى كه دريك محله مسكونى بنا مى شدء تابع ومشروط به وضع محله بود»مدارس بزرك هرشهربه علت منزلت ‎SEES EMO‏ ا ا ك2 00 ‏ام ا ا‎ eneKe pr atrcys PCOS ‏ا ا‎ eS ۳ اوقات 0 مدرسه به علت فوت بانى ناتمام "۳ (IPO Vals) ails 4,

صفحه 20:
-۰)میدان‌ومدرسه2 دردوره صفويه درشهرهاى بزرك بخصوص مراكزمهم حكومتى ا ۳ ا ا ا ا 00 ا ا ا ‎POE‏ ‎ese)‏ ا ا ا ا 2 ‎ne‏ ا ل ا ‎Poe STUD‏ شده است» جنانكه جوينى درتاريخ جهانكشاء 2 وسعديه درميدان بخارا اشاره می 2

صفحه 21:
-( cee) ویژگی‌هایمعماری‌ابنیه درلقلیم معتدل‌ومرطوب( 3-1 ۱ ewes Sie SSeS TOE ۱9 32 ۳ By LCT Ie ee ‏رشته کوه های البرزودریای خزرمحصورشده.ا زجلگه های پستی‎ Nees ‏ا‎ Sen ea OS er Pee lOO Ce Me eae owe) ‏هاى البرزكه حد فاصل دو آب وهواى متضاد هستندءجلكه هاى‎ ا ا 00

صفحه 22:
کم بودن شدت گرماوسرماءدرزمستان وتابستان کم بودن نوسان دمای روزانه وسالیانه بالابودن رطوبت هواوخاک زيادبودن ميزان بارندكى ‎aod‏ ا رت ‎as‏ بودن تعدادساعات آفتابی خصوصادرزمستان ‎WOT OPES enero neS ees‏ وزش باد های زمستانی توام بابارندگی وسوزسرد ‎

صفحه 23:
0 hall Sel aie Sn eTe ‏لل ال‎ aes ۱ ere ree) 00 ‏شمالی کوه های‎ ‏:های زیر است‎ درنولحیی سیارمرطوبک رنه هون زدیکبسه دریا بىرلیحفاظل(1 ‎Ne) eee Eres SS eee eB eee‏ ساخته شده لند.ولىدردلمنه كوم ها كه رطوبتكم ‎eC COn nanos‏ ل ‎ES‏ .مواردبرروىكربه روهابناشدم لند ‎eee ea‏ ا ا ‎NE ENE Ce‏ 0 للم ‎AB BE BEB eee Bee en een etuens Ye elm SN) ‎۳ oe Nee Te LE COE SS EES ST one Ey as ‎0

صفحه 24:
ENDS See ee eS pat eo Loree Sean eS eeranl [7 gySig LiL allie 5) oldu ‏.شدم لست‎ ا ا لا ا ا ا ا ا ا ا ل 0 ‎eren‏ اا ا ا ل ‎etna‏ ا ا ااا 00 به جهتوزشنسيم هاودرياتعيينشده لسببّدر نقاطىكه باد هاى ا ا م ‎er aera‏ ل م ا نه دسترسویه آن‌درهر نقطه ساختمانهابه ‎PaO ES See‏ .درمجموعه سازماندهی‌شدم لست ‎er Seer Sty On LE an‏ ا ا ان (کسائی‌صمرخ-65) ‎ ‎

صفحه 25:
برخی ازمواردرعایت شده دیگردرمعماری بناهای شهرگرگان ا ا ل بسوشاندنحاشيه هاىخارجو لبنيه بابوتاه هلوكياهانهميشه سبز (2 ‎ren]‏ 000000 زع ل 00 . لستفادم ازبادشكندرخدتديوارو (5 6( ‏به حدلكثررساندنجريانهرادرلطرلفلبنيه باليجادفاصله مناسببينآنها‎ 0 ‏ا ا ا ا‎ e ra] fc) Pe Eat here PRIOR ACS Peer Sem CCy any ۱-0 CUP Ep GT tag ‏الل‎ ene poop gee g) ‏طرح ریزءینابه صورتیکه حدلکثرتهویه دربا-لاپایین ودلخل(10‎ .بتاليجادشود

صفحه 26:
تعبيه ى درهاىارتباطىبينلتاقهابه منظورهدليتجريانه لبه همه لتاقها (11 استفادم ازيلانهاوكسترده وكشيدم درجهتمحورشرقي- غربىيه (12 منظورحدلقلرساندزك سبحرارتوبه ا ا ل رج بيش بينىسايبانهاومناس ب رلءينجره ها كه درعينهاييتةق ابش آفتا: ‎B‏ 20101011010 paler cee mere Tie Pep IO ang COO .نمايند ‎ree SSE Deo‏ ا ا ا ل 0ن ‏بيش نيان ‎ee erally eer meer eT cep ep tarts y‏ رم ‏.ليولن ‏كنترلرطوبتكياهانواستفادم ازمصاج نفوذ يذيردركفسازىمحوطه (16 ‎ ‎

صفحه 27:
Dy) eee موقعیت( 3-2-1 ‎Snes)‏ ا ا ا ا ل لك ‏درشهرگرگان باقی مانده مدرسه عمادیه است. اين بنادرضلع شرقی مرکز محله ‎USOT Te Secon er tee TeeS) ‎alae 4 Sled hy ela et US o(enle 455) Glan Abe 2 oe js ‏,دوشنبه ای ومصلاومسجدگلشن وازجنوب به خیابان امام خمینی مرتبط است‎ ‎

صفحه 28:
تاریخچه (3-2-2 این مدرسه ازآثاردوره صفویه به شمارمی آیدکه دردوره هاى ‎ap‏ بارتعمیرومرمت شده است. درمتون تاریخی از «کربلایی رمضانعلى معمار»؛«حاج حسين كاشى معروف به حسين قمى» و ۱ ‎eerrisye))‏ ری

صفحه 29:
۱ LSE Da oe aoa ‏قرارگرفته است.پس ازپپروزی انقلاب وبا تصویب (ماده واحده)‎ PoNRCTeSED BETES TOLy Skew STE eNOS) ۳ ree ne Dek then eB anne ree Do ‏»همت زيادى نمودند ولى هيج‎ EUR RE CAA CON Vom EE PO EO گاه سرزندگی گذشته به آن بازنگشت.درسال (0)شمسی این ل لك گرفت وبا عنوان مدرسه علمى رزمندكان رسما افتتاح شدكه جندسالى بيشتريايدار نماندوهم اكنون مدرسه خالى از سكنه(به [۱ ‏ا‎ ewe ee pts

صفحه 30:

صفحه 31:

صفحه 32:

صفحه 33:

صفحه 34:
eet | | oo

صفحه 35:
لانن : | رد یک Ta ee ae ae < لم وموك ‎Sey | Ae‏ ‎Eo i‏ ۳

صفحه 36:

صفحه 37:
eho sii ‏لكك‎

صفحه 38:
ود ۲ ُ

صفحه 39:

صفحه 40:

صفحه 41:

صفحه 42:

صفحه 43:

صفحه 44:
it si ۳ ل ي

صفحه 45:

صفحه 46:

صفحه 47:
01.23.2010 = ——

صفحه 48:

صفحه 49:

صفحه 50:

صفحه 51:
ل ۱

صفحه 52:

صفحه 53:

صفحه 54:

صفحه 55:
مدرسه عماديه داراى يلانى جهارايوانى است ومشتمل برصحن مركزى مستطيل شكلءايوانهاوحجره هاى طلاب علوم دينى است. درميان اضلاع ‎S) SP TO Eten‏ ا ا ا 00 ل ا ا 60 ۹ ‏ا ا‎ Ee Dog) ‏مدرسه بوده وداراى تراس جوبى است.‎ ‎eT‏ ال ا ا ال ال ا لت دارای جان پناه چوبی بوده وکف طبقه اول چوب وتخته فرش وسقف آن چوبی ‎

صفحه 56:
دراين ايوان ماذنه مدرسه قرارداردكه به شكل كلاه فرهنكى است وورودى آن ازپله هاى شمالى ايوان است.ماذنه فضاى مربع شكل مرتفعى است كه دارای ,تیرهای چوبی عمودی.افقیءشیروانی وسفال پوش است [0 ‏ااا اا‎ Leet Selo] 0 atte ‏است. درطرفین ایوان راهروهایی‎ 9 nee were PRONE pe ree le rcm iPNePrenCrP p PrN a are wee} ‏.بازشوهاءينجره هاوطاقجه هاى متعددى است‎ سقف مدرس چوبی:تیرریزی وتخته کوبی است, پوشش به صورت شیرو! ‎Co re eee) SE ROT nes‏ ۳7 يوشيده شده است.دوراهروى شمالى وجنوبى طبقه اول مدرسءمنتهى به دو ثتراس چوبی می شوندکه شبیه به تراس های دیگرولی کوچکترومشرف به ۹

صفحه 57:
ایوان جنوبی نیزدوطبقه بوده وازلحاظ ابعادواندازه کوچکترازدوایوان شرقی وغربى است. ‎ep erycyer Oren‏ ۱ ۳ همکف اين ایوان برخلاف دوایوان دیگربه وسیله طاق جناغی پوشیده شده است که به شیره رومی وباآجرهای نیمه اجراشده است. بالای اين طّق با تزیینات آجرى خفته و راسته با كنتراست رنكى مزين شده است. 0 fe eres ‏بوده وازجهت جنوب مشرف به بافت شهری است. تراس توسط ستون های چوبی به کنسول‎ 9 Soles ee ee Sb Le Ir tec De Ty er ‏ا ا ا ا‎ Ton tie Ee Bre err] ‏شکل منتهی می شود‎

صفحه 58:
eae EB SNe Owe erae NS en Nee eons re eT ‏سن ازاخبور ازحوضل:وسط حياط ية:ايوان اشمالن رسيذه:وازآن:من‎ ‏گذرد . باخشكى شدن قنات ها اين جوى ها ديكر فاقد كاربرى سابق‎ ‏است . مصالح ساخت جوی آب آجر بوده که به صورت نره اجرا‎ 520000 ‏ا ا ا‎ [0 ‏ا ا ا‎

صفحه 59:
حياط مدرسه مستطيل شكل بوده ودرضلع جنوب وشمال وشمال غربی نيزحياط ‎ee ee ae‏ ۱ ‎penne ICN FE CYT Seon‏ اک ۳۳۳0 ۱۳۳۳ SUTURE RPE ere OT cept PRT e Ie ‏.<0»©00»0)تسانتى متر است‎ See Perce ert ne ene Seer a reer ep aC here Bere Pees eS ices et ran ee PRG ae tome reeN FIR ToL PAIN y NOMeeeay Tate pee re roe ete TES Hep wee yen ‏ا كن‎ ‏ات‎

صفحه 60:
1 mrt Teer Cee Tee PP he ee وطاقجه هاى متعددى هستندكه لكثرينجره هاى مشرف به حياط هاى خلوت مسدودشده اند. اين ee eS Ton eS ‏ا‎ ‎PTB ee OS OS ا ‎Sortie Eee Pte SES‏ ا ‎fone ES ae‏ وچوبی باندودی ازكج و بوشش سقف نيزشيروانى وسفالين داراى شيرسرهاى دوطبقه | تازیرشیروانی آجر ها به صورت پیش آمده کارشده اندتاتداعی کننده ستون 200111111111111 وا#تواختن نماشده لحك دربعشى لز :حهره هايكي لزطائهه هاراتبديل بهورودي عجره مجاور نمود ه اند .ايوائجه جلوى حجره هاباطاق جناغى بوشيده شده كه به شيو ريسي وباآجرهای نیمه درردیف جلوی طاق اجراشده اند. 2

صفحه 61:
Chee eee Ener EN Site ‏ا ال‎ ere) ‏وطاق نماهاشبه ستون های آجری متصل به جرزایوانهاوحجره هاءرنگ آمیزی‎ ‏آبی لاجوردی وبنفش وایجادکنتراست رنگی درآجرهاءشیرسرهای دوطبقهءنرده‎ [7 Pentre StRGE RIC em ny CINE er Cee Se Rene Sales ees ee Te Se Sy دای

صفحه 62:

صفحه 63:
1 خن sow na ۳ a

صفحه 64:

صفحه 65:
يلان طبقداول

صفحه 66:

صفحه 67:
۱ ٩

صفحه 68:
نمایش نماها

صفحه 69:

صفحه 70:
ul لح سرش 8-8

صفحه 71:

صفحه 72:

صفحه 73:

صفحه 74:
نمایش مسیرآب

صفحه 75:

صفحه 76:
cose AD ‏وتصرن سبب تنب بر درنمای عومی ایوان شده است‎ | 1 "| ee ee ee tee meet eee eee Tea e ae (|

صفحه 77:
[۱ Re eee ee ee ee eC Ieee | ‏يلم سكق‎ 8- ودودى اسسقى مدرس CP Cae ener ee eee] eee P ae eed ۳ een eee eee re EB) [0 POPS ‏ا د‎ 000 Pe

صفحه 78:
— كت 0 ‎TJ‏ وروی مستف وپوشسیده از تسیر هی چوبی ضئیم انقسی است | 1 0 ©- دسترسى شملى نوتس ۳[ لح

صفحه 79:
0 aie abel BP alert atolole sl ss AD eee So ee eee ee eee ere eee Oey «| nea On ‏مان همكف باطاق جناغى بوشهده ده كه به شوو زومى‎ | on ‏ناراىترشيهنات‎ | 0000 rene ee Ee ‏است که ین‎ ren ‏ع‎ 520 20101000 «|

صفحه 80:
۹ ape ‏اپوان شمالى‎ ل بر طبعی شم سره به طت ساخت وسا های ید رش است: ألم جدزهاى شدبى وشيفي طبفه اول ينجرهداش د كه به علت دخل ونصرف با خشت وآجرمسدود شنه و يا ملشد ابوان جنويى ‎Fon ares aoe To‏ eet Renee eee Tere Cee ee enn) Dee eerie he emery | 0

صفحه 81:
طبقه اول ۳ 0 coe Ee Ce en mney ۱) th elk ete ee OS EE oe ED Teron! | | عرز ها ضخبم واندودها ازضوع گچ می داشد. ‎eee’ (|‏ مشرف به حي لط مدوسه مى جلقد ‎ren ee nara | ‎ ‎ ‎

صفحه 82:
طبقه اول ايوان غربى ا ‎Bg Gyn‏ ا ‎Teper‏ ا ا ‎Re‏ ‎te BD‏ سك ‎ ‎1 Sere Ree End ("| ‎ ‎ ‎See ese (| ‎۰ ‏ل ا ا‎ eT CSP eT 0 ‏ال‎ ) fant -A ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 83:
rere nice Sa eee ener Dee te antec ED eee eee tt mee Dele eater tee ee eee ee eee | eee eet mS ee eee Decay (| ‎ee ee Eee neg (|‏ مدرسه تیه اسث ‎eee eee ee eee ee eee | ‎ee eet ete eee eee eto Peete | ‎re. | ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 84:
22 ا ا ل ا ل ل ا اي كي اقتصادی»لجتماعی.فر هنگی, از دیادجمعیت.تغییرنیازهاء افزایش ساخت وساز هاودههاعلت ‎Tee reeter nS ror ely neroen ea‏ ۱[ | با 215050129 ‎Erte See ey eee‏

صفحه 85:
۱ ‏عولمل‌موثردرتخریبب نا[‎ )6- pes Dae ey Se be ear Sie re teresa ee ‏ا عولمل‌بیولوژیکتاثیر عولمل‌طبیعییسه نحوم‎ PRR Comet rsre reap Rion ray arin ml ‏ال‎ Sete OnE an ‏لك‎ OSS Se Cy ere eee Pe te een eo 100 1 OEE OnE men arts )9 ‏قدیمی‌حفارلبنیه بسه منظور گنج یابی(محبطیص‎ لح

صفحه 86:
000 ‎ne Caen IPTC)‏ 01 خصوصیات عارضه های حاصله درآن و چگونگی پیشرفت این عارضه ‎eee Es ICC e‏ ااا 1۱ جارهاز اینرواز طویق معا ور ع عدم تعادل مشخص می شود ‎Rs Portree eT)‏ إدد. سيس بيش بينى هاى لازم .برای استحکام بخشی دربنا به کار رفته می شود 2620 weer ee Stee SIPs yey) 0 ‏و‎ Te Tee rey ‏حاصله معین گردید»حل مسئله به شکل معکوس آسان خواهدبود.بدین طریق که‎ 30 ‏ل‎ eS) ۱9 ‏م ا‎ ‏عامل أسيب وتخريب درمدرسه عماديه به أجمال موردبحث‎ 5 ۳-0

صفحه 87:
جدول(1-0)) :آسيب شناسى بنا (4-3) (4-4) ۳ 18) 4 19 مکان آسیب jut 9۳ تخريب ole ‏حرط‎ عنوان ‎Ae‏ ۳ res ee تخریب سازی عامل آسيب er ‏نفوذرطوبتسطحی(2‎ ‏با-لاونده و نزولاتجوى‎ ‏يق‎ کم شدنمقاومتخای(3 ۳ تسش‌هی‌حاصلاززازله (4 فشاریارهایوارد. (5 ۱ عدم وجود (2 كف سازى مناسب ميزان 5 pao ميزان 5 زياد

صفحه 88:
دیف )16- 4) 4-7 مکان آسیب ees ‏ايوان‎ دك شمالى) ee ‏آسیب‎ ۱۳ jal! ‏طبله شدنء‎ Peeing عامل آسيب نبود مدیریت صحیح ل يننا "١ ۸ een ۳ 5-6 ميزان

صفحه 89:
sy 21 4-20 ۳۹ سقف و خرپا 3-7 عنوان وترک جرزو جابجایی ‎lew‏ ‏پوسیدگی ‏چوبها عامل آسيب 0 عولمل(2 بیولوژیک 00 جرزوچوبها موریانه زدگی‌چوب(2 ومرورزمان 00 يك واردم مت آسیب هات 5 متوسط ole 5 ‏زياد‎

صفحه 90:
رديف 4-7 4-6 مکان آسیب عامل آسيب مرورزمان(1 ‎Pee Ne‏ جرزهاء‌کاهش مقاومت مصالح و آسیب ee ‏آسیب‎ 'متوسط ميزان أسيب زياد

صفحه 91:
10 414 4-15 27 آسيب sas ‏پنجره‎ ‏های‎ ‎ols! ‎۳۳1 نماها Bryan وازبین ‎ee‏ تغییرات نامناسباز تغییرودرهم Yala 2-6 عامل آسيب مرورزمان(1 نبود مدیریت(2 صحيح در ۳ 6 0 صحيح دربهرهم ۳۳ لت ۸ غیرلصولی ميزان أسيب هه ‎el‏ متوسط كاه ‎cl‏ زياد

صفحه 92:
بل 12 4-9 که 9 آسیب برخی از درهاو er مت آسيب ERR انسانی و مسدود وت بازشرها ۳۹ كجى و كف سازى 5 نبود مدیریت(1 ۳ بردارءاز بتا مرمتغير لصولى(2 1035-0 کت نبود مدیریت(2 صحیح در بسهره بردارعازبنا ميزان أسيب هه ‎el‏ ميزان 5 زياد

صفحه 93:
13 14 48 41 2 9 سازى تراس طبقه اول ايوان وديوارءاز ‎Pare es‏ ‎ot‏ ‏دیوارومسدود. ‏نمودن rere oe تخته های ۰ کاهش خاصیت وت ۱-9 ۳۳ eee) ‏برداریازبنا‎ ‎(۳ ميزان أسيب هه آسیب متوسط ميزان 5 زياد

صفحه 94:
19 16 1 4-2 oy راهرو فرسودگی ‎aoe)‏ ‏۳-994 عامل آسيب نبودمدیریت صحيح دربهره بردارى ازبنا 00 عولمل(2 5-7 ميزان أسيب هه آسیب متوسط ميزان 5 زياد

صفحه 95:
ردیف ۳ as} 22 مکان 3 دركاه عنوان درگاه عامل آسيب 0 رطوببتفزولءل[2 0 re ‏عولمل([2‎ ‏بیولوژیک‎ ميزان ‎el‏ میزان 5 'متوسط ميزان 5 زياد

صفحه 96:
00 eee eS Seer en (Cn a ee} Conc ine wes eee ee شكل(:1-4) :طرق مختلف نفوذآب درديوار ‎eee a a oe)‏ ۱ هه

صفحه 97:
۱ oan VEC REN (CRUSE eed BP TOS LEC CEES Ea oy ‏شکل(*0-0): خارج شدن تکی‎ نرده هاى جوبى

صفحه 98:
0 rarnl (oni Reed Bente Ton ees)

صفحه 99:
Cal er Ope ere

صفحه 100:
nena ۱ _ ‏ی‎ ۷ ۲ No aie ae ih ۱ [۳ ates ae

صفحه 101:

صفحه 102:

صفحه 103:
آسيب كتسازى محوطه

صفحه 104:

صفحه 105:

صفحه 106:

صفحه 107:

صفحه 108:

صفحه 109:

صفحه 110:
طرح مرملل5 7۹ ‎Be‏ ا بایست توسط مسئولین ومدیران عر ل ا ل ا 300 ‎Om‏ ود درتمامی‌عرصه هوزمینه هو1 9 ‏با زشناسیو ارزیابیمواریْوسنن‌تاریخی‌وملی‌در عرصه ها بای اج وهنریوفر هنگصومیو نگاهبانی‌ازمواریشلساامی»ملی‌حفظ ‎oe An peed‏ ‏بح ‏لهمیت‌حفاظ ومرمتآثارتاریخیو فرهنگی‌لشکارمی‌شود. دربرنامه چهارم. ‎tere)‏ الا ‎Cr erert‏ ۳ گامهای یشترودرجهتگ سترش‌حفظ وبهره برداروازلثارتاریخیو فر بردلشته شدم لسبّدرمادم 006 ‎ere‏ ۳ 2 ‏:در(00 محورتعيينشده استكاهق محورلنب شرح زير لست ۲ ‎ ‎ ‎

صفحه 111:
)شناسایی ومستندسازی آثارتاریخی - فرهنگی درمحدوده های جغرافیایی اجرای ا ل ل ‎ESS Lee‏ وكردشكرى لعطاومجوزكاربرىوبهره برداری‌مناسباز بناهاولماکن‌تاریخیق ابل(2 ‎cere eS CSS Eerie nen‏ 9 لیجادمرلکزحفظ ثاروفر هنگلیلیدرشهرستانهاواستانهای 5 شورازقبیلدهکم(3 .تسوریستی‌مرلکزو لت اق‌هایت فرجگاهی‌لیلی‌موزم ونمایشگام ا ‎ESS Eee Dee‏ درکشوربرای عموم نمایان می شود.در فصل گذشته به آسیب شناسی بناپرداخته ‎eb Tw)‏ ا ا ا ا ات .می شود

صفحه 112:
[۳۳۰-۳۰۳۹۳ ک‎ اما م00 دقت وشناختى ا م اا ا ا ۱ 20110 ‎Or ST ota)‏ ا ا ا ‎Ee Dense‏ ا 0 ‏فرسودگی‌مصالع ساختمانییه جهاتگوناگونو پدیدآمد(2 ‏رس ‏.نشانه ای ازجای پای گذر قرون است ‏تائيريذيرىازيديدم هاودوره لعوبيشبينئ:شده ويا فرسايندم هاءلٍ3 ‏... طبيعىو لقليمىنظير زلزلهء سيلو

صفحه 113:
00 باتشكيل مديريت ميراث فرهنكى استان كلستان درسال7-©/برنامه ريزى جهت مرمت بناهاى شاخص استان صورت كرفت ومدرسه عماديه نيزيكى ازبنا هايى بودكه دراولويت برنامه هاى مرمتى قراركرفت. با توجه به شرايط اقليمى منطقه؛ اكثرآسيب هاى واردبه اين بنامربوط به پوشش آن بودوباتوجه به آسیب های وارده به پوشش سفالین وتخریب چوب های به کاررفته درآن »اقدامات مرمتی ازجمله برداشت سفال هاوچوب های پوسیده پوشش رفع ‎ton USS ee Ses SS Teen eon ones‏ 0 .يذيراست شکل 4و شکل مه RDS ten eka) N0 i) Le Lee SiS gt ae) es een tee nen eis Nien

صفحه 114:
ات 22207 ۰ب | ‎eee ate eeer elem)‏ 000 (سال © - عكاس:عليرضاصفرزاد) ‎

صفحه 115:
شكل 6400© ات 520000107 0000 58 oe a ‏ا‎ ele a eat Se ‏ا ا‎

صفحه 116:

صفحه 117:
ا ا ا ‎sete Le‏ ۱

صفحه 118:

صفحه 119:
1 7ب | مرمت مرمت و سفال گردانی

صفحه 120:
1

صفحه 121:
1 ean OOS FA OTe OTE ITE

صفحه 122:

صفحه 123:
اذ(

صفحه 124:
‎gr‏ سیده زیر سفال نمای برداشت تخته های پوسیده ز؛ ‎

صفحه 125:
1 etary

صفحه 126:
تا

صفحه 127:
۲۴ ٩ eee tea Ted

صفحه 128:
۱ ee ‏ب‎ Te sree rege Scie

صفحه 129:
۳ 0 pe

صفحه 130:
he a eee wee rere oe Se esate ee ner ie) ‏چوبهای پوشش سفال كردائى‎

صفحه 131:
نمای اجرای شیرسرهای طبقه اول و تخته کوبی با چوب جنگلی بر روی آنها

صفحه 132:
نماى اجراى شيرسرهاى طبقه دوم (تيرهاى مورب) ۳

صفحه 133:
نماى شمالى ايوان جنوبى مدرسه در حين مرمت 2 همان نما يس از تعويض شيرسرها و ‎erin‏ ۳

صفحه 134:
ا 1 = روی تیرها (تخته های زیر سفال) ۹

صفحه 135:
نمای پتک کوبی (توفال) در زیر سقف

صفحه 136:
بن 011211011000 ats is Tee Ter

صفحه 137:
3 5 ۱ 2 4 1 3 4 3 =

صفحه 138:

صفحه 139:

صفحه 140:
| ewes yey teen [۱ er eter es

صفحه 141:

صفحه 142:
0 نماى جِوبِهاى تزلينى 0 شده در روی شیرسرها

صفحه 143:

صفحه 144:

صفحه 145:

صفحه 146:

صفحه 147:

صفحه 148:

صفحه 149:

صفحه 150:

صفحه 151:
010

بماند ســالها اين نظم وترتيب غرض نقشيست كز ما باز ماند مگر صاحبدلي روزي برحمت ز ما هر ذره خاك افتاده جایي كه هســـتي را نمي بينم بقايي كند در كار درويشـــان دعايي مقدمه درمیان آ ثارمعماری اسالمی ایران مدارس جایگاه ویژه ای دارند.هرچندنمونه های این بناها ،از همه قرون گذشته باقی نمانده است .اما بررسی مصادیق باقی مانده نشان می دهد که مدارس همچون مساجدوآرامگاهها مورداحترام وتوجه خاص .مردم بوده وهمواره دربرپایی وزیبایی هرچه بیشترآنها تالش شده است به شهادت متون تاریخی درهمه ی دورانها مدارس بزرگ ومعتبری درشهرهای مختلف این سرزمین وجودداشته است امامتاسفانه آثارتاریخی به جای مانده ،همه ی دورانها را در بر نمی گیرد.از جهت معماری بهترین آثار باقی مانده مدارس متعلق .به دوران تیموریان ،صفویان و قاجاریان است در این میان مدارسی که در اقلیم گرم ومرطوب شمال شرق ایران واقع شده اند ،به تناسب سایرنقاط ایران کمتر مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته اندو به دلیل شرایط اقلیمی و اجتماعی بیشتر در معرض آسیب جدی قرارداشته اند.این .مسئله لزوم تحقیق بیشتر در این مورد را فراهم می نماید برجستگی این پایان نامه نسبت به پژوهشهای قبلی در بکر بودن موضوع و همچنین ضرورت ارائه طرح های مرمت .واحیاء برای این بنا است کلیاتی در مورد استان گلستان و شهر گرگان)1 )2کلیاتی در مورد مدارس ایران )3شناخت و معرفی اثر )4آسیب شناسی )5طرح مرمت کلیاتی در مورد استان گلستان و)1 شهر گرگان موقعیت جغرافیایی استان )1-1 استان گلستان با 20328کیلومترمربع وسعت 33/1 ،درصدازکل مساحت ایران رابه خوداختصاص داده است .این استان ازنظرطول وعرض جغرافیایی بین َ 25و 36درجه تا َ 8و 38عرض شمالی از استوا َ 50و 53تا ً 11و 56طول شرقی ازنصف والنهارگرینویچ قرارگرفته است .این استان ازشمال به جمهوری ترکمنستان ،از شرق به استان خراسان ،از جنوب به استان سمنان و ازغرب نیمی .به استان مازندران ونیمی به دریای مازندران محدود می شود آب و هوا )1-2 آب و هوای استان تحت تاثیرعرض جغرافیایی،ارتفاعات البرزوجهت امتدادآن،نزدیکی به دریای خزر ،توده های هوایی .و پوشش گیاهی از تنوع زیادی برخوردار است بارندگی ودمادوعنصراصلی آب وهوا هستند ،دمای هوادرنقاط مختلف استان به علت اختالف ارتفاع و فاصله ازدریا یکسان نیست به طورکلی هرچه ازغرب به شرق وازجنوب به شمال می رویم دمای هواافزایش می یابد(.شعبانی ،ص ) 7 ،استان گلستان دارای سه نوع آب و هوای معتدل کوهستانی وخشک ونیمه خشک است .این استان باتوجه به مساحت کم آن نسبت به دیگراستانهای .ایران،از تنوع اقلیمی زیادی برخورداراست جدول( :)1-1مقایسه وضعیت هوای شهرهای مختلف استان دریک روزازسال() 29/5/87 بیشینه کمینه کمینه بیشینه رطوبت بارش رطوبت شهر دما نسبی نسبی دما گرگان 20 36 - 36 86 ناهمواریها )1-3 ناهمواریهای استان گلستان رامی توان به سه قسمت کوهستانی،کوهپایه ای وجلگه ای تقسیم کرد .تقریبًا در سراسراستان،شیب زمین ازارتفاعات به سوی .جلگه ودریای مازندران است شهر گرگان )1-4 شهرگرگان درطول جغرافیایی 54درجه و22دقیقه ودرعرض جغرافیایی 36درجه و49دقیقه و به ارتفاع 551مترازسطح دریاهای آزاد واقع است. این شهرمرکزاستان گلستان ودرمسیراصلی جاده تهران-مشهد قرارگرفته است .شهرگرگان ازشمال به شهرستان آق قال ،ازشرق به شهرستان کردکوی وبندرترکمن وازجنوب به ارتفاعات شاه کوه واستان سمنان محدوداست.زبان اصلی مردم گرگان گویش زیبا ودلنشین استرآبادی است .گرگان درحال حاضر 358877نفر جمعیت وحدود 60 کیلومترمربع وسعت دارد .گرگان فعلی تا سال 1316هجری شمسی به استرآباد موسوم بود .گرگان قدیم که به عربی جرجان خوانده می شد شهری آباد ومهم بود که در نزدیکی شهر گنبد قابوس امروزی قرار .داشت پیشینه تاریخی )1-4 تاریخ ووقایع شهراستراباد درنخستین سده های اسالمی باتاریخ شهرکهن گرگان (جرجان) درآمیخته،وازهمین روست که آگاهی ها ازوقایع تاریخی استراباد بسیاراندک است .ازاستراباددردوره عباسیان وبه هنگام خالفت هارون الرشیدودرجریان نبرد حمزه خارجی با نمایندگان خلیفه درخراسان .وگریختن وی به آن شهر،یاد می شود به نظرمی رسد استراباددر 256هـ .ق بخشی ازایالت طبرستان به شمارمی آمده،ودرنبردهای حکام طاهری باعلویان همواره پناه گاه امنی برای آنان بوده است .یعقوب لیث در 260هـ .ق استرابادراازسیطره حسن بن زید .علوی بیرون کرد درزمان ساسانیان این شهریکی از مراکز مهم ضرب سکه بود .استراباد تاسال 387 .هـ.ق درتصرف حکومت آل بویه بود ) میرخواند ،ص ( 706 استراباد در دوره ایلخانیان محل درگیری امیران و پسران ارغون خان بود .امیر تیمور در 786هـ .ق استراباد را به تصرف در آورد و لقمان پسرتیموررابه .حکومت استراباد نشاند با پایان یافتن حکومت امیران تیموری درخراسان ،استراباد نیزبه تصرف لشکریان شیبک خان ازبک درآمد .پس از پیروزی شاه اسماعیل صفوی بر سپاهیان ازبک در 916هـ.ق استراباد نیز حاکمی از سوی دولت صفوی یافت ( .قمی ،ص ) 102 نبرد میان لشکریان صفوی وازبک درسالهای 935تا 943هـ.ق ادامه .داشت وشهرگاه درتصرف ازبکها بودوگاه دردست صفویان پس ازسقوط اصفهان درسال 1135هـ.ق به دست لشکریان افغان، باانعقادقراردادی بین طهماسب میرزاودولت روسیه .استراباددراختیارروسیه قرارگرفت(.لمتون ،ص)176 نادرپس ازراندن افغانها ،قرارداد طهماسب میرزارا با روسیه فسخ کردواسترابادرادرسال 1144هـ .ق ازروسیه پس گرفت. ( مستوفی ،صص 108ـ ) 107 پس ازکشته شدن نادر در سال 1160هـ .ق ،محمد حسن خان قاجار توانست استراباد و نواحی مازندران و گیالن را به تصرف خود درآورد .درسال 1172هـ.ق استرابادبه تصرف کریم خان زنده درامد .پس ازمرگ کریم خان درسال 1193هـ .ق،آقامحمدخان ازشیرازرو به مازندران واسترابادنهادوبه رغم مخالفت برادرانش،استراباد را تصرف کرد .از سال (1316هـ.ش) که نام شهر رسمًا به گرگان تغییر یافت ،شهرونواحی ان رونق اقتصادی .شایان توجهی پیدا کرد نقشه (: )3-1شهرتاریخی جرجان مرجع:اداره کل میراث فرهنگی،گردشگری وصنایع دستی استان گلستان نقشه(: )4-1یکی ازخیابانهای شهرتاریخی جرجان مرجع :اداره کل میراث فرهنگی،گردشگری وصنایع دستی استان گلستان شه ( :)5-1استرآباد درسال 1858میالدی ـ تهیه شده توسط روسها رجع:اداره کل میراث فرهنگی،گردشگری وصنایع دستی استان گلستان کلیاتی در مورد مدارس ایران)2 آموزش فعالیتی اجتماعی است که متناسب باسطح فرهنگ وتمدن هرجامعه شکل می گیردونهاد هاوسازمان های ویژه ای پدید می آورد.درعموم جوامع انسانی،نخستین نهاد های آموزشی دربطن نهاد ها وسازمان های مذهبی تکوین یا فته اند .تکوین هرفضای آموزشی نمایانگر پیدایش نوعی فعالیت تخصصی درجامعه است که انجام آن به فراگیری آموزشی معین و یابرنامه نیازمند است.به عبارت دیگرهمزمان با تقسیم اجتماعی کاروفعالیت ها ،تکوین نهادهاوتاسیسات اجتماعی انجام برخی از فعالیت ها بدون فراگیری آموزشهای الزمرياريا؛ میسر نبود. آموزش در ایران باستان)2-1 نهادهاودستگاهای حکومتی ومذهبی نقش عمده ای درپیدایش فضاهای آموزشی درایران باستان داشته اند.یکی از قدیمی ترین مراکزآموزشی قبل ازاسالم درهزاره دوم( ق.م) درشهرایالمی شوش کشف شده است .درمحل این مدرسه آثاری ازجمله تشتی که برای ساختن گل جهت الواح گلی مورد استفاده قرار می گرفته ،کشف شده است(. آمیه ،ص ) 43 نخستین دستگاه حکومتی وسیع ومتمرکزرادرایران هخامنشیان پدیدآوردند .اداره کشوری باچنان وسعت به دبیران کار آزموده ای که تعلیمات الزم از جمله خواندن ونوشتن رافراگرفته بودندجهت کاردردبیرخانه هانیازداشت. گفته اندکه درآن دوره دودیوان وجود داشت که دبیران یک دیوان باخط میخی ودیگری باالفبای آرامی می نوشتند. (فرای،ص )21 ـ)2فضای معماری مدارس2 هرفضای معماری تحت تاثیرعوامل متعددی ازجمله)1:عوامل جغرافیایی واقلیمی )2مصالح وفن ساختمان )3کارکردها وعناصر ویژه )4سنتها وارزشهای .فرهنگی )5خالقیت وابتکار معمار شکل میگیرد نقش هریک ازعوامل مزبوردرشکل گیری یک اثرمعماری همواره یک اندازه ویکسان نیست، ،بلکه مجموعه شرایطی که یک اثرمعماری تحت تاثیرآن خلق می شود،نقش هریک ازعوامل مزبورراتعین می کند هرفضای معماری بایددربرابر خصوصیات جغرافیای واقلیمی بتواندشرایط مساعدی برای پاسخگویی به نیازهای انسانی .فراهم آورد ـ)3جایگاه مدرسه در شهر2 پیش ازاسالم،مراکزآموزشی درمجاورکاخهاومراکزحکومتی .ویا آتشکده هاونقاطی دورازمراکزتجاری جای داشت فراگیری دانش درانحصارشاهزادگان،درباریان )گزنفون،ص(9 ومغان بود.اما پس ازاسالم،آموزش وپرورش ازانحصارطبقات ممتازخارج شدوامکان تحصیل ،کما بیش .برای عده بیشتری فراهمگردید به تدریج همراه باگسترش وپیشرفت علوم دینی وطوالنی شدن مدت تحصیل ولزوم اسکان طالب،زمینه های پیدایش مدارس مهیاگردید.محل این مدارس بیشتردرپیرامون .مساجدجامع،بازارها،محالت مسکونی وگاه نومیدان ها بود ـ3ـ)1مسجد جامع ومدرسه2 پایگاه اجتماعی ودینی مسجدجامع وتداوم سنت تدریس وتعلیم علوم دینی درآن،ودرنتیجه وجه مشترک کارکردی وفرهنگی آن با مدرسه،منجربه قرارگیری مدارس مذهبی پس ازکسب هویت الزم درجوارمسجدجامع شد.ویژگی مذهبی مدارس نه تنها موجب قرارگیری آنهادرکنارمسجدشد،بلکه باعث گردیدکه مراکزمذهبی وآرامگاه بزرگان مذهبی که در ایران بعدازحمله مغول و بیش از همه ،پس ازدوره صفویه اهمیت یافته بود،همان .نقش مساجددرجذب فضای کالبدی مدارس راایفانماید ـ3ـ)2بازار و مدرسه2 منزلت اقتصادی -اجتماعی( بازاروبازاریان)ناشی اززیربنای اقتصادی،شهرهای بازرگانی-تولیدی بود .امتیازات ارتباطی وارتباط بامراکزاجتماعی ومذهبی بخصوص بامسجدجامع،موجب گردیدکه مدارس مذهبی حتی االامکان .دربدنه بازار جایی به خوداختصاص دهند موقعیت مکانی مدارس دربازار،بیش ازهرچیزتمایل به مجاورت بامسجدجامع ومرکزشهربودودربرخی مواردبه ناچار .در طول بدنه بازارویامجاورآن احداث می شدند بنابراین طبیعی است که مدارس تنهادریک فضایابخشی خاص ازبازارنمی توانستندجای گیرندودربخش های گوناگون مثل بازارسراجان(ناصرخسرو،ص)4تیم کفشگران وبازاردالالن .وغیره استقرارمی یافتند ـ3ـ)3محالت مسکونی ومدرسه2 احداث مدارس مذهبی درمحالت مسکونی،ازیک طرف احتماالبه علت عدم فضای خالی درکنارمسجدجامع وبازار،واز طرف دیگر،به سبب افزایش منزلت اجتماعی .محله صورت می پذیرفت سرنوشت مدرسه ای که دریک محله مسکونی بنا می شد ،تابع ومشروط به وضع محله بود،مدارس بزرگ هرشهربه علت منزلت علمی همواره موردتوجه علما،بزرگان وسالطین قرارمی گرفتندوقرنها به حیاط خودادامه می دادند،اما بسیاری ازمدارس کوچک محله ای مدتی پس ازفوت بانی مدرسه ازرونق می افتادندوگاهی اوقات ساختمان مدرسه به علت فوت بانی ناتمام باقی .می ماند(کاتب،ص)149 ـ3ـ)4میدان ومدرسه2 دردوره صفویه درشهرهای بزرگ بخصوص مراکزمهم حکومتی واداری مثل تبریز ،قزوین واصفهان ،میدان های بزرگی احداث می شد .بناهای اطراف میدان هابه طورعمده به وسیله سالطین،امراواشخاص بانفوذ احداث می شدوبه فضاهای حکومتی وتشریفاتی اختصاص داده می شد .درمواردمتعددی درمنابع تاریخی به احداث مدرسه ازسوی اعیان وبزرگان در کنارمیدان شهراشاره شده است ،چنانکه جوینی درتاریخ جهانگشا ،به دو مدرسه خانی وسعدیه درمیدان بخارا اشاره می کند(جوینی،ص)76 شناخت ومعرفی اثر)3 ویژگی های معماری ابنیه دراقلیم معتدل )3-1 ومرطوب سواحل دریای خزرباآب وهوای معتدل وبارندگی فراوان،ازجمله مناطق معتدل محسوب می شود.این منطقه که به صورت نواری بین رشته کوه های البرزودریای خزرمحصورشده،ازجلگه های پستی تشکیل شده است ،که هرچه به طرف شرق پیشروی می کند،رطوبت واعتدال هوای آن کاهش می یابد.درحقیقت،رشته کوه های البرزکه حد فاصل دو آب وهوای متضاد هستند،جلگه های پست خزرراازفالت :مرکزی جدامی کنند.ازجمله ویژگی های این اقلیم کم بودن شدت گرماوسرما،درزمستان وتابستان کم بودن نوسان دمای روزانه وسالیانه باالبودن رطوبت هواوخاک زیادبودن میزان بارندگی عدم بروزیخبندان کم بودن تعدادساعات آفتابی خصوصادرزمستان کم بودن نسبی شدت تابش ونورخورشید وزش باد های زمستانی توام بابارندگی وسوزسرد معماری بومی این مناطق که بیشترکرانه های دریای خزرودامنه های شمالی کوه های البرزراشامل می :شود،به طور کلی دارای ویژگی های زیراست درنواحی بسیارمرطوب کرانه های نزدیک به دریا)1 برای حفاظت ساختمان ازرطوبت بیش ازحدزمین،خانه ها بر روی پایه های چوبی ساخته شده اند.ولی دردامنه کوه ها که رطوبت کم تراست،معموالخانه ها برروی پایه هایی ازسنگ وگل ودرپاره ای مواردبرروی گربه .روهابناشده اند برای حفاظت اتاق هاازباران،ایوانک های عریض)2 وسرپوشیده ای دراطراف اتاق هاساخته اند.این فضا ها،دربسیاری ازمواردبرای کارواستراحت ودرپاره ای دیگربرای نگه داری محصوالت کشاورزی مورداستفاده .قرارمی گیرد بیشترساختمان هابامصالحی باحداقل ظرفیت حرارتی بنا شده)3 اندودرصورت استفاده ازمصالح ساختمانی سنگین ،ضخامت .آنهادرحداقل میزان ممکن حفظ شده است درتمام ساختمان های این مناطق بدون استثنا ازکوران وتهویه)4 ی طبیعی استفاده می شود.به طور کلی،پالن ها گسترده وبازوفرم کالبدی آنها بیشتر شکل های هندسی،طویل وباریک است.به منظورحداکثراستفاده ازوزش باددرایجاد تهویه ی طبیعی درداخل اتاق ها،جهت قرارگیری ساختمان هاباتوجه به جهت وزش نسیم های دریاتعیین شده است.در نقاطی که باد های شدیدوطوالنی می وزد،قسمتهای روبه بادساختمان ها کامالبسته .است به منظوراستفاده هرچه بیشترازجریان هوا،همچنین به دلیل)5 فراوانی آب وامکان دسترسی به آن درهر نقطه ،ساختمانهابه .صورت غیرمتمرکزوپراکنده درمجموعه سازماندهی شده است به دلیل بارندگی زیاددراین مناطق،بام ها شیبداراست وشیب)6 بیشتر آنهاتنداست(.کسمائی،صص)83-86 برخی ازمواردرعایت شده دیگردرمعماری بناهای شهرگرگان استقراربناها به صورت پیوسته )1 پوشاندن حاشیه های خارجی ابنیه بابوته هاوگیاهان همیشه سبز )2 پیش بینی بناهای دوطبقه )3 استفاده ازعایق های حرارتی مناسب درفضا های زیرشیروانی )4 ...استفاده ازبادشکن،درخت،دیوارو )5 به حداکثررساندن جریان هوادراطراف ابنیه باایجادفاصله مناسب بین )6 آنها پیش بینی نرده های مشبک درنما های روبه بادبه منظورجلو گیری )7 ازنفوذآب باالبردن سطح فضا های زندگی نسبت به کف تمام شده خارجی )8 طراحی عناصرمحوطه به نحوی که گیاهان وبناهای مجاورباعث هدایت )9 .بادهای مطلوب به بنا شوند طرح ریزی بنابه صورتی که حداکثرتهویه درباالوپایین وداخل )10 .بناایجادشود تعبیه ی درهای ارتباطی بین اتاقهابه منظورهدایت جریان هوابه )11 همه اتاقها استفاده ازپالن های گسترده وکشیده درجهت محورشرقی -غربی )12 به منظورحداقل رساندن کسب حرارت وبه حداکثررساندن اشراف به شرایط مناسب خارج پیش بینی سایبانهای مناسب برای پنجره ها که درعین هدایت )13 تابش آفتاب زمستانی به فضاهای داخلی از تابش آفتاب تابستانی به .این فضاها جلوگیری نمایند استفاده ازدرختان به منظورایجاد سایه برروی بناوخنک سازی )14 .درفصول گرم پیش بینی بام های شیبداربارنگ روشن مصالح،آبروهای مناسب )15 .بام ،ایجاد ایوان کنترل رطوبت گیاهان واستفاده ازمصالح نفوذ پذیردرکف سازی )16 محوطه مدرسه عمادیه )3-2 موقعیت )3-2-1 یکی ازقدیمیترین مدارسی که باهمان سبک ومعماری زیبای قدیمی ایران درشهرگرگان باقی مانده مدرسه عمادیه است .این بنادرضلع شرقی مرکز محله درب نودربافت قدیم واقع است .محله درب نوازشرق به بازار نعلبندان وازغرب به محله میدان (تکیه عباسعلی)وخیابان شهیدرجایی واز شمال به محله دوشنبه ای .ومصالومسجدگلشن وازجنوب به خیابان امام خمینی مرتبط است تاریخچه )3-2-2 این مدرسه ازآثاردوره صفویه به شمارمی آیدکه دردوره های بعدچندین بارتعمیرومرمت شده است .درمتون تاریخی از«کربالیی رمضانعلی معمار»«،حاج حسین کاشی معروف به حسین قمی» و « شیخ اسماعیل قاضی» به عنوان بانیان بنا نام برده شده است(.مالزاده،ص)165 مدرسه عمادیه دردوره پهلوی مدتی به عنوان ژاندارمری مورداستفاده قرارگرفته است.پس ازپیروزی انقالب وبا تصویب (ماده واحده) زمینه احیاء وبرگشت موقوفات فراهم شدوازطرفی حجت االسالم غالمحسین سپهراسترآبادی نسبت به تعمیروآبادانی مدرسه وجذب طلبه واحیاء عظمت گذشته مدرسه ،همت زیادی نمودند ولی هیچ گاه سرزندگی گذشته به آن بازنگشت.درسال 1369شمسی این مدرسه دراختیارهیات رزمندگان( گروه های سیاسی ومذهبی) قرار گرفت وبا عنوان مدرسه علمی رزمندگان رسما افتتاح شدکه چندسالی بیشترپایدار نماندوهم اکنون مدرسه خالی از سکنه(به غیرازیک خانواده سرایدار)بوده ومتروکه برجای مانده است. مطالعات )3-2-3 کالبدی حوض مدرسه عمادیه دارای پالنی چهارایوانی است ومشتمل برصحن مرکزی مستطیل شکل،ایوانهاوحجره های طالب علوم دینی است. درمیان اضالع صحن ایوان ودرطرفین آن حجره هامتمرکزشده اند. (کاظم زاده،ص)165 فضای داخل طبقه اول ایوان غربی مدرسه دارای دروپنجره های چوبی وطاقچه های متعددی است .ضلع شرقی ایوان مشرف به فضای داخلی حیاط مدرسه بوده ودارای تراس چوبی است. پنجره های ضلع غربی این ایوان مشرف به فضای مرکز محله درب نوبوده که دارای جان پناه چوبی بوده وکف طبقه اول چوب وتخته .فرش وسقف آن چوبی است دراین ایوان ماذنه مدرسه قرارداردکه به شکل کاله فرهنگی است وورودی آن ازپله های شمالی ایوان است.ماذنه فضای مربع شکل مرتفعی است که دارای تیرهای چوبی عمودی،افقی،شیروانی .وسفال پوش است ایوان شرقی مدرسه عمادیه دردوطبقه ساخته شده است که مدرس مدرسه است .درطرفین ایوان راهروهایی نیز وجوددارد که درراهروی شمالی مدرس پله ی دسترسی به طبقه اول وجوددارد. طبقه اول مدرس مشرف برنیمی از فضای همکف است ودارای نرده ی چوبی است.فضای داخلی طبقه اول دارای بازشوها،پنجره .هاوطاقچه های متعددی است سقف مدرس چوبی،تیرریزی وتخته کوبی است .پوشش به صورت شیروانی ،سفالی وشیرسرهای آن نیزسه طبقه بوده .و جرزهای ضخیم آن بااندودی ازگچ پوشیده شده است.دوراهروی شمالی وجنوبی طبقه اول مدرس،منتهی به دو تراس چوبی می شوندکه شبیه به تراس های دیگرولی کوچکترومشرف به فضای داخلی حیاط .هستند ایوان جنوبی نیزدوطبقه بوده وازلحاظ ابعادواندازه کوچکترازدوایوان شرقی وغربی است .طبقه همکف توسط راه پله ای به طبقه اول مرتبط است .فضای همکف این ایوان برخالف دوایوان دیگربه وسیله طاق جناغی پوشیده شده است که به شیوه رومی وباآجرهای نیمه اجراشده است. باالی این طاق با تزیینات آجری خفته و راسته با کنتراست رنگی مزین شده است. طبقه اول این ایوان شامل یک اتاق است که بایک تراس چوبی به فضای داخلی حیاط مشرف بوده وازجهت جنوب مشرف به بافت شهری است .تراس توسط ستون های چوبی به کنسول وبوسیله دستک های چوبی به جرزمتصل است .تراس مزین به نرده های خراطی شده است .پوشش به صورت شیروانی وسفالین بوده وشیرسرهادوطبقه اند .ایوان جنوبی به حیاطی مثلثی شکل منتهی می شود از این ایوان،مسیرجوی آب ازجنوب به شمال امتداددارد. این جوی پس ازعبورازحوض وسط حیاط به ایوان شمالی رسیده وازآن می گذرد .باخشک شدن قنات ها این جوی ها دیگر فاقد کاربری سابق است .مصالح ساخت جوی آب آجر بوده که به صورت نره اجرا شده است .آب مدرسه ازطریق این جوی ودوآب انباری که دربیرون مدرسه قرارداشته تامین می شده است. حیاط مدرسه مستطیل شکل بوده ودرضلع جنوب وشمال وشمال غربی نیزحیاط های خلوت قراردارند .بنا،کرسی چینی وبندکشی شده وجرزهای مدرسه آجری بامالت گل وآهک است ودربعضی نقاط جرزخشت خام نیزدیده می شود .اندودهای به کاررفته ازکاه گل وگچ است.ابعادواندازه آجرهای به کاررفته نیز 20×20×4.سانتی متر است چهارایوان مدرسه دردوطبقه وحجره هادریک طبقه ساخته شده اند .حجره ها باریتم منظم وبافرم یکسان وزیبایی گرداگردمحیط داخلی بناساخته شده وایوان ها باعث متمایزساختن این حجره های مشابه ازیکدیگرمی شوند .ورودی مدرسه درضلع غربی قرارداشته که مسقف وپوشیده ازتیرهای ضخیم چوبی است. دردوطرف ورودی بنامغازه هایی قرار داردکه محل کارکسبه است وارتباطی به فضای داخلی مدرسه نداشته ووقف مدرسه .هستند مدرسه دارای 19حجره بوده که یک طبقه ودرهمکف قراردارند .حجره هادارای پنجره ها وطاقچه های متعددی هستندکه اکثرپنجره های مشرف به حیاط های خلوت مسدودشده اند .این ازدیادبازشوهاجهت ایجادکوران هواونورگیری کافی حجره ها است .وپنجره های مدرسه چوبی بوده وباطاق هاللی ساده ای اجراشده اند. ورودی حجره هاازحیاط بوده وکف آنهاآجرفرش است.پوشش داخلی حجره ها مسطح وچوبی بااندودی ازگچ و پوشش سقف نیزشیروانی وسفالین دارای شیرسرهای دوطبقه است .درنمای خارجی ایوانچه هاازارتفاع تقریبی 20/2سانتی متری ازکف حیاط تازیرشیروانی آجرها به صورت پیش آمده کارشده اندتاتداعی کننده ستون باشندومزین شدن این آجرهابه رنگ آبی الجوردی ضمن آراستن نمای خارجی باعث ازبین رفتن یکنواختی نما شده است .دربعضی از حجره ها یکی ازطاقچه هاراتبدیل به ورودی حجره مجاور نمود ه اند .ایوانچه جلوی طاق وطاق نماهای جناغی وهاللی،تزئینات آجری خفته وراسته و ...درباالی طاق وطاق نماهاشبه ستون های آجری متصل به جرزایوانهاوحجره ها،رنگ آمیزی آبی الجوردی وبنفش وایجادکنتراست رنگی درآجرها،شیرسرهای دوطبقه،نرده های خراطی شده تراسها،سنگ فرش حیاط،فرش آجری کف سکووایوانچه هاوحجرات،آجرهای نره جوی آب،حوض آب وکاشی آن از زیبایی های این بناست. پالن همکف آسیب شناسی)4 • بناهای تاریخی به خصوص باتوجه به قدمت آنهاوعبورشان ازبسترزمان همواره درمعرض تغییرتخریب وآسیب هستند تغییروتحوالت اقتصادی،اجتماعی،فرهنگی،ازدیادجمعیت،تغییرنیازها ،افزایش ساخت وسازهاودههاعلت دیگرباعث مداخالت آدمی شده که درنهایت موجب مخدوش شدن هویت باارزش یک اثرفرهنگی تاریخی می گردد. نقطه ضعف بناهای تاریخی ایران وازجمله مدارس،ازیک طرف به عدم مقاومت کافی مصالح معمول دربرابرعوامل طبیعی ،وازطرف دیگرعدم کارآیی کافی سازه های مورداستفاده دربرابرزلزله مربوط می شود. ـ )4عوامل موثردرتخریب بنا1 عوامل طبیعی:مانندرعدوبرق،رطوبت ناشی ازآب های)1 زیرزمینی یاریزش باران وبرف،سیل،باد،زلزله،عوامل بیولوژیک تاثیرعوامل طبیعی به نحوه استقرار،شکل بناومصالح .مورداستفاده متفاوت بستگی دارد .عوامل اجتماعی وسوانح مانند:جنگ،مهاجرت وآتش سوزی)2 عوامل تخریب مربوط به شیوه خاص زندگی ماشینی )3 .مانندتاسیسات بناازقبیل فاضالب،کانال کشی وغیره عوامل تخریب مستقیم بوسیله مردم وحکام)4 وقت:ماننداستفاده نادرست ازابنیه قدیمی،حفاری ابنیه به منظور گنج یابی(.محب علی،ص )76 ـ)4مسئله تشخیص دربناهای تاریخی2 دربنای آسیب دیده که قراراست به حالت تعادل بازگردانده شود مطالعه خصوصیات عارضه های حاصله درآن و چگونگی پیشرفت این عارضه هاباتوجه دقیق ارتباط هریک ازآنهاباعدم تعادل مسبب آن ضرورت کامل داردازاینرواز طریق معاینه نوع عارضه،نوع عدم تعادل مشخص می شود وبرپایه آن عامل ویاعوامل مخل معین می گردد .سپس پیش بینی های الزم برای استحکام بخشی دربنا .به کار رفته می شود دربررسی رابطه بین عارضه هاعدم تعادل ها روش استقرائی به کارگرفته می شود .بدین روش بعدازآن که عدم تعادل مشخص شدو ویژگی عارضه های حاصله معین گردید،حل مسئله به شکل معکوس آسان خواهدبود،بدین طریق که ویژگی های عوارض،نوع عدم تعادل رامشخص می کندوبعدازآن عوامل مخل معلوم می شودوسپس درمان را می تون آغاز نمود .در ادامه بعنوان مثال دوعامل آسیب وتخریب درمدرسه عمادیه به اجمال موردبحث .قرارخواهدگرفت جدول(: )1-4آسیب شناسی بنا ردی ف 1 2 مکان آسیب عنوان آسیب )(4-3 و )(4-4 پی و دیوار ایجادترک ،تخریب آجرهاو نشست پی (4)18 (419 تخریب کف سازی تخریب کف سازی عکس عامل آسیب نشست پی )1 نفوذرطوبت )2 سطحی باالرونده و نزوالت جوی به پی کم شدن مقاومت )3 خاک اطراف پی تنش های حاصل )4 اززلزله فشاربارهای وارده )5 رویش گیاهان)1 عدم وجود )2 کف سازی مناسب میزا ن آسی ب کم میزان آسیب متوس ط میزا ن آسی ب زیاد ‏ * * ردی ف 3 4 عکس (16)4 4-7 مکان عنوان آسیب آسیب تراس ایوان شمال ی طاق(ایوا ن شمالی) عامل آسیب تخریب تراس نبود مدیریت صحیح دربهره برداری ازبنا ایجادترک ،طبله شدن، کهولت بنا )1 کاهش )2 خاصیت چسبندگی و مقاومت مصالح جابجایی میزا ن آسی ب کم میزا ن آسی ب متوس ط میزا ن آسی ب زیاد * * ردیف عک س 4-21 5 عامل آسیب مکان آسیب عنوان آسیب سفال سقف و خرپا شسکست مرورزمان )1 گی سفالهاو عوامل )2 بیولوژیک فرسای ش چوبها 6 4-20 مأذنه تخریب وترک جرزو جابجایی ،مصالح پوسیدگی چوبها نفوذرطوبت در )1 جرزوچوبها موریانه زدگی )2 چوب ومرورزمان تنش های حاصل )3 اززلزله وفشار بارهای وارده میزا ن آسی ب کم * * میزا ن آسی ب متوس ط میزا ن آسی ب زیاد ردیف 7 عک س 4-17 مکان آسیب عنوان آسیب حوض و راه آب شکستگ ی وازبین رفتن قطعات وفرسودگ ی آجرها 8 4-6 دیوار هاو سق ف نفوذر طوب ت نزول ی عامل آسیب مرورزمان )1 کاهش خاصیت )2 چسبندگی مصالح تغییرات درجه )3 حرارت تخریب مالت جرزها،کاه ش مقاومت مصالح میزا ن آسی ب کم میزا ن آسی ب متوس ط * * میزا ن آسی ب زیاد ردیف 9 10 عک س 4-13 4-14 4-15 مکان آسیب عنوان آسیب درها و پنجر ه های ایوان شمال ی پوسی دگی وازبی ن رفتن درها )1 مرورزمان نبود )2 مدیریت صحیح در بهره برداری ازبنا تغییرات نامناسباز جمله تغییرودره م ریختگی نماهابا سیم کشی )1 نبودمدیریت صحیح دربهره برداری ازبنا نماها عامل آسیب میزا ن آسی ب کم میزا ن آسی ب متوس ط * * میزا ن آسی ب زیاد ردیف 11 عک س 4-9 مکان آسیب عنوان آسیب برخی از درهاو پنجره ها مداخال ت نابجایی انسانی و مسدود کردن بازشوه عامل آسیب نبود )1 مدیریت صحیح دربهره برداری از بنا مرمت غیر )2 اصولی میزا ن آسی ب کم میزا ن آسی ب متوس ط * ا 12 4-5 اتاق تخریب اندود گچی و کف سازی کاهش )1 خاصیت چسبندگی مصالح نبود )2 * میزا ن آسی ب زیاد ردی ف 13 عک س 4-8 مکان آسیب عنوان آسیب حیاط خلوت تخریب مصالح پی ودیوار،از شاقول خارج شدن دیوارومس دود نمودن عامل آسیب کاهش خاصیت چسبندگی مصالح میزا ن آسی ب کم * بازشوها 14 4-1 4-2 کف سازی تراس طبقه اول ایوان غربی شکستگ ی وپوسیدگ ی تخته های کف نبود )1 مدیریت صحیح دربهره برداری ازبنا مرورزمان )2 * میزا ن آسی ب متوس ط میزا ن آسی ب زیاد ردیف 15 16 عک س 4-11 4-12 4-10 عامل آسیب مکان آسیب عنوان آسیب نرده شکستگ ی واز بین رفتن نرده نبودمدیریت صحیح دربهره برداری ازبنا سقف راهرو فرسودگ ی وتغییررن گ پوشش چوبی مرورزمان)1 عوامل )2 بیولوژیک میزا ن آسی ب کم میزا ن آسی ب متوس ط میزا ن آسی ب زیاد * * ردیف عک س 17 4-22 18 4-16 مکان آسیب عنوان آسیب شیرس ر فرسودگ یو تغییر رنگ و شکستگ ی شیرسر ها مرور زمان)1 رطوبت)2 نزولی * پوسید گی چوب درگاه مرور زمان )1 عوامل)2 بیولوژیک * درگاه عامل آسیب میزا ن آسی ب کم میزا ن آسی ب متوس ط میزا ن آسی ب زیاد شکل( :)2-4چگونگی ترک خوردن طاق ها مرجع :محمدحجازی 13 ،1378 شکل(: )1-4طرق مختلف نفوذآب دردیوار مرجع :محبعلی،محمد مرادی وامیرکبیریان 94 ،1374 شکل( :)3-4خارج شدن تکیه گاه ازحالت شاقولیشکل ()4-4آسیب به تخته های کف تراس و نرده های چوبی شکل ()5-4آسیب به بندکشی آجرهای دیوار و رشد گیاهان در پای دیوار طرح مرمت)5 ـ)5لزوم مرمت این بنا1 دوبندازاصول سیاست فرهنگی کشور که می بایست توسط مسئولین ومدیران وبرنامه ریزان وکارگزاران فعالیتهای فرهنگی بکارگرفته :شود بشرح ذیل است تقویت،احیاءومعرفی هنراصیل وسازنده درتمامی عرصه هاوزمینه)1 های سازگارباروح وتعالیم اسالمی بازشناسی وارزیابی مواریث وسنن تاریخی وملی درعرصه های)2 مختلف دینی،علمی،ادبی وهنری وفرهنگ عمومی و نگاهبانی ازمواریث اسالمی ،ملی حفظ واحیاءدستاوردهای مثبت وارزشمندتمدن اسالمی درایران باعنایت به دواصل مهمی که ازنظرگذشت اهمیت حفاظت ومرمت آثارتاریخی وفرهنگی آشکارمی شود .دربرنامه چهارم توسعه کشور (1388ـ )1384درتداوم وتعمق سیاستهای برنامه سوم گامهای بیشتری درجهت گسترش حفظ وبهره برداری ازآثارتاریخی و فرهنگی برداشته شده است. درماده 114قانون برنامه چهارم کشوراقدامات مهم دولت درزمینه شناسایی،حفاظت،معرفی ،احیاءوبهره برداری ازمیراث فرهنگی :در 10محورتعیین شده است که 3محورآن بشرح زیر است )1شناسایی ومستندسازی آثارتاریخی ـ فرهنگی درمحدوده های جغرافیایی اجرای طرح،باهمکاری دستگاه مجری وبا نظارت وتاییدسازمان میراث فرهنگی وگردشگری اعطای مجوزکاربری وبهره برداری مناسب ازبناهاواماکن تاریخی)2 قابل احیابااستفاده ازسرمایه گذاری بخش خصوصی داخلی .وخارجی ایجادمراکزحفظ آثاروفرهنگ ایلی درشهرستانهاواستانهای )3 کشورازقبیل دهکده توریستی،مراکزواتراق های تفرجگاهی .ایلی،موزه ونمایشگاه باتوجه به مواردی که به آن اشاره گردیداهمیت مرمت آثارتاریخی ـ فرهنگی درکشوربرای عموم نمایان می شود.در فصل گذشته به آسیب شناسی بناپرداخته شدودراین فصل به ارائه طرح های .مرمتی متناسب باآسیب های واردپرداخته می شود باتوجه به اینکه هربنای تاریخی دریک بسترخاص اجتماعی غیرفرهنگی واقلیمی جای دارد،لذامرمت آن مستلزم دقت وشناختی همه جانبه است بطورکلی عوامل فرساینده درمدرسه :عمادیه اینگونه قابل طرح است تغییروتحول درساختارسیاسی ـ اداری شهرکه موجب)1 .دگرگونی شرایط کاربردی وبهره وری ازبنا بوده است فرسودگی مصالح ساختمانی به جهات گوناگون)2 وپدیدآمدن تغییرشکلهای موضعی وعمومی دراستخوان بندی که .نشانه ای ازجای پای گذر قرون است تاثیرپذیری ازپدیده های دوره ای وپیش بینی نشده ویا)3 ...فرساینده های طبیعی واقلیمی نظیر زلزله ،سیل و ـ)5مروری برمرمت های انجام شده2 باتشکیل مدیریت میراث فرهنگی استان گلستان درسال76-77برنامه ریزی جهت مرمت بناهای شاخص استان صورت گرفت ومدرسه عمادیه نیزیکی ازبنا هایی بودکه دراولویت برنامه های مرمتی قرارگرفت .با توجه به شرایط اقلیمی منطقه ،اکثرآسیب های واردبه این بنامربوط به پوشش آن بودوباتوجه به آسیب های وارده به پوشش سفالین وتخریب چوب های به کاررفته درآن ،اقدامات مرمتی ازجمله برداشت سفال هاوچوب های پوسیده پوشش رفع آلودگی اغتشاشات داخلی بنا ،اجرای تیرریزی چوبی .ودرآخرسفالین کردن پوشش بود،که انجام پذیراست شکل 1ـ5 شکل 2ـ5 از ساخت مجدد مغاز های جناح غربی مدریه عمادیه(سال – 80عکاس:علیرضا صفرزاد) شکل 7ـ5 شکل 8ـ5 احیاء حوض کف حیاط مدرسه و کاشی کاری آن بیرون آوردن حوض از کف حیاط مدرسه )سال – 80عکاس:علیرضاصفرزاد( (سال – 79عکاس:علیرضاصفرزاد) شکل 11ـ5 شکل 12ـ5 پوشش جناح شمالی مدرسه در حین مرمت پوشش جناح شمال و شمال غربی مدرسه در حین مرمت نمای برش و اجرای کنده کاری ها بر روی شیرسرهای چوبی نمای نصب شیرسرها بر روی پوش بنا نمای پوشش چوبی حجره های شمال غربی مدرسه بعد از نمای پوشش چوبی حجره های شمال غربی مرمت و سفال گردانی مدرسه قبل از مرمت نمای پوشش سفالی قبل از اجرای عملیات مرمت .نمای پوشش سفالی و آسیب های وارده مانند جابجایی ،شکستگی ،آلودگی های ظاهری و نمای تیرها و تخته های پوسیده پس از برداشت سفالهای پوشش نمای تیرها و تخته ها و نی های پوسیده پوشش پس از برداشت سفال ها نمای برداشت تخته های پوسیده زیر سفال نمای تیرها و تخته ها و نی های پوسیده پوشش پس از برداشت سفال ها نمای تیرهای چوبی (شیرسرها) پوشش بنا نمای برچیدن تیرهای چوبی بنا نمای)شیرهای چوبی آسیب دیده بعد از مرمت ی شیرهای چوبی آسیب دیده قبل از مرمت (کنسول نمای سقف آسیب دیده بنا قبل از مرمت همان نما پس از برداشت اندودها و چوبهای آسیب دیده و اجرای مجددتیرها و تخته کوبی آنها نمای جنوبی ایوان جنوبی مدرسه در حین مرمت نمای جنوبی ایوان جنوبی پس از تعویض چوبها و چوبهای پوشش سفال گردانی نمای اجرای شیرسرهای طبقه اول و تخته کوبی با چوب جنگلی بر روی آنها نمای اجرای شیرسرهای طبقه دوم (تیرهای مورب) همان نما پس از تعویض شیرسرها و نمای شمالی ایوان جنوبی مدرسه در حین مرمت اجرای تخته کوبی چوبهای پوشش نمای تخته کوبی با چوب جنگلی و سپیداری بر روی تیرها (تخته های زیر سفال) نمای پتک کوبی (توفال) در زیر سقف نمای اجرای کنده کاری ها بر روی سر شیرسرها نمای سقف پس از تعویض نعل با چوب جنگلی و تعویض تیرها با چوب سپیداری نمای سقف پس از پتک کوبی نمای اجرای کنده کاری ها بر روی سر شیرسرها نمای جنوبی ایوان جنوبی در حین مرمت پوشش همان نما پس از مرمت و سفال گردانی پله ها

96,000 تومان