صفحه 1:
4 509329 ج24 -
Om نظلم تولستگی 66
صفحه 2:
Lane,
عقضعه
* بعد از پیان جنگ جهلنى دوم. اقتصاد لبن و صنعت لين كشور در ورطه نابودى قراركرفته بود و با تلاش و
كوشش سخت مردم لين كشور مخصوصاً دراحياى ga صنايع آن مرز و بوم. صنعت لين كشور وارد مرحله
جديدى از توسعه و بهتر بكوبيم تبلور دوباره شد در اين راستا فعاليت هاى مختلفى از سوى كارشتاسان و
مهندسان ژاپنی شکل گرفت تا صنایع دوباره بازیافته خود را بر پلیه دانش روز مهندسی بر پا کنند که در این
راستا می توان از استفاده موثر از افراد متخصصی همچون دکتر ادوارد دمینگ در دهه پنجاه میلادی نام
ont
"با لین سیر تحول که در ژلپن طی شد دیری نانید که کارشناسان ژاپنی با استفاده از اندوخته هایی که از
ee By Be ay Sel ete las ail eye نی و کار
مختلف در جهت ارتقاء سازمان های خود کردند که سیستم 55 یکی از عمده ترین فعالیت های yy bl
صفحه 3:
ستعييف جمنهوم 6)089©
* مجموعه اى از استانداردها و فعاليتهايى كه در قللب يك نظام فرهنگی, مدیریتی و ايجاد
محيطى سامان يافته. مرتب, ياكيزه. زيباء دلپذیر, خلاق و حفظ آن, تأكيد دارد.
il
صفحه 4:
CO شنلختنظلم "
* «پنج اس» نظامی است که در ژاپن بصورت نهادینه مورد استفاده قرار گرفته و نتایج بسیار خوبی را برای
واختهای میتی وتکتهانیب رمغن آوزد استد ples کدانسمول با استفاد زاین روش تخاصل ننی WSF
می توان یه اختصار به پیشگیری از حوادث. کاهش وقفه کاری و افزایش بهره وری در محیط کار عنوان نمود.
بطور کلی هدف نهایی «پنج اس» پیشکیری از اتلاف است.
*علیرغم ایتکه سیستم «پنچ اس» به ظاهر خیلی ساده و قلبل قهم است و انجام آن اصول نیز خیلی ساده .به نظر
مىآيد ولى عموماً سازمانها و واحدها بای پیاده کردن آن در عمل با مشکلات قراوان روبرو هستند.دلیل این امر
را بلید در ظاهر ساده آن چنتجو کرد. در واقع تحقق «پنج اس»از آن رو دشوار است که مدیران و پرسنل
اجرلیی از اهداف و مأموریتهایللن بصورت صحیح اطلاع کاملی ندرند.بارلین اجرای نظام «پنچ اس» و تدارک
بستر مناسب برای اتجام آن تا زمانی که اصول آن به خوبی شتاخته نشده کاری بسیار دشوار است.
صفحه 5:
| صبٍنظلم 60
*عبارت «پنج اس» پراساس حروف ابتدای پنچ واه ژاپنی انتخاب شده است. جدول زیر معادل
پنج واه مذکور را به ترتیب از چپ به راست به سه زبان ژاپنی. انگلیسی و فارسی نمایش
میدهد:
Sort Seiri ساماندهی
Set in order Seiso پاکیزه سازی
shine Seiton نظم و
Standardize Sekitsu استانداردسازی
Sustain انضباط
Shitsuke
صفحه 6:
صفحه 7:
| مصیبنظلم 60
اصطلاح 55. مخفف پنج کلمه ژابتی است که عبارتند از
*سی سو (56150): یعتی تمیز کیدن کامل محیط کار بطوریکه هیچ جایی کثیف نباشد.
*سیکت سو “SeiKetU) یعنی جلوگیری از بهم خوردن نظم و نظافت و حفظ و نگهداری آن
*سى رى ASOT) یعتی جداکردن اقلام غیر ضروری از اقلام ضروری مورد نیاز و دور ریختن آنها
"شیت سوکه (6لا50115): ینی دادن آموزش های لازم برای افزایش توانایی افراد جهت انجام امور
مريوطه
*سی تون (66/010): یعنی مرتب کردن اقلام ضروری و مورد نیاز به نحوی که به آسانی بتوان به آن ها
مسترسى بيدا #رم
صفحه 8:
جبيْكى هلهنظلم 60
برخى از ويزكيهاى اين نظام را مى توان به اين صورت جمع بندى كرد:
*نتایج آن خیلی زود و برای همه قابل مشاهده است.
*برنامه اجرایی آن نیاز به سرمایه گذاری نسبتا اندکی است.
*مفاهیم و تکنیک های آن ساده بوده و برای همه قابل فهم و درک است.
*اجزای آن مستقل از اندازه (بزرگ. متوسط. کوچک) و نوع تجارت سازمان است
*انسانها: به طور ناخود آگاه تمیزی؛ نظافت ایمنی و راحتی را دوست دارند و به همین دليلة
کارکنان یک شرکت در برنامه 55 علاقمند می شوند.
صفحه 9:
| لحدافنظلم 60
*همانطور که پیشتر گفته شد بطور کلی هدف نهایی «پنج اس» پیشگیری از اتلاف است. اجرای این نظام در
نهايت منجر به بهبود فرايندهاى ذيل ميشود:
*کاهش زمان تصب
عاعش نان wig
*کاهش خوادث
*کاهش شایعات
*افزایش امتیت
*افزایش قضای اداری در محيط كار
صفحه 10:
" حزلیلینظلم 66
*بهبود روابط کارکنان
*افزایش روحیه کارکنان
*ايجاد يك نظم فراكير
*زيبا سازى محيط كار
*كاهش اشتباهات و دوباره كارى ها
*زمینه سازی برقراری انضباط سازمانی
*ايمن شدن محيط کاری و کاهش حوادث کاری
A آلودگی های آن
*بهداشتی شدن محیط کار و رفع آلودگی های
صفحه 11:
" تفریج امول نظلم 60
1. ساماندهی - بجی) (سازماندهی ؛ تفکیک و تعمیر)
gaat تعبارت ینت از نع دجنبهکلید زا نیک سازمان هت تیلب انا از AA Gol Wags يه
معناى تشخيص ضرور از غيرضرور, اتخاذ تصميمات قاطع و اعمال مديريت اولوبتها براى رهليى از غيرضروريها است. در
ميال ی ان نسم لبری سفوازجر قاری لعزا ar ag a AE وملسي
اميه ay aa a A Se بخ زر خلایته یج سل معا عا اق
أنجه ضرورى است از غير ضرورى ها مى باشد. نمونه هابى از اجراى اين اصل را مى توان بصورت زير فهرست تمود:
* تفكيك اشياء ضرورى از غير ضروى (مشخص كردن ملزومات ادارى كه در اطراف شما وجود دارد و طبقه يندى آنها با
توجه بهاولویت استفاده از آن ۰ تفکیک فرمهای از رده خارج و فرمهای در گردش).
*اشیایی را که استفاده نمی کنیم دور بريزیم (دور ریختن برگهای زاند).
صفحه 12:
وه 1 ينظا وه
نظم و ترتیب - 561600
نظم و ترتیب عبارت است قرار دادن اشیاء در مکانهای مناسب و مرتب به نحوی که بتوان از آنها به بهترین
وجه استفاده كرد. نظم و ترتيب راهى است براى يافتن و يكار بردن اشياى مورد نياز . بدون انجام جستجوهای
ابيهوده. هنكامى كه هر جِيز با توجه به كاركرد و در نظر گرفتن کیفیت و ایمنی کار در جای مناسب و مشخص
قرار داشته باشد. محل كار همواره منظم و مرتب خواهد بود. بدين منظور بليد همه وسايل: اقلام و فرمهاى
مورد نیاز را که قبلا در اس یک شناسایی نموده و کارکرد هر یک از آنها را نیز مشخص نمودهايم را در جای
مناسب قرار دهیم یه نحوی که با سرعت و سهولت قلبل دسترس باشند. به عبارت دیگر قرار دادن اشیا د
بهترین مکان بهبهترین طریق ممکن و امکان دسترسی به آن با حداکثر سرعت (زیر ۳۰ اه
نمونه هایی از اجرای این اصل را می توان بصورت زیر فهرست نمود
صفحه 13:
ابى را كه غالباً استفاده مى كنيم. در محل كار قراردهيم (تجهيز ميزهاى افراد به ملزومات ادارى)
* اشيلبى را كه به ندرت استفاده مى كنيم در جليى دور از دسترس قرار دهبم (استفاده از سيستم بليكلنى مناسب به طورى كه
سوابق كارى سالهاى كذشته در جاهاى دورترى قرار كيرد استفاده از كتابخلنه يا قفسه هاى مخصوص جهت قرار كرفتن كتابها و
جزوات و دستورالعملها/.
* برجسب كذارى و شناسابى كليه زوكنها. فايلهاء قفسه ها (برجسب كذارى فايلها به نحوى كه نشان دهنده محتويات آن باشد).
* استقوار هر جيز در جلى مشخص و مخصوص به خود (استفاده از فايلها و قرار ادن ملزومات ادارى در جاى خود. استقرار و طبقه
gay فزبها مه های مغسوسن: فا یه جهت مب مي لله عزوي رط عرست هرق
* آوردن و بازكردائدن هر جيز در حداقل زمان (بازكرداندن زونكن سوابق به محل بايكلنى. مرتب كردن اقلام و وسائلى که روزاه با
كار داريم: قرار دادن صندلى بشت ميز كار در هنكام ترك محل كار).
آن سر
"علامت گثاری محدوده ها و محل استقرار اشیاء و شتاسایی افرد (بلو های مشخص کننده نام افراد و یا استفاده از تگهای
شناسایی. مشخص شدن محل استقرار خودروهای شرکت. طراحی جانمایی میز کاری BI
* نظم و ترتيب در تابلوى اعانات (نصب پلاکاردهای تبلیفاتی شرکت در جاهای متاسب).
* طراحی اعلاات به نحوی که خواندن آنهاآسان باشد (استقرار متاسب مالتد در معرض دید بودن. طراحى زيبا و خوانا بودن).
صفحه 14:
0 ند نظلم 600
باكيزه سازى - 0:
پاکیزه سازی عبارت است از دور ریختن زولند و پاکیزه کردن اشیاء از آلودگیها و مواد خارجی: به عبارت
دیگر پاکیزه سازى نوعى بازرسى است. بازبينى و ياكيزكى محيط كار رای حذف آلودگی مورد کید در این
بخش از نظام «بنج اس» قراردار. برخی از لوازم. تجهيزات و مكانها لزوما بايد يسيار باكيزه و عارى از هر نوع
آلودكى نكهدارى شوند. بنابرلين لازم است كه آنها را دقيقاً شتاسايى تموده و بر لين باور بود كه باكييه سازى
تنها تميز كيدن محل كار و لوازم موجود در آن نيست بلكه باكيزه سازى امكان انجام بازرسى و بازبينى را نيز
بایستی فراهم آورد بهعبارت دیگر پیشگیری از کئیفی و پاکیزهنگه داشتن مداوم محیط. اموال و افید
حذف و یا کنترل آلودگی و یادآوری این نکته که محل کار خود را همانند خائه خود بدانیم.
نمونه هایی از اجرای اين اصل را می توان بصورت زیر فهیست نمود:
صفحه 15:
* تعریف مسئولیتهای تمامى افراد بای پاکیزگی محل کار (حفظ نظافت و پاکیزگی محیط کار هر یک از
پرستل, پاکیزگی و نظافت البسه پرسنل.
* انجام بازبيتى و ياكيزه سازى مستمر توسط مجرى ارائه خدمات
* شتاسایی و رفع خرابیهایی که در اثر نشتی ها فرسایش هاء ترک ها و غیره بوجود آمده است
* شناسايى منابع آلودكى و سعى در حذف ويا کنترل آن
* تمیز کردن محل کار (شستشوی مرتببا مواد ضدعفونی کننده. نظلفت در انبره جمع آوری لوازم مستعمل
تمیز کردن هر چیز بلافاصله بعداز کثیف شدن).
* حذف آلودگیهای گرد و غبار (استفاده از تهویه مطلوب در انبار و سالن هاء استفاده از فیلترهای صافی هواء
استفاده از کاورهاءقار دادن قلام و شیا در محفظه های دربسته.
* ياكيزه كردن محلهايى كه از جشم افراد به دور است (زير ميزهاء گوشه های انق, زیر ملزومات اداری و
يرده ينجره هاء فايلهاء كشوها و...).
تجهيزات فنى.
صفحه 16:
as] 1 ينظا وه
استاندارد سازی» لاک 5۵11
استانداردسازی عبارت است از کنترل و اصلاح دائمی سازماندهی ۰ تظم . ترتیب و پاکیزگی. تاکید اصلی >
استانداردسازی متوجه مدیریت است که با استفاده از چک لیستهای مناسب و استاندارد کردن مقررات با استفاده از
نوآوری و خلاقیت. محیط کار را به نحوی استاندارد و کنترل نملید که همواره همه عوامل با سرعت و دقت لازم مورد
استفاده قرار ییند
تمونه هایی از اجرای این اصل را می توان بصورت زیر فهرست نمود:
* بازبینی دوره ای (تشکیل کمیته بازرسی. بازرسی و بازدید از مجموعه تحت پوشش, برگزاری ممیزٍی داخلی»
* استفاده از علائم و نشانه ها (علائم نشاندهنده جهت و راهنما» j
* علامتگذاری محدوده های خطر و یا مراقبت خاص (در انبار مواد شیمیایی: تجهیزات با فشار كاركرد بال).
صفحه 17:
* علایم مربوط به تجهیزات خاموش کننده (علائم مربوط به زنك خطر و وسایل ایمنی و راهنمای سیستم
اطفای حریق, تابلوهای سیگار کشیدن ممنوع).
* تمهیدات پیشگیری از خطا و اشتبه (آموزش پرسنل در خصوص پروز خطره تدوین دستورلسملهای کاری
براى استفاده از تجهيزات ويؤة».
* برجسبهاى نشاندهنده ميزان دقت ابزار (نصب ميزان دقت تجهيزات و تاريخ اعتبار و كنترل براى آنها).
* تدوين دستورالعمل اجراى سيستم
* تشكيل جلسات كميته راهبرى ٠ بررسی نتایج بازرسی های دورهای و اخذ تصميمات لازم براى ييشبرد اهداف
* قعاليتهاى لازم توام.با مسابقاتى براى ساماندهى. مرتب کردن و تمیز كردن هر جه بهتر (در نظر كرفتن يك
معيار در ارزيابى نمايندكيها و تعيين واحد نمونه در شركت و اختصاص یکی از بارامترهاى ارزيلبى ماهيائة
برستل به امر باكيزكى محل کار
صفحه 18:
as] 1 ينظا وه
Shitsuke —btit
انضباط عبارت است از آموزش عادات و توانایی هایی جهت انجام یک وظیفه خاص- نکته اصلی در اینجا ایجاد عادات
رست به جای عادات نادرست است. اين کار را باید از طریق آموزش شیوه های درست انجام کار به افراد و تمرین دادن
لين زمينه آغاز نمود. همجنين لين تمرينها از طريق وضع مقررات و بيروى جدى از آنها تحقق مى يذيرد به
عبارت دیگر انضباط فرآیند تکرار و تمرين انجام يك كار است. مثلاً كاملاً ضرورئ است كه رعلیت مقررات ایمنی برای
افراد به صورت يك عادت درست درآيد. نمونه هايى از اجراى اين اصل را مى توان بصورت زير فهرست نمود:
* تمرين نظم و ترتيب ( آموزش . نظارت مستمرء ارزيابى و باداش به برسئل جهت نظم و انضباط )»
تمرین وقت شناسی ( آموزش استفاده بهینه از زمان, بخصوص در بخش تعميرات در سالنه و برقراری جلسات »
* توجه به زیباییها و رعایت ظواهر ( استفاده از لباسهای کار مناسب در اداره و یا
صفحه 19:
60 لرکان نظلم ٠
aby) ca pus
55 *دبير
55 *دبيرخانه
*كميته راهبردى
تيم مميزى
*تيم هاى اجرايى
صفحه 20:
7 لیکات نظلم 03
** مدیریت ارشد
اهم وظایف و مسئولیت ایشان در این نظام عبارتست از:
*تصویب برنامه ها و بودجه سالیانه
*سیاست گذاری و ارائه خط مشی کلی 55 در شرکت
*تشویق مادی و معنوی افرد و واحدهای برتر در طی سال با پیشنهاد سایر ارکان این سیستم
"ارزيابى از نحوه انجام و پیاده سازی 55 در سطح شركت (از طريق بازديد و جك ليستهاى
مدیریت)
صفحه 21:
7 لیکات نظلم 03
** دبیر 66
اهم وظایف این فرد عبارنست از
*ارائه گزارش اقدامات انجام شده
"ارائه پیشنهاد برنامه فعالیت سالیانه
*انتقال نظرات همکاران به کمیته راهبری
*برنامه ریزی و تشکیل جلسات منظم با اعضای کمیته راهبری
*انتقال تصمیمات
فته شده در کمیته راهبری به همکاران و دبیرخانه 55
صفحه 22:
7 لیکات نظلم 03
** دبیرخانه 66
این دبیرخانه عهده دار مسئولیت اجرای 55 در سازمان بوده و وظایف آن عبارتست ار
"هماهنگی برای انجام امور ممیزی 55
*هماهنگی در خصوص تشکیل و ثبت تیمهای اجرایی 5 5در شركت
* برنامه ریزی جهت تقویت تیمهای اجرایی از قبیل اجرای آموزشهای تخصصی. بازدید و نمایش فیلم
"بریسی میزان همکاری افراد یا واحدها در اجرای نظام آراستگی و استفاده از ابزارهای تشویقی برای
بقاء این نظام و تداهم همکاریها
صفحه 23:
7 لیکات نظلم 03
** کمیته راهبردی
اعضای این کمیته توسط مدیریت ارشد و یا با انتخاب کارکنان شرکت و یا هر دو حالت انتخاب می
شوند. و اهم وظایف این کمیته عبارتست از
*تدوین برنامه ها و خط مشی شرکت در رابطه با 55
*مشخص کردن اهداف کمی و کیفی استقرار نظام آراستگی
*انتقال دیدگاهها و نقطه نظرات کار کنان به مدیریت ارشد و بالعکس
*حمایتهای مادی و معنوی از مجریان و همچنین افراد و واحدهای برتر
صفحه 24:
فرآیند ممیزی شامل:
*تائید انجام ممیزی
*تعیین نفرات تیم ممیزی
*درخواست انجام ممیزی توسط واحد ممیزی شونده
*تهیه/ اصلاح چک لیست ممیزی برای واحد مورد نظر
صفحه 25:
7 لیکات نظلم 03
تیم های اجرایی
لین تیمها برای اجرای عملی فعالیتهای مربوط به 55 در واحدهای مختلف تشکیل می گردند.
مسئولیت تیمها با سرپرستان واحد مربوطه بوده و تیمها باید در دبیرخلنه 55 ثبت گردند.
تیمهای ثبت شده بس از فراكرفتن آموزشهاى لازم مشغول اجرای فعالیتهای 55 میگردند.
صفحه 26:
مولنه لجياي نظلم 605
عمده ترين موانع و مشكلات اجراى نظام 55 عبارتند از :
*؟ عدم آموزش كافى كاركنان جهت اجراى صحيح سيستم
عدم شناخت كافى از اين نظام و توانائیهای آن و عدم حمایت لازم مدیران ارشد.
عدم توجه به تداوم اجرای اصول 55 و بلند مدت بودن اجرای آن
ساده انگاشتن نظام 55 و عدم بررسی عمیق آن
تصویر و برداشت ناصحیح از هزینه بر بودن اجرای اين نظام در اوایل اجرای آن
صفحه 27:
SG
برخی از عوامل موثر در اجرا و بياده سازى موفق نظام أراستكى 55 عبار
* حمايت و بشتيبانى كامل و قاطع مديريت ارشد و تاكيد بر أكاهى كامل آنها از نظام آراستكى
*بستر سازى , زميته سازی و فرهتگ سازی مناسب در این زمینه
كليه سطوح(مديران ارشد. ميلنى و كليه كاركتان) جهت توجيه اهداف. منافع و استاندارد ها و مكانيزم عملكرد در
نظام 55
* انتخاب افراد أكاه و دلسوزء علاقه مند و بيكير براى مسئوليت هاى اجرابى نظام 55
أجرلى نظام 55
*تهیه دستورالعمل های اجرابی چک لیست های ارزیبی و ممبزی و نجم ازلبی های دور ای بای بهبود روش های پیاده سازی و
أثر بخش نظام أراستكى 55
تهيه و اجراى روش هاى تشويقى و تنبيهى مناسب در جهت اجراى موفق تر نظام أراستكى 55
* تعهد مشاركت مداوم مدير ارشد و حمايت كامل مديريث ارشد.
صفحه 28: