کشاورزی و دامپروری • کامپیوتر و IT و اینترنت • آموزش • علوم مهندسی • سایر

کاربرد کامپیوتر در اقتصاد کشاورزی 2

صفحه 1:
پر اساس کتاب 1 کاربرد نرم افزارهای تخصصی در اقتصاد کشاوا تالیف : دکتر یاوری - قوامی - امير سرداریر انتشارات دانشگاه پیام نور

صفحه 2:
هدف درس : هدف عمده از " کاربرد نرم افزارهای تخصصی در اقتصاد کشاورزی "۰ انجام تحلیل های پیچیده آماری و اقتصاد سنجی به کمک نرم افزارهای تخصصی همچون : ۷161۷5,5۳55 تلو غیره ؛ برای حجم بالای داده ها می باشد .

صفحه 3:
#جایگاه درس : درس کاربرد کامپیوتر در اقتصاد کشاورزی به ارزش ۲ واحد جزء دروس تخصصی رشته اقتصاد کشاورزی در مقطم کارشناسی میباشد.

صفحه 4:
“فصل اول : مبانى كامييوتر 50557 فصل دوم : مديريت داده ها در نرم افزار آما فصل سوم : تحلیل داده ها در نرم افزار آماری ۷ فصل چهارم : آشنائی با نرم افزار اقتصاد سنج

صفحه 5:

صفحه 6:
علوم کامپیوتر را می‌توان به دو دسته عمده سخت‌افزار و نرم‌افزار تقسیم‌بندی نمود: الف ) سخت‌افزار منظور از سخت‌افزار قطعات و اجزائی فیزیکی و قابل لمس کامپیوتر نظیر: موش‌واره "7۷21156 صفحه کلید "167120870" و ..» است که اصلی‌ترین بخش‌های آن به‌ترتیب عبارتند از: ۱- واحد پردازش م رکزی "اط) ۲ ۲- واحد حافظه 2 ۳- تجهیزات جانبی (دستگاه‌های ورودی- خروجی)

صفحه 7:
ب ) نرم‌افزار که درحالت کلی به دو بخش تقسیم‌بندی می‌شود: ۱) نرم‌افزار سیستمی ۲) نرم‌افزار کاربردی *سیستم عامل مهمترین و اساسی‌ترین نرم‌افزار در یک کامپیوتر سیستم عامل آن است . سیستم عامل واسطه‌ای است که ارتباط اجزای سخت‌افزاری کامپیوتر را با يكديكر برقرار می‌کند. سیستم‌عامل همچنین رابط بین کاربر و سیستم کامپیوتری می‌باشد.

صفحه 8:
: Xp ‏نصب ب ویندوز‎ ae ۱ ‏حداقل‎ Pentium 233 CPU (mhz) ۷۲ 066 ‏الخ‎ ‎Gbas HDD حال که مطمثن شدید حدلقل امکانات سخت‌افزاری را برای نصب ویندوز دارید شروع به نصب ویندوز مي-کنيم: ابتدا سی‌دی ویندوز را درون درلیو (21) گذاشته و منتظر بمانید تا صفحه‌ای مانند

صفحه 9:
‎Sis Install Windows XP «5% 65) »‏ کرده تا به صفحه بعد بروید. ‎ ‎

صفحه 10:
در اين مرحله تعيين می کنید که سیستم‌عامل بر روی سیستم عامل فعلي نصب شود ‎(Upgrade)‏ | £ نصب ‎Thstallation) Oe‏ 7 آغاز شود.

صفحه 11:
در مرحله بعد» توافقنامه تصب ویندوز )| ‎Taccept this ste‏ 2076661 را تیک زده و 61 را فشار دهید. در ادامه باید شماره سریال ویندوز را که روی سی دی یا درون فایل‌های سی‌دی وجود دارد به دقت وارد کنید . ۱ ‏نت‎ Fea per ‏جم‎ so CE] eet

صفحه 12:
pions ‘hangs ging. nd sthtalon ane aembily cee Topesin orchegete delat ons epg anda fs. A) HERS rt Deere bance Done ۳ ‏ا‎ منود متف مدع سوه ‎ot‏ حت لضع سف

صفحه 13:
در ادامه می‌بایست گزینه دوم 5000 کْطلاً ۱0,510 را کلیک کرده و ‎Sus Next os‏ نمائید . © Yes, uparade ny dive © Hig Koti seg از شما سوال مىشود كه آيا تمایل دارید نسخه به روز شده ویندوز را به طور مستقیم از اینترنت دریافت و نصب نمائید که با توجه به سرعت اینترنت در ۳ 2 ايران شما باید گزینه دوم را تیک بزنید. © Yes. download the updated Setup files (Recommended)

صفحه 14:
صبر می کنیم تا سیستم مجددا راه‌اندازی (۲65:۳) شود. در صفحه جدیدی ت66[ را تیک بزنی در صفحه جدید از شما خواسته می‌شود که یک درایو برای نصب وپندوزانتخاب نمائید درایو را که می‌خواهید ویندوز در آند نصب شود را تایپ نموده :626 لا را فشار دهید. حال منتظر باشید تا سیستم دوباره راه اندازی (۲658۳) شود. در صفحه جدید ت66[ را كنيد تا به مرحله بعد بروید. در اين صفحه بايد يك اسم انتخاب نموده و تايب نمائ حال بايد ساعت سيستم را با ساعت کشوری که در آن زندگي می‌کنید تعیین کنید بدین منظور در ليست باز شوندهدر زير كزينه ‎GMT +3.30) «5 Time Zone‏ ‎ehran‏ را مانند شکل زیر انتخاب می‌کنیم ‎NOXty‏ را کلیک کنید تا به ادامه نصب وارد شوید . و دکمه 66 را فشار دهید. Z

صفحه 15:
صفحه‌ای مانند شکل بعدی ‎So lb‏ 5 دا دی ری 3ص نیم تا نصب تمام ش سیستم راهاندازی مجدد ‎eins‏ ۳۳ ا

صفحه 16:

صفحه 17:
:Microsoft 016 ‏*نرم‌افزارهای66»‎ ‎Word® Excel® Power point® Access®

صفحه 18:
‘Microsoft WORD ‎Microsoft Word‏ پ یشرفتهت ریزوامپ ردازیلستکه بولی ری ز کامپیوترها نوشته شدعلست۲۷01 یکوامپرداز موباش رکه با لستفاده از آنمیتولنید یاددلشه؛ لعلهیه‌ه؛ نامه‌ها؛ تحقیوم‌ای‌دلنشگاهیو حتی صفحاتوبو.. رالیجاد نمیید ویرایش همزمان چند سند ‏اگر می‌خواهید همزمان بر روی دو سند كا کنید مثلاً تصد دارید اطلاعاتی از یک سند را جدانمده و در يك سند ديكر بكذاريد يا استفاه از گزینه ‎Jane‏ ‏منوی ۳116 سند دوم (و يا حتى بيشتر )را باز كنيد دركمه هاى ۳6+ را همزمان فشار دهيد تا بتوائيد از يك سند به سند ديكر به راحتي. حر ‎AS ES‏ ‎als ly‏ يش همزمان دو (يا تعداد بيقترى )سند بر روى صنحة تصوير به كريئه ‎Arrange All «3 «3; Windows‏ را فشار دهید. ‎ ‎

صفحه 19:
جستجو و جایگزینی : از منوى 17011 گزینه 760/۵66 را انتخاب و يا از کلیدهای ‎Ctrl+H‏ ‏استفاده نمایید. |= در کادری که باز می‌شود روبروی عبارت ‎What‏ 0 نام مورد نظر را تايب

صفحه 20:
کلید 18۳0 را فشار دهید تابه کادر سفید مقلبل ‎Jus! Replace With‏ ‎al et‏ حسين را تليب كنيد يا منى را که مىخواهيد بجباى متن قبلى جايكرين تمايية) ‎ow as‏ جا يكزي نو به اي همه موارد موجود در متن قرام بكيرد كيه ‎ace‏ 1 کیک ید هيفيك یا تعداد محدودی جایگزین ‎ee Bi‏ نمایید دکمه ‎als ind Next‏ 0 بطور تک تک موارد تکرار متن مورد نظر را پیدا کرده و ‎Le‏ نشان دادن آن به شما فرصت جایگزینی آن را بدهد.

صفحه 21:
کپی کردن» برش‌دادن و چسباندن کپی کردن ([0)): متن یا کلمه مورد نظر رالبا اشاره گر ماوس انتخاب نموده و سپس راست کلیک كنيد كزيته ‎Copy,‏ را انتخاب نمابيد به محلي که مى خواهيد اين متن در آنجا قرار گیرد رفته باز هم راست کلیک کرده كزينه ©2256 را انتخاب نمایید. (میانبر: ن)+271) : کپی کردن و ‎(Cale Ctrl+V‏ ‎(Cut) oslo s»‏ : در صورتیکه بخواهيم یک قسمت از متن وا کلمه را حذف ‏و آنرا در قسمت دیگری از سند قرار بد کافیست متن مورد نظر را ‏انتخاب کرده راست کیک كردم كر ند ‎Cut (ctri+‏ را انتخاب کرده ه محل مورد نظر رفته راست کلیک کرده گزینه ‎Paste(Cinl+V)‏ | انتخاب می نماییم. ‎ ‎

صفحه 22:
ات قلم الف- انتخاب قلم: از طريق نوار ابزار (:1001131' 701128661126) روي مثلث مجاور 6106 ۳00 که بطور پیش‌فرض ‎Times New‏ 1 می‌باشد کلیک کرده از لیستی که باز می‌شود می‌توانید انواع قلم‌های نصب‌شده در سیستم را مشاهده نموده و قلم موردنظر را انتخاب نماییدتا ۰ از تغيبرات اعمال شود. الك حلت ادج و ‎crt‏ لمع وم ده 2881 = Aad Bath 9 ۱ © ممع ممصمو وما ‎Ex)‏ 1 یاهنت مه و

صفحه 23:
ب- تغییر اندازه قلم: از نوار ابزار (۲00105 ‎ws) (Formatting‏ مثلث مجاور 5126 ‎Font‏ ( که بطور پیش‌فرض ۱۲ می‌باشد) کلیک کرده از لیستی که باز می‌شود می‌توان سایز موردنظر را انتخاب نمود. همانطور که مشاهده می تیب اعداد صعودی و ۲تایی می باشد می‌توانید سایز مورد

صفحه 24:
#رنكى كردن متن و يس زمينه الف- رنگی کردن متن:برای این کار متن موزد نظر را با اشاره گر ماوس انتخاب نموده مثلث مجاور ‎Color‏ ۳010 روی نوار ابزار ( ۳0۲۳0۵1110 0 می‌باشد را کلیک کرده از روی لیست ظاهر شده رنگ خود را انتخاب نمایید. Note Calore

صفحه 25:
رنگی کردن پس زمینه: برای لین کار به منوی ‎Format‏ رفته سپس گزینه 180160۳01110 را انتخاب کرده از لیستی که باز می‌شود ینگ خود را انتخاب نمایید. "#درج شماره صفحه: برای درج شماره صفحه بر منوی 12561 رفته گزینه ‎Number‏ 3806 را انتغاب کنید در صفحه‌ای که ظاهر می‌شود می‌توانید تعيين كنيد كه شماره صفحه در بالا ويا پایین صفحه باشد یا در مر کزء راست و چپ صفحه باشد پس از انتخاب هر گزینه د کمه 16( را فشار دهید. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 26:
#درج تصوير در كنار متن براى اضافه كردن عكس به سند خودء به منوی 1056۲ رفته گزینه 6 را پیدا کرده اگر عکس مورد نظر خود را در کامپیوتر دارید گزینه ۳116 ۳۲0۳0 را انتغاب نمایید و اگر علاقمندید که از عکس‌های موجود برنامه ۷۷0۲0 استفاده کنید گزینه ‎Clip Art‏ را انتخاب کنید. #ترسیم جدول برای ایجاد جدول به منوی 18016 رفته گزینه18016 10661 را انتخاب نمایید در صفحه‌ای که باز می‌شود می‌توانید تعداد ستون‌های عمودی و افقی جدول را انتخاب نمایید.

صفحه 27:
© sammie “ae ora (ane sete تعفد وا موب ۳ عه لها طريقه حركت در جدول خانه (سلول) ۵۵۴" بعدي ‎Tab‏ ‏خانه (سلول) "لبه- فلت شمه أبالاترين خانه (سلول) للدت ' يك ستون | و مر ost Seca (Jp) obs Soros ‘Aits Page Down

صفحه 28:
: Microsoft Excel ‎Microsoft Excel «ut,‏ نرم افزار صفحه گسترده است که امکان سازماندهی به اطلاعات را در داخل لیستها فراهم می‌آورد.بسه عنوان مثال می‌توانید.با استفاده از برنامه 23001 مجموع میانگین با ما کزیمم مقدار فروش را در یک روز بخصوص مشخص نموده و سپس مجموع فروش در لین روز را با مجموع فروش در روزهای دیگر همان هفته با یکدیگر مقایسه نمائید. ‎

صفحه 29:
# کارب رگ (صفحه کاری) برای وارد کردن اطلاعات از این صفحه استفاده می‌شود.یک کاربر گ شامل ۶ سطر افقی و ۲۵۶ سطر عمودی می‌باشد.

صفحه 30:
#مرجع خطاهای فرمول‌نویسی در ۳6061 ممکن است حین کار با فرمول‌ها در اکسل خطائی انجام دهیم در محیط اکسل براى هر خطا بيغام خا رد دارد که در زپر مشاهده مي کنید: توضیح ‎strike TT Boe‏ عرض ستون براي تمايش مقوله موجود در آين ‎TE‏ ‏کوجگ مي‌باشد يك مقدار غير معتبر در قرمول وآرد شود یت ترمو ‎om sl‏ ست كه برنامه 200 نص ‎TWEE) Gia‏ قرمول به خآنه آي مراجعه ميكند كه وجود تدارد. کت در قرمول مقدار تقسیم بر صفر وجود دارد. تسد ‎a I‏ باه سس مسر ‎om‏ دو عددبا چند محدوده ‎Tr | sai TLS‏

صفحه 31:
8 آشنایی با توابع تعریف: تابع ‎Soe! Jd (Function)‏ معمولاً ييجيده و از ييشساخته شده می‌باشد و برای صرفه‌جویی در وقت و آسان شدن کار از آن استفاده اجزای تشکیل دهنده یک ‎(Function).‏ : تابع از نام و تعدادی (یک یا چیه گناد کت 6 تشکیل می‌شود.

صفحه 32:
کادر محاوره‌ای ۳11۳611012 1115616 همراه با لیستی از نام توابع و فرمولهای تعریف شده باز می‌شود که می‌توان هر یک را انتنخاب کرد.

صفحه 33:
#رسم نمودارها در 17601 کارب رگ ها می‌توانند مقدار زیادی داده را در خود جای دهند اما در بسیاری از اوقات می‌توانید با استفاده از نمودارها نمای بهتری از داده‌ها ارائه دهید در اکسل امکاناتی جهت نمایش دادن داده‌های موجود در کارب رگ‌ها توسط نمودارها آن هم به شکلی حرفه‌ای مهیا شده است. خانه‌هایی را که قرار است داده‌های آنها به شکل گرافیکی نشان داده شود را انتخاب كنيد سپس از ابزار استاندارد روی ابزار ۷۷1261۳0 0208۳0 کلیک کنید تا صفحه‌ای مطابق شکل ظاهر شود.

صفحه 34:

صفحه 35:
انواع نمودارها در ۳66۵1 : توضیح تغییرات مقادیر لا طولي ی نشان داده و مقادیر ۶ یکدیگر مقا پیشتر بر مان بيرت در طول زمان کند. اندازه تسبي ‎ir‏ ‏سری نماث . مي‌دهد. در آين نوع وم هر موه بطر مر مود كا محور در تارج مي‌شود. ترکیبات بهینه ب یگ امجموعه از اقلام دادمها رأ , ‎٠‏ رص مي‌کند ‎ow Blas Ul Stas pape‏ 3 مجموعه أز مقادير ميزان تداخل داده ها ne a ‏یقت ها ور‎ aa ‏اصهام روز بورفن راید‎ ule اد نوع نمودار Column Gist) Gols) Bar ومن (خطمل Gloub)Pie 206 (توزيعي) وم( ناجيه 1 al>)Doughaut bs ‏(محویو‎ ۳۲ Law) Surface bo ube) Bubble ‎Stock‏ (لنباشته) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 36:
: Microsoft PowerPoint از این نرم‌افزار جهت تهیه صفحات معرفی ‎sb (Presentation)‏ كذار استفاده می‌شود. تعريف صفحات معرفى ‎oo ow obi. (Presentation)‏ اسلایدهایی اطلاق می‌شود که جهت ارائه کارها و نتلیج تحقیقات و مقالات در کنفرانس‌ها و کلاس‌های درس و دیگر مجامع عمومی استفاده می‌شود.

صفحه 37:
ek ase ایجاد صفحات معرفی جدید: اگر مایل هستید از گزینه‌های از پیش طراحی‌شده 30۲6۲۳01۳ استفاده نمائید. مراحل زیر را طی کنید: در قاب وظیفه ‎New Presentation‏ در سمت راست صفحه زیر عنوان 67۷7 گزینه‌ای تحت عنوان 1610۳01216 ‎Kus | From Design‏ نمائید تا قاب وظیفه ‎Design‏ 91106 باز می‌شرد.

صفحه 38:
در لین صفحه فهرستی از الگوهای متعدد با سبک‌های معلف گردآوری شده اسست. برای اینکسه تمام صفحات را تغییر دهید لازم است یکی از الگوهای ارت شده را کلیک کرده تا الگری مورد نظر تماهی عناصر صفحات معرفی نظیر سرصفحه‌ها؛ کارهای هنری پس زمینه و فونت‌ها را دریک قللب یکنواخت و هماهنسگ که در الگوی انتخاب‌شده از پیش طراحی‌شده را اراثه کند. ‘py a design template: ‎Bones‏ ها ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 39:
هرگاه کار با یک اسلاید به پایان رسید و آماده ایجاد اسلاید بعدی گشتید روی ‎Slide uss‏ 61 از نوار ابزار کلیک كنيد تا پاورپوینت بار دیگر یک اسلاید خللی و قللب بندی نشده رابه صفحات معرفی شما اضافه نملید و یک بار دیگر قاب وظیفه 1837011 51106 ظاهرگردد. شما می‌توانید در هر مرحله از تولید و توسعه صفحات معرفی‌تان الگوي. مورد استفاده در طراحی هر یک از صفحات را تغییر دهید. برای لین کار فقط بايد روی د کمه 1265108 از نوار ابزار کلیک کنید.

صفحه 40:
پس از ایجاد آخرین اسلاید از صفحات معرفی؛ می‌بایست همه آنها را ذخیره نمائید. برای این کار به منوی ۳116 رفته گزینه ‎Save As‏ را انتخاب نمائید و سپس نامی را برای صفحات معرفی در نظر بگیرید. پاور پوینت به طور خود کار پسوند "۳" را به انتهای نام فایل دارای صفحات معرفی اضافه می‌نماید. ele i jo te

صفحه 41:
متحرک‌سازی ‎Powerpoint 3. clits‏ : عملیات ‎4t. Powerpoint,» Slide Show‏ را قادر می‌سازد تا در یک فرآیند خود کار و از پیش زمان‌بندی‌شده بتوانید هر یک از اسلایدهای صفحات معرفی را در طی یک زمان خاص مشاهده کنید. استفاده از 5۳01 5106 ‎Powerpoint,»‏ ‏عملیات خود کار 5101۷ ‎Slide‏ جهت ایجاد صفحات معرفی به کار می‌رود که خود ‎Powerpoint‏ اجراء و نمایش آنها را برعهده می‌گیرد.

صفحه 42:
زمان‌بندی عملیات نمایش اسلایدها قاب وظيفه ‎Slide Transition‏ بهترین مکان جهت تنظیم جزئیات زمان‌بندی عملیات نمایش اسلایدها می‌باشد. برای دیدن قاب وظیفه ‎Slide‏ ‎;i Transition‏ »,| 512018 ©5110 كزينه ©5110 0 را انتخاب زع سسب

صفحه 43:
#انیمیشن‌سازی در ‎Powerpoint‏ یکی از جذاب‌ترین توانائی‌های] 01۷6۳0130 قابلیت انیمیشن‌سازی اجزای اسلاید در حين عملیات نمایش صفحات معرفی می‌باشد. برای شروع کار با جلوه‌های متحرک‌سازی ‎Animation‏ ‎Schemes ,Slide Show‏ را انتخاب نمائيد تا كادر 5601261265 0 به عنوان يك كزينه به قاب وظيفه ‎Slide Design‏ افزوده شود. برای اینکه جلوه متحرک‌سازی شده را به اسلاید خود بیافزایید ابتدا اسلاید مورد نظر را بر روی صفحه ظاهر کنید. پس از ظاهر شدن اسلاید از فهرست جلوه‌های مختلفی که در کادر 1210611010 وجود دارد یکی را انتخعاب کرده تا اجرای آن را مشاهده کنید

صفحه 44:
: Microsoft Acces ‎Sb jad pilin cle pra jb utc ACCESS‏ بسه ینک موضوع هربوط مي وند بالستفاده از ۸00055 ولنيد با حجمبللى از لطلفانتبه آسلنی‌کار کنید ملیکروسافلکسسپبه شمالینلمکانرا مریهد که پلیگاه دادملی‌لیجاد و مدیرب تک نید و لیطاهاتوا ریی كامبيوتر خود ذخيره كنيد و بسه روثه‌ایمختافهرتن‌ئید ‎

صفحه 45:
# رکورد؛ ‎cad‏ جدول : پرای درک فیلد- ر کورد و جدول فرض کنید تمام مشخصه‌های یک خودرو را مى خواهيم ثبت كنيم خصیصه‌ها و مشخصه‌های خودرو شامل: رنگ. تعداد جرخ؛ نوع موتور و...» فيلد ناميده مى شود. به مجموعه اطلاعات موجود در خودروء ركورد يك خودرو می‌گویند» و به مجموعه ر کوردها جدول می‌گویند» درواقع اطلاعات مربوط به خودروهاى مختلف تشكيل جدول مىدهد. مجموعهاى از جداول تشكيل يك يايكاه اطلاعاتی یا بانک اطلاعاتی را خواهند داد.

صفحه 46:
پسوند فایل‌های ۸66855 : فایل‌های پایگاه داده‌ای ‎۸٩06855‏ به.1000 ختم می‌شوند. پنجره 0866 1۵6 : در قسمت 0[60) پنجره0866 ‎Data‏ عبارات زیر لیست شده‌اند: ‎Tables, Queries, Forms, Report‏

صفحه 47:
Database ‏نمای‎ در نمای 856 1288 اطلاعات مرتب‌شده هر فیلد را در ستون‌ها و اطلاعات هر رکورد را در ردیف‌ها می‌بینید. Form (ls نمای ۳010 همه اطلاعات یا قسمتی از آنها را در یک ر کورد نشان می‌دهد. Design ls محتوای 12051010 با توجه به نوع شی آن متفاوت است. این نما همه ابزارها و گزینه‌های طراحی جهت ایجاد یک شی را ارائه می‌کند.

صفحه 48:
ایجاد جدول با ۷۷12۵70 ‎Table‏ ‏با استفاده از ۲۷12870 10016 می‌توانید جدول ایجاد کنید. مرحله اول: راه اندازی ۷۷12۵10 و انتخاب جدول نمونه

صفحه 49:
مرحله دوم: انتخاب فیلدها ‎he‏ اس ‎ny‏ ود ی شش مرو ‎hp‏ رو ‎ea ge ian ence yon ‎ ‎9 ‎ ‏فم [ جع | ‎coo‏ ‏ممکن است بعضی از فیلدهای جدول را لازم نداشته باشید بنابرا تعیین نمایید. ‎ ‎ ‏ین فیلدهای موردنیاز را ‎ ‎

صفحه 50:
مرحله سوم (نام گذاری مجدد): برای فیلد یک نام انتخاب كنيد يا نام آن را تغییر دهید. مرحله چهار (تنظیم کلید اوليه): بايد به اکسس بگویید که کدام یک از فیلدها به عنوان کلید اولیه فعال شود. مرحله پنجم (ورود داده‌ها): داده‌ها را به جدول جدید در تمای 58661 1 وارد کند. Mailing List ID[ FirstName | Middle Name | Last Name

صفحه 51:
ویرایش فیلدها برای ایجاد تغيير بر روى فيلد موردنظر؛ روی آن کلیک نمائید. براى حذف يى به يك کاراکترها از کلیدهای 50165۳0006 و1(61616 استفاده نموده و یا کارا کتر جدید را وارد کنید. اگر بر روی فیلد چپ یا روی فیلد موردنظرء کلیک نموده و سپس کلید 371 را فشار دهید. با این کار تمام فیلد انتخاب می‌شود و هر چیز جدیدی كه تايب می کنید به فیلد وارد می‌شود. برای حذف یک فیلد. پس از انتخاب آن» کلید 126166 را فشار دهید. وقتی که روی فیلد کلیک می‌ کنید در جعبه سمت چپ ر کورد یک فلش ظاهر می‌شود. لین جمب 56160101 1160010 نام دارد و فلشی در جعبه رکورد جاری نشان داده می‌شود.

صفحه 52:
کپی رکوردها برای کپی کل یک ر کورد؛ روی 5616010۳ 600۲0 راست کلیک کرده و سپس 3 ‎COPY‏ را انتخاب کنید. ذخیره رکوردها اگر در هنگام کار ر کورد واردشده یا اصلاح‌شده را ذخيره ونكردهايدء نرم‌افزار به‌طور خود کار ر کورد موردنظر را هنگام ورود رکورد دیگر؛ ذخیره می کند. بدین‌صورت که گزینه ۳660۲0 98۷76 را از منوی 1600105 انتخاب نمایید.

صفحه 53:
فیلتر کردن رکوردها در جدول برای مشاهده یک ر کورد خاص باید از فیلترها و تقاضاها استفاده کنید. AS giles ouch ‏به شمالجانه مربهد تا نمایش‌چدولرا‎ Filter ‏می‌چولهید با معیار حاصی مطلبة تدلشته بساشد محلود كنيد‎ 5 ىعكاناتفيلتر كرد نبيشترىدر لمختيار شما قرار موجهد آسانترين ‎oly‏ فيلتر كردن ركوردهاء استفاده از ويذكى 5616011012 1011661 است. می‌توانید تعدادی را در فیلد انتخاب کنید و فقط ر کوردهائی را که مقدارمشابه دارنده نمایش دهید. برای دیدن همه رکوردها روی د کمه ‎Sis Remove Filter‏ كنيد.

صفحه 54:
کار به داده‌ها در فرم فرم‌ها سه حالت متفاوت برای نمایش دارند: حالت اول: "۷161 065101" که می‌توانید در آن فرم‌ها را طراحی کنید. حللت دوم: ۷16۷۷ 0117" که در ن نتیجه طراحی خود را مشاهده می کنید كه به اين حالت اجرائى فرم هم می‌گویند. حالت سوم: ۷167۲ 5۳661 0812" است که داده های جدول که فرم نمایش می‌دهد را در یک صفحه داده‌ای؛ نشان می‌دهد لین حللت کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

صفحه 55:
ایجاد گزارش جهت ایجاد گزارش سه روش وجود دارد: 0006 1600۳۸ ۵120 لینگ زینه شاملتسمم فیلدهای‌جدولدر تسرتيبستونىيا جدولومي اشد ۷ 126510: مرت ولنید لنتغابک نید فيلدها در كجا قرا ركيرند و يابرجسفيدها جكونه باشد 0 1162016: مت ولنيد از جدولتقاضه فيلدهارا بركزينيد

صفحه 56:
ایجاد گزارش با ‎Auto Report‏ 85 را بازکنید و پلیگاه دادملی‌مورد نظررا بار کنید بيه إيتجرف ‎Report ae Object jl_9 429 Dat ase‏ ,\ ‎asf‏ در پنجرم 081010856 رییدکمه 12617 ک لیکک نید ‎Report Columnar‏ متا را لنتخابب‌نيد. جدولمورد نظر را از = ليستجدنا اوللنتخا 7 بکنید > گلیک کنید برای دیدن ص فحات معطف گزارش: در پائین پنجره ‎report‏ روی ‎Capes:‏ کلیک كنيد. ‎SEE‏ ‎File. cys Jas Ss Print o> 65) sy! sls yp OO cle‏ ۲ را بر گزینید. پنجره ‎Report‏ را ببندید.

صفحه 57:
فصل دوم مدیریت داده‌ها در نرم‌افزار آماری 5۳55

صفحه 58:
نرمافزار آماری ‎٩895‏ . برنامه‌ای جلمع برای تحلیل داده‌ها است که می‌تولند دادمها را (تقریباً از هر نوعی که باشند) برای_تولید گزارشانتی همراه با جداول و نمودارهای توصیفی و تجزیه و تحلیل‌های آماری» پردازش نماید. منوهای ساده و ينجرمهاى محاورهاي لين نرمافزار؛ امکان تحلیل‌های پیچیده آماری بر روی داده‌ها؛ ن نوشتن حتى يك خط دستورء فراهم می‌سازند. كلمه "5136151105" كه در فارسى آنرا "آمار" ترجمه نمودهاند؛ در اغلبه زبان‌ها به دو معنی: بكار مىرود: 5 ۳ ۳ "۳ }| الف- به معنى ارقام و اعداد واقعى يا تقريبى در مورد امورى نظير زاد و مرگ ازدواج و طلاقه ميزان محصولات كشاورزى و صنعتىء تعداد تصادفات رانند گی و غیره. ب- به معنی روش‌هایی برای جمع آوری؛ تلخیص تجزيف تحليل و تفسير اطلاعات عددی درباره یک موضوع.

صفحه 59:
آمار چیست؟ ‎of "Statistics" ws‏ در فارسی آنرا "آمار" ترجمه نموده‌انده در اغلب زبان‌ها به دو معنی بکار می‌رود: ‏الف- به معنی ارقام و اعداد واقعی یا تقریبی در مورد اموری نظیر زاد و مرگ» ازدواج و طلاق» میزان محصولات کشاورزی و صنعتی» تعداد تصادفات ‎Sil,‏ ‏و غیره. ‏ب- به معنی روش‌هایی برای جمع آوری تلخیص, تجزیه. تحلیل و تفسیر اطلاعات عددی درباره یک موضوع. ‎

صفحه 60:
جامعه آماری مجموعه افرادسيا اشيلئى كه مىخواهيم يك .يا جند خصوصيت (ويؤكى) را درباره آنها مطالعه کنیم جامعه آماری نامیده می‌شود. مانند جامعه بيكاران يك شهرء جامعه کشاورزان یک روستاه جامعه پرند گان مهاجر به یک دریاچه جامعه گیاهان وحشی روئیده در یک مزرعه و غیره.

صفحه 61:
نمونه آماری بخشی از جامعه که بر طبق ضولبط مقبولی انتخاب می‌شوند و مطللع آنها بجای مطالعه تمام جامعه مقدور می‌باشد, نمونه‌ای از تن جامعه آماری نام دارد که معمولاً تلیج حاصل از مطالعه نمونه رالبه کل تن جامعه؛ تعمیم می‌دهند. البته لین کار مستلزم دقت و احتیاط می‌باشد و قطماً بی‌غرضی در انتخاب نمونه و اندازه ‎cof BLS yh go oT‏ » نقش بسیار مهمی دارد. جمع آوری اطلاعات آماری به روش نمونه گیری» یکی از مهمترین و شاید اصلی‌ترین مرحله هر تحقیق آماری است

صفحه 62:
روش‌های مختلفی برای جمع‌آوری داده‌های نمونه‌ایب وجود دارد که عبارتند از: پرسشنامه: اطلاعلتی که‌با لین روش جمع آوری می‌شوند می‌توانند به دو صورت: الف کفی (گسسته) ‎(ea) Se‏ باشند (ولی تأکید بر جمع آوری اطلاعات کیفی است). انجام محاسبه: که می‌تولند بصورت حضوری مکاتبه‌ای (از طریق پست. اینترنت ۳-1) و با تلفنی باشد. طرح آزمایش در آزمایشگاه‌ها و ثبت استفاده از اطلاغات ثبت شده: به‌شرطی توصیه می‌شود که‌به درست بوده اطلاعات. ثبت شده» اطمینان داشته باشیم. پدست آمده

صفحه 63:
2 اندازه گیری براساس چهار مقیاس مشهور زیر انجام می‌گیرد: ۱. مقیاس اسمی ۲. مقیاس رتبه‌ای (ترتیبی) ۳ مقیاس فاصله‌ای ۲ مقیاس نسیی (نسبتی)

صفحه 64:
Bos STE Ge ey re ‏يق‎ است. مطالعه کنیم. أكر لين مشخصه ‎at‏ يت يك افراد جامعه يا نمونه آمارى از لن با مقيلسى منلسب اندازه گیری کنیم» مجموعه‌ای از اعداد بدست می‌آید که لین مجموعه را مجموعه داده‌ها و آند مشخصه را متغیر می‌تلمیم که متغیرهل دو نوعند: ال متفیرهای کیفی (گسسته) : امتفیرهای اسمی ۲-متفیرهای رتبه‌ای (ترتیبی) ۳سمتفیرهای فلصله‌ای - متفیرهای کمی (پیوسته) : استفیرهای کمی گیسته ۲- متفیرهلی کمی پیوسته

صفحه 65:
نحوه ورود داده ها برای وارد نمودن داده‌های خام (داده‌هلیی که هنوز روی آنها پردازشی انجام نشده است) ويا فراخولنى فايلأ داده‌های ذخیره شده. از پنجره 112 5۳۴95 ‎Editor‏ © در قسمت ‎OT gal‏ دو سربرگ ۷16۲۷ 12202 (برای ورود داده‌ها) و ۷16۷۷ ۷۵۲1۵16 (برای معرفی متغیرها) دیده می‌شود. استفاده

صفحه 66:
elec el ofl mim oo lec ‏ها اقلا‎ 8 ‎Variable View » >.‏ این پنجره شامل ۱۰ ستون (مشخصه) است که برای تعریف و شناساندن متفیرها به افزار (البته براساس نوع آن متفیرها) بکار می‌روند. ‎ ‎

صفحه 67:
خط فرمان (27ظ ۷]611۲): خط فرمان» دارای گزینه‌های زیادی است که بترتیب به‌معرفی برخی از آنها ‎Shaw‏ یم الف) ۳116 (فایل) 0 Recently Used Data > Recently Used Files 1

صفحه 68:
ب) 58011 (ويرايش) لح ‎File Edt view Data Transiorm Analyze Graphs Ukities Addons Window Heb‏ Cee ctr Ctrl, chee chev Del Cee Undo Redo cut Cony Paste Paste Vavables. lear Find Option ۳

صفحه 69:
پ) ۷16۲۷ (دیدن) File Edt Data Transform Analye Graphs Uttities Add-ons Window Help oa" ale Dalal vol Fonts... vy Grid Lines Value Labels Variables Ctrl

صفحه 70:
‘Copy ‏موه جهن‎ Dene oator sneer vanable Inert Cases Ge ta Case erge Fos segregate. Honey oupeste aces, ‘ortheaonal Dosen sit Fl. Select Case. Weight Cares

صفحه 71:
فرمان 112125101112 (تبديلات بر روى دادهها) گاهی نیاز است که تبدیلات خاصی بر روی متفیرهای موجود در یک فایل از داده‌ها انجام شود. لین تبدیلات تحت فرمان تبدیل ‎Transform)‏ 9 « eee oT TT Te ‏صورت‌های‎ ‎sll‏ اکن , سب .رو وروات ‎ ‎ ‎۳ ‎arcmin Genet ‎ ‎

صفحه 72:
به ترتیب در زير به تشریح برخی از آنها می‌پردازيم: فرمان ©20122116) (محاسبه) اگر بخواهيم .با استفاده از متغيرهاى موجود متغير جديدى را توليد كنيم؛ از اين دستور استفاده می‌نمائيم. به‌عنوان مثال» فرض کنید بخواهیم برای گوسفندان (داده‌های ‏ جدول ۲-۲) مقدار علوفه مصرفی جدیدی را بر مبنای فرمول زیر تغییر دهیم: ۵به علوفه آنها اضافه نمايیم. برای این منظون از منوی 1۲۵0510110[ ‎Compute 55‏ را فعال کرده و در قسمت ۷۵۲1۵016 107061 نام متغير جدید "6/1127" را وارد می‌نمائيم. سپس در پنجره ‎Numeric Expression‏ فرمول مورد نظر را همانند شکل ۲۰-۲ تايب كرده و بر روى دكمه 015 كليك مى كنيم. ‎ ‎

صفحه 73:
اگر بخواهیم لين افزلیش علوفه فقط برای گوسفندان ماده اعمال شود, که در پنجره 00106 6 دكمه 15 را فعال می‌سازيم. با اين کار پنجره جدیدی همانند شکل ۲۱-۲ باز می‌شود. حال ‎Include if Case satisfies 3%‏ ‎ks! | Condition‏ نموده و عبارت 2۳ را نظیر شکل ۲۱-۲ تایپ کرده سپس ‎Continue o5s‏ را فعال مى كنيم. درصورتی که ملیل باشید لین عمل با نام يك متغير جدید ثبت شود نام آذن متغیر را در قسمت ۷726 1706 وارد نموده و سپس 016 را کلیک نمایید که در غیر اینصورت تغییرات جدید بر روى متغير 11611711337 اعمال مى كردد.

صفحه 74:
قلبل ذکر است که تعداد قلبل توجهی از تولبع ریاضی نظیر قدرمطلق ‎(ABS)‏ ‏معکوس ‎Jl! pol (ARTAN) calgt (Se (ARSIN) 9 sen‏ تجمعی توزی‌های نرمال, برنولی, بتا, دوجمله ای, .... تولبع مثلثلتی, تولید داده‌های تصادفی و غیره؛ نیز در پنجره مربوطبه توابع (1”1111011010) وجود دارد, که در صورت نیاز قابل استفاده می‌باشد. pols O28 gait) ...Replace Missing Values oui ‏گمشده)‎ اگر در جریان ایجاد فایل‌هاء مقادیری.به عنوان مقادیر گمشده تعریف شوند و ‎Van‏ ‏قصد جایگزینی آنها رابا مقادیر دیگری داشته باشیم» دستور 13001306 ‎Transform “3 > ...Missing Values‏ را فعال می کنیم

صفحه 75:
[Bi Datasav-SPssDataEditer ۳ ۳ Fle Edt View Date |TWansform Analyze Graphs Utities Addons Window Help اهاه ‎BIE!‏ بسح و هاهاه Visual Bander... Count... Rank Cases... ‘Automatic Recode,

صفحه 76:
pe) Nane ard Method Seve mean ean of ealky poris Median cf reatby ports Linear interpolation None. [he |) He | Method Spent © ‏نمه‎ Linear ienc al pore /® Ethnic Group [Ethnic

صفحه 77:
رسم نمودارهای آماری نملیش داده‌ها راء طبق قراردادهای خاص؛ بصورت هندسی یک نمودار آماری می‌گویند. نمودارهای آماری در امور اقتصادی؛ صنعتی؛ بهداشتی» کشاورزی؛ توليدى و غيره؛ بکار می‌روند وبا توجه‌به نوع کاربرد آنها رابه طرقه مختلف ‎pee‏ مي‌نمایند. برخی از این نمودارها برای متفیرهای کمی (پیوسته) و بعضی دیگر برای متفیرهای کیفی ( گسسته) بکار برده می‌شوند. از جمله نمودارهای دسته اول (نمودارهای گمی) می‌توانبه نمودارهای بافت‌نگاره جعبه‌ای» شاعه و برگ و پراکنش و از میان نمودارهای دسته دوم (نمودارای کیفی)»به نمودارهای ‎te‏ ‏ای و دایره‌ای (کلوچه ای) اشاره نمود. ذکر لین نکته ضروری است که از نمودارهای کیفی می‌توان برای متغيرهاي. کمی استفاده کرد (با رده‌بندی داده‌های مربوط به متغیرهای کمی؛ یعنی کیفی نمودن آنها) ولی عکس آن: هركز امكان يذير نيست.

صفحه 78:

صفحه 79:
در اين منو نمودارهای مختلفی وجود دارد که به برخی از آنها اشاره می‌کنیم. الف )نمودارهای کیفی ( گسسته): ‎(Bar Chart) clas jlayei -۱‏ در لین نمودار برای هر رده مشاهده یا متغير» بر روى محور افقی» ميلداى ترسيم می‌شود که ارتفاع ميلهها مى تولند تابعى از خود متغير ردهبندى لبيا متفير خلاصه شده دیگری) باشد.

صفحه 80:

صفحه 81:
۲نمودار دایره‌ای (0) ‎(Pie‏ ‏همانند نمودارهای میله‌ایب در این 3 ‎gl‏ نمودازها نیز تنوع داده‌ها وجود دارد. این نوع نمودارها با اجرای فرمان ©1 ى 018215 قابل ترسيم

صفحه 82:
Data in Chart Are © Summaries for groups of cases © Summaries of separate variables © Values of individual cases ۳

صفحه 83:
به‌عنوان مثال؛ اگر بخواهیم مجموع علوفه مصرفی گروه‌های مختلف نژادی گوسفندان را به کمک تموذار دایره‌ای با بکذیگر مقایسه نمائيم» با انتخاب ‎Pie »». ;| Summaries for groups of cases «5‏ ‎Chart‏ و کلیک بر روی دکمه 126۴106 و وارد نمودن متفیر علوفه مصرفی "1123" در بعش ۷۵۲181016 و متفیر گروه‌های نژادی 0۳0۳ ۲۰۳۲110 در قسمت 7 ‎Define slice‏ » ;42 کلید 016 نمودار مورد نظر را رسم می‌نمائيم

صفحه 84:

صفحه 85:

صفحه 86:
ب ) نمودارهای کمی (پیوسته) )...۳11500070( ‏نمودار بافت‌نگار‎ -١ برای رسم یک نمودار بافت‌نگار» کافی است از منوی ‎Graphs‏ »59 كزينه ‎sls Ss ... Histogram‏ uw sf

صفحه 87:
بدعنوان مثال» برای رسم نمودار بافت‌نگار مربوط به وزن بدن گوسفندان؛ با وارد نمودن متغیر ‎Weight‏ در بخش ۷۵۲18016 و فثردن دکمه 001 اين کار را انجام هی دهیم اگر ملیل.به رسم منحنی نرمال در لین نمودار نیز باشیم» بايد كريته ‎Display Normal Curve‏ را در اين پنجره فعال نمائیم: Bite ooo

صفحه 88:
خروجی آن بصه.ت نم‌دا. :د م_باشد :

صفحه 89:
۲- نمودار جعبه‌ای (...0101 >0) لين نوع نمودارهاء برای نمایش پراکندگی توزیم داده‌ها بكار رفته و محل چارک‌های_ اول» 1 (میلنه) و سوم را مشخص می‌کنند. برای رسم نمودار ‎..-Boxplot‏

صفحه 90:
به‌عنوان مثال» برای رسم تمودار جعبه‌ای مربوط به متغیر وزن بدن گوسفندان پراساس رده‌های شلف گروه‌هاي نزادی و مقایسه آنهایبا بگدیگر» بعد از ‎...Boxplot 36 Cs!‏ )3 منوی ‎Graphs‏ » سپس انتخاب حالت Weight ‏متغير‎ Define s.; , Simple را وارد قسمت 6 و متغير 60101172 8117210 را وارد بغش ‎Category‏ ‎i Ee:‏ 15 نموده و بر روی Caneel Heb @ Sunmaies la groups cf eaves © Sunmaies of sepsialevaibles دمت 9 8 00000

صفحه 91:
ei eens ‘vant: ‎wean naar‏ هسم ‎Cato As ‏لها ‎a ‎Parolby ‎ove ‏تا ‏ص ‎ ‎01 ‎ ‏سا و اقا ‎9 Hey ‏ره‎ ‎@ Sex(Centa ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 92:
نتیجه خروجی‌های اين فرمان بصورت جدول و نمودار زیر می باشد :

صفحه 93:
۳ نمودار شاخه و برگ (1,686 0طع حصعنا8) نمودار شاخه و برگ» نوعی نمودار برای نمایش فراولنی مشاهدات (همانند نمودارهای میله‌ای) می‌باشند با لین تفاوت که در آنها بجای رسم میله‌ها» فراوانی‌ها بشکل اعداد ‎slag Gils L)‏ تکرار و بیان اعداد مشاهده شده) نشان داده می‌شوند. تنها راه برای رسم لین نمودارها در نرم‌افزار آماری 5۳55 ‎Descriptive Statistics 3 ous!‏ از موی ۸۵۵1۷726 و سپس کلیک 4 ‎athe... Explore os3)‏

صفحه 94:
Fle Edt ven Gala Tartan 06 ilies Aaslane window Heb 2m) Le ‏الح ای‎ Teles تلم موت ملاع ممم Sener tinea ate Vid ede onl Pegresson rasta, Ronasroretic Toss ۳ 0 sang Yau ana corglos amps

صفحه 95:
به عنوان مثال اگر بخواهيم نمودار شاخه و برك متغیر مقدار علوفه مصرفی را براساس متغير كرودهاى. نژادی گوسفندان حر + بعد از انتخاب گزینه ‎Statistics‏ 12650112117 از منوى 41123137726 و سبس كليك بر روى ©2101...؛ وارد پنجره 17601016 می‌شویم. حال متغير 11837 را وارد جعبه :1.15 106261206121 و متغير 0۲00 3۳1110 را وارد بخش ‎Factor List‏ نموده و از قسمت ‎Display‏ گزینه ۳1005 را انتخاب کرده و بر روی >05 ‎PlOts‏

صفحه 96:
در ادلمه در ينجره 21015 :10321016 تنها كزينه 51612-3120-1:684 بر روى كليدهاى ©0001211211) و ‎Sis OK‏ را اتتخاب و Sg Cancel Hele Descriptive 1 | Stomandiest Histogram F Nomity plete with ects /-Sotead vs Level vith Levene Test j Bowes © Factor levels together © Dependents together © Nene © Nene > Powe etiaticn 6 ‏مومت‎ Foci > Urtraneformed

صفحه 97:
خروجی‌های آن بصورت جدول و نمودار بعدی خواهد بود : Case Processing Summary Cases, Valid Missing Total Ethnic Group N Percent N Percent 1 Percent Fay Europian 3] 100.0% 1 0% 3 | 100.0% American 3 | 100.0% 0 0% 3 | 100.0% Austrian 4 [| 100.0% 0 0% 4 | 100.0%

صفحه 98:
Hay StemandLeaf Plots

صفحه 99:
؟- ‎(Scatter Plot) (251, slog‏ اولين مرحله در بررسى نوع رابطه ميان دو متغيرء رسم نمودار تغییرات مقادیر آنها در مقلبل یکدیگر است. لازم به ذکر است که لين نمودار تنها نمودارى است که در آن از دو متفیر کمی استفاده می‌شود. برای رسم اين نمودار» فرمان ت902161/1(0... از منوی ۵۲8[0116) را اجرا مى كنيم

صفحه 100:
ووو 033 Hay | ‏عه بقع‎ 21 | Spee, 55 SI 1 the ws 1 ‏هم‎ ‏اجه‎ 1 el Horton i ‘| pate ‏اذه‎ at Sona ae aa 514 aa Poe ‎a8 Preston‏ عتم ‎9 ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 101:
به‌عنوان مثال» اگر بخواهيم نمودار پراکنش بین دو متفیر وزن بدن گوسفندان و مقدار علوفه مصرفی توسط آنها را رسم نمائیمه فرمان 0261/10 5... از ‎Graphs «5‏ را فعال نموده و بر روي. 3« ‎Simple Scatter‏ سپس 1(0]1116 کلیک می نما ی Mati Scatter w Scatter

صفحه 102:
در ادامهء متغیر ۷۷61010 (متغیر وابسته) را وارد بخش ۸۵15 ۷ (محور ۷ ها) و متغیر 1107 (متغیر مستقل) را وارد بخش ۸6158 26 (محور 26 ها) نموده و بر روی كليد 016 كليك مىنمائيم

صفحه 103:

صفحه 104:
در صورتى كه بخواهيم تمودار يراكنش برحسب ردهدهاى مختلف متغير كرومهاى نژادی و با رنگ خاص نشان داده شود کافی است در پنجره 50016 ‎J ly) Ethnic Group Ce ۶ |<) Scatter plot‏ ‎igset Markers by‏ foo

صفحه 105:
خروجی این فرمان بصورت نمودارزیرخواهد بود. i Gap

صفحه 106:
تحلیل داده‌ها در نرم‌افزار آماری 5۳55

صفحه 107:
در اين فصلء با نگاهی موشکافانه و با ذ کر پرسشنامهای آماری در مورد تأثیر استفاده از كود حيوان نی در میزان رشد هفتگی و همچنین اثر نوع سم مصرفی در مقدار محصول برداشت هده از نهالتهاى پرتقال دو نژاد مرغوب "بم" و "تامسون " که براساس نمونه گیری تصادفی ساده از جامعه آماری مورد بررسی جمع آوری شده‌اند. فرمان‌های 55 9 برای بخش زیادی از تحلیل‌های آماری مورد استفاده در رشته اقتصاد کشاورزی ارائه می‌گردد.

صفحه 108:
ا) نژاد: بم تامسون (با کدهای ۰و 6 ۲ نوع سم مصرفی: ‎D,C,B,A‏ (با کدهای ۸ ۰۲ ۳و ۲) ۳ ارتفاع نهال: برحسب سانتیمتر ؟) رشد فعلی: میزان رشد هفتگی نهال‌ها بعد از مصرف کود حبوانی ۵) رشد قبلی: میزان رشد هفتگی نهال‌ها قبل از مصرف کود حیوانی ۶) وزن محصول برداشت شده: برحسب كيل وكرم ۷ مقدار سم مصرفی: برحسب ‎FE‏

صفحه 109:
داده‌های مربوط به تأثیر استفاده از کود حیوانی و سم در نهال‌های پرتقال: ou Spm ارشد قبلى رهد ضلى | ايلا سم

صفحه 110:
آمار توصیفی در بخش آمار توصیفی نرم‌افزار آماری 5۳55 آماره‌های توصیفی مربوط به متغیرها شامل: ۱- معیارهای گرلیش به مرکز ( کمیت‌های مر کزی): میانگین؛ میلنه؛ مُد» مجموع» ماکزیمم مینیمم دامنه. چارک‌ها. صدک‌ها و میانگین خطای انحرافات. ۲- معیارهای پراکند گی ( کمیت‌های پراکندگی): واریانس؛ انحراف ‎She che‏ و کشیدگی. به همراه نمودارهای مختلف (میله‌ای؛ دایره‌ای و بافت‌نگار) بطور تکی یا گروهی محاسبه: ترسیم یا جدول‌بندی می‌شود.

صفحه 111:
برای اجرای. آمار توصیفی در نرم‌افزار آماری 5۳5513.0, کافی است از منوی ۸181726 بر روی گزینه 05نافتاها۹ ‎<us Descriptive‏ نمائيم. لين ‎oe‏ خود شامل فرمان‌های ‎ce‏ است که مهمترین آنها عبارتند از: ٍ دع ممه عد م دده مم قمع ول لم

صفحه 112:
Frequencies" 4! ‏فراوا‎ «...Frequencies ‏جداول فراوانی» نمودارهای‎ ‏میله‌ای و بافت‌نگارو آماره‌های‎ ‏تک‌متفیره؛ به نمايش در‎ alg اب هاچ هب د اك ع

صفحه 113:
بعنوان مثال» برای محاسبه ‎oS‏ میاه مد چارک‌هاء صدک‌های ۱۵ ام و ۷۷ ام انحراف معیار و چولگی مربوط به متغیر مقدار سم مصرفی» جهت انجام تحلیل‌های آماری کلفی است‌با وارد نمودن متغیر ‎PoisonAMOuUNt‏ >2 بخش (۷۵۲181016)8 از پنجره ۲6001610165 .... سپس کلیک بر روی دكمه 5 . و ورود به ينجره :1*160]116110165 ‎Statistics‏ با انتخاب كزينه های مورد نظر و در پایان, فشردن د کمه های ‎L S| OK , Continue‏ انجام دهیم

صفحه 114:
band Teo [Eo] 8 en coe ‎a‏ فیط ‎ ‏تم موو مومس ۳ ‎Shae ‎(re ‎ ‎ ‎Pooh a ‎duet ‎1 cont ena ce ‏]مه ۶ 1 ‎bet dan Mien ‎Maan‏ مسعالا ‏مه و ۲ ‎a ‎ ‎Paste ‎ ‎1 ‎ ‎Canoe ‎ ‎ ‎Hele ‎ ‎۹ ‏هه ‎(@ Ancartd Pasar (Pos ‎Chat. ‎ ‎ ‎Shee ‎ ‎ ‎ ‎ ‎[PErnc Gop EWG ‏مدت اك لطا ا‎ Protos ‎| PreGrent Preston | Now enh lon |b vet bch) ‏وه موه ‎pay‏ ۶ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 115:
در صورتیکه پخواهيم علاوه بر مقادیر آماره های توصیفی» نمودار بافت نگار را نیز برای لین متفیر رسم نملیم» کلفی است از پنجره ‎...Frequencies‏ ‏وارد قسمت ۵۳8,)... شده و با انتخاب گزینه ‎Histograms‏ نمودار را نيز رسم نمائيم .و جرا اس © Nene © Barchare © Peechats 6 ‏مود‎ Yih noma cine

صفحه 116:
ره هام نف ماه قال بصم نت دا ام اعدا ‎Histograr‏ مار زیر =

صفحه 117:
"...Descriptives" ‏توصیفات‎ ‎ys ...Descriptivesous ...Frequencies obs Se, : ۳ ‏آماره‌های کی تیب مس‎ خارد:

صفحه 118:
به‌عنوان مثال» برای محاسبه و مقایسه کمیت‌های میانگین» واریانس, دامنه و کشیدگی متفیرهای " میزان رشد هفتگی نهال‌ها قبل از مصرف کود حیوانی " و " میزان رشد هفتگی نهال‌ها پس از مصرف کود حیوانی " (داده های جدول ۱-۵ بعد از وارد کردن متفیرهای ‎Now- ; Pre-Growth‏ 01 در بخش ‎Variable(s)‏ | كليك بر روى دكمه ‎Options‏ ... , انتخاب آماره‌های مورد نظرء سپس فشردن کلیدهای ‎OK , Continue‏ محاسبات را انجام می ۱ در پنجره ‎ess Descriptives: Options‏ آماره‌هایی که برای ‎sl‏ ‏منتخب محاسیه می‌شود و ترتیب قرار گرفتن آنها در خروجی؛ تعیین می‌گردد.

صفحه 119:
CTs Varn: @ PreGrowh PreGonth @ Noxon Nonbos 8 6006 ‏م50‎ 61662 (4 Trait Poser (Fo ‏مس‎ sg Vee) ‏لكا دع ةمه مصمهق‎ IF Save tendeteed abs os vibes تذکر: در پنجره 65013011765( گرینه 91۵10702760 ‎Save‏ ‏5 و2 ۷۵1165 امکان ساخت و ذخیره‌سازی متغیرهای استانداردشده از متفیرهای اصلی را فراهم می کند.

صفحه 120:
خروجی این فرمان به صورت جدول زیرخواهد بود. Descriptve Statistics جک هاگ 7 56 | عدا 1۷ ‎Ctatstis | Gietete | Statist | Statist | sts Eran‏ | واه ‎Precio 2۳ 8880 | ۱2374 | ۷ ‘one 51‏ ‎ears] 11774 | 0 136 52‏ .| 20 ههار 20 هماع ‎Walid‏ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 121:
جداول توانقی "0۳09516105" لین فرمان؛ وظیفه ساخت جداول توافقی دویا چند ‎cae‏ تحلیل و آزمون استقلال آنها و اندازه گیری معیارهای پیوند دو یا چند متفیر را بر عهده دارد. جدول توافقی» ماتریسی است‌با ابعاد * 6 شامل ۶سطر و »تون که چگونگی توزیم مقادیر یک متغیر را در سطرها (ستون‌های) ماترییس پراساس رده‌های مختلق فمتغير ديكرئ که در سعون (سطر) خدول جای گرفته است» شان می‌دهد. هدف اصلی از رسم جداول توافقى؛ آزمون استقلال یا وابستگی بین دو یا چند پرسش از پرسشنامه‌های آماری است. برای انجام این آزمون» از آماره خی- دو پیرسون ( - پیرسون) که از رابطه وس و ودبي

صفحه 122:
محاسبه می‌شود استفاده می‌نمائيم. كه در كن « مقدار مشاهده شده در سطر ۲ ام از ستون ع ام جدول توافقی و » مقدار مورد انتظار در سطر ۶ ام از ستون ۰ ام جدول توافقى است كه بصورت ‎wre‏ re و50 0 _ 2 محاسبه می‌شود. بطوری که در آن 0 تعداد نمونه كرفته شده از جامعه آمارى مورد مطالعه است.

صفحه 123:
inate ros, ممه عدم ده دم عم وعم ‎fe‏ سرس سس را ‎te ‎ ‎

صفحه 124:
به‌عنوان مثال» می‌خواهیم جدول توافقی مربوط به متفیرهای اسمی نژاد پرتقال‌ها و نوع سم مصرفی (داده‌های جدول ۱-۳) را رسم نمائیم. برای لین منظور متغير 010۱۵ ۳۳۳10 را وارد بخش (5) 30۲ و متغیر 0۶ 1600 116" 0 اا وارد قسمت (001113333305) ثموذه. و پر روی ‎AS‏ ‏5 . كليك مى كنيم. ‎Ge‏ بو ‏اسف ‎a enna ra‏ ‎

صفحه 125:
‎ae‏ م ‎Continue ‎ ‎ ‎ ‏موی ۲ ‏نا ‎ ‏اجسونست ۳ مان :8 ۳ شياع ‎0000 ‎ ‎Norinty heen ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 126:
در ادامه با کلیک بر روی دکمه 61[8)... و انتخاب گزينه‌هاي 0 و ۳6060160 (برای نملیش مقادیر مشاهده شده و مورد ‎j‏ سپس فشردن کلید

صفحه 127:
خروجىهاى اين فر baie soe 7

صفحه 128:
با توجه به مقادیر مشاهده شده در جدول توافقی (جدول ۰۵-۵ چون بیشتر این مقادیر از ۵ کوچکتر می‌باشند بلید برخی از ستون‌های این جدول را در یکدیگر ادغام ‎(Transform s+ 31 Recode, 2.2 Ss 4) ails‏ 6 ‎gals‏ محاسبه‌شده دارای ارزش بیشتری باشند. از طرف دیگر بدلیل آنکه مقدار ‎P-Value (Sig)‏ محاسبه‌شده برای آماره خی- دو پیرسون در جدول ۶-۵ برابر ۶۰۳/۰ است. بعبارت دیگر چون » پس فرض استقلال متفیرهای سطر و ستون جدول توافقی (استقلال پرسش‌ها) رد نمی‌شود. از طرف دیگره با توجه به مقدار آماره 218 در جدول ۸۳۵ جون بوده و نسبتاً كوجك است لذاء تقريباً نمىتوان نوع سم مصرفی برای نهال‌های پرتقال را براساس نژادشان پیش‌بینی کرد (تعیین نمود).

صفحه 129:
آزمون ‎eal?‏ آماری برای انجام جد جنين آزمون فرض‌های آماری؛ کلفی است از منوی ۸۸۳۵1726 بر روی و ينه ند ‎Means‏ 6 کلیک نمائیم.

صفحه 130:
فرمان ‎One Sample T Test‏ ...: آزمون مقایسه میانگین جامعه با یک مقدار ثابت ( )۰ یکی از آزمون‌هایی است که در بررسی متفیرهای. کمی مورد استفاده قرار فی‌گیرد. در این آزمونه اگر ‎a‏ ‏میانگین جامعه را با نشان دهیم بت آماري بصورت زير خواهند بود. بلع يه بعنوان مثال» فرض كنيد بخواهيم ‎der‏ ارتفاع جامعه نهالها (داده هاى جدول ‎)١1-‏ را با مقدار ثابت مون كيه

صفحه 131:
برای انجام اینکار در نرم افزار آماری 8۳55 از منوی 0217260 بر روی كزينه ‎One Sample T _....; Compare Means‏ ‎Qs ...Test‏ »4 نمائيم. حال متغير ‎Height‏ را وارد قسمت 185 ‎Variable(s)‏ کرده. سپس مقدار ۱۷۱ را در قسمت ۷۵16 1051" تايب نموده و بر روى دكمه 016 كليك مىنمائيم

صفحه 132:
و ی ‎[PT‏ اس ‎۱ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 133:
خروجی‌های آن عبارت است از: (ne Sample statistics 9 ‏بر‎ | ween | cts bevanon | 7 we ‏ا اس‎ ove sano rest 1 | o Joncten | ottene [Tomer _ | fea] as] 7 map ep ae] oe ‎P-Value jade oye‏ در جدول ‎٩-۳‏ برابر ۷۱۳/۰ است. به‌عبارت دیگر» چون ؛ ‎۳۹ 6 5 2 : ak ‏پس فرض در سطح معنی‌داری رد نمی‌شود. بعبارت دیگرء میانگین ارتفاع‎ ‏جامعه نهال‌های پرتقال تقریباً برابر ۱۷۱ می‌باشد.‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 134:
.. Independent Samples T Test ous ‏براساس تمونههاء‎ ee ‏گاهی اوقات؛ دو نمونه از دو جامعه مختلف داشته و‎ ‏میانگین‌های : دو جامعه مستقل رابا يكد بكر مقایسه نمائیم. درچنین مواردی؛ از‎ ‏آزمون ن‌های دو نمونه مستقل استفاده می‌کنیم. که در این‌صورت‎ فرض‌های آماری بصورت زیر خواهند بود: ‎ie ۱ =M,‏

صفحه 135:
بعنوان مثال» فرض کنید بخواهیم یم مینگین ارتفا اع نهالهای بم و تامسون را (با فرض نرمال بودن داده‌ها) با ‎“EL‏ مقایسه بنابراین» از منوی 6 بر روي گزینه ‎Means‏ ی و سپس ‎..Independent Samples T Test‏ كلك مي‌تمئيم. حال متغیر 36101 را وارد قسمت ‎Test Variable(s)‏ و امتغير ‎Grouping Variable _:+ »,|,;|, Gender‏ نموده و با زدن دك ‎Groups.‏ © ... و اختصاص اعداد ۰ "بم " و ۱ "تامسون" يكرتيب ‎ry" "Group ۱۳ oly‏ 01011" وميس تيك يروي ‎OaT | OK , Continue cus‏ را انجام می‌دهیم

صفحه 136:
| tee

صفحه 137:
دوه و ها Define Groups ‎Por Fe‏ اد ‎“PP oSoah reson‏ ‎hereunto (© Use specified values ‎| Ameark ol Ponan Pet ‏تساه‎ Cancel ‎Group 2: [1 —‏ ار 0 ]ممم 6 ‎ ‎ ‎

صفحه 138:
که نمونه خروجی‌های این فرمان عبارتند از + 0 Mean 3 9 7

صفحه 139:
با توجه به اينکه در جدول ۸۱-۳ مقدار آماره ۳ برای آزمون برابری واریانس‌های دو جامعه در سطح معنی‌دایی برابر با ۵۰۸/۶ بوده و مقدار 50 متناظر با آن ۰۲/۰ است بعبارت دیگر » لذا فرض صفر (فرض برابری واریانس‌های دو جامعه) رد شده و می‌بایست خط دوم نتیجه آزمون نابرابری واریانس‌های دو جامعه را درنظر گر حال با توجه به مقدار آماره آزمون و مقدار ‎٩10‏ متناظر چون يس فرض برابری میانگین‌ها نیز رد نمی‌شود. تذ کر: در صورتی که فرض برابری واریانس‌ها رد نمی‌شد» می‌بایست نتایج مربوط به خط اول را درنظر می‌گرفتيم.

صفحه 140:
فرمان 1۲651 ۲ ‎Paired Samples‏ ... برای مقایسه میانگین‌های مشاهدات زوج شده (مشاهدلتی که از نمونه‌های مستقمل بدست نیامده لند) مانند نمرات یک آزمون درسی قبل و بعد از یک آموزش خاصء از لین فرمان استفاده م‌نمائيم. اینگونه مشاهدات به یکدیگر وابسته بوده و ملاک مقایسه آنها تفاوت‌های بین زوج مقادیر مشاهدات است.

صفحه 141:
بعنوان مثال» فرض کنید بخواهیم رشد هفتگی نهال‌های پرتقال (دادههای جدول ۳- ) را قبل و بعد از مصرف کود حیولی .با یکدیگر مقایسه و لثر کود حیوانی را بر روی آنها بررسی کنیم یعنی فرض بی‌تأثیر بودن كود ( ) را آزمون نمائيم» کافی است از منوی ۸۵0813726 بر روی گزینه ‎Compare‏ ‎Sus ...Paired Samples T Test |... ; Means‏ حال در پنجره ‎we. «..Paired Samples T Test‏ وا ‎Now-Growth , Growth‏ )| )2,1 قسمت ‎Paired‏ ‎KS OK 253 55) 2 9245 Variables‏ می‌نمائيم

صفحه 142:
| اد هه وه هو دود و هد ود

صفحه 143:

صفحه 144:
Ped Sunes sac “3 ol Gea Eee ee oe Fe er ‏س‎ sr | oon 5

صفحه 145:
با توجه به مقدار 510 در جدول ۸۲-۳ چون در سطح معنی داری » مقدار است پس فرض صفر (بی تأثیر بودن مصرف كود : )) رد مى شود. بعيارت ذيكرء مصرف کود حیوانی» در افزایش رشد هفتگی جامعه نهال پرتقال تأثیر داشته است.

صفحه 146:
آنالیز واریانس یکطرفه ۸۳۲0۷۸۵۳ ۷۷۵۲ 0« اصول کلی آنالیز واریانس, بوسیله رونالد فیش بنیانگذاری و سپس جزئیات آن توسط سایر آماردانان تکمیل گردید. بطور کلی» آنالیز واریانس عبارتست از انجام یک سری عملیات جبری که به‌وسیله آن می‌توان مقدار کل اختلافات موجود در یک آزمایش را به قسمت‌ها یا اجزای مختلف تفسیم کرد. بعضی از این اجزاه بخاطر عواملی است که محقق عمداً در آزمایش قرار داده است تا اثر آنها را بر روی صفات مورد مطالعه تعیین کند و برخی دیگر زائیده عوامل غیرقابل کنترل می‌باشند. برای مقایسه میانگین‌های مربوط به دو یا چند جامعه مستقل یعنی آزمون: Au =u, ۲ : My FM;

صفحه 147:
از روش آناليز واریانس یکطرفه. استفاده می‌نمائيم. بعنوان مثال» اگر بخواهیم؛ فرضیه یکسان بودن وزن محصول برداشت شده پس از سمپاشی با انواع سم‌های مورد استفاده را بررسى كنيم؛ از منوی ۸۳۵1726 بر روي كزيته ‎One Way . » Compare Means‏ ۸ کلیک می‌نمائيم. حال متفیر ‎Weight‏ (متغير وابسته) را وارد قسمت ‎The Kind of Poison .s. , Dependent List‏ (متفیر مستقل) را وارد بخش 71200101 (علمل) نموده و بر روى دكمه 01 كليك مى كنيم

صفحه 148:
رت سس هه و ‎vrs‏ | ستاو | شمیت

صفحه 149:
at | oan sauare 35 خروجی این فرمان بصورت جدول زیر خواهد بود. 2 9 25 sight Beiaeen Saupe vwrrin Groups Total

صفحه 150:
پا توجه به مقدار 10 در جدول ۸۵-۳ چون در سطح معنی‌داری » مقدار است چس فرض صفر رد نمی‌شود:,بعبارت دیگر گروه خونی: نی» در قد افراد نمونه و ‎ee‏ آن افراد جامعه مورد مطالعه تأثیری ندارد یعنی میانگین‌ها در سطح دارای اختلاف معنی‌داری نمی‌باشند. در صورتی که میانگین‌ها دارای اختلاف معنی‌داری بودند یعنی فرض » رد می‌شد. از آزمون‌های 1,812 (آزمون کمترین اختلاف معنی‌دار)؛ بونفرونی؛ شفه, توکی؛ دانکن و غیره (در سطح معنی‌داری )» برای فهمیدن اين موضوع كه کدامیک از نگین‌ها با یکدیگر برابر نیستنده استفاده می‌ کنیم. که این کار را می‌توان با انتخاب گزینه مورد نظر در بخش 3306 ت۳05 (شکل ۲۲-۳) و ‎Continue ws 52.23‏ انجام داد.

صفحه 151:
تذ کر: از آنجایی که خطای نوع دوم در آزمون دانکن از بقیه آزمون‌ها کمتر است پس پرتوان‌ترین آزمون در میان سایر آزمون‌های موجود می‌باشد. به همین دلیل» در اکثر موارد آماردانان از آن استفاده می‌نمایند. مات ۳ Freel Type ‏#امعهدة‎ FTO همه ۲ 12 جوا ۳ | له ۲ G2 re Sa ‏رسع زع‎ nea

صفحه 152:
تحليل همبستكى "001761861025" همبستكى بين دو متغيرء شدت و جهت رابطه خطى ميان آنها را نشان مى دهد. مقدار لین کمیت؛ چگونگی برازش معادله ای خطی یا غیرخطی که ارتباط بین متغیرها را توجیه می کند. بیان هی نملید (اگر معادله ا ار باشد. همبستكى كلمل خواهد بود). ضريب فمبستكن 0 همواره بين ‎"١"‏ amass ale" از آنجلیی که رسم نمودار پرااکنشبه تنهلیی نمی تولند نوع رابطه بین دو متفیر را تعیین کند» معیاری عددی برای محاسبه قدرت و جهت رابطه خطی بین آنها؛ مورد نیاز است. معیار عددی این پیونده زمانى كه رابطه بين دو متغير خطى فرض ‎ot‏ ضریب همبستگی نمونه‌ای پا ضریب همبستگی پیرسون نام دارد که از رابطه ۲-۴ محاسبه می‌شرد.

صفحه 153:
در صورتی که رابطه متغيرها در نمودار يراكنش به شكل سحی:دیده برد 2 همیستگی پیرسون معیار مناسبی تخواهد بود: از طرف ذيكر ضریب همبستگی پیرسون» زمانی معتبر است که داده‌ها کمی باشد. ضریب همبستگی دیگری که می‌توان برای داده‌هاي: کمی محاسبه نموده ضریب همبستگی تاو-کندال است.

صفحه 154:
لين ضریب همبستگی, اندازه ای است تاپارامتری از شدت پیوند متفیرها و به کمک رابطه ‎ighS- §). sighR- R)‏ ا اک ۲ محاسبه هی گردد ‎coe ab als sign() ol js‏ ([51-5) اختلاف رتبه 1 امین و زامین مقدار متفیر ۷ و ([*1-[8) اختلاف رتبه امین و ز امین مقدار متغیر 26 می‌باشند. حال اگر داده‌ها از نوع فاصله‌ای باشنده از ضریب همبستگی ‎Ess‏ بنام ضریب همیستگی اسپیرمن که براساس رتبه داده‌ها و با همان ای 11 تعریف شده است. استفاده می‌نمائيم. لین ضریت:همبستگی از رابطه زیر قابل محاسبه است .

صفحه 155:
(شد و2 -) زر ‎ae rai \)‏ 1" برای محاسبه ضرلیب همبستگی در نرم‌افزار آماری 13.0 5 از منوی 6 بر روی 3% ‎Correlate‏ و سپس ‎Bivariate‏ .. کلیک می‌نمائيم

صفحه 156:
vusmewgenesuu ae

صفحه 157:
بدعنوان مثال» اگر بخواهیم ضریب همبستگی پیرسون میان متفیرهای مقدار سم مصرفی و وزن محصول برداشت شده (داده‌های جدول ۱-۳) را محاسبه نمائیم (با توجمبه پراکندگی تقاط بصورت خط راست در تمودار پراکنش (نمودار ۳ ۲ با وارد نمودن متفیرهای ۷۷10 (متغیر وابسته) و ‎Amount of‏ 0 (متغیر مستقل) در جعبه ۷۵۲1۵165 از .» . ‎Bivariate‏ ‏5 وسيس انتخاب گزینه ‎Pearson‏ از قسمت ‎pills Ks OK «52 <9) » Correlation Coefficients‏

صفحه 158:

صفحه 159:
تحليل ركرسيونى ‎:"Regression"‏ . م 2 3 - تحلیل رگرسیونی؛ یکی از پرمصرف‌ترین روش‌های آماری است که برای تجزیه و تحلیل داده‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ زیرا رولبط میان متفیرهای پیوسته را بطور ساده و بامفهوم؛ بیان می‌نماید. ۱ گر برنعی از متفیرهای مستقل از نوع کیفی باشند. نیاز به تحلیل آنالیز کوواریانس دارد و با اين مباحث نمی‌توان آنها را تحلیل کرد. بطور کلی؛ ر گرسیون. مجموعه‌ای از روش‌ها و تکنیک‌هاست که برای کمک به A ۳ درک رابطه بین گروهی از متغیرها؛ مورد استفاده قرار می‌گیرد. در بسیاری از موار یک معادله خط راست می‌تولند برای نشان دادن وابستگی یک متغیر به ديكرى مورد استقاده قرا كيرف

صفحه 160:
در حالت کلی» معادله یک مدل ر گرسیونی خطی عبارت است از Yap +BX +0 AX که در آن » مقدار ثابت رگرسیونی؛» متفیر مستقل 1 ام و » ضریب رگرسیونی براى متغير مستقل ام می‌باشند. در لين بخش نشان مىدهي که چگونه می‌توان معادله چنین خطی رابا استفاده از نرمافزار آمارى 51255 بدست آورد.

صفحه 161:
می‌توانیم یک مد ر گرسیونی که نشان دهنده رابطه‌ای خطی ميان آنها می‌باشد. برازش دهیم که به کمک نرم افزار آماری 00 این کار را می‌توان براحتی انجام داد. پس از منوی ‎Ova‏ بر روی گزینه ‎oe 9 Reywessivd‏ ۲ ... کلیک می‌نمائيم:

صفحه 162:
با اجرای این فرمان جعبه گفتگوی زیر باز می‌شود. حال متغیر وابسته را وارد قسمت ۳۳۳۲۲۲۷() و متفیرهای مستقل را وارد بخش (ع)ع101 می‌نمائيم. 6-5-5 نا 2 بسن | ‎[Sam‏ نج | نو

صفحه 163:
در اين ينجره و در بخشل24) روش‌های مختفی برای ورود و یا خروج متفیرها از مدل رگرسیونی وجود دارد که بترتیب عبارتند از: . روش ۳۳۸) (ورود) ۲ روش ارم۳) (گام به گام) روش 6۳7/۲ (خروج) ۲ روش هاده 8 (يسرو) ‎٠‏ روش دصت (بيشرو) ‎

صفحه 164:
آشنایی با نرم‌افزار اقتصادسجی ۲۲6۲۷5

صفحه 165:
لین نرمافزار» نرمافزاری قلیل برنمه‌نویسی و دارای منوهایی برای انجام تحلیل‌های آماری از پیش تعریف‌شده (نظیر: تحلیل مدل‌های رگرسیونی» "تحلیل روندهاء تحلیل مدلهاى :8040110 و :808090141 و ..) بوده وبه گونهای طراحی شده است که می‌تولند بدون هیچ واسطه‌ای لیست گسترده‌ای از فرمت داده‌ها (شامل: فرمت دادههاى ,6300011 2 و غیره) را بنویسد یا بخواند.

صفحه 166:
مدیریت داده‌ها : #ایجاد پرونده کاری #اولين كام در هنكام بكا ركيرى نرمافزار ‎a Koby! COrws‏ (مکانی است که اس )ها در آن نگهداری می‌شوند) با پسوند ‎PO."‏ ‏با رگذاری مجدد آن در استفاده‌های بعدی است. هر پرونده کاری» شامل دو ‎Objert‏ پیش‌فرض است: "6" که یک بردار از ضرایب است و ‎"Resid!‏ ‏که نشان‌دهنده باقیمانده‌های ر گرسیونی می‌باشد. #بدين منظوره از منوى ج021 بر روی گزینه ممت() و سپس "ل7() كليك كرده از يس از اختصاص یک نام به آن» د كمه ۷ را مى فشاريم.

صفحه 167:
Pats, DO cpockscorpue naprecotnrsetresd begat basse of ‏ار‎ sn

صفحه 168:
يس از انتخاب گزینه 077۳/۳ از منوی ۲۳ پنجره‌جت() عه() ره تناوب) ظاهر می‌شود که در ۱ ) بایستی نوع داده‌ها را جیت ‎valet a as sat‏ وخ اهلا ‎peta‏ گزینه‌های موجود در این کادر بترتیب عبارتند از:

صفحه 169:
امجو) "اس لله* Oa اسححد س8 "نيسلكٌ “je 3" Quartery باطاه0() "ماه * “abi, 4 Scia" Derk) od Daly لصعلج() "ببونت اییخ (مقطعی)* در ادامه» پس از تعیین دوره تناوب داده‌هاء می‌بایست دامنه آنها را در دو کادر روبروی هم با عنوان‌های " "صفل ۳۱/(زمان شروع) و "صعل ‎"Gord‏ ‏(زمان پایان)؛ با دادن مشخصات اولین و آخرین داده تعیین نمود. ۵ و ه ۵

صفحه 170:
پس از اتمام اینن مرحله و کلیک بر روی ‎OM‏ پنجره پرونده کاری ظاهر می‌شود. در لین مرحله؛ در پرونده کاری تنها دو جزء وجود دارد: بردار ضرلیب جزء ثابت که با ۳" نمایان شده و جزء باقیمانده که با "62680600" 2 مشخص می گردد. دراین مرحله می‌توان با انتخاب ‎ws‏ ) از منو عا) و اختصاص یک اسم به پرونده کاری موردنظر, آن را ذخیره کرد. بعد از ایجاد پرونده کاری» مرحله ايجاد سرى زمانى "625" (كه يك نوع ‎ao‏ است) می‌باشد. ۱- به کمک دستور0() بدنبال آن تایپ ‎ee‏ موردنظر (با فاصله پشت‌سرهم) در پنجره فرمان.

صفحه 171:
۲- کلیک بر روی گزینهرا» 5() از منوی 6۱/2۳75 و انتخاب فرمان 92۲ سپس تعیین سری‌های‌زمانی موردنظر (بصورت انفرادی). در هر دو صورت محیط یا کاربرگی شبیه به صفحه گسترده ایجاد می‌شود که در ‎oT‏ می‌توان مشاهدات را وارد نمود (در بالای پنجره ایجاد شده, فرامین مختلفی (براساس 74ت() ایجادشده) ظاهر می‌شود که می‌توان عملیات دیگری نیز انجام داد و در نهایت پرونده کاری همراه با سایر 7(۳۳۷() های ایجاد شده در آن را ذخیره کرد).

صفحه 172:
بنابراین باید اقدام به ایجاد 2۳۳4() موردنظر می‌نمائيم. برای این منظور؛ با انتخاب اصزوال) برو(ا)... از منوی تج ل) جدولی مشابه مرحله ایجاد .يروندهكارىء ظاهر مىشود كه در آن بايد نوع ازت() را انتخاب نموده و يس از آن دكمه 006) را كليك کرد Fetch From DB. Update selected from DB... Store selected to DB... Copy selected... Rename selected... Delete selected

صفحه 173:

صفحه 174:
انتخاب هر ا۳۳7() بیش از یک ممعال) (نما و مشاهده) دارد. به عنوان مثال» یک سری‌زمانی دارای نماهاییی از قبیل: نمای صفحه گسترده ییا کارب رگ (که داده‌ها را نملیش می‌دهد)؛ نمای نمودار خطی: نمای نمودار میله‌ای؛ نمای نمودار بافت‌نگار» نماهای آماری و یا به شکل نمای نمودار همبستگی می‌باشد که درصورت لزوم می‌توان یک ا«ط() را از حللت یک نمابه نمای دیگر (که موردنظر است)» تبدیل کرد. لازم به ذ کر است که درصورت عدم‌نامگذاری اس( اگر ۲۷۱ دیگری از همان نوع ایجاد شود جایگزین 9۳۳4() قبلی خواهد شد. به‌عبارت دیگر ادعزط0) قبلى حذف شده و با ذخیره‌سازی پرونده کاری؛ تمامی وهای جدید. در درون آن ذخیره خواهند شد.

صفحه 175:
معرفی برخی از منوهای اصلی : ۱. منوی ‎Objerts‏ ‎Otew yt‏ (“Crovessicn" ‏(پردازش‎ Prove cs * Quick ‏منوی‎ ۲

صفحه 176:
منوی ‎:Objevts‏ ‏در شروع کار با نرم‌افزار اقتصادسنجی عممعل()» برخی از گزینه‌های این منو غیرفعال می‌باشند که بعد از ایجاد پرونده کاری فعال شده و مهمترین آنها بترتیب عبارتند از: ‎Objet, tout Dew Objevts )|‏ (نظیر: سرنمانی سیستم معادلانتو غيره). ‏[] 208) ما ۳۲ بازیابی‌با ف رلخولنی ی کسر منیب ا اطا() از بانکلطاهاتی( که با فرمان۳۲) ذخیره شدملند) در پرهند مک ایی ‎wh de‏ ‎Obdate Pro DO [)‏ ب‌روز کردناهط لها از بلنگلطاهلتی ‎

صفحه 177:
۴ ) ۳ () ب‌روز کردن اطلها از پانک اطلاعاتی. ۵ 0 2۳۷۲ ذخیره سری‌زمانی يا ۳() بعنوان داده‌های بانک اطلاعاتی. ‎Copy bent s‏ كبى اتجط0هاى موردنظر. ‎Dorey‏ نامگذاری یا تغیبر نام لها در پرونده کاری ایجاد شده. ‎Gir Delete A‏ ها از پرونده کاری. ‏٩اه‏ ص1۳ ایجاد یک نسخه مجدد (تثبیت شکل اولیه) از خروجی موردمشاهده در پنجره ایجاد شده و قرار دادن در پرونده کاری. ‏۰ چاپ ۲۲7( اهای موردنظر. ‎

صفحه 178:
Otew ‏منوی‎ در این منو گزینه‌های مختلفی وجود دارد که با توجه به نوع کار گزینه‌های متفاوتی در آن فعال می‌شوند که در ذیل به آنها اشاره شده است: ۱) در حالت فعال بودن پرونده کاری: لجاددات8) دجم( باز کردنا۳ت()هایانتخاشدم و ن شاندادن‌آنها در یک یا چند پسنجره بسرلی‌هر ‎bObert 1S‏ لساعداك 8) نكن ةا) : جابادوزط0هائلنتخاشدف ‎Devel Pl‏ قسلنتخاشدهم را به حا اللولیه (بوپنگ‌در می‌آورد که ‎vols pile Seale, sos‏

صفحه 179:
‎Objen| tas Ohow‏ انتداشدی ‎Geter Ol (exvept O-REGIO)‏ لنتخا یک لیه 2۳۳( )های‌موجود در پروند هک ایی(سری‌ملنی گریب معادله و غیری بجز جملاتب اقیمانده ۷ و جزء 3 لبععادله رگرسیون"۳). ‏الا راطا اجات 3 لمنتخابلتج07هاىهوجود در پروند هک ایوب | بکاگیری فیلترها (صافیم). ‏و 9۷) لنتخابسر عه‌ای‌زملنی ‎al Steal Gelert Dou series‏ اسط ها بجز سریها‌مانی ‎Ges) p_fcaObjnb bil Seton Braphe ‎

صفحه 180:
وراه" و9 لنتخابله۳()هایب» شک جداوك واصلصمه - حمصوظ)- عوطامیج) تععع): انتخا ره عادلانت سیستم و هدلها ‎Darives-Orviors‏ اجصاص 8 » لمنتخابها تريسها و بردايهاى عوجود. بروام05) 0( تغییر شکلظاهرین وشترا۳ت ها بسه دو صورتبا حروفی ز رگ ۲6۱۳۳۳۷۲ و با حروفک وچک 0 را

صفحه 181:
در خالت فعال بودن سری زمالی : ‎te tle aclaasls pig tuk 5 Opreud sheet‏ کل ص فحه گسترده در همان يروندمكاريى ‏عاو3) حورا نمليش نعودار خطىسربهائهمانى إنتخاشده ‎۳ ‏ن‌ملیش‌سر عهاملنیسه صورتفمودار میلعلی(ستونی),‎ Oar Gropk ‎ptt‏ كدر ددهو اضرلا محاسب._آملیمهایت وصیفی‌ش ام میانگین‌لنحرلضعیل چولگی ‎Sat ©‏ مقادير ‎Shia sib‏ + مان لنتخابشدف بهمرله نمليش نعودار بافتگار آن(جهتسریسین رمللبسودم. ‏۳۳۷۲۷( محاسبه مقادیر خودهمیستگیو خودهمیستگی‌چزنی(جهت ریسی‌مانلیی (لیستلیی) سرها‌ملنی), ‎

صفحه 182:
‎Dea Rov Nest‏ لنجام آزمونريشه ولحد برلساس‌آزمونهای‌دیکی- فولر (تعميميافته) و فلييس يروف جهتسررسی‌هانلیی‌سریهایملنن ‏علاوه بر كزينههاى بالاء گزینه‌های دیگری نظیر ,| (برچسب) و ۳() ۳/۲9۰( (تغییر پیش‌فرض انتخاب‌ها) و غیره نیز وجود دارد. ‏در حالت فعال بودن نمودار : ‎aks Brophs®‏ 4 کل بتدلیینسودار سرینهانن ‏© إوتادرة اختصاص یا تغییر برچسب يا نام به نمودار. ‎

صفحه 183:
در حالت فعال بودن گروه : 8اه ‎Gpread‏ ن ملیشسرعاخم انب حالص فحه گسترده ‎raphe ®‏ ن یش کللبتلیین_مودایهای‌سر بنمانی ‏و۲7 7( نمیشن ‌مودارهای‌س ریما مانی(ب صورنمجزا) در حصاطاهاد صقر جو(» محاسبه آمازههایت وصیفیب_رلی‌س ریا ملنی #صدمنداج ۳( نملیشها تریسرهمبستگی‌سریهانملنی ‏#جججد ۳/۲۷۱() ن_لیشها تریسک ووار بانسسر عما‌ملنی ۱۳۳۲) نیشن مودار همبستگی‌اولین‌سرومانی ‎

صفحه 184:
من (0)مامسو() نسليشهمستكومتقاطع اوليزدو ‎esl‏ ‎Test ®‏ باه( لنجام آزمونهمنباشتگی( ی کپلچگی) یوهلنسن رواسه() «9) لنجام آیمونعل نگ رنجر برلی‌دو سرملنن در حالت فعال بودن معادله : ©جدساكامصوج 92( ن لیث پجند معادله برازششدمه اه ۳2۳) ن لیشن_تلیج و خروجرهای‌حاصلاز برازش گرسیون النوه(), الا رس( ن_میثرمقدیر ولقعی برازثش ده و باقیمانده‌ها در صفح هكستردف همرله با نطيش نهودار مقلدير باقيماندمها

صفحه 185:
‎One Pinca tents ®‏ لنجام آزموهای‌ضرلیباز قبیل آزمونولد (محودیت روی‌ضرلیم آزمونلفزودنمتنیر(هاع) جدید و آزمونحذفمتغير(هاء) زلئد ‎tevts®‏ لك دس کر آزمونهای‌جملاب اقیه‌اندهها جه تس ریسین اهمسانی مو ی وجود بر گرسیونک انب اتوجه به مانلیی‌و نامانلیی‌جملات باقیمانسه) و غيرف ‎Tests®‏ 07 بسریسی تسفیبرلاتساختلییو شکلتسبمی‌صحيم. ‎Sure‏ » تصریح معادلاتبا بکارگیری‌آنمونه_ ‎dey SoS‏ 9 آنمون ‏ریست رمزی‌وغیرد ‎

صفحه 186:
در حالت فعال بودن مدل : ۳ ررطلا) ا() ویرلیشمدلهشاهدمشده اه صحسی 2 ز_ملیث | یسقتفیرهای‌درونزا به‌همله مقلدیر آنها به‌شکلص فحه گسترده ۳ظ) ص۳۳( ز_لیثن_مودار مقلدیر متفیرهای‌درونزلی‌مدل در حالت فعال بودن سیستم معادلات : )| سا و9 ویرلیشسیستم معادله عورد بريسى ان() +28( نلیشن_تلیج خروجی‌حاصلاز تخمین عادلاتسیستم

صفحه 187:
‎Dutrix®‏ وه ر«() لاله( ن لیشا تریس واریان سک وواییالس جملاتب اقيماندمهاىمعادلانتسيستم ‎Resided Brophs®‏ ن لیشنوداریب_اقیمانده‌های» عادلاتسیستم ‎OvePPiviect Covertaare Dutrix®‏ ن لیشما تریس واریلن سک وواییالس ض رلیرت خمینیه عادلاتسیستم ‏او صحوي ‎٩»‏ مشاهدم مقلدیر متفیرهای‌درونزلی» عادلاتسیستم به‌شکل‌صفحه گسترده ‏© بكاو ةا) دجمل :)4 نمليش نسودايىهمقادير متغيرهاىد رونزلىمعادلات سیستم ‎

صفحه 188:
ايك ‎Dull CorPPinicat‏ لنجام آزموهایمحلودیبسر روی‌ضرلیمول 1 در حالت فعال بودن يك اتوركرسيو بردارى (00008) : © سم( لنتخا ی کی از حا اهایمختلنمیدن؟96)(), ‎Coreaion vupul®‏ لنتخابی کی از حا اهایمختلندیدننتلیج تسخمین ‎Revidual Oovertaae Datrix®‏ ن_لیشها تریسک وواریالس‌چهش ‎OBR‏ ‎O@R pencil» jihs Residuad Brophs® ‎

صفحه 189:
SLUT Lyd Se al pak feopubse ‏جناوسم )بو(‎ ‏واییلنس0)068).‎ ) صحهص 9 ن لیث پقادیر متغفیرهای‌درونزلی‌یدل 66068 به‌شکص فحه گسترو #م۳) صحجهص ۲( ن_لیثرن_موداریه قلدیر متغیرهای‌درونزا. ‎Pest ®‏ مصاسب/0()لنجام آزمونهنباشتگی‌چولیوس- ی وهلنسز|(جهت بریسی‌وجود روندهایب لندمدتو کوتاممدیگ ‎

صفحه 190:
منوى 0225© (يردازش ‎“Provessiag"‏ 2 این منو نیز همانند منوهای بالا بسته به نوع ا۳7ت() موجود در پرونده کاری» دارای گزینه‌های مختلفی می‌باشد که بترتیب عبارتند از: در حالت فعال بودن پرونده کاری : 0) کتترلو بررسی‌دلمنه مشاهدلت ‎deny 5 Charge Dorbhite Rone ®‏ محدودى دلمنه مشاهداتو ليجاد لمکانلضافه کردئو یا پیش ینیم شاهدتتدر خایج از دلمنه در خلنه‌ها (ساولها)ى خا ىيروندمكاريى ‏©جسسجج جاد جوت 00 (فرمان00020008): لميجاد سرجهائيمانىجديد از سرءهائيمانىموجود به كمكقولبع فرمواهاو معادلات ‎

صفحه 191:
96 07۱( مرتبک ردنسریهاملنی(ب_صورتصعودییا نزولی). ‎data®‏ ۱ فرلخولنیو وارد کردنهقادیر متفیر از سایر صفحه گسترده‌ها ن ظیر: صما .۳4) و با دیگر قا لها شکلها و یا دادمهای‌موجود در ب انکلطاهلتی( که بادستور 9۳) ذخیره شدملند) ۷۱:(» عکسرف رمانقبلا لنجام مرپهد

صفحه 192:
در حالت فعال بودن سری‌زمانی : ‎Ss SI tats soul Brcerate by Cquativa®‏ معادله مثلادر تخمهایتولبع کاب ‎sine‏ به عغاؤعلنىدر شكزلكاييتمودا يم بنابرلين ليست ا بكي كيرىتلبع کی ولیک ‎xl LOO (x)gya clasts‏ كنهارالميجاد ‎AK les) Sige‏ نيرىتلبع ف قن يكس عيملنىويه نام «,الميجاد موشود که مقادیر ال کی تقرس مات اه <) احجسع:9) تیف صل یی کسریزمانی 9 ددجت احاسسوو<): لنجام هموارسازین_ملیی‌بر روی‌سر عایملنی جهت حذفنوسانااتفیرضرویعاز آنها

صفحه 193:
10۲ : روشی‌جههموارسایین_طیی در حالت فعال بودن معادله رگرسیونی : و ماع( تمیینر تخمن ی کمعامله جدید 1#صجج41"0 بيشيينواز طريقمعادله تخميززده شدف در حالت فعال بودن كروه : اج( تین ی کمعادله بولی‌تخمین با لستفاده از دادمهای‌موجود در گری وه )22( تین ی )69() ب رلیت_خمین با لستفاده از دادمهای‌موجود در گرود

صفحه 194:
در حالت فعال بودن اتورگرسیو برداری («0080) : 2( ت-خمی ررض رلیب6)(). ‎soul Duke Residues ®‏ سریمایمانی‌دیبر داینده جهنهای(۱)96). ‎OOREK, jUuak ysl. Dake Ovdel® ‏مه) صحوص‌0:) عه() ساختز ی کگروه از روی‌متفیرهای‌درونزا در یک0)() ‎

صفحه 195:
در حالت فعال بودن نمودار: ‎Ddd Pent ®‏ لختصاص‌متزو نوشته بسه نمودار ‏® ۳« (): لفزودنسلیه بسه نسودارهای‌لیجاد شدد ( که موتولنبسولی دویه بخصوصواز نونه عذ کور مثلاب لیس لافلیی که در آنها رویداد مهم |تفاقافتاده لستب کار بسرد). ‏® ها رصح( تفر مکا نگ زینه‌ها ‏1 ت فییر لننازه نسودار (کوچکیا بز رگک ردنف ودار). ‎

صفحه 196:
در حالت فعال بودن معادله سیستم : 405999 تخمينضرليبسيستم ‎ALlegclrothils piney jig sl. Dube Resid?‏ ۳ 9( 0۶( ساختیکمدلاز رویهعادلاتیکسیستم «۳() ی 1:) عت(؛ ساختیکگ رید از متغیرهای‌درونزلی سیستم

صفحه 197:
در حالت فعال بودن مدل : 6( حل:_ودنمدلانتخلبیب_رلیه شاهدلتولقع در دوید جایی ‎ples! Derye vbievtor Pie®‏ یالضافه ک دنم عادلاتضافی‌ب» مدلاز یک اعتا() يا پروندم ‏وس ی :) ع(): ساختیکگ روم از ف_هرسفتغیرهای درونزلی‌موجود در عدل ‏در حالت فعال بودن بردار ضرایب و ماتریس : ‏©0240 / : لنجام ویرلیش هی ردار. ‏#اصطهبا +/ : لختصاصرب رچسیا مشخصه به بردار. ‏۷ ویرلیث عنولنلصاوب ردار. ‎

صفحه 198:
1 Quik ‏منوی‎ اين منوء امكان دسترسى سريع به برخي از امكاناتى كه به ميزان زياد در عمج( مورد استفاده قرار می گیرند را فراهم می آورد. گزینه‌های اين منو پترتیب عبارتند از: ‎Gueple®‏ تمیی‌جلمنه مشاهدلت ‎Brucrute Grries®‏ لیجاد سر یایزملنی‌جدید از سریای‌ملنی‌موجود با بکایگیریتولبم و فرمولها ‏۳( نمیشن موداری‌سریمای‌ملنی ‎Copy Crow (Ci veriew)®‏ لیجد یکک ایبر گص فحه گستردم خا لب »منظور ورود دادمها (ب رلیلیجاد ببکسریزمانی‌جدید). ‎

صفحه 199:
‎Gratiotios ®‏ 92 محاسبه آمایههایت وصیفیب_رلی‌سرع‌املنی ‏© ) 28 تین ی کممادله ب ولیت خمیرو انتخابوهش برآورد و در نهلیبرازش‌آن ‎Costa OBR ®‏ تخمینض رلییییکمدل0)8)() ‎

صفحه 200:
پنجره ‎Gertes‏ 1 پا دابل کلیک بر روی نام هر یک از سری‌های‌زمانی موجود در پرونده کاری؛ پنجره‌ای بصورت شکل زیرظاهر خواهد شد که مشاهدات سری‌زمانی در شکل 2 : صفحه گسترده را نشان می‌دهد. ۳۲۵ ee ie Sew em Gah rire en RE a

صفحه 201:
= برخی از گزینه‌های این پنجره بترتیب عبارتند از: :Otew «336 Spreadsheet Line Graph Bar Graph. Descriptive Statistics » Tests for Descriptive Stats > Distribution Graphs 3 One-Way Tabulation... Correlogram... Unit Root Test... Conversion Options... Label

صفحه 202:
2 امه ,امه ‎ce‏ 5 عفد هد ينه ‎Evozrentl Snecting (Prove‏ ماهس مس تس ت گزینه اسو() م ین گزینه 41000159 جاب صفحه جارى. Z ‏گزینه 0۳ نامگذاري و یا تغییر نام یک سری‌زمانی.‎

صفحه 203:
گزینه ۳۳ صفحه گسترده جاری را در جدول دیگری قرار می‌دهد . ‎Bd on‏ + -: امکان ویرایش در صفحه فعال را فراهم می‌سازد . گزینه ‎Guopl‏ +/+ ازبینی دامنه نمونه مشاهدات به‌همراه مقادیر مشاهدات. گزینه اعا با +/-: امکان اختصاص برچسب یا راهنما را فراهم می‌سازد. ۰- گزینه ۲0۷ امکان تغییر عنوان صفحه گسترده را فراهم می کند. ‎-١١‏ كزينه جام 26 امکان تغییر در دامنه مشاهدات ع!0۳۲) (همراه با مشاهده مقادیر سری‌زمانی) را فراهم می‌سازد. ‏۲- گزینه 0۳۳0 : امکان تغییر سری‌هایزمانی (با استفاده از فرمول‌ها) را فراهم می‌سازد . ‎

صفحه 204:
rows os ‏زیر گزینه‌های این پنجره مشابه پنجره 6 است با اين تفاوت كه با کلیک‎ بر روي 4۳ کل گروه در يك بانک اطلاعاتی ذخیره می‌گردد. همچنین با فشردن دکمه 6+/- می‌توان علاوه بر تغییر مشاهدات سری‌های‌زمانی موجود در كروه؛ سری‌زمانی دیگری را نیز به گروه اضافه کرده و مشاهدات مربوط به آن سری‌زمانی را هم وارد نمود. بدین‌صورت که در بالای ستون سمت راست آخرین سری‌زمانی؛ نام سری‌زمانی موردنظر و در زیر آن» مشاهدات مربوط به آن را وارد نمائيم 7

صفحه 205:
7 5۳ sce el

صفحه 206:
نام گذاری ال( ها : #الف- نظیر محيط نرم‌افزار آماری 66969 برای نام گذاری ا6(/77ها نباید و ۰ استفاده شود. هب - از اسامی زیر که نشان‌دهنده فرمان یا عمل خاصی در اين نرمافزار می‌باشند نباند برای نامگذاری استفاده شود. در صورت استفاده از نام‌های غیرمجاز مذكورء فرمانی مبنی‌بر عدم‌پذیرش یا غیرقانونیبودن کاربرد آن» از سوی نرم‌افزار صادر می‌شود:

صفحه 207:
۵86, ۵000, 68, 6۵10, 0, 000,000, COEF, 006, 00000, 6۵, EOO1E, EXP, LOG LOGIN, LENA,O, ROO, GOR, O10, GOO, GAR, PLEDO LOPES, OG, O©, DROD, PO1, REGO, #ج- همانده محیط نرمفزار آماری ‎GPEC‏ نوشتن نام با حروف كوجك يا بزرگ براي <مط(9) فرقی نداشته و به یک شکل درنظر گرفته می‌شوند.

صفحه 208:
ذخیره‌سازی داده‌ها بعنوان بانک‌اطلاعاتی ‎BEE‏ اس ‎SE oa 5‏ لط ‎TE orn‏ ‎copy bjt. ‎ae. ۱5 0103/۳7 - 42 ‏سیم‎ ‎Freeze Cuit ‎۳ ‎oa tere ‏9510 ‏و ‏و ‏و ‎3 ‎27 710 ‎6 ‎ ‎

صفحه 209:
تذ کر: فرمان ذخیره‌سازی. بصورت بانک اطلاعاتی را همچنین می‌توان با انتخاب فرمان ‏ (00) ط )از گزینه ‎lel Pie css» Export‏ کرد. سری‌هایزمانی که به کمک دستور2) (بعنوان بانک اطلاعاتی ذخیره شده‌اند) را با بکاررگیری گزینه 060) ۳ ۳۳۸)... از منوی عت() در پرونده کاری بازیابی نمود . inion ‏ضع‎ 2 Settle Sorte Fora ears "Ex eressont et seed th Boni ise Dre ‏مگ‎ ‎rea سد عن ‎DRT‏ |

صفحه 210:
با کلیک بر روی گزینه ‎jl Prequewy Oowersive Ontos‏ 3 ‎Z ۲ re‏ ۳8() می‌توان روش‌های مختلف تبدیل سری‌های‌زمانی با تناوب بزر گتر به سرىهاى زمانى با 1 “ens [PG 21310. ۳ 13117 ۱ 31372 | ۲ 1313 6 قد سنب م5 4200 13041 عم و مور معسصو؟ .ت33 326200 31376 +532 یود تمد ی 30 تلا 37 3173 | 1378 --7995000-1 باراد نداد

صفحه 211:
با اجرای این فرمان پنجره‌ای ظاهر می‌شود که در آن روش‌های تبدیل وجود دارد که بترتیب عبارتند از : مو یجان عه 69 لستفادم از متوسط یا میانگیزه شاهدلتسریزملنی بات توبن زر گتر, وال ما لستادد از مجبوع مشاهداتسرمانیب | ت تارب بورگتر, ‎Piet Observation?‏ لستفادم از اولیزم شاهدم سرمانوب | ت نایب ‎ay‏ ‏ماه رصحوال) اجه با لستفانم از آخریرمشاهدم سریمانب ات تلوب بزيكتر. ‎ ‎

صفحه 212:
‎Daxter Observation?‏ ب کار گیریمقتار حلا کثر مشاهلتسرملنی ‏6 ارجا مج( ب کی گیریمقدار حداقلم شاهدلتسریزمانی ‎Orcnkted) aj sy slaasls Oo Oows Orwersiva Olawed® Ly) ctl aS ayy Le ‏نیز می‌ولنند در پروند مک اری‌موجود‎ ‏تاییخ و نما وارد شوند‎ ‏كسترش دوره تناوب داده‌ها : ‏در صورتی که بخواهيم يك سرىزمانى جديد را به ابتدا يا نتهای سری‌زمانی موردنظر موجود اضافه نماييم؛ هنكامى كه ينجره 00:13 فعال است» ‎ ‎

صفحه 213:
این عمل را می‌توان با کلیک بر روی ‎Okun Oorbhie Roars sf‏ .+ از منوی ‎pls! Prove‏ داد. با این کار پنجره‌ای جهت تعیین دامنه جدید مشاهدات ظاهر می‌شود :

صفحه 214:
مرتب‌سازی داده‌ها : برای مرتب‌سازی سری‌های‌زمانی؛ گزینه 9۳۳9 9۳۲۱)... از 55 ‎Ly Prove‏ انتخاب کرده و بر روی آن کلیک می‌کنيم. در اینصورت پنجره‌ای باز می‌شود که درآن می‌توان نوع مرتب‌سازی (صعودی يا نزولی) و سری‌زمانی کلیدی (جهت مرتب‌سازی) را مشخص نمود 1 BE ۳ ‘Shy Fetch Slo] Dale Gon] Fan) change waite Reng. Deteul Ee. repression! San enoone Sees. AE ‏سید‎ . ۰ سس ۳ امورو لها

صفحه 215:
۳ 2 توابع و عملگرهای موجود در ‎Priews‏ -» براق عمل تفريق يا كسر كردق +: براى عمل جمع يا اضافه كردن. Sea a] ‏اهعد‎ ares :96115004 مهد از دیجه آزادی

صفحه 216:
۱0۷6 ees ee ‎CROSSING‏ حاصلضرب متقاطع ‎FEN Bsns hp ba aD ‎ ‎ ‎nui ae TST 04‏ با درچه ‎galt‏ ینت مد را شاد مد 77ج ‎ ‎ ‎ ‎EXPY‏ تنم تیم نی ‎ABS 00 ‎ ‎XG Ais en se ‏شا‎ ‏5000 ناهد هدیم (جلر) سری 3 ‎ ‎DAs pe ee sn “iss ‏نان‎ ‏009 نشاتدهسه واريائس سریزماي ‏©5000 تشلادهنده مجموع مربعات ی ‎ ‏تايل ول سر زمقى ب ‎ ‎

صفحه 217:
0800858 تعداة مشاهدات ركرسيولا وا تشان م تهد. asp BLL ly ps le MEANDER asp BLL, ys andl pl SDDERQ 5 RESIDCOVAUL@ Pe Ola ‏شنت‎ daar ‏ل‎ Uaioe uli SL rE EOD ea ae ] arn a GS SED SEG Sap SRS ‎DWE‏ مه درین ات ‎ ‏26078 تعداد کل ضرایبتخمی! ‎ ‏سری‌زمانی ‎ ‎ae ‎Tipo ipa 00 ‎QT ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 218:
تعیین دامنه نمونه و کاربرد عبارات شرطی: با کلیک بر روی گزینه ۵7۳() از منوی ۳() پنجره‌ای که شامل دو کادر است ظاهر می‌شود cr, r | En soup (aes)

صفحه 219:
تحلیل داده‌ها: سری‌های‌زمانی» را معمولاً بصورت گسسته یا پیوسته بررسی می کنند. اگر مشاهدات بطور پیوسته برحسب زمان درنظر گرفته شوند (مانند سری‌زمانی که اغلب در جریان‌های الکتریکی پیش می‌آید)» سری‌زمانی حاصل را پیوسته و اگر بطور منظم در فاصله‌های مساوی ثبت شوند (مانند میزان صادرات در سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۷۶)» سری‌زمانی‌حاصل را گسسته گویند. تحلیل رگرسیونی : اگر هدف از تحلیل داده‌ها؛ برازش معادله ركرسيونى روندها باشدء از ‎Quik gs:‏ بر روی گزینه ظ() ۳2۸۳) کلیک کرده و سپس فهرست متفیرهای ر گرسیونی (بترتیب: متفیر وابسته, جزء ثابت و

صفحه 220:
متغیرهای مستقل را با قرار دادن فا ن ‎aT‏ سیون ی ‎ABUL‏ اصله در بين آنها) و يا معادله ر گرسیون موردنظر (با ‎AS Be‏ عيارات (0)0(,...,0)9"", ‎a ae‏ های تخمینی و علامت ‏ # ».براى نشاك.داذن عمل ضرب) زا وا > 2 ‎Cquation ۳‏ می‌نما ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 221:
پنجره و در قسمت 2۳471 انواع روش‌های برآورد پارامترها نظیر: روش حداقل مربعات "169" (برای رگرسیون معمولی)» روش حداقل مریعات دومرحله‌ای "۱6۵/9" (پرای معادلات سیستم), روش دودويى نظير: لوجيت» پروییت "و ... (برای رگرسیون‌های دارای متفیر وابسته کیفی يا موهومی) و غیره» وجود دارد که پس از انتخاب روش موردنظر» دامنه مشاهدات را وارد بخش جام 0) نموده دكمد >ا0 كليك مى كنيم

صفحه 222:
آزمون ورود متغیرهای حذف‌شده: این آزمون» امکان افزودن مجموعه‌ای از متفیرها به معادله موجود و همچنین پررسی اين مطلب که "آیا این مجموعه سهم معنی‌داری در توضیح متفیر وابسته دارد یا خیر؟ " (بعبارت دیگر افزایش میزان 136 در ر گرسیون جدید و یا کاهش مقادیر باقیمانده رگرسیون جدید نسبت به قبل از ورود) را فراهم می‌سازد. برای انجام این آزمون» از منوی0۳0۸() بر روی گزینه ۳۳۸ ۳۳۳/۷7۳۷() و سپس ‎SIS... Owned Ourtables-Liketiped Ratio‏ مى نمائيم

صفحه 223:
۳ عفد ینیع etd Feed > owt Tete Sty Tes ‏اده لعن اانا .»نامف‎ 17397 Taree 00537 07 Bosma 221666 essen om 1.999549 1AC0EGE ۱.16555 11815 ۳1 Reqd D257 Meandependert var 371.0199 AgjstedRomaed —D1SIBRR SD dependant var 1084400 SE ofregessin 008473. Akake mio crtsion 12 24003 Suen cmeyad cenit AMDT 7_Schareceianyn 10 ua با اين عمل؛ بنجره ‎Owwited-Redverdaat Orteble Test‏ ايجاد مى شود كه در آن نام متغير يا متغيرهايى كه مىخواهيم تأثير حذف آنها را بررسى كنيم» وارد مىنمائيم

صفحه 224:
آزمون حذف متغیرهای زائد: این آزمون عکس آزمون قبل می‌باشد. جهت انجام این آزمون برام رگرسیونی شامل چند متفیر که برازش شده است» از منوی‌ده() بر روی گزینه ‎Osvited Ourtables-Likelkood Ratio + 3 OvePPinieat Nests‏ ... كليك مىنمائيم ل ع سح وی ع ‎Ome‏ ها ee |

صفحه 225:
تحلیل سری‌های‌زمانی علاوه بر روش ورود مستقیم داده‌هاء نرم‌افزار عمطل()) امکان 10۳۳۲۱ (بازیابی (ورود) داده‌ها از محیط نرم‌افزارهای دیگر به پرونده کاری) و ‎Wesls JLo I) Export‏ )5 يرون كارى به فایل‌های متنی» صفحه گسترده‌ها و بانک‌های اطلاعاتی) را نیز فراهم می‌کند. بدین منظور» در حالت فعال‌بودن پرونده کاری» از یکی از منوهاى 000925 يا بر روی گزینه 107۳۳۲۷ (یا ۳:۳)) کلیک می‌نمائيم

صفحه 226:
شناسایی الگو: برای تعیین مرئی‌های ۲و ‎٩‏ در فرآیندهای اتورگرسیو "69۲" (همواره من است) و میانگین متحرک "6269" (هميشه وارون‌پذیر می‌باشد) فرم کلی الگوی با کس- جنکینز (که برای سری‌های زمانی مانا مورد استفاده قرار می‌گیرد) که در آن ۳ بالاترین مرتبه چندجمله‌ای اتور گرسیو () و ۰5 2 بالاترین ‎oy‏ در چندجمله‌ای میانگین متحرک ( ) است؛ نمودارهاى توابع خودهمبستگی "6906" و خودهمبستگی جزئی "6۳69626" سری‌زمانی که درست تبدیل و تفاضلی شده است را رسم و امتحان می‌نمائيم. وعقو8 خخ م۸ 2 ‎MAG:‏ يخم ره + كعد با ‎ARD:‏

صفحه 227:
در ساختن یک الگو لازم است جملات ‎606٩‏ و 0009 توأماً در الكو منظور شوند. اين موضوع به الگوی مر کب اقرگربیو رو یانگین,متج رک بر که در آن؛ » فرآیند تصادفی محض (نوفه سفید. می‌شود) و تابع اتوكوواريانس: است منتهی می‌شود که با استفاده از عملگر پسرو بصورت: ‎BX, =0(B2,‏ زمانی که ظ,» .»هه قرو ...2 -«نونیته می‌شود. فزا يند هر كب اثور كرسيو و میانگین متحرک را که تا جمله و ۷ جمله 010) دارد را با نماد اختصاری و در صورت استفاده از روش تفاضل گیری (جهت حذف روند و مانا نمودن سری‌زمانی)» با نماد (که در آن» 1 معرف مرتبه تفاضلگیری است)» نمایش می‌دهند. 2 | ميانكين (كه معمولاً صفر فرض نر ‎M4 =COUZ,‏

صفحه 228:
برای شناسایی یک الگوی ۲16269 باید دست کم مشاهده داشته باشیم و تعداد 0000© و 00090202 نمونه كه بايد محاسبه شوند در حدود است. ‎Coll gpa WS cots‏ كه ثياز به تجربه كافى دارد و.اين هثرء بطوری که برخی مژلفین ذکر کرده‌اند. بسیار شبیه روش یک محقق امور جنایی است. چرا که اکثر جنایتکاران برای اينکه شناخته نشوند معمولاً تغییر قیافه می‌دهند که این امر درمورد ‎je} PROP 5 BOR‏ صادق است. جدول ویژگی‌های نظری ‎POOP 4POP cla jloys‏ 2 سری‌های‌زمانی مانا: mia AR) مد ور AGF ‎Op ab ie‏ بهسمت مفر یل ی‌کند ‎ ‎PACE ‏تأخير م قطع مرشود ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 229:
جهت رسم نمودارهای 60626۳ و *606(6» از منوی 6۱۵ بر روى. گزینه حاط9) عصظ) ر سپس ۲ص () کلیک می‌نمائيم. با اجرای این فرمان؛ پنجره () بع) ظاهر می‌شود که در آن سری‌زمانی 6۳68 را انتخاب و بر روی دکمه 6() کلیک می کنیم. حالء مقدار تأخیر ۵۳" (۰ © تعداد مشاهدات نمونه) را تعیین نموده و د کمه ‎LOK‏ می‌فشاريم. ذکر این نکته ضروری است که نرم‌افزار اقتصادسنجی عرب()) مقدار مناسب تأ "5 و سطح معتی‌داری آزمون (جهت رسم باندهای اطمینان در نمودارها) را بصورت پیش‌فرض تعیین می کند.

صفحه 230:
(De i its won Fs on ۳ ‏کح‎ | مس متس با یه مس

صفحه 231:
خروجی این فرمان عبارتست از: سس سس در نمودار بالا چون نموار *626) بصورت موج سینوسی میرا است احتمالاً سری‌زمانی فوق. فرآیند 963) می‌باشد که به دلیل تعداد کم داده‌هاء مرتبه آن (۰)۳ براحتی قابل تشخیص نیست.

صفحه 232:
پیش‌بینی مقادیر آینده سری‌زمانی : یکی از اهداف ساخت الگو برای سری‌های‌زمانی این است که بتوانيم مقادیر آینده را با توجه به اطلاعات گذشته آن پیش‌بینی کنیم. در عمل» معمولا الگوی برازش‌شده به داده‌ها معلوم نیست. لذا ابتداباید الگوهای احتمالی مولد داده‌ها را به روش‌های مختلف شناسایی نموده و پس از بررسی آنها توسط یکی از روش‌ها و آزمون‌های نیکویی برازش (نظیر: آماره آزمون لیانگ - باکس " "و ...) و انتخاب بهترین الگو (الگویی که دارای کمترین پارامتر باشد) توسط ملاک‌های مختلف آماری (نظیر: ملاک (9716) (ملاک اطلاع آکائیک)» ملاک (3696) (ملاک شوارتز) و ...)» پارمترهای الگوی انتخایی (مناسب) را با روش های بر آورد استاندارد بدست آوریم.

صفحه 233:
حال فرض كنيدء الكو كاملاً معلوم است و مقادیر مشخصی برای پارامترها داریم. رین بمنای گذشته سریزمانی تا مان میا ۱( )» مي‌خواهيممقدار سری‌زمانی در | واحد زمان بعد (که ارا زمان تقدم پیش‌بینی گوئیم) را پیش‌بینی کلم بر پیش‌بینی | مرحله بعد " را با ری ‎vy‏ 7 نشان داده و آنرا بصورت: ] |X Xo XX)

صفحه 234:
در پنجره دو روش پیش‌بینی وجود دارد که بترتیب عبارتند از: ۱- عاسسس0) با انتخاب اين كزينه؛ پیش‌بینی‌ها برای دوره‌های بعد از اولین دوره دامنه جارى؛ با استفاده از مقادیر پیش‌بینی‌شده قبلی متغیرهای با وقفه انجام می‌شود. ؟- 2895 با انتخاب این گزینه. مقادیراصلی قبل از مقادیر پیش‌بینی‌شده استفاده می‌شوند (البته اين روش تنها زمانی قابل استفاده است که داده‌های اصلی موجود باشند) درصورتی که معادله دارای خطای 6968 یا (126) باشد» هر دوی این روش‌ها مقادیر اخلال (نوفه سفید ,۳1) را پیش‌بینی خواهند کرد. پس از انتخاب روش پیش‌بینی و انجام تنظیمات موردنظره بر روی د کمه 606 کلیک می‌کنيم.

صفحه 235:
خروجی‌های این فرمان عبارتند از:

صفحه 236:
[Die Ga char Gas Fee Gack opie Si 2 ۳ Soar lib i] Medes TD 184 equate uae eur 3 ‏رد‎ ‎ET ‎aon ‎“aa ‎‘aioe ‎3 ‎3 ‎Eine

صفحه 237:

کاربرد کامپیوتر در اقتصاد کشاورزی بر اساس کتاب کاربرد نرم افزارهای تخصصی در اقتصاد کشاورزی تالیف :دکتر یاوری – قوامی – امیر سرداری انتشارات دانشگاه پیام نور ‏www.PnuNews.com هدف درس : هدف عمده از ” کاربرد نرم افزارهای تخصصی در اقتصاد کشاورزی ” ،انجام تحلیل های پیچیده آماری و اقتصاد سنجی به کمک نرم افزارهای تخصصی همچون : ‏Eviews,SPSSو غیره ؛ برای حجم باالی داده ها می باشد . جایگاه درس : درس کAاربرد کAامپیوتر در اقتصAاد کشAاورزی بAه ارزش 2واحAد جAزء دروس تخصصAی رشAته اقتصAاد کشAاورزی در مقطAع کارشناسی میباشد. فصل اول :مبانی کامپیوتر ‏SPSS فصل دوم :مدیریت داده ها در نرم افزار آماری ‏SPSS فصل سوم :تحلیل داده ها در نرم افزار آماری ‏EViews فصل چهارم :آشنائی با نرم افزار اقتصاد سنجی فصل اول مبانی کامپیوتر علوم کامپيوتر را مي‌توان به دو دسته عمده سخت‌افزار و نرم‌افزار تقسيم‌بندي نمود: الف ) سخت‌افزار منظور از سخت‌افزار ،قطعات و اجزائي فيزيکي و قابل لمس کامپيوتر نظير :موش‌واره " ،‌"Mauseصفحه‌كليد " "Keyboardو ،...است كه اصلي‌ترين بخش‌هاي آن ه‌ترتيب عبارتند از: ب‌ -1واحد پردازش مرکزي ""CPU -2واحد حافظه -3تجهيزات جانبي (دستگاه‌هاي ورودي -خروجي) ب ) نرم‌افزار م‌بندي مي‌شود: كه درحالت كلي به دو بخش تقسي ‌ )1نرم‌افزار سيستمي )2نرم‌افزا ‌ر کاربردی ‍‍سيستم عامل مهمترين و اساسي‌ترين نرم‌افزار در يک کامپيوتر ،سيستم عامل آن است .سيستم عامل واسطه‌اي است که ارتباط اجزاي سخت‌افزاري کامپيوتر را با يکديگر برقرار مي‌کند، سيستم‌عامل همچنين رابط بين کاربر و سيستم کامپيوتري مي‌باشد. طريقه نصب ویندوز : Xp حداقل امکانات سخت‌افزاري براي نصب ويندوز :XP ‏Pentium 233 CPU )(mhz ‏Mb 128 RAM ‏Gb 1.5 HDD حال کAه مطمئن شAديد حAداقل امکانAات سAخت‌افزاري را بAراي نصب ويندوز داريد شروع به نصب ويندوز مي‌کنيم: ابتAدا سAي‌دي وينAدوز را درون درايAو CDگذاشAته و منتظAر بمانيد تا صفحه‌اي مانند شكل: بر روي گزينه Install Windows XPکليک کرده تا به صفحه بعد برويد. در اين مرحله تعيين می کنيد که سيستم‌عامل بر روي سيستم عامل فعلي نصب شود ( )Upgradeيا يک نصب جديد (New )Installationآغاز شود. در مرحله بعد ،توافقنامه نصب ويندوز را بخوانيدI accept ، this agreementرا تيک زده و Nextرا فشار دهيد .در ادامه بايد شماره سريال ويندوز را که روي سي دي يا درون فايل‌هاي سي‌دي وجود دارد به دقت وارد کنيد . در کادر بعدی زبان کشور مورد نظر خودتان را مانند شکل تعيين و نصب کنيد: در ادامه مي‌بايست گزينه دوم No,Skip this stepرا کليک کرده و دکمه Nextکليک نمائيد . از شما سوال مي‌شود که آيا تمايل داريد نسخه به روز شده ويندوز را به طور مستقيم از اينترنت دريافت و نصب نمائيد که با توجه به سرعت اينترنت در ايران شما بايد گزينه دوم را تيک بزنيد. صبر مي‌کنيم تا سيستم مجددا راه‌اندازي ( )restartشود .در صفحه جديدي Nextرا تیک بزنید در صفحه جدید از شما خواسته مي‌شود که يک درايو براي نصب ويندوزانتخاب نمائيد درايو را که مي‌خواهيد ويندوز در آن نصب شود را تايپ نموده Nextرا فشار دهيد. حال منتظر باشيد تا سيستم دوباره راه اندازي ( )restartشود .در صفحه جديد Nextرا کنید تا به مرحله بعد برويد. در اين صفحه بايد يک اسم انتخاب نموده و تايپ نمائيد و دکمه Nextرا فشار دهيد‌. حال بايد ساعت سيستم را با ساعت کشوري که در آن زندگي مي‌کنيد تعيين کنيد بدين منظور در ليست باز شونده‌در زير گزينه Time Zoneگزينه ()GMT +3.30 Tehran را مانند شکل زير انتخاب مي‌كنيم و Nextرا كليك كنيد تا به ادامه نصب وارد شويد . ر مي‌کنيم تا صفحه‌اي مانند شکل بعدی ظاهر‌مي‌‌شود صب ‌ مراحل نصب تمام شود و سيستم راه‌اندازي مجدد ()restart شود. :Microsoft Officeنرم‌افزارهاي Word Excel Power point Access :Microsoft WORD Microsoft Wordپيشرفته‌ترين واژه‌پردازي است که براي ريزکامپيوترها نوشته شده است word .يک واژه‌پرداز مي‌باشد که با استفاده از آن مي‌توانيد يادداشت‌ها ،اعالميه‌ها ،نامه‌ها، تحقيق‌هاي دانشگاهي و حتي صفحات وب و ...را ايجاد نماييد. ‏ويرايش همزمان چند سند اگر مي‌خواهيد همزمان بر روي دو سند کار کنيد مثًال قصد داريد اطالعاتي از يک سند را جدا نموده و در يک سند ديگر بگذاريد با استفاده از گزينه Openدر منوي Fileسند دوم (و يا حتي بيشتر )را باز کنيد دکمه هاي Ctrl+F6را همزمان فشار دهيد تا بتوانيد از يک سند به سند ديگر به راحتي حرکت کنيد .براي نمايش همزمان دو (يا تعداد بيشتري )سند بر روي صفحه تصوير به گزينه Windowsرفته گزينه Arrange Allرا فشار دهيد. جستجو و جايگزيني : از منوي Editگزينه Replaceرا انتخاب و يا از کليدهاي Ctrl+Hاستفاده نماييد. در کادري که باز مي‌شود روبروي عبارت ?Find Whatنام مورد نظر را تايپ کنيد. کليAد Tabرا فشAار دهيAد تAا بAه کAادر سAفيد مقابAل Replace With ‏AانتAقAاAل ياAبAدAدرAاينAجAاAنAAام AحAسAين رAاAتAايپ AکنAيAد (AيAAا مAتAنAي راAکAه مي‌خواهيد بجاي متن قبلي جايگزين نماييد) اگAر مي‌خواهيAد متن جAايگزيني بAه جAاي همAه مAوارد موجAود در ‏AواگAAAر ‏A ک کنيAAAدA.A ه Replaceرا AکليA AAA مAتن قAAAراAر AبگAAAيرAد AدکمA AAA مي‌خواهيدAيک يا ‌Aتعداد Aمحدو Aدي AجAايAگزين نماAييد AدکمAه Find Nextرا AکلAيAک نAمايAيAدAتAا WordبطAورAتAکAتAکAمAواAرد تAکAراA Aر متAن مAورد نظAر را پيAدا کAرده و بAا نشAان دادن آن بAه شAما فرصAت ي آن را بدهد. جايگزين ‌ کپي‌کردن ،برش‌دادن و چسباندن کپي کAردن ( :)Copyمتن يAا کلمAه مAورد نظAر را بAا اشAاره گAر مAاوس ‏Aرا ه وAAسAپAس راAسAت AکليAAک کنيAد AگزيAنAAه A Copy اAنتخAAابAنمAAود A ن درAAآنجAا AقAراAر مي‌خAوAاهAيAد اين مAت A انتخAاAب نAماييAدAبAهAAمحلAيAکAه A گAيرد رفتAه بAاز هم راسAت کليAک کAرده گAزينه Pasteرا انتخAاب نماييد. (ميانبر : Ctrl+C :کپي کردن و :‌Ctrl+Vچسباندن) برش دادن ( :)Cutدر صAورتيکه بخAواهيم يAک قسAمت از متن و يAا ‏Aم راA Aر بAدهي A يAازAسAنAدAقA A فAو آنAراAAدر قAسAمAتAديگAرA A هAرAا حAذA A ‏AکلAمA A کAافيسAت مAتنAمAوAردAنظAر را اAنتخAاب کAردAه راAسAت کليAک AکAردهA محAل مAوAرد نظAر گAزينAه ) Cut (ctrl+xرAاAانAتخAابAکAرده AسAپAس بAه A رفتAه راسAت کليAک کAرده گزينAه ) Paste(Ctrl+Vرا انتخAاب مي نماييم. تغييرات قلم الف -انتخاب قلم :از طريق نوار ابزار (Formatting )Toolbarروي مثلث مجAAAاور Font NameکAAAه بطAAAور پيش‌فAرض Times New Romanمي‌باشAد کليAک کAرده از ليسAتي کAه بAاز مي‌شAود مي‌توانيAد انAواع قلم‌هAاي نصب‌شAده در سيسAتم را مشAاهده نمAوده و قلم مAوردنظر را انتخAاب نماييد تا تغييرات اعمال شود. ب -تغيير اندازه قلم :از نوار ابزار (Formatting )Toolbarروي مثلث مجاور ( Font Sizeکه بطور پيش‌فرض 12مي‌باشد) کليک کرده از ليستي که باز مي‌شود مي‌توان سايز موردنظر را انتخاب نمود .همانطور که مشاهده مي‌کنيد ترتيب اعداد صعودي و 2تايي مي باشد مي‌توانيد سايز مورد نظر خود را با صفحه كليد تايپ نماييد. رنگي‌کردن متن و پس‌زمينه الف -رنگي‌کردن متن :براي اين کار متن مورد نظر را با اشاره‌گر ماوس انتخاب نموده مثلث مجاور Font Color روي نوار ابزار ( )Formatting Toolbarمي‌باشد را کليک کرده از روي ليست ظاهر شده رنگ خود را انتخاب نماييد. رنگي‌ک+ردن پس زمين+ه :بAAراي اين کAAار ،بAAه منAAوي FormatرفتAه سAپس گزينAه Backgroundرا انتخAاب کAرده از ليستي که باز مي‌شود رنگ خود را انتخاب نماييد. ‏درج ش+ماره ص+فحه :بAراي درج شAماره صAفحه بAر منAوي InsertرفتAه گزينAAه Page Numberرا انتخAAاب کنيAد در صAفحه‌اي کAه ظAاهر مي‌شAود مي‌توانيAد تعيين‌کنيAد کAه شAماره صAفحه در بAاال و يAا پAايين صAفحه باشAد يAا در مرکAز‌ ،راسAت و چپ صAفحه باشAد پس از انتخAاب هAر گزينAه دکمAه Okرا فشار دهيد. درج تصوير در کنار متن براي اضAافه کAردن عکس بAه سAند خAود‌ ،بAه منAوي InsertرفتAه گزينAه Pictureرا پيAدا کAرده اگAر عکس مAورد نظAر خAود را در کAامپيوتر داريAد گزينAه From Fileرا انتخAاب نماييAد و اگAAر عالقمنديAAد کAAه از عکس‌هAAاي موجAAود برنامAAه Word Clip Artرا انتخاب کنيد. استفاده کنيد گزينه ‏ترسيم جدول براي ايجAاد جAدول بAه منAوي TableرفتAه گAزينهInsert Table را انتخAاب نماييAد در صAفحه‌اي کAه بAاز مي‌شAود مي‌توانيAد تعداد ستون‌هاي عمودي و افقي جدول را انتخاب نماييد. طريقه حرکت در جدول چگونگي حرکت در جدول کليد خانه (سلول) " "Cellبعدي خانه (سلول) " "Cellقبلي باالترين خانه (سلول) " "Cellيک ستون پائين‌ترين خانه (سلول) " "Cellيک ستون ‏Tab ‏Shift+Tab ‏Alt+Page Up ‏Alt+Page Down : Microsoft Excel برنامAه Microsoft ExcelيAک نAرم افAزار صAفحه گسAترده اسAAت کAAه امکAAان سAAازماندهي بAAه اطالعAAات را در داخAAل ليسAتها فAراهم مي‌آورد.بAه عنAوان مثAال مي‌توانيAد بAا اسAتفاده از برنامAه ExcelمجمAوع ميAانگين بAا مAاکزيمم مقAدار فAروش را در يAک روز بخصAوص مشAخص نمAوده و سAپس مجمAوع فAروش در اين روز را بAا مجمAوع فAروش در روزهAاي ديگAر همان هفته با يکديگر مقايسه نمائيد. کاربرگ (صفحه‌کاري) براي وارد کردن اطالعات ،از اين صفحه استفاده مي‌شود.يک کاربرگ شامل 65536سطر افقي و 256 سطر عمودي مي‌باشد. گ نمائي‌از يک کاربر ‌ مرجع خطاهاي فرمول‌نويسي در Excel ممکن است حين کار با فرمول‌ها در اکسل خطائي انجام دهيم در محيط اکسل براي هر خطا پيغام خاصي وجود خطا توضيح ‌کنيد: مشاهده م زير خانه يدر اين موجود براي نمايش مقوله درستون دارد کهعرض ‏Error #### کوچک مي‌باشد يک مقدار غير معتبر در فرمول وارد شود !VALUE # فرمول حاوي متني است که برنامه Excelنمي تواند آن را شناسايي کند. ? NAME # فرمول به خانه اي مراجعه مي‌کند که وجود ندارد. ! REF # در فرمول مقدار تقسيم بر صفر وجود دارد. % DIV # فرمول يا تابع اشتباه است. !IVUM # بين دو عدد يا چند محدوده فاصله ايجاد شده است. ‏NULL # آشنايي با توابع تعريف :تابع ( )Functionفرمولي است‌که معموًال پيچيده و ‌از پيش‌ساخته شده مي‌باشد و براي صرفه‌جويي در وقت و آسان شدن کار از آن استفاده مي‌کنند. اجزاي تشکيل دهنده يک تابع(: )Function تابع از نام و تعدادي (يک يا چند) آرگومان ()Argument تشکيل مي‌شود. کادر محاوره‌اي Insert Functionهمراه با ليستي از نام توابع و فرمولهاي تعريف شده باز مي‌شود که مي‌توان هر يک را انتخاب کرد. رسم نمودارها در Excel کاربرگ ها مي‌توانند مقدار زيادي داده را در خود جاي دهند اّم ا در بسياري از اوقات مي‌توانيد با استفاده از نمودارها نماي بهتري از داده‌ها ارائه دهيد در اکسل امکاناتي جهت نمايش دادن داده‌هاي موجود در کاربرگ‌ها توسط نمودارها آن هم به شکلي حرفه‌اي مهيا شده است. خانه‌هايي را که قرار است داده‌هاي آنها به شکل گرافيکي نشان داده شود را انتخاب کنيد سپس از ابزار استاندارد روي ابزار Chart Wizardکليک کنيد تا صفحه‌اي مطابق شکل ظاهر شود. Chart پنجره Wizard توضيح نغييرات مقادير را در طول زمان نشان داده و مقادير را با يکديگر مقايسه مي‌کند. اقالم داده‌ها را با يکديگر مقايسه مي‌کند. جهت پيش‌بيني روند تغييرات بکار مي‌رود. از اين نمودار جهت مقايسه‌هاي نسبت اجزاي يک مجموعه با کل مجموعه استفاده مي‌شود. ارتباط بين چندين مقدار را در يک‌سري نشان مي‌دهد. بيشتر بر ميزان تغييرات در طول زمان تاکيد مي‌کند. اندازه نسبي اقالم داده‌ها را در چندين سري نمايش مي‌دهد‌. در اين نوع نمودار براي هر موضوع يک محور در نظر گرفته مي‌شود که از مرکز کل نمودار خارج مي‌شود. ترکيبات بهينه بين دو مجموعه از اقالم داده‌ها را مشخص مي‌کند. عالوه بر نشان دادن ارتباط بين چند مجموعه از مقادير ميزان تداخل داده ها را نيز به تصوير مي‌کشد. باالترين و پائين‌ترين قيمت‌ها و نيز قيمت پاياني سهام روز بورس را به تصوير مي‌کشد. انواع نمودارها در : Excel شک ل نوع نمودار ‏Column (ستوني) (Barنواري) (Lineخطي) (Pieدايره اي) )XY(scatter (توزيعي) (Areaناحيه اي ) (Doughnutحلقو ي) (Radarمحوري) (Surfaceسطحي ) (Bubbleحبابي) (Stockانباشته) : Microsoft PowerPoint از اين نرم‌افAزار جهت تهيAه صAفحات معAرفي ()Presentation تأثير گذار استفاده مي‌شود. تعري+ف ص+فحات مع+رفي ( :‌)PresentationصAفحات معAرفي بAه اسAاليدهايي اطالق مي‌شAود کAه جهت ارائAه کارهAا و نتAAايج تحقيقAAات و مقAAاالت در کنفرانس‌هAAا و کالس‌هAAاي درس و ديگر مجامع عمومي استفاده مي‌شود. ايجاد صفحات معرفي جديد: اگAر مايAل هسAتيد‌ از‌گزينه‌هAاي از پيش طراحي‌شAده PowerPoint استفاده نمائيد ،مراحل زير را طي کنيد: در قAاب وظيفAه New Presentationدر سAمت راسAت صAفحه زيAر عنAوان NewگAزينه‌اي تحت عنAوان From Design Templateرا Slide Designباز مي‌شود. کليک نمائيد تا قاب وظيفه در اين صAفحه فهرسAتي از الگوهAاي متعAدد بAAا سAAبک‌هاي مختلAAف گAAردآوري شAAده اسAت ،بAراي اينکAه تمAام صAفحات را تغيAير دهيAد الزم اسAت يکي از الگوهAاي ارائAه شAده را کليAک کAرده تAا الگAوي مAورد نظAر تمAAامي عناصAAر صAAفحات معAAرفي نظAAير سر‌صAفحه‌ها ،کارهAاي هAنري پس زمينAه و فونت‌هAAا را در يAAک قAAالب يکنAAواخت و هماهنAAگ کAAه در الگAAوي انتخاب‌شAAده از پيش طراحي‌شده را ارائه کند. هرگAاه کAار بAا يAک اسAاليد بAه پايAان رسAيد و آمAاده ايجAاد اسAاليد بعAدي گشAتيد روي دکمAه New Slideاز نAوار ابAزار کليAک کنيAد تAا پAاور‌پوينت بAار ديگAر يAک اسAاليد خAالي و قAالب بنAدي نشAده را بAه صAفحات معAرفي شAما اضAافه نمايAد و يAک بAار ديگر قاب وظيفه Slide Layoutظاهر‌گردد. شما مي‌توانيAAد در هAAر مرحلAAه از توليAAد و توسAAعه صAAفحات معرفي‌تAAان الگAAوي مAAورد اسAAتفاده در طAAراحي هAAر يAAک از صAفحات را تغيAير دهيAد .بAراي اين کAار فقAط بايAد روي دکمAه Designاز نوار ابزار کليک کنيد. پس از ايجاد آخرين اساليد از صفحات معرفي ‌،مي‌بايست همه آنها را ذخيره نمائيد‌ .براي اين کار به منوي Fileرفته گزينه Save Asرا انتخاب نمائيد و سپس نامي را براي صفحات معرفي‌در نظر بگيريد‌ .پاور پوينت به طور خودکار پسوند " "PPt.را به انتهاي نام فايل داراي صفحات معرفي اضافه مي‌نمايد. متحرک‌سازي صفحات معرفي: Powerpoint عمليات Slide Showدر ، Powerpointشما را قادر‌مي‌سازد تا در يک فرآيند خودکار و از پيش زمان‌بندي‌شده بتوانيد هر يک از اساليدهاي صفحات معرفي را در طي يک زمان خاص مشاهده کنيد. استفاده از Slide ShowدرPowerpoint عمليات خودکار Slide Showجهت ايجاد صفحات معرفي به‌کار ‌‌مي‌رود که خود Powerpointاجراء و نمايش آنها را بر‌عهده مي‌گيرد. زمان‌بندي عمليات نمايش اساليدها قاب وظيفه Slide Transitionبهترين مکان جهت تنظيم جزئيات زمان‌بندي عمليات نمايش اساليدها مي‌باشد‌ .براي ديدن قاب وظيفه Slide Transitionاز منوي Slide Showگزينه Slide Transitionرا انتخاب نمائيد انيميشن‌سازي در Powerpoint يکي از جذاب‌ترين توانائي‌هاي Powerpointقابليت انيميشن‌سازي اجزاي اساليد در حين عمليات نمايش صفحات معرفي‌مي‌باشد. براي شروع کار با جلوه‌هاي متحرک‌سازي Animation Schemes ,Slide Showرا انتخاب نمائيد تا کادر Schemes Animationبه عنوان يک گزينه به قاب وظيفه Slide Design افزوده شود .براي اينکه جلوه متحرک‌سازي شده را به اساليد خود بيافزاييد ابتدا اساليد مورد نظر را بر روي صفحه ظاهر‌کنيد. پس از ظاهر شدن اساليد از فهرست جلوه‌هاي مختلفي که در کادر Animationوجود دارد يکي را انتخاب کرده تا اجراي آن را مشاهده کنيد : Microsoft Acces AccessعبAارت اسAت از مجمAوعه‌اي سAازمان‌دهي شAده از اطالعAات كAه بAه يAك موضAوع مربAوط مي‌شAوند .بAا اسAتفاده از Accessمي‌توانيAد بAا حجم بAااليي از اطالعAات ،بAه آسAاني كAAار‌ كنيAAد .مايكروسAAافت اكسAAس بAAه شAAما اين امكAAان را مي‌دهAAد كAAه پايگAAاه داده‌اي ايجAAاد و مAAديريت كنيAAد و اين اطالعAات را روي كAامپيوتر خAود ذخAيره كنيAد و بAه روش‌هAاي مختلف مرتب نمائيد. ركورد ،فيلد ،جدول : براي درك فيلد -ركورد و جدول فرض كنيد تمام مشخصه‌هاي يك خودرو را مي‌خواهيم ثبت كنيم. خصيصه‌ها و مشخصه‌هاي خودرو شامل :رنگ ،تعداد چرخ، نوع موتور و ،...فيلد ناميده مي‌شود. به مجموعه اطالعات موجود در خودرو ،ركورد يك خودرو مي‌گويند ،و به مجموعه ركوردها جدول مي‌گويند ،درواقع اطالعات مربوط به خودروهاي مختلف تشكيل جدول مي‌دهد .مجموعه‌اي از جداول تشكيل يك پايگاه اطالعاتي يا بانك اطالعاتي را خواهند داد. پسوند فايل‌هاي : Access فايل‌هاي پايگاه داده‌اي Accessبه mdb.ختم مي‌شوند. پنجره : Data base در قسمت Objectپنجره Data baseعبارات زير ليست شده‌اند: ‏Tables,Queries,Forms,Report نماي Database در نماي Data baseاطالعات مرتب‌شده هر فيلد را در ستون‌ها و اطالعات هر ركورد را در رديف‌ها مي‌بينيد. نماي Form نماي Formهمه اطالعات يا قسمتي از آنها را در يك ركورد نشان مي‌دهد. نماي Design محتواي Designبا توجه به نوع شئ آن متفاوت است‌ .اين نما همه ابزارها و گزينه‌هاي طراحي جهت ايجاد يك شئ را ارائه مي‌كند. ايجاد جدول با Table Wizard با استفاده از table wizardمي‌توانيد جدول ايجاد كنيد. مرحله اول :راه اندازي Wizardو انتخاب جدول نمونه مرحله دوم :انتخاب فيلدها ممكن است بعضي از فيلدهاي جدول را الزم نداشته باشيد بنابراين فيلدهاي موردنياز را تعيين نماييد. مرحله سوم (نام‌گذاري مجدد) :براي فيلد يك نام انتخاب كنيد يا نام آن را تغيير‌دهيد. مرحله چهار (تنظيم كليد اوليه) :بايد به اكسس بگوييد كه كدام يك از فيلدها به عنوان كليد اوليه فعال شود. مرحله پنجم (ورود داده‌ها) :داده‌ها را به جدول جديد در نماي Data sheetوارد كنيد. ويرايش فيلدها براي ايجAاد تغيAير بAر روي فيلAد مAوردنظر ،روي آن كليAك نمائيد. براي حAAذف يAAك بAAه يAAك كاراكترهAAا از كليAAدهاي Backspace و Deleteاستفاده نموده و يا كاراكتر جديد را وارد كنيد. اگAر بAر روي فيلAد چپ يAا روي فيلAد مAوردنظر ،كليAك نمAوده و س كليAدA F1را AفشAار AدهيAد A.بAا اAيAن كAاAر تAمAام AفيAلAدAانتخAابA سAپ A مي‌شAود و هAر چAيز جديAدي كAه تAايپ مي‌كنيAد بAه فيلAد وارد مي‌شود. براي حAذف يAك فيلAد ،پس از انتخAاب آن ،كليAد Deleteرا فشAار ت چپ كAمي‌كنAيAدAAدرAجAعبAه سAم A د كAليA A ي فيAلA A دهAيAدA.وAقAتي كAهA AAروA A ن جعبAه Record Selector ‏AركAور Aد يAكAفلشAظAاهر مي‌شAود .Aاي A نام دارد و فلشي در جعبه ركورد جاري نشان داده مي‌شود. كپي ركوردها براي كAپي كAل يAك ركAورد ،روي Record SelectorراسAت كليك كرده و سپس دستور Copyرا انتخاب كنيد. ذخيره ركوردها اگAر در هنگAام كAار ،ركAورد وارد‌شAده يAا اصالح‌شAده را ذخAيره نكرده‌ايAAد ،نرم‌افAAزار به‌طAAور خودكAAار ركAAورد مAAوردنظر را هنگAام ورود ركAورد ديگAر ،ذخAيره مي‌كنAد .بدين‌صAورت كAه، گزينه Save Recordرا از منوي Recordsانتخاب نماييد. فيلتر كردن ركوردها در جدول براي مشAAاهده يAAك ركAAورد خAAاص بايAAد از فيلترهAAا و‌تقاضAا‌ها استفاده كنيد. ‌:FilterبAAه شAAما اجAAازه مي‌دهAAد تAAا نمAAايش جAAدول را بAAراي ركAورد نAهAائي كAه مي‌AخوAاهيAدAبAا معيAار خAاصAي مطAابAقت داشAته باشد‌ ،محدود كنيد. :QueriesامكانAات فيلAتر كAردن بيشAتري در اختيAار شAما قAرار مي‌دهد. ها‌ ‌،اسAتفاده از ويAژگي Filter آسAانترين راه فيلAتر كAردن ركورد A ‏AselectionاسAت .مي‌تAوانيAد تAعAداAديAرا د AرAفيلAد اAنتخAاب AكنAيAدA د‌‌،نمAاAيشAدAهيAدA. وAفقAطAركورA AدهAائي Aر‌Aا كAه AمقAدار‌AمشAابAه داAرنA A بAراي ديAدن همAه ركوردهAا روي دكمAه ‌Remove FilterكليAك كنيد. كار به داده‌ها در فرم‌ فرم‌ها سه حالت متفاوت براي نمايش دارند‌: حالت اول‌ "‌design view" :كAAه مي‌توانيAد در آن فرم‌هAا را طراحي كنيد. حالت دوم‌‌"‌form view" :كAه در آن نتيجAه طAراحي خAود را مشAAاهده مي‌كنيAAد كAAه بAAه اين حAAالت اجAAرائي فAAرم هم مي‌گويند. حالت سAوم‌"‌‌data sheet view" :اسAت كAه داده هAاي جAدول كAه فAرم نمAايش مي‌دهAد را در يAك صAفحه داده‌اي‌‌،نشAان مي‌دهد اين حالت كمتر مورد استفاده قرار مي‌گيرد. ايجاد گزارش جهت ايجاد گزارش سه روش وجود دارد‌: :Auto Report Optionsاين گزينه شامل تمام فيلدهاي جدول در ترتيب ستوني يا جدولي مي‌باشد. ‌:‌Design Viewمي‌توانيد انتخاب كنيد‌ فيلدها در كجا قرار‌گيرند و يا برچسب فيلدها چگونه باشد. ‌:‌Report Wizardمي‌توانيد از جدول تقاضا ‌،فيلدها را برگزينيد. ‌ ‏Auto ايجاد گزارش با Report ‌Accessرا‌باز‌كنيAد و‌پايگAاه داده‌اي مAورد نظAر‌را بAاز‌كنيAد‌ ‌،بAه پنجAره ‌DatabaseبرويAد و از ليسAت ObjectگزينAه Report را برگزينيAد ،در پنجAره databaseروي دكمAه newكليAك كنيد. ‌Auto Report Columnarرا انتخAاب نمائيAد .جAدول مAورد نظر‌را از‌ليست جداول انتخاب كنيد. روي OkكليAك كنيAد بAراي ديAدن صAفحات مختلAف گAزارش‌‌،در پائين پنجره ‌reportروي دكمه‌هاي راهنما كليك كنيد. براي چAاپ آن در نAوار ابAزار روي دكمAه ‌PrintكليAك كنيAد يAا از منوي ‌File، ‌Printرا برگزينيد. پنجره Reportرا ببنديد. فصل دوم مديريت داده‌ها م‌افزار آماري SPSS در نر ‌ نرم‌افAزار آمAاري ، SPSSبرنAامه‌اي جAامع بAراي تحليAل داده‌هAا اسAت كAه د ه AباAشAند A)AبAراAي AتوليA A ي AكA A ريAبًAا Aاز هAر AنAوع A يتAوAانAد AداAده‌هAAا Aرا( AتAق A م ‌A ل Aو نAمودAارهAاAي توAصAيAفي Aو AتجزAيAه Aو ‏AگزAارشAاتAي AهAمAرAاAه بAا جAدا Aو A ‌هAاي ‏A د .AمنوهAاي AسAاAده و AپنجAره تAحلAيل‌هAاي آAمAاAري ،پAردازAش AنمايA A ‏Aروي ‏A ن نرم‌افAزارA ،امكAان Aتحليل‌هAاي پAيچيAدAه آمAاري AبAر محAاAوره‌اي اي A داده‌ها ،بدون نوشتن حتي يك خط دستور ،فراهم مي‌سازند. آمار چيست؟ كلمه " "Statisticsكه در فارسي آنرا "آمار" ترجمه نموده‌اند ،در اغلب زبان‌ها به دو معني بكار مي‌رود: الف -به معني ارقام و اعداد واقعي يا تقريبي در مورد اموري نظير زاد و مرگ ،ازدواج و طالق ،ميزان محصوالت كشاورزي و صنعتي ،تعداد تصادفات رانندگي و غيره. ب -به معني روش‌هايي براي جمع‌آوري ،تلخيص ،تجزيه ،تحليل و تفسير اطالعات عددي درباره يك موضوع. آمار چيست؟ كلمه " "Statisticsكه در فارسي آنرا "آمار" ترجمه نموده‌اند ،در اغلب زبان‌ها به دو معني بكار مي‌رود: الف -به معني ارقام و اعداد واقعي يا تقريبي در مورد اموري نظير زاد و مرگ ،ازدواج و طالق ،ميزان محصوالت كشاورزي و صنعتي ،تعداد تصادفات رانندگي و غيره. ب -به معني روش‌هايي براي جمع‌آوري ،تلخيص ،تجزيه، تحليل و تفسير اطالعات عددي درباره يك موضوع. جامعه آماري مجموعAه افAراد يAا اشAيائي كAه مي‌خAواهيم يAك يAا چنAد خصوصAيت (ويAژگي) را دربAاره آنهAا مطالعAه كAنيم ،جامعAه آمAاري ناميAده مي‌شAود .ماننAد جامعAه بيكAاران يAك شAهر ،جامعAه كشAاورزان يAك روسAتا ،جامعAه پرنAدگان مهAاجر بAه يAك درياچAه ،جامعAه گياهAان وحشAي روئيAده در يAك مزرعAه و غيره. نمونه آماري بخشAي از جامعAه كAه بAر طبAق ضAوابط مقبAولي انتخAاب مي‌شAوند ،A يبAاشAدA مقAدور Aم ‌ طاAلعAه AتمAاAم AجAاAمعAهA A A و AمطAاAلع آAنهAاA AبجAاAي مA A ن جAاAمعAه آمAاري AنAام A AداAرد كAه AمAعمAوًالAنتAايAج ونAه‌اي اA Aز آ A نمA A حاصAلA Aاز AمطAالعAه AنمAونAهA Aرا AبAه AكAل آنA AجAامعAه A،تAعAميAم د Aو مي‌دهAنAد .اAلبAتAه اين AكAار مسAتAلزم دAقت A Aو احتيAاAط مAي‌باشA A ه آAن د Aر اين ي Aدر انتAخAاAب نمونAه Aو انAداز A قطعًAا AبAي‌غرضA A نمايندگي ،نقش بسيار مهمي دارد. جمع‌آوري اطالعات آماري به روش نمونه‌گيري ،يكي از مهمترين و شايد اصلي‌ترين مرحله هر تحقيق آماري است روش‌هAاي مختلفي بAراي جمع‌آوري داده‌هAاي نمAونه‌اي وجAود دارد كAه عبارتند از: پرسشAنامه :اطالعAاتي كAه بAا اين روش جمع‌آوري مي‌شAوند مي‌تواننAد ب -كمي ‏A بAه دو صAوAرت A:الAفA-كيفي (گAسسAته) (پيوسته) باشند (ولي تأكيد بر جمع‌آوري اطالعات كيفي است). انجAام محاسAبه :كAه مي‌توانAد بصAورت حضAوري ،مكAاتبه‌‌اي (از طريAق پست ،اينترنت " )"E-Mailو يا تلفني باشد. طرح آزمايش در آزمايشگاه‌ها و ثبت نتايج بدست آمده اسAتفاده از اطالعAات ثبت شAده :به‌شAرطي توصAيه مي‌شAود كAه بAه درست بوده اطالعات ثبت شده ،اطمينان داشته باشيم. اندازه‌گيري براساس چهار مقياس مشهور زير انجام مي‌گيرد: .1مقياس اسمي .2مقياس رتبه‌اي (ترتيبي) .3مقياس فاصله‌اي .4مقياس نسبي (نسبتي) متغيرها فرض كنيAد بخAواهيم يAك مشخصAه (نظAير :گAروه خAوني ،مهAارت ،هAوش ،وزن، ك جامAعAه AآمAاAري رAا AكAه معمAوًالAدر افAراد مختلAف جAنسAيت ،نAژاد Aو غAيره) Aاز يA A يكAسان نبودAه و اAز فردAي به فرد دAيگر دAر حAال تغيAير است ،AمطالAعه كنيم. اگAر اين مشخصAه را در مAورد يAك يAك افAراد جامعAه يAا نمونAه آمAاري از آن بAا مقAيAاسAي مAناسAبAانAداAزه‌AگAيري كAنAيم ،AمAجمAوعه‌اAيAAاز اعAداد بدAسAت مAي‌آيAد كAه ن مجموعAه Aرا AمجموعAه دادAه‌هAا و آن AمشخصAه رAا متغAير مي‌نAاميم كAه اي A متغيرها دو نوعند: الف -متغيرهاي كيفي (گسسته) : -1متغيرهاي اسمي -2متغيرهاي رتبه‌اي (ترتيبي) -3متغيرهاي فاصله‌اي ب -متغيرهاي كمي (پيوسته) : -1متغيرهاي كمي گسسته -2متغيرهاي كمي پيوسته نحوه ورود داده ها ههAايي كAه هنAوز روي آنهAا ههAاي خAام (داد ‌ براي وارد نمAودن داد ‌ ههAاي پردازشAي انجAام نشAده اسAت) و يAا فراخAواني فايAل داد ‌ ذخAيره شAده ،از پنجAره SPSS Data EditorكAه در قسAمت پAايين آن ،دو سAربرگ ( Data ViewبAراي ورود داده‌هAا) و ( Variable ViewبAراي معAرفي متغيرهAا) ديAده مي‌شAود، استفاده مي‌كنيم پنجره Variable View اين پنجره شامل 10ستون (مشخصه) است كه براي تعريف و شناساندن متغيرها به نرم‌افزار (البته براساس نوع آن متغيرها) ،بكار مي‌روند. خط فرمان (:)Menu Bar خط فرمAان ،داراي گزينه‌هAاي زيAادي اسAت كAه بAترتيب به‌معرفي برخي از آنها مي‌پردازيم: الف) ( Fileفايل) ب) ( Editويرايش) پ) ( Viewديدن) ت) ( Dataداده‌ها) فرمان ( Transformتبديالت بر روي داده‌ها) گاهي نيAاز اسAت كAه تبAديالت خاصAي بAر روي متغيرهAاي موجAود در يAك فايAل از داده‌هAا انجAام شAود .اين تبAديالت تحت فرمAان تبAديل ( )Transformو بAه صAورت‌هاي مختلAف قابAل اجAرا مي‌باشند: به ترتيب در زير به تشريح برخي از آنها مي‌پردازيم: فرمان ( Computeمحاسبه) اگAر بخAواهيم بAا اسAتفاده از متغيرهAای موجAود متغAير جديAدی را مثAال،AA ه می‌نمAائيAم .AبAه‌عنAواAن A ن AدسAتور AاسAتفاAد A ‏AتوAليAد کAنAيم ،Aاز Aاي A ل -4 ههAاي A AجAدو A وسAفAنداAن (AداAد ‌A م AبAرای Aگ A ض کنيAد AبخAواAهAي A فAرA A ،)2مقAدار علوفAه مصAرفي جديAدي را بAر مبنAای فرمAول زيAر تغيير دهيم: ن منظAور ،از يعAني %5بAه علوفAه آنهAا اضAافه نمAاييم .بAراي اي ‌ منAوي ،ATransform AگزيAنAه A Computeرا فAعAال کAرده و Aدر قسAمت A ،Target VariableنAاAم متغAيAر جديAد " "NewHayAرا وارAد Aمي‌AنمAائAيAم .سAپس دAر AپنجAره ،Numeric Expression د شAکل A 20-2AتAاAيپ كAرAده Aو بAر ‏AفرAمAول مAورد نAظAر AرAا همAاننA A روي دكمه OKكليك مي‌كنيم. اگAر بخAواهيم اين افAزايش علوفAه ،فقAط بAرای گوسAفندان مAاده اعمAال شAود ,کAه در پنجAره ،Compute VariableدکمAه نكAار پنجAره Ifرا فعAال مي‌سAازيم .بAا اي ‌ جديAدی هماننAد شAکل 21-2بAاز می‌شAود. حال گزينه Include if Case satisfies Conditionرا انتخAاب نمAوده و عبAارت " "=0Genderرا نظAAير شAAکل 21-2 تAايپ كAرده سAپس دکمAه Continueرا فعال مي‌كنيم. درصAورتي‌كه مايAل باشAيد اين عمAل بAا نAام يAک متغAير جديAد ثبت شAود ،نAام آن متغAير را در قسAمت Target Variableوارد نمAوده و سAپس Okرا کليAک نماييAد كAه قابAل ذکAر اسAت کAه ،تعAداد قابAل تAوجهی از توابAع رياضAی نظAير قAدرمطلق س (A ,A)ARSINمعکAوس تAانژاAنت ()AARTAN (A ,)ABSمعکAوس سAينو A عهAای نرمAاAل ,AبرنAوAلی ,AبتAا ,AAدوجملAه ای.A..A. , ل تجم AعیA A Aتوزي ‌ مقAادAيرAاحتAمAا A ‏A ه ههAای تAصAادAفAی و غAيAره ،AنAيزA Aدر پنجAرAه مAربAوAط بA A د Aداد ‌A ع مثلثAاتی ,AتAوليA A توAابA A توابAع )AFunction(AوجAود Aدارد ,کAه در صAورAت نيAاز قابAل اسAتفAاده می‌باشد. فرمAان ( …Replace Missing ValuesجAايگزين كAردن مقAادير گمشده) اگAر در جريAان ايجAاد فايل‌هAا ،مقAاديري بAه عنAوان مقAادير گمشAده تعريAف د و AبعAدًAاAقصAد جAايگAزينAي آAنهAAا را بAا مقAادAير دAيگAري داشAته باشAيم، شAونA A دسAتAور …Replace Missing Valuesدر منAوي Transformرا فعAال مي‌كنيم … ،پنجره زیر با اجراي فرمان ‌ Replace Missing Values باز مي‌شود: رسم نمودارهاي آماري ههAا را ،طبAق قراردادهAاي خAاص ،بصAورت هندسAي يAك نمAايش داد ‌ نAمAودAاAر AآمAاAري Aمي‌گAوينAدA .AAنمودAارهAاAي AآمAاري Aدر امAور AاقتصAاديA، ي و غAيAره A،AبكAار AمAي‌رونAد و بAا صAنعتAي ،بهدAاشAتي ،كAشAاورAزي ،تAوAليAد A توجه به نوع كاربرد ،آنها را به طرق مختلف ترسيم مي‌نمايند. برخي از اين نمودارهAا بAراي متغيرهAاي كمي (پيوسAته) و بعضAي ونAدA .ازA يشA A رهAاي AكAيAفي( AگسAسAتAه) AبكAاAر بAرAده Aم‌ A دAيگAر بAرAاي AمAتغي A ه نمAوداAرهAاي AدسAته اوAل (AنمAودAارهAاي Aگمي) ،Aمي‌تAوAان AبAه جملA A هAاي A،AشAاخه Aو بAرگ A Aو پAراA AكنAش Aو از تنAگAارA ،جعب‌ A نمAوAدارAهAاي AبAاف‌ A ه Aدوم (AنمAوداAراي A AكيAفAي) ،بAه AنAموAدارهAاAي مAيAان AنمAودارهAاAي دسAت A ه نAمAود .AذكAر AايAن نكتAه ه Aاي Aو دايAره‌اي (AكلوچAه Aاي )AاشAارA A ميلA A رهAاي ضAروري اAسAت كAه ،از نمAودارهAاي كيفي مي‌AتAوان بAراAي متغي A هبAنAدي داده‌AهAاي مربAوط AبAه متغيرهAاي كمي اسAتفاده كAرد( AبAا رAد ‌ كمي ،يعAني كيفي نمAودن آنهAا) ولي عكس آن ،هرگAز امكان‌پAذير نيست. براي ترسيم نمودارهاي مختلف آماري ،مي‌توان براحتي با ورود به منوي Graphsو انتخاب نمودار مورد نظر ،اين كار را انجام داد. در اين منو نمودارهاي مختلفي وجود دارد كه به برخي از آنها اشاره مي‌كنيم. الف )نمودارهاي كيفي (گسسته): -1نمودار ميله‌اي ()Bar Chart در اين نمAودار بAراي هAر رده مشAاهده يAا متغAير ،بAر روي محAور ههAا مي‌توانAد افقي ،ميله‌اي ترسAيم مي‌شAود كAه ارتفAاع ميل ‌ تAابعي از خAود متغAير رده‌بنAدي (يAا متغAير خالصAه شAده ديگري) باشد. ترسيم اين نمودارها با اجراي فرمان …Barاز منوي Graphsقابل انجام است -2نمودار دايره‌اي ()Pie Chart همانند نمودارهاي ميله‌اي ،در اين نوع از نمودارها نيز تنوع داده‌ها وجود دارد .اين نوع نمودارها با اجراي فرمان …Pie از منوي Graphsقابل ترسيم مي‌باشند كه با انتخاب اين گزينه ،پنجره Pie Chartsباز مي‌شود به‌عنوان مثال ،اگر بخواهيم مجموع علوفه مصرفي گروه‌هاي مختلف نژادي گوسفندان را به كمك نمودار دايره‌اي با يكديگر مقايسه نمائيم ،با انتخاب گزينه Summaries for groups of casesاز پنجره Pie Chart و كليك بر روي دكمه Defineو وارد نمودن متغير علوفه مصرفي " "Hayدر بخش Variableو متغير گروه‌هاي نژادي " "Ethnic groupدر قسمت Define slice byو زدن كليد OKنمودار مورد نظر را رسم مي‌نمائيم خروجي اين فرمان بصورت نمودار زیر می باشد : ب ) نمودارهاي كمي (پيوسته) -1نمودار بافت‌نگار ()…Histogram براي رسم يك نمودار بافت‌نگار ،كافي است از منوي Graphsبر روي گزينه … Histogramكليك نمائيم به‌عنAوان مثAال ،بAراي رسAم نمAودار بافت‌نگAار مربAوط بAه وزن بAدن گوسAفندان ،بAا وارد نمAودن متغAير Weightدر بخش Variableو فشAردن دكمAه OKاين كAار را انجAام مي دهيم اگAر مايAل بAه رسAم منحAني نرمAال در اين نمAودار نAيز باشAيم، بايAد گزينAه Display Normal Curveرا در اين پنجAره فعال نمائيم: خروجي آن بصورت نمودار زیر می باشد : 3.0 2.5 1.5 1.0 0.5 ‏Mean = 49.8 ‏Std. Dev. = 4.131 ‏N = 10 0.0 60 55 50 ‏Weight 45 40 ‏Frequency 2.0 -2نمودار جعبه‌اي ()Box plot... ههAا بكAار اين نAوع نمودارهAا ،بAراي نمAايش پراكنAدگي توزيAع داد ‌ رفتAه و محAل چارك‌هAاي اول ،دوم (ميانAه) و سAوم را مشAخص مي‌كننAد .بAراي رسAم نمAودار جعبه‌اي كAافي اسAت از منوي Graphsبر روي گزينه …Boxplotكليك نمائيم به‌عنAوان مثAال ،بAراي رسAم نمAودار جعبه‌اي مربAوط بAه متغAير ههAاي مختلAف گروه‌هAاي وزن بAدن گوسAفندان براسAاس رد ‌ نAژادي و مقايسAه آنهAا بAا يكAديگر ،بعAد از انتخAاب گزينAه …Boxplotاز منAوي Graphsو سAپس انتخAاب حAالت Simpleو زدن ،DefineمتغAير Weightرا وارد قسAمت Variableو متغAAير Ethnic groupرا وارد بخش Category Axisنموده و بر روي OKكليك مي‌كنيم نتيجه خروجي‌هاي اين فرمان بصورت جدول و نمودار زیر می باشد : -3نمودار شاخه و برگ ()Stem and Leaf نمAودار شAاخه و بAرگ ،نAوعي نمAودار بAراي نمAايش فAراواني مشAاهدات (هماننAد نمودارهAاي ميله‌اي) مي‌باشAند بAا اين تفAاوت كAه در آنهAا بجAاي رسAم ميله‌هAا ،فراواني‌هAا بشAكل اعAداد (بAا نمAايش تعAداد تكAرار و بيAان اعAداد مشAاهده شAده) نشAان داده مي‌شAوند .تنهAا راه بAراي رسAم اين نمودارهAا در نرم‌افزار آماري ،SPSSانتخاب گزينه Descriptive Statisticsاز منAوي Analyzeو سAپس كليAك بAر روي …Exploreمي‌باشد به عنAوان مثAال ،اگAر بخAواهيم نمAودار شAاخه و بAرگ متغAير مقAدار علوفAه مصAرفي را براسAاس متغAير گروه‌هAاي نAژادي گوسAAفندان رسAAم كAAنيم ،بعAAد از انتخAAاب گزينAAه Descriptive Statisticsاز منAوي Analyzeو سAپس كليAك بAر روي ،…Exploreوارد پنجAره Exploreمي‌شAويم. حAال متغAير Hayرا وارد جعبAه Dependent Listو متغAير Ethnic groupرا وارد بخش Factor ListنمAوده و از قسAمت DisplayگزينAه Plotsرا انتخAاب كAرده و بAر روي دكمه …Plotsكليك مي‌نمائيم در ادامه ،در پنجره Explore: Plotsتنها گزينه Stem-and- Leafرا انتخAاب و بAترتيب بAر روي كليAدهاي Continueو OKكليك مي‌كنيم. خروجي‌هاي آن بصورت جدول و نمودار بعدی خواهد بود : -4نمودار پراكنش ()Scatter Plot اولين مرحلAه در بررسAي نAوع رابطAه ميAان دو متغAير ،رسAم نمAودار تغيAيرات مقAادير آنهAا در مقابAل يكAديگر اسAت .الزم بAه ذكAر اسAت كAه ،اين نمAودار تنهAا نمAوداري اسAت كAه در آن از دو متغير كمي استفاده مي‌شود. براي رسAم اين نمAودار ،فرمAان …Scatter/Dotاز منAوي Graphsرا اجرا مي‌كنيم به‌عنAوان مثAال ،اگAر بخAواهيم نمAودار پAراكنش بين دو متغAير وزن بAدن گوسAفندان و مقAدار علوفAه مصAرفي توسAط آنهAا را رسAم نمAائيم ،فرمAان …Scatter/Dotاز منAوي Graphsرا فعAال نمAوده و بAر روي گزينAه Simple Scatterو سAپس Defineكليك مي نمائيم در ادامه ،متغير ( Weightمتغير وابسته) را وارد بخش Y ( Axisمحور Yها) و متغير ( Hayمتغير مستقل) را وارد بخش ( X Axisمحور Xها) نموده و بر روي كليد Okكليك مي‌نمائيم خروجي آن بصورت نمودار زیر می باشد : در صAورتي‌كه بخAواهيم نمAودار پAراكنش برحسAب رده‌هAاي مختلAف متغAير گروه‌هAاي نAژادي و بAا رنAگ خAاص نشAان داده شAود ،كAافي اسAت در پنجAره ( Simple Scatter plotشAكل ،)46-4متغير Ethnic Groupرا وارد بخش Set Markers byنمائيم. خروجي اين فرمان بصورت نمودارزیرخواهد بود. فصل سوم تحليل داده‌ها در نرم‌افزار آماري SPSS در اين فصل ،با نگاهي موشكافانه و با ذكر پرسشنامه‌اي آماري در مورد تأثير استفاده از كود حيواني در ميزان رشد هفتگي و همچنين اثر نوع سم مصرفي در مقدار محصول برداشت شده از نهال‌هاي پرتقال دو نژاد مرغوب "بم" و "تامسون" ،كه براساس نمونه‌گيري تصادفي ساده از جامعه آماري مورد بررسي جمع‌آوري شده‌اند، فرمان‌هاي ،SPSSبراي بخش زيادي از تحليل‌هاي آماري مورد استفاده در رشته اقتصاد‌كشاورزي ،ارائه مي‌گردد. )1نژاد :بم تامسون (با كدهاي 0و )1 )2نوع سم مصرفي( D,C,B,A :با كدهاي 3 ،2 ،1و )4 )3ارتفاع نهال :برحسب سانتيمتر )4رشد فعلي :ميزان رشد هفتگي نهال‌ها بعد از مصرف كود حيواني )5رشد قبلي :ميزان رشد هفتگي نهال‌ها قبل از مصرف كود حيواني ) 6وزن محصول برداشت شده :برحسب كيلوگرم )7مقدار سم مصرفي :برحسب ليتر داده‌هاي مربوط به تأثير استفاده از كود حيواني و سم در ارتفا وزن نوع رشد رشد مقدار نهال نژاد ع ‌هاي پرتقال :محص سم فعلي قبلي سم نهال ول 12 11 10 13 10 12 11 16 16 14 13 14 9 16 50 20 25 30 17 29 38 77 80 44 55 64 29 64 60 55 57 73 44 50 66 69 64 76 80 77 79 70 67 56 60 76 45 55 66 70 65 80 87 79 78 70 170 160 164 177 172 156 170 180 170 180 188 170 177 171 1 1 1 2 2 1 3 1 4 4 3 2 1 1 1 0 1 0 1 0 1 1 1 0 0 1 1 0 17 55 85 88 185 2 1 18 11 12 12 17 77 28 29 19 80 60 50 66 54 80 67 55 70 55 89 166 160 171 160 180 4 3 2 1 1 1 0 1 0 1 آمار توصيفي در بخش آمAار توصAيفي نرم‌افAزار آمAاري ،SPSSآماره‌هAاي توصيفي مربوط به متغيرها شامل: تهAاي مركAزي) :ميAانگين، -1معيارهAاي گAرايش بAه مركAز (كمي ‌ مAيانAهُ ،م د ،مAجمAوع ،مAاكزAيمم ،ميAنيمAم ،دامنAه A،چا Aرك‌هAا، صدك‌ها و ميانگين خطاي انحرافات. -2معيارهAاي پراكنAدگي (كميت‌هAاي پراكنAدگي) :واريAانس، انحراف معيار ،چولگي و كشيدگي. به همAراه نمودارهAاي مختلAف (ميله‌اي ،دايAره‌اي و بافت‌نگAار) بطAور تكي يAا گAروهي محاسAبه ،ترسAيم يAا جدول‌بنAدي مي‌شود. براي اجAراي آمAار توصAيفي در نرم‌افAزار آمAاري ،SPSS13.0 كافي است از منوي Analyzeبر روي گزينه Descriptive StatisticsكليAAك نمAAائيم .اين زيرشAAاخه ،خAAود شAAامل فرمان‌هاي مختلفي است كه مهمترين آنها عبارتند از: "…Frequencies ‌ها " فراواني فرمان كمك به ،…Frequencies جداول فراواني، نمودارهاي ميله‌اي و بافت‌نگاروآماره‌هاي تك‌متغيره ،به نمايش در مي‌آيند. بعنAوان مثAال ،بAراي محاسAبه ميAانگين ،ميانAهُ ،م د ،چارك‌هAا، ‌77ام ،انحAراف معيAار و چAولگي صAدك‌هاي 15ام و مربAوط بAه متغAير مقAدار سAم مصAرفي ،جهت انجAام تحليل‌هAاي آمAاري كAافي اسAت بAا وارد نمAودن متغAير PoisonAmountدر بخش ) Variable(sاز پنجAAAره ،…Frequenciesسپس كليك بر روي دكمه …Statistics و ورود بAه پنجAره ،Frequencies: StatisticsبAا انتخAاب گزينAه هAاي مAورد نظAر و در پايAان ،فشAردن دكمAه هAاي Continueو ،OKاينكار را انجام دهيم در صAورتيكه بخAواهيم عالوه بAر مقAادير آمAاره هAاي توصAيفي، نمAودار بAافت نگAار را نAيز بAراي اين متغAير رسAم نمAايم ،كAافي اسAت از پنجAره ،…Frequenciesوارد قسAمت …Charts شAده و بAا انتخAاب گزينAه ،Histogramsاين نمAودار را نAيز رسم نمائيم. خروجي‌هاي اين فرمان بصورت جداول و نمودار زیر مي باشد. توصيفات ""…Descriptives برخالف فرمAAان ،…FrequenciesفرمAAان…Descriptives تنهAا آماره‌هAاي توصAيفي يAك يAا چنAد متغAير را محاسAبه و نمAايش مي‌دهAد و بيشAتر جنبAه مقايسAه‌اي ميAان چنAدين متغAير (از نظر مقدار كميت‌هاي مركزي و پراكندگي) را دارد. به‌عنوان مثال ،براي محاسبه و مقايسه كميت‌هاي ميانگين، واريانس ،دامنه و كشيدگي متغيرهاي " ميزان رشد هفتگي نهال‌ها قبل از مصرف كود حيواني" و " ميزان رشد هفتگي نهال‌ها پس از مصرف كود حيواني" (داده هاي جدول ،)1-5 بعد از وارد كردن متغيرهاي Pre-Growthو Now-Growth در بخش ) ،Variable(sبا كليك بر روي دكمه …Optionsو انتخاب آماره‌هاي مورد نظر ،سپس فشردن كليدهاي Continueو ،OKمحاسبات را انجام مي 1در پنجره ، Descriptives: Optionsنوع آماره‌هايي كه براي متغيرهاي منتخب محاسبه مي‌شود و ترتيب قرار گرفتن آنها در خروجي ،تعيين مي‌گردد. تذكر :در پنجره ،Descriptivesگزينه Save standardized ،values as variablesامكان ساخت و ذخيره‌سازي متغيرهاي استاندارد‌شده از متغيرهاي اصلي را فراهم مي‌كند. خروجي اين فرمان به صورت جدول زیرخواهد بود. جداول توافقي " "Crosstabs اين فرمAان ،وظيفAه سAاخت جAداول تAوافقي دو يAا چنAد ُبعAدي، ونAد AدوA داAزه‌گAيرAي AمAعيا AرهAاAي AپيA A ‏Aالل آAنهAا Aو انA A تحAلAيAلA Aو AآAزAمAون AاسAAتقA ت يAاAسA A ل تAوافAقAيA A،ماتAريAسA A ه AداAردA .AجAدو A عهAد A چنAد مAتغAير AرAا بAرA A يAاA A A چگAونگي AتAوAزيAعA ن AكAه A A ر وA c AسAتو A ل A r AسAط A بAا AاAبAعAAاد ،A c *r AشAاAم A ‏Aس ر Aرا A Aدر AسAطرAهاA( AسAتAون‌AهAايA )AمAاAتري A ك مAتغAيA A مقAاAدAير AيA A ههAاAيA AمختلAف مAتغAيAر ديAگAرAي كAه Aدر سAتAون (AسAطر)A براAسAاAس Aرد‌ A ي از AرسAم دف AاصAلA A د .AهA A ه AاسAت ،AنشAاAنA Aمي‌دهA A جAدAول AجAاAي AگAر AفتA A ‏Aتقالل يAا واAبAسAتگAي بAين Aدو AيAا چنAد داAوAل تAوAافAقي ،AآA AزمAونA AاAس A جA A ي AاسAتA .بAراي AانجAامA AاينA مه‌هAاي AآمAارA A پAرسAش Aاز AپرسشAنا A ) E ‏χ  و ~χ ‏Aسون) كه ازAرابطه پيرسون (O- (Eپير آزمAون ،از آماAره خي -د A 2 )df ( R  1) ( C  1 2 ‏rc ‏rc ‏rc ‏C ‏R ‏ri 1 c 1 2 محاسAبه مي‌شAود اسAتفاده مي‌نمAائيم .كAه در آن ،مقAدار مشAاهده شAده در سAطر rام از سAتون cام جAدول تAوافقي و ،مقAدار مAورد انتظAار در سAطر rام از سAتون cام جAدول بصورتOr  O ‏c ‏Erc  كهr توافقي است , c ‏n محاسAبه مي‌شAود .بطوري‌كAه در آن ،nتعAداد نمونAه گرفتAه شده از جامعه آماري مورد مطالعه است. براي رسم جداول توافقي به‌صورت شكل زیر عمل مي‌نماييم. به‌عنAAوان مثAAال ،مي‌خAAواهيم جAAدول تAAوافقي مربAAوط بAAه متغيرهAاي اسAمي نAژاد پرتقال‌هAا و نAوع سAم مصAرفي ههAاي جAدول )1-3را رسAم نمAائيم .بAراي اين منظAور، (داد ‌ متغAير Ethnic Groupرا وارد بخش ) Row (sو متغAير The Kind of Poisonرا وارد قسAمت ) Column(sنمAوده و بر روي كليد …Statisticsكليك مي‌كنيم. از آنجائيكAه متغيرهAاي سAطر و سAتون اين جAدول تAوافقي، ههAاي Chi-Squareو Eta متغيرهAاي اسAمي مي‌باشAند ،گزين ‌ را انتخاب نموده و بر روي Continueكليك مي‌نمائيم. ههAاي در ادامAه بAا كليAك بAر روي دكمAه …Cellsو انتخAاب گزين ‌ Observedو ( ExpectedبAراي نمAايش مقAادير مشAاهده ههAا)ي جAدول تAوافقي) شAده و مAورد انتظAار در سAلول‌ها (خان ‌ و سAپس فشAردن كليAد ،ContinueبAر روي دكمAه OKكليAك مي‌نمائيم. خروجي‌هاي اين فرمان بصورت جداول زیرخواهد بود. با توجAه بAه مقAادير مشAاهده شAده در جAدول تAوافقي (جAدول ،)5-5 چAوAن AبAيشAتر اAين مقAاAدير Aاز 5كوچAكAتAر مAي‌بAاشAند AبAايAد بAرAخي اAزA سAتوAن‌هايA Aاين جAدAول رAا دAر AيAكAديگر اAدغAام نمAاAئيAم (بAه AكمAك دسAتور Recodeاز منAوي )A TransformتAا نتAايجA AمحاسAبAه‌شAده دAاراي AارAزش بيشAتAري باAشAندA A.از طAرAف AديگAرA ،بAدAليل آAAنكAه مقAدAار P- محAاسبAه‌شAدAه AبAراAي آمAا Aره AخيA -دAو AپيAرسAوAنA Aدر AجAدوAل )A Value (Sig ‏Aتقالل ،6-5بAرابAر 604/0AاAسAت ،ب AعبAارت دAAيگAر چAونA ،A AپAس فAرض Aاس A متAغيرهAاي AسAطر و AسAتوAن AجAدول AتAوا AفقAي (اAسAتقالل پرAسAش‌ها) رAد نمي‌AشAود .اAز طAرAف AدAيگAر ،بAاAتوجAه بAهAمقAدار AآمAارAه EtaدAر جAدول -5 ،7چAون AبAوده و نسAبAتًا كAوچAك اسAت AلAذا ،تقرAيبًAا نمAي‌تAوان نAوAع سAم مصAرفي AبAراي AنهAال‌هAاAي پرAتقAال را برAاسAاس نژاAدشAان پيش‌AبيAني كAرد (تعيين نمود). آزمون فرض‌هاي آماري براي انجAام چAنين آزمAون فرض‌هAاي آمAاري ،كAافي اسAت از منAوي AnalyzeبAر روي گزينAه Compare MeansكليAك ‌نمائيم. فرمان : … One Sample T Test آزمون مقايسه ميانگين جامعه با يك مقدار ثابت ( ) ،يكي از آزمون‌هايي است كه در بررسي متغيرهاي كمي مورد اينHآزمون ،اگر ميانگين جامعه در :  استفاده قرار مي‌گيرد . ‏ ‌هاي آماري بصورت زير فر :  را با نشان دهيم آنگاه  ض H خواهند بود. 0 0 0 1 بعنAوان مثAال ،فAرض كنيAد بخAواهيم ميAانگين ارتفAاع جامعAه نهال‌هAا (داده هAاي جAدول )1-3را بAا مقAدار ثAابت آزمAون كنيم براي انجام اينكار در نرم افزار آماري ،SPSSاز منوي Analyzeبر روي گزينه Compare Meansو سپس …One Sample T Testكليك مي نمائيم .حال متغير Heightرا وارد قسمت ) Test Variable(sكرده ،سپس مقدار 171را در قسمت Test Valueتايپ نموده و بر روي دكمه OKكليك مي‌نمائيم خروجي‌هاي آن عبارت است از: چون مقدار P-Valueدر جدول ،9-3برابر 713/0است. به‌عبارت ديگر ،چون ،پس فرض در سطح معني‌داري رد نمي‌شود .بعبارت ديگر ،ميانگين ارتفاع جامعه نهال‌هاي پرتقال تقريبًا برابر 171مي‌باشد. فرمان … Independent Samples T Test گاهي اوقAات ،دو نمونAه از دو جامعAه مختلAف داشAته و مي‌خAواهيم براسAاس نمونه‌هAا ،ميانگين‌هAاي دو جامعAه مسAتقل را بAا يكAديگر مقايسAه نمAائيم .درچAنين مAواردي ،از آزمAون ميانگين‌هAاي دو نمونAه مسAتقل اسAتفاده مي‌كAنيم .كAه آماري Hبصورت زير خواهند بود: در اين‌صورت ،فرض‌هاي 0 : 1   2 ‏ ‏ H 1 : 1   2 بعنوان مثال ،فرض كنيد بخواهيم ميانگين ارتفاع نهال‌هاي بم و (با فرض نرمال بودن داده‌ها) با يكديگر تامسون را مقايسه كنيم .بنابراين ،از منوي Analyzeبر روي گزينه Compare Meansو سپس Independent Samples T …Testكليك مي‌نمائيم .حال متغير Heightرا وارد قسمت ) Test Variable(sو متغير Genderرا وارد بخش Grouping Variableنموده و با زدن دكمهِ Define … Groupsو اختصاص اعداد " 0بم" و " 1تامسون" بترتيب براي " "Group 1و " "Group 2و سپس كليك بر روي دكمه‌هاي Continueو ،OKاين آزمون را انجام مي‌دهيم كه نمونه خروجي‌هاي اين فرمان عبارتند از : با توجAه بAه اينكAه در جAدول ،11-3مقAدار آمAاره FبAراي آزمAون برابAري واريانس‌هAاي دو جامعAه در سAطح معAني‌داري برابAر بAا 508/6بAوده و مقAدار SigمتنAاظر بAا آن 02/0اسAت بعبAارت ديگAر ،لAذا فAرض صAفر (فAرض برابAري واريانس‌هAاي دو جامعAه) رد شAده و مي‌بايسAت خAط دوم نتيجAه آزمAون نابرابري واريانس‌هاي دو جامعه را در‌نظر بگيريم. حال با توجه به مقدار آماره آزمون و مقدار Sigمتناظر چون پس فرض برابري ميانگين‌ها نيز رد نمي‌شود. تذكر :در صورتي‌كه فرض برابري واريانس‌ها رد نمي‌شد، مي‌بايست نتايج مربوط به خط اول را درنظر مي‌گرفتيم. فرمان … Paired Samples T Test براي مقايسAه ميانگين‌هAاي مشAاهدات زوج شAده (مشAاهداتي ههAاي مسAتقل بدسAت نيامAده انAد) ،ماننAد نمAرات كAه از نمون ‌ يAك آزمAون درسAي قبAل و بعAد از يAك آمAوزش خAاص ،از اين فرمAان اسAتفاده مي‌نمAائيم .اينگونAه مشAاهدات بAه يكAديگر وابسAته بAوده و مالك مقايسAه آنهAا تفاوت‌هAاي بين زوج مقادير مشاهدات است. بعنAوان مثAال ،فAرض كنيAد بخAواهيم رشAد هفتگي نهال‌هAاي ههAاي جAدول )1-3را قبAل و بعAد از مصAرف كAود پرتقAال (داد ‌ حيAواني ،بAا يكAديگر مقايسAه و اثAر كAود حيAواني را بAر روي آنهAا بررسAي كAنيم يعAني فAرض بي‌تAأثير بAودن كAود ( ) را آزمAون نمAائيم ،كAافي اسAت از منAوي AnalyzeبAر روي گزينه Compare Meansو سپس Paired Samples T …Testكليك كنيم .حال در پنجره Paired Samples T ،…TestمتغيرهAاي Pre-Growthو Now-Growthرا وارد قسAمت Paired VariablesنمAوده و بAر روي دكمAه OK كليك مي‌نمائيم خروجي‌هاي اين فرمان عبارتند از: با توجه به مقدار Sigدر جدول ،14-3چون در سطح معني داري ،مقدار است پس فرض صفر (بي تأثير بودن مصرف كود ،) :رد مي شود .بعبارت ديگر ،مصرف كود حيواني ،در افزايش رشد هفتگي جامعه نهال‌ پرتقال تأثير داشته است. آناليز واريانس يكطرفه "”One Way ANOVA اصول كلي آناليز واريانس ،بوسيله رونالد فيشر ،بنيانگذاري و سپس جزئيات آن توسط ساير آماردانان تكميل گرديد .بطور كلي ،آناليز واريانس عبارتست از انجام يك سري عمليات جبري كه به‌وسيله آن مي‌توان مقدار كل تغييرات يا اختالفات موجود در يك آزمايش را به قسمت‌ها يا اجزاي مختلف تقسيم كرد .بعضي از اين اجزا، بخاطر عواملي است كه محقق عمدًا در آزمايش قرار داده است تا اثر آنها را بر روي صفات مورد مطالعه تعيين كند و برخي ديگر، زائيده عوامل غيرقابل كنترل مي‌باشند. براي مقايسه ميانگين‌هاي مربوط به دو يا چند جامعه مستقل يعني آزمون: ‏ H 0 : 1   2 ...   k ; i, j ‏ ‏H 1 :  i  j از روش آناليز واريانس يكطرفه ،استفاده مي‌نمائيم. بعنAAوان مثAAال ،اگAAر بخAAواهيم ،فرضAAيه يكسAAان بAAودن وزن محصAول برداشAت شAده پس از سمپاشAي بAا انAواع سAم‌هاي مAورد اسAتفاده را بررسAي كAنيم ،از منAوي AnalyzeبAر روي گزينAه Compare Meansو سAپس One Way ANOVA كليAك مي‌نمAائيم .حAال متغAير ( WeightمتغAير وابسAته) را وارد قسمت Dependent Listو متغير The Kind of ( PoisonمتغAير مسAتقل) را وارد بخش ( FactorعامAل) نموده و بر روي دكمه OKكليك مي‌كنيم خروجي اين فرمان بصورت جدول زیر خواهد بود. با توجAه بAه مقAدار Sigدر جAدول ،15-3چAون در سAطح معAني‌داري ، ه مقAدAاAر AاAسAت پAس AفAرض صAفر ، AرAد AنAمي‌شAوAد A.بعAبAارت AدAيگAرA ،گAرو A خAونAيA A،در قAد AافAرAاد AنمAونAه Aو بAه AتبAع AآنA AافAراAد AجAامAعAه مAورAد مAطالعAه تAأثيرAي نAدارد يعAني ميانAگين‌هAا در سAطAح دارAاي اختالف معAني‌داري نمي‌باشند. در صورتي‌كه ميانگين‌ها داراي اختالف معني‌داري بودند يعني فرض ، رد مي‌شد ،از آزمون‌هاي ( LSDآزمون كمترين اختالف معني‌دار)، بونفروني ،شفه ،توكي ،دانكن و غيره (در سطح معني‌داري )، براي فهميدن اين موضوع كه كداميك از ميانگين‌ها با يكديگر برابر نيستند ،استفاده مي‌كنيم .كه اين‌كار را مي‌توان با انتخاب گزينه مورد نظر در بخش ( Post Hocشكل )24-3و فشردن كليد ،Continueانجام داد. تذكر :از آنجايي‌كه خطاي نوع دوم در آزمون دانكن از بقيه آزمون‌ها كمتر است پس پرتوان‌ترين آزمون در ميان ساير آزمون‌هاي موجود مي‌باشد .به همين دليل ،در اكثر موارد آماردانان از آن استفاده مي‌نمايند. تحليل همبستگي ""Correlations همبسAتگي بين دو متغAير ،شAدت و جهت رابطAه خطي ميAان آنهAا را نشAاAن Aمي دهAد .مقAدار Aاين A AكمAيت ،چگAونگAي بAراAزش معAاAدلAه اي جيAه Aمي AكنAد A،بيAان خطي يAا AغAيرخطي كAه اAرتبAاAط بAين AمتغAيرهAا رAا تو A ميA AنمايAد (AاگAر معاAدلAه ثAAابAتيA Aبين مAتغيرهAا بAرقAرار بAاشAد ،AهمAبسAتگي كامAل AخواهAد AبAود)A .ضAريAب همبسAتگي ( A )rهمAواره بين "-1" Aو ""1 خواهد بود .بعبارت ديگر: از آنجAايي كAه رسAم نمAودار پAراكنش بAه تنهAايي نمي توانAد نAوع رابطAه ‏AبيAن Aدو مAتغAير AراA AتعAيAين كنAد ،مAعيAارAي عAدAدي AبAرAاي AمحAاسAبAه AقAدAرت و جAهت AرابAطAه AخطAي بين AآنهAا A،AمAورAد نيAازA AاAسAتA A.معيAارA AعAددAي Aاين پAيونAد ،AزماAني‌كAه راAبطAه بيAن دو متغAير Aخطي فAرض AشAود ،ضAريAب همبسAتگي نمAونه‌اي يAا ضAريب همبسAتگي پيرسAون نAام دارد كAه از رابطه 3-3محاسبه مي‌شود. n )  ( X  X )(Y  Y ‏i 2 ‏i ‏n ‏i 1 ‏n )  ( X  X ) .  (Y  Y ‏i ‏i 1 2 ‏i ) Cov ( X , Y ‏rXY  ‏ ‏S X .SY ‏i 1 در صورتي‌كه رابطه متغيرها در نمودار پراكنش به شكل منحني ديده شود ،ضريب همبستگي پيرسون معيار مناسبي نخواهد بود .از طرف ديگر ،ضريب همبستگي پيرسون ،زماني معتبر است كه داده‌ها كمي باشد .ضريب همبستگي ديگري كه مي‌توان براي داده‌هاي كمي محاسبه نمود ،ضريب همبستگي تاو-كندال است. اين ضAريب همبسAتگي ،انAدازه اي اسAت ناپAارامتري از شAدت كمكS ) . sign ( R پيوند متغيرها و به )  R رابطه  sign(S  ‏n ‏j ‏i ‏j )n(n  1 2 ‏i ‏i j ‏rtau  محاسAبه مي گAردد كAه در آن () signنمAاد تAابع عالمت)Si-Sj( ، ن و A jامين مقAدار متغAيAر Yو )Ri-Rj(A اختالف رتبAه iامAي A اختالف رتبه iامين و jامين مقدار متغير Xمي‌باشند. ههAا از نAوع فاصAله‌اي باشAند ،از ضAريب همبسAتگي حال اگAر داد ‌ ‏AتبAه س Aر A ه براسAاA A ب AهمبسAتگAي اسAپيAرمن كA A دAيگAرAي بنAاAم AضAري A ن AنمادAهAاي rtauتعAريAف شAده AاسAت ،AاAسAتفادAه ههAاA Aو AبAا AهمAا A داد‌A A ينمAائيم .ايAن ضAريب همبسAتگي از رAابطAه زيAر قAابAل مAحاسAبه م ‌A است . n 1 ‏n 1 )( Si  ) 2 2 )n(n2  1 12 ‏n ‏ ( Ri  ‏rsp  i 1 براي محاسبه ضرايب همبستگي در نرم‌افزار آماري SPSS ، 13.0از منAوي AnalyzeبAر روي گزينAه Correlateو سپس …Bivariateكليك مي‌نمائيم به‌عنAوان مثAال ،اگAر بخAواهيم ضAريب همبسAتگي پيرسAون ميAان متغيرهAاي مقAدار سAم مصAرفي و وزن محصAول برداشAت شAده (داده‌هAاي جAدول )1-3را محاسAبه نمAائيم (بAا توجAه بAه پراكنAدگي نقAاط بصAورت خAط راسAت در نمAودار پAراكنش (نمAودار ،))2-3بAا وارد نمAودن متغيرهAاي ( WeightمتغAير وابسAته) و ( Amount of PoisonمتغAير مسAتقل) در جعبAه Variablesاز پنجAره Bivariate Correlationsو سAپس انتخاب گزينه Pearsonاز قسمت Correlation ،Coefficientsبر روي دكمه OKكليك مي‌نمائيم . تحليل رگرسيوني ": ”Regression تحليAل رگرسAيوني ،يكي از پرمصAرف‌ترين روش‌هAاي آمAاري اسAت كAه يگAAيرAدA،زيAرا AروAابAط ههAا مAوAردAاسAAتفAاده قAرAار Aم ‌ زيAه Aو تحA AليAل دAاAد ‌A يAتج A بAرAا A ن متغAيرهاي پيوAسته راAبطور سادAه وAبامفهوم ،Aبيان مي‌نمايد. ميا A 1اگAر بAرخي از متغيرهAاي مسAتقل از نAوع كيفي باشAند ،نيAاز بAه تحليAل آنالAيز كAوواريانس داAرد و با اينAمباحث نمAي‌توان آنAها را تAحليل كرد. بطAور كلي؛ رگرسAيون ،مجمAوعه‌اي از روش‌هAا و تكنيك‌هاسAت كAه بAراي ‏Aرار ن گAرAوهAيAا AزAمتAغيرAهAAا ،مAوA AردAAاAسAAتفAاA Aده AقA A كAمAAكAبAAهAد AركAAراAبطAAهAبAي A ي ت مي‌تAوانAدAبAرا A معAAادAلAه خAطAرAاسA A يAاز مAواAرد ،AAيAك A ي‌گAيردA.Aد Aر بسAيAارA A م A ‏A نشان داAدنAوابستگAي يك متغير بAه ديگAري موAرد اAستفادAه قرAار گيرد. در حالت كلي ،معادله يك مدل رگرسيوني خطي عبارت ‏Y     X  ...   X است از ‏k ‏k 1 1 0 كه در آن ،مقدار ثابت رگرسيوني؛ ،متغير مستقل iام و ، ضريب رگرسيوني براي متغير مستقل iام مي‌باشند. در اين بخش نشAان مي‌دهيم كAه چگونAه مي‌تAوان معادلAه چAنين خطي را بAا اسAتفاده از نرم‌افAزار آمAاري SPSSبدسAت آورد. مي‌تAAوانيم يAAك مAAدل رگرسAAيوني كAAه نشAAان دهنAAده رابطه‌اي خطي ميAAان آنهAAا مي‌باشAAد، بAرازش دهيم كAه بAه كمAك نAAAرم افAAAزار آمAAAاري ، SPSSاين كAAار را مي‌تAوان براحAتي انجAام داد .پس از منAAAوي AnalyzeبAر روي گزينAه Regressionو سAAپس كليAAAAAAAAك …Linear با اجراي اين فرمان جعبه گفتگوي زير باز مي‌شود .حال متغير وابسته را وارد قسمت Dependentو متغيرهاي مستقل را وارد بخش ) Independent(sمي‌نمائيم. در اين پنجره و در بخش Methodروش‌هاي مختلفي براي ورود و يا خروج متغيرها از مدل رگرسيوني وجود دارد كه بترتيب عبارتند از: .1روش ( Enterورود) .2روش ( Stepwiseگام به گام) .3روش ( Removeخروج) .4روش ( Backwardپسرو) .5روش ( Forwardپيشرو) فصل چهارم آشنايي با نرم‌افزار اقتصادسنجي EViews اين نرم‌افAAزار ،نرم‌افAAزاري قابAAل برنامه‌نويسAAي و داراي منوهAايي بAراي انجAام تحليل‌هAاي آمAاري از پيش تعريف‌شAده (نظAير :تحليAل مAدل‌هاي رگرسAيوني ،تحليAل رونAدها ،تحليAل مAدل‌هاي ARCHو GARCHو )...بAوده و بAه گAونه‌اي طAAراحي شAAده اسAAت كAAه مي‌توانAAد بAAدون هيچ واسAAطه‌اي ليسAAت گسAAترده‌اي از فAAرمت داده‌هAAا (شAAامل :فAAرمت داده‌هAاي Excel، ASCII، Textو غAيره) را بنويسAد يAا بخوانAد. مديريت داده‌ها : ه‌كاري ‏ايجاد پروند ‌ ‏اوليـن گام در هنگام بكارگيري نرم‌افزار ،EViewsايجاد يك پرونده‌‌كاري (مكاني است كه ‌Objectها در آن نگهداري مي‌شوند) با پسوند " "* wf1.و بارگذاري مجدد آن در استفاده‌هاي بعدي است .هر پرونده‌‌كاري ،شامل دو Object پيش‌فرض است "C" :كه يك بردار از ضرايب است و ""Resid كه نشان‌دهنده باقيمانده‌هاي رگرسيوني مي‌باشد. ‏بدين‌منظور ،از منوي Fileبر روي گزينه Newو سپس " " Workfileكليك كرده از پس از اختصاص يك نام به آن ،دكمه OKرا مي‌فشاريم. درصورتي كه به Workfileنامي اختصاص داده نشود، به‌صورت پيش‌فرض نام “ “Un-titledدرنظر گرفته مي‌شود كه در اينصورت ،ديگر امكان ذخيره آن وجود نخواهد داشت. پس از انتخاب گزينه Workfileاز منوي ، FileپنجرهWorkfile ( Rangeدوره تناوب) ظاهر مي‌شود كه در كادرWorkfile ‌) Frequencyبايستي نوع داده‌ها را جهت تعيين دوره تناوب مشاهدات ،مشخص نمود . گزينه‌هاي موجود در اين كادر بترتيب عبارتند از: " Annual .1ساالنه“ " Semi-annual .2نيمسال“ " Quarterly .3فصلي“ " Monthly .4ماهانه“ " Weekly and Daily .5هفتگي و روزانه“ " Undated .6بدون تاريخ (مقطعي)“ در ادامه ،پس از تعيين دوره تناوب داده‌ها ،مي‌بايست دامنه آنها را در دو كادر روبروي هم با عنوان‌هاي " "Start (dateزمان شروع) و "( "End dateزمان پايان) ،با دادن مشخصات اولين و آخرين داده تعيين نمود. ه‌كاري پس از اتمAام اين مرحلAه و كليAك بAر روي ،OKپنجAره پرونAد ‌ ر مي‌شAAود .دAر ايAن مرAحلAAه ،درAپرونAAده‌‌AكارAي تنه Aا AدوAجAAزء ظAAاه A ت كAه بAا " "A CنماAيAان AشAدAه و ردAار ضAرAايبAجAزء ثAابA A وجAوAد داAرد :AبA A جزءAباقيAماندهAكه با "A"RESIDمشخAص مي‌گردد. دراين مرحله مي‌توان با انتخاب Save asاز منو Fileو اختصاص يك اسم به پرونده‌‌كاري موردنظر ،آن را ذخيره كرد .بعد از ه‌كاري ،مرحله ايجاد سري‌زماني " ( "Seriesكه يك ايجاد پروند ‌ نوع Objectاست) مي‌باشد .سري‌های‌زماني موردنظر را به دو روش مي‌توان ايجاد نمود: ي‌هاي‌زماني -1به كمك دستور Dataبدنبال آن تايپ نام سر ‌ مورد‌نظر (با فاصله پشت‌سرهم) در پنجره فرمان. -2كليك بر روي گزينه New objectاز منوي Objectsو انتخاب فرمان ،Seriesسپس تعيين سري‌هاي‌زماني موردنظر (بصورت انفرادي). در هر دو صورت محيط يا كاربرگي شبيه به صفحه‌گسترده ايجاد مي‌شود كه در آن مي‌توان مشاهدات را وارد نمود (در باالي پنجره ايجاد شده ،فرامين مختلفي (براساس Objectايجاد‌شده) ظاهر مي‌شود كه مي‌توان عمليات ه‌كاري همراه با ديگري نيز انجام داد و در نهايت پروند ‌ ساير Objectهاي ايجاد شده در آن را ذخيره كرد). بنابراين بايد اقدام به ايجاد Objectمورد‌نظر مي‌نمائيم. براي اين منظور ،با انتخاب گزينه …New Objectاز منوي Objectsجدولي مشابه مرحله‌ايجاد پرونده‌‌كاري ،ظاهر مي‌شود كه در آن بايد نوع Objectرا انتخاب نموده و پس از آن دكمه OKرا كليك كرد انتخAاب هAر Objectبيش از يAك ( ViewنمAا و مشAاهده) دارد .بAه عنAوان ‏Aترده ‏A مثAال A،يAك AسAرAي‌زماAنيAدAاراي AنماهAاAيي Aاز AقAبيAل :نمAاAي صAفحAه‌Aگس ‏A مي‌AدهAد A،A)AنمAاAي AنمAوAدارAخطAي، يAAا كAاAربAرگ (كAهA AAداAده‌AهAAا راAAنمAايAشA A ‏Aه نمAايAنمAودار AميA Aله‌Aاي A،AنمAاي نAمAودAارAباAفت‌نگAار A،نماهAاAي آAمAاري و يAاAب A شAكلAAنمAايAAنمAودارAهمبAسAتAگAي مي‌باشAدAكAه درAصAورت AلAزومAمي‌تAوانA يAك ObjectAرا ازAحAالتAيك‌ نمAا بAه‌نمAاي AديگAر (كAهAمAورAدنظرAاسAت)، تبديل كرد. الزم به ذكر است كه ،درصورت عدم‌نامگذاري ،Objectاگر Object ديگري از همان نوع ايجاد شود جايگزين Objectقبلي خواهد شد. به‌عبارت ديگر Object ،قبلي حذف شده و با ذخيره‌سازي ه‌كاري ،تمامي ‌Objectهاي جديد ،در درون آن ذخيره خواهند پروند ‌ شد. معرفي برخي از منوهاي اصلي : .1منوي Objects .2منوي View .3منوي ( Procsپردازش ")"Processing .4منوي Quick منوي : Objects در شروع كار با نرم‌افزار اقتصادسنجي ،EViewsبرخي از گزينه‌هاي اين منو غيرفعال مي‌باشند كه بعد از ايجاد ه‌كاري فعال شده و مهمترين آنها بترتيب عبارتند از: پروند ‌ :New Objects .1ايجاد يك ( Objectنظير :سري‌زماني ،سيستم معادالت و غيره). :Fetch from DB بازيAابي يAا فراخAواني يAك سAري‌زماني يAا ه بAAا فرمAAان A StoreذخAAيره Objectاز بانAAك اطالعAAاتAي (كA AA شده‌اند) در پرونده‌‌كاري جديد. :Ubdate from DB به‌روز كAردن ‌ObjectهAا از بانAك اطالعاتي. :Ubdate from DB .4به‌روز كردن ‌Objectها از بانك اطالعاتي. :Store to DB .5ذخيره سري‌زماني يا ‌Objectبعنوان داده‌هاي بانك اطالعاتي. :Copy object .6كپي ‌Objectهاي موردنظر. :Name .7نامگذاري يا تغيير‌نام Objectها در پرونده‌‌كاري ايجاد شده. :Delete .8حذف Objectها از پرونده‌‌كاري. : Freeze output .9ايجاد يك نسخه مجدد (تثبيت شكل اوليه) از خروجي مورد‌مشاهده در پنجره ايجاد شده و قرار دادن در ه‌كاري. پروند ‌ :Print .10چاپ Objectهاي موردنظر. منوي :View در اين منو گزينه‌هاي مختلفي وجود دارد كه با توجه به نوع كار ،گزينه‌هاي متفاوتي در آن فعال مي‌شوند كه در ذيل به آنها اشاره شده است: )1در حالت فعال بودن پرونده‌‌كاري: :Open Selectedباز كردن Objectهاي انتخاب‌شده و نشان دادن آنها در يك يا چند پنجره براي هر يك از ‌Objectها. : Print Selectedچاپ ‌Objectهاي انتخاب‌شده. :Deselect Allقسمت انتخاب‌شده را به حالت اوليه (بي‌رنگ) در مي‌آورد كه مي‌توان انتخاب ديگري انجام داد. :Showنمايش Objectانتخاب‌شده. ) :Select All (except C–RESIDانتخاب كليه ‌Objectهاي موجود در پرونده‌‌كاري (سري‌زماني ،گروه ،معادله و غيره ،بجز جمالت باقيمانده " "Residو جزء ثابت معادله رگرسيون ".)"c ه‌كاري با :Select by filterانتخاب ‌Objectهاي موجود در پروند ‌ بكارگيري فيلترها (صافي‌ها). :Select seriesانتخاب سري‌هاي زماني. :Select Non seriesانتخاب كليه ‌Objectها بجز سري‌هاي‌‌زماني. :Select Graphsانتخاب ‌Objectهاي نموداري. :Select Tablesانتخاب ‌Objectهاي به شكل جداول. :Select Equations -Systems - modelsانتخاب معادالت ،سيستم و مدل‌ها. :Select Matrices-Vectorsانتخاب ماتريس‌ها و بردارهاي موجود. :Name Displayتغييير شكل ظاهري نوشتن ‌Objectها به دو صورت :با حروف بزرگ " "Uppercaseو با حروف كوچك "."Lowercase در حالت فعال بودن سري‌زماني : :Spread sheetنمايش مقادير داده‌هاي سري‌زماني به‌شكل ه‌كاري. صفحه‌گسترده در همان پروند ‌ :Line Graphنمايش نمودار خطي سري‌هاي‌زماني انتخاب‌شده. :Bar Graphنمايش سري‌هاي‌زماني به صورت نمودار ميله‌اي (ستوني). :Histogram and statsمحاسبه آماره‌هاي توصيفي شامل :ميانگين، انحراف‌معيار ،چولگي ،كشيدگي ،مقادير حداقل و حداكثر سري‌زماني انتخاب شده ،بهمراه نمايش نمودار بافت‌نگار آن (جهت بررسي نرمال بودن). :Correlogramمحاسبه مقادير خودهمبستگي و خود‌همبستگي جزئي (جهت بررسي مانايي (ايستايي) سري‌هاي‌زماني). :Unit Root Testانجام آزمون ريشه واحد براساس آزمون‌هاي ديكي ـ فولر (تعميم‌يافته) و فليپس -پرون، جهت بررسي مانايي سري‌هاي‌زماني. عالوه بر گزينه‌هاي باال ،گزينه‌هاي ديگري نظير Label (برچسب) و ( Conversion Optionsتغيير پيش‌فرض انتخاب‌ها) و غيره نيز وجود دارد. در حالت فعال بودن نمودار : :Graphsنمايش شكل ابتدايي نمودار سري‌زماني. : Label اختصاص يا تغيير برچسب يا نام به نمودار. در حالت فعال بودن گروه : :Spread sheetنمايش سري‌هاي‌زماني به حالت صفحه‌گسترده. :Graphsنمايش شكل ابتدايي نمودارهاي سري‌زماني. :Multiple Graphsنمايش نمودارهاي سري‌هاي‌زماني (به‌صورت مجزا) در پنجره‌هاي مشابه. :Descriptive statisticsمحاسبه آما ‌ره‌هاي توصيفي براي سري‌هاي‌زماني. :Correlationsنمايش ماتريس همبستگي سري‌هاي‌زماني. :Covariancesنمايش ماتريس كوواريانس سري‌هاي‌زماني. :Correlogram(1)نمايش نمودار همبستگي اولين ي‌زماني. سر ‌ :Correlation(2) Cross نمايش همبستگي متقاطع اولين دو سري‌زماني. :Cointegration Test انجام آزمون هم‌انباشتگي (يكپارچگي) يوهانسن. :Grange Causality انجام آزمون عليت گرنجر براي دو سري‌زماني. در حالت فعال بودن معادله : :Representations نمايش مجدد معادله برازش‌شده. :Estimation output نمايش نتايج و خروجي‌هاي حاصل از برازش رگرسيون. :Actual, fitted ,Residual نمايش مقادير واقعي ،برازش‌شده‌ و باقيمانده‌ها در صفحه‌گسترده ،همراه با نمايش نمودار مقادير باقيمانده‌ها. :Coefficient testsانجام آزمون‌هاي ضرايب از قبيل: آزمون والد (محدوديت روي ضرايب) ،آزمون افزودن متغير(هاي) جديد و آزمون حذف متغير(هاي) زائد. :Residuad testsانجام آزمون‌هاي جمالت باقيمانده‌ها جهت بررسي ناهمساني ،خودهمبستگي ،وجود رگرسيون كاذب (باتوجه به مانايي و نامانايي جمالت باقيمانده‌ها) و غيره. :Stability Testsبررسي تغييرات ساختاري و شكل تبعي صحيح .به‌عبارت ديگر ،تصريح معادالت با بكارگيري آزمون شكستگي چاو و آزمون ريست -رمزي وغيره. در حالت فعال بودن مدل : :Model View Editويرايش مدل مشاهده‌شده. :Endogenous sheetنمايش ليست متغيرهاي درونزا به‌همراه مقادير آنها به‌شكل صفحه‌گسترده. :Endogenous Graphنمايش نمودار مقادير متغيرهاي ل‌. درونزاي مد ‌ در حالت فعال بودن سيستم معادالت : :System view / Editويرايش سيستم معادله مورد بررسي. :Estimation Outputنمايش نتايج خروجي حاصل از تخمين معادالت سيستم. :Residuad Covariance Matrixنمايش ماتريس واريانس- كوواريانس جمالت باقيمانده‌هاي معادالت سيستم. :Residuad Graphsنمايش نموداري باقيمانده‌هاي معادالت سيستم. :Coefficient Covariance Matrixنمايش ماتريس واريانس- كوواريانس ضرايب تخميني معادالت سيستم. :Endogenous variablesمشاهده مقادير متغيرهاي درونزاي معادالت سيستم به‌شكل صفحه‌گسترده. :Endogenous Graphsنمايش نموداري مقادير متغيرهاي درونزاي معادالت سيستم. :Wald Coefficient Testsانجام آزمون‌هاي محدوديت بر روي ضرايب والد. در حالت فعال بودن يك اتورگرسيو برداري (: )VAR :Representationsانتخاب يكي از حالت‌هاي مختلف ديدن .VAR :Estimation outputانتخاب يكي از حالت‌هاي مختلف ديدن نتايج تخمين. :Residual Covariance Matrixنمايش ماتريس كوواريانس‌جهش .VAR :Residuad Graphsنمايش نموداري جهش .VAR :Impulse -Var Decompositionنمايش توابع عكس‌العمل يا آناليز واريانس .VAR :Endogenous Sheetنمايش مقادير متغيرهاي درونزاي مدل VARبه‌شكل صفحه‌گسترده. :Endogenous Graphنمايش نموداري مقادير متغيرهاي درونزا. :Cointegration Testانجام آزمون هم‌انباشتگي جوليوس ـ يوهانسن (جهت بررسي وجود روندهاي بلندمدت و كوتاه‌مدت). منوي ( Procsپردازش ": )"Processing اين منو نيز همانند منوهاي باال بسته به نوع Objectموجود در ه‌كاري ،داراي گزينه‌هاي مختلفي مي‌باشد كه بترتيب پروند ‌ عبارتند از: در حالت فعال بودن پرونده‌‌كاري : :Sampleكنترل و بررسي دامنه مشاهدات. :Change Workfile Rangeتوسعه محدوده دامنه مشاهدات و ايجاد امكان اضافه‌كردن و يا پيش‌بيني مشاهدات در خارج ه‌كاري. از دامنه در خانه‌ها (سلول‌ها)ي خالي پروند ‌ ( Generate seriesفرمان :)GENRايجاد سري‌هاي‌زماني جديد از سري‌هاي‌زماني موجود به كمك توابع ،فرمول‌ها و معادالت. :Sort seriesمرتب كردن سري‌هاي‌زماني (بصورت صعودي يا نزولي). : Import dataفراخواني و وارد كردن مقادير متغير از ساير صفحه‌گسترده‌ها نظير Excell، Lotus :و يا ديگر ل‌ها و يا داده‌هاي موجود در بانك اطالعاتي قالب‌ها ،شك ‌ (كه با دستور Storeذخيره شده‌اند). :Export Dataعكس فرمان قبل را انجام مي‌دهد. در حالت فعال بودن سري‌زماني : :Generate by Equationايجاد سري‌زماني جديد با بكارگيري يك معادله يا تابع .مثًال در تخمين‌هاي توابع كاب -داگالس نياز به سري‌هاي‌زماني در شكل لگاريتمي داريم .بنابراين بايستي با بكارگيري تابع لگاريتم براي هريك از سري‌هاي‌زماني (بصورت ) )Lx=LOG(xآنها را ايجاد نمود (با بكارگيري تابع فوق ،يك سري‌زماني به نام Lxايجاد مي‌شود كه مقادير آن لگاريتم مقادير متغير xمي‌باشد) . :Seasonal Adjustmentتعديل فصلي يك سري‌زماني. :Exponential smootingانجام هموارسازي نمايي بر روي سري‌هاي‌‌زماني ،جهت حذف نوسانات غيرضروري از آنها. :Holdrich-prescottروشي جهت هموارسازي نمايي. در حالت فعال بودن معادله رگرسيوني : :Specify /Estimateتعيين و تخمين يك معادله جديد. :Forecastپيش‌بيني از طريق معادله تخمين زده‌شده. در حالت فعال بودن گروه : :Equationتعيين يك معادله براي تخمين ،با استفاده از داده‌هاي موجود در گروه. :Vector Autoregressiveتعيين يك VARبراي تخمين ،با استفاده از داده‌هاي موجود در گروه. در حالت فعال بودن اتورگرسيو برداري (: )VAR :Estimateتخمين ضرايب .VAR :Make Residualsايجاد سري‌هاي‌زماني دربر دارنده جهش‌هاي .VAR :Make Modelساختن يك مدل ا ‌ز يك .VAR :Make Endogenous Groupساختن يك گروه از روي متغيرهاي درونزا در يك .VAR در حالت فعال بودن نمودار: ه به نمودار :Add Textاختصاص متن و نوشت ‌ : Add shapeافزودن سايه به نمودارهاي ايجاد شده (كه مي‌توان براي دوره بخصوصي از نمونه مذكور مثًال براي سال‌هايي كه در آنها رويداد مهمي اتفاق افتاده است ،بكار برد). :Remove Itemتغيير مكان گزينه‌ها. :Zoomتغيير اندازه نمودار (كوچك يا بزرگ‌كردن نمودار). در حالت فعال بودن معادله سيستم : :Estimateتخمين ضرايب سيستم. :Make Residualsساخت سري‌زماني از روي مقادير باقيمانده‌هاي معادالت سيستم. : Make Modelساخت يك مدل از روي معادالت يك سيستم. :Make Endogenous Groupساخت يك گروه از متغيرهاي درونزاي سيستم. در حالت فعال بودن مدل : :Solveحل نمودن مدل انتخابي براي مشاهدات واقع در دوره جاري. :Merge objector fileادغام يا اضافه‌كردن معادالت اضافي به مدل از يك Objectيا پرونده. :Make Endogenous groupساخت يك گروه از فهرست متغيرهاي درونزاي موجود در مدل. در حالت فعال بودن بردار ضرايب و ماتريس : :_/+ Editانجام ويرايش روي بردار. :_/+ Labelاختصاص برچسب يا مشخصه به بردار. :Titleويرايش عنوان اصلي بردار. منوي : Quick اين منو ،امكان دسترسي سريع به برخي از امكاناتي كه به ميزان زياد در EViewsمورد استفاده قرار مي‌گيرند را فراهم مي‌آورد .گزينه‌هاي اين منو بترتيب عبارتند از: :Sampleتعيين دامنه مشاهدات. :Generate Seriesايجاد سري‌هاي‌زماني جديد از سري‌هاي‌زماني موجود با بكارگيري توابع و فرمول‌ها. :Graphنمايش نموداري سري‌هاي‌زماني. :Empty Group (Edit series)ايجاد يك كاربرگ صفحه‌گسترده خالي به‌منظور ورود داده‌ها (براي ايجاد يك سري‌زماني جديد‌). :Series Statisticsمحاسبه آماره‌هاي توصيفي براي سري‌هاي‌زماني. :Estimate Equationتعيين يك معادله براي تخمين و انتخاب روش برآورد و در نهايت برازش آن. :Estimate VARتخمين ضرايب يك مدل .VAR پنجره : Series با دابل كليك بر روي نام هر يك از سري‌هاي‌زماني موجود در ه‌كاري ،پنجره‌اي بصورت شكل زیرظاهر خواهد شد پروند ‌ كه مشاهدات سري‌زماني در شكل صفحه‌گسترده را نشان مي‌دهد. برخي از گزينه‌هاي اين پنجره بترتيب عبارتند از: گزينه : View گزينه :Procs گزينه :Object گزينه :Printچاپ صفحه جاري. گزينه :Nameنامگذاري و يا تغيير نام يك سري‌زماني. گزينه :Freezeصفحه‌گسترده جاري را در جدول ديگري قرار مي‌دهد . گزينه :- /+ Edit tامكان ويرايش در صفحه فعال را فراهم مي‌سازد . گزينه :-/+ Smplبازبيني دامنه نمونه مشاهدات به‌همراه مقادير مشاهدات. گزينه :-/+ Labelامكان اختصاص برچسب يا راهنما را فراهم مي‌سازد. -10گزينه :Titleامكان تغيير عنوان صفحه گسترده را فراهم مي‌كند. -11گزينه :Sampleامكان تغيير در دامنه مشاهدات ( Workfileهمراه با مشاهده مقادير سري‌زماني) را فراهم‌مي‌سازد. -12گزينه : Genrامكان تغيير سري‌هاي‌زماني (با استفاده از فرمول‌ها) را فراهم مي‌سازد . پنجره : ‌Groups زيرگزينه‌هاي اين پنجره مشابه پنجره Seriesاست با اين تفاوت كه با كليك بر روي Store؛ كل گروه ،در يك بانك اطالعاتي ذخيره مي‌گردد .همچنين با فشردن دكمه -/+Editمي‌توان عالوه بر تغيير مشاهدات سري‌هاي‌زماني موجود در گروه ،سري‌زماني ديگري را نيز به گروه اضافه كرده و مشاهدات مربوط به آن سري‌زماني را هم وارد نمود .بدين‌صورت كه ،در باالي ستون سمت راست آخرين سري‌زماني ،نام سري‌زماني موردنظر و‌ در زير‌آن، مشاهدات مربوط به آن را وارد نمائيم . نام‌گذاري Objectها : ‏الف -نظير محيط نرم‌افزار آماري ،SPSSبراي نام‌گذاري Objectها نبايد از كلمات بيش از هشت كاراكتر (حرف) استفاده شود. ‏ب -از اسامي زير كه نشان‌دهنده فرمان يا عمل خاصي در اين نرم‌افزار مي‌باشند نبايد براي نامگذاري استفاده شود .در صورت استفاده از نام‌هاي غيرمجاز مذكور، فرماني مبني‌بر عدم‌پذيرش يا غيرقانوني‌بودن كاربرد آن، از سوي نرم‌افزار صادر مي‌شود: ABS, ACOS, AR, ASIN, C, CON, CONORM, COEF, COS, DNORM, ELSE, ENDIF, EXP, LOG LOGIT, LPT1,D, RND, SAR, SIN, SMA, SQR, THEN ,LPT2, MA, NA, NRND, PDI, RESID,….. نوشتن نام با،SPSS همانند محيط نرم‌افزار آماري-ج فرقي نداشته و بهEViews حروف كوچك يا بزرگ براي .يك شكل درنظر گرفته مي‌شوند ذخيره‌سازي داده‌ها بعنوان بانك‌اطالعاتي تذكر :فرمان ذخيره‌سازي بصورت بانك اطالعاتي را همچنين مي‌توان با انتخاب فرمان Store to DBاز گزينه Export در منوي ، Fileاجرا كرد. سري‌هاي‌زماني كه به كمك دستور( Storeبعنوان بانك اطالعاتي ذخيره شده‌اند) را با بكارگيري گزينهFetch from …DBاز منوي ،Objectsدر پرونده‌‌كاري بازيابي نمود . با كليك بر روي گزينه …Frequency Conversion- Datesاز منوي Optionsمي‌توان روش‌هاي مختلف تبديل سري‌هاي‌زماني با تناوب بزرگتر به سري‌هاي‌زماني با تناوب كوچكتر را انتخاب كرد . با اجراي اين فرمان پنجره‌اي ظاهر مي‌شود كه در آن روش‌‌هاي تبديل وجود دارد كه بترتيب عبارتند از : :Average Observationاستفاده از متوسط يا ميانگين مشاهدات سري‌زماني با تناوب بزرگتر. :Sum Observationاستفاده از مجموع مشاهدات سري‌زماني با تناوب بزرگتر. :First Observationاستفاده از اولين مشاهده سري‌زماني با تناوب بزرگتر. :Last Observationاستفاده از آخرين مشاهده سري‌زماني با تناوب بزرگتر. :Maximum Observationبكارگيري مقدار حداكثر مشاهدات سري‌زماني. :Minimum Observationبكارگيري مقدار حداقل مشاهدات سري‌زماني. :No Down Conversion Allowedداده‌هاي بدون تاريخ ( )Undatedنيز مي‌توانند در پرونده‌‌كاري موجود با دوره تناوب سري‌زماني (با تاريخ و زمان) وارد شوند. گسترش دوره تناوب داده‌ها : در صورتي‌كه بخواهيم يك سري‌زماني جديد را به ابتدا يا انتهاي سري‌زماني موردنظر موجود اضافه نماييم ،هنگامي كه پنجره Workfileفعال است، اين عمل را مي‌توان با كليك بر روي گزينهChange …Workfile Rangeاز منوي Procsانجام داد. با اين كار ،پنجره‌اي جهت تعيين دامنه جديد مشاهدات ظاهر مي‌شود : مرتب‌سازي داده‌ها : براي مرتب‌سازي سري‌هاي‌زماني ،گزينه …Sort Seriesاز منوي Procsرا انتخاب كرده و بر روي آن كليك مي‌كنيم. در اينصورت پنجره‌اي باز مي‌شود كه درآن مي‌توان نوع مرتب‌سازي (صعودي يا نزولي) و سري‌‌زماني كليدي (جهت مرتب‌سازي) را مشخص نمود  ‏ توابع و عملگرهاي موجود در :Eviews ـ :براي عمل تفريق يا كسر كردن. : +براي عمل جمع يا اضافه كردن. : /براي عمليات تقسيم. * :براي عمليات ضرب. :در رابطة X>gاگر اين رابطه درست باشد ارزش 1و در غير اينصورت، ارزش صفر مي‌گيرد. نابرابر Yو Xاگر Y ‹ › Xدر رابطة <>: باشند 1و در غير اينصورت ،ارزش .صفر مي‌گيرد = :در رابطة x>=yاگر xبزرگتر يا مساوي yباشد ارزش 1و در غير اينصورت ،ارزش صفر مي‌گيرد. :ORدر رابطة X OR Yاگر يكي از x,yيا هر دوي آنها درست باشند ارزش 1و در غير اينصورت ،ارزش صفر مي‌گيرد. ) :D(X,nتفاضل مرتبه nام Xرا نشان مي‌دهد. ( @ : CEILING )Xكوچكترين عدد صحيحي كه از Xكوچكتر نباشد را نشان مي‌دهد. ( FLOOR@: )Xبزرگترين عدد صحيحي كه از Xبزرگترنباشد را نشان مي دهد. احتمال اينكه آمارة خي‌دو @CHISQ(X,d): بزرگتر باشد را xاز dبا درجه آزادي .نشان مي‌دهد ^ :براي عمل به توان رساندن. :در رابطة x<yاگر اين رابطه درست باشد ارزش 1و در غير اينصورت ،ارزش صفر مي‌گيرد. = :در رابطة x< =yاگر xكوچكتر يا مساوي yباشد ارزش 1و در غير اينصورت ،ارزش صفر مي‌گيرد. :ANDدر رابطة X AND Yاگر XوY هر دو درست باشند ارزش 1و در غير اينصورت ،ارزش صفر مي‌گيرد . ) :D(Xتفاضل مرتبه اول Xيعني را نشان مي‌دهد. ل معمولي مرتبه nام D(X,n,s) :تفاض ‌ ‏Xرا به‌همراه يك تفاضل فصلي در وقفة sنشان مي‌دهد . ) :LOG(Xلگاريتم طبيعي سري‌زماني Xبه عبارت ديگر LNxرا‌ نشان مي‌دهد. @) :COV(X,Yنشان‌دهنده كوواريانس بين دو سري‌زماني Xو .Y @) :DNORM(Xنشان دهنده تابع چگالي نرمال‌استاندارد . x @) :CNORM(Xنشان‌دهنده تابع توزيع نرمال استاندارد تجمعي .X ‏LOGIT(X)@:نشان‌دهنده تابع لوجيت است. :RNDيك عدد تصادفي داراي توزيع يكنواخت دردامنه 0تا 1برمي‌گزيند. :NRNDيك عدد تصادفي داراي توزيع نرمال با ميانگين صفر و واريانس 1را برمي‌گزيند. @) :COR(X,Yهمبستگي بين دو سري‌زماني Xو .Y @) :CROSS(X,Yحاصلضرب متقاطع بين دوسري‌زماني Xو .Y ) :C(iمقدار iامين ضريب بردار ضرايب مربوط به آخرين رگرسيون برازش‌شده. @) : TDIST (X,dاحتمال اينكه آماره tبا درجه آزادي dاز Xبيشتر باشد را نشان مي‌دهد. FDIST (X,n,d) @ :احتمال اينكه آماره Fبا درجه آزادي nبراي صورت و درجه آزادي dبراي مخرج كسر از Xبيشتر باشد را نشان مي‌دهد. ) :EXP(Xنشان دهنده تابع نمايي X )(eX ( :ABS )Xارزش قدرمطلق سري‌زماني )| X ( |Xرا نشان مي‌دهد. ) :SQR(Xنشان‌دهنده ريشه دوم (جذر) سري‍‌‌زماني . X ( :SIN )Xاين تابع سينوس سري‌زماني Xرا محاسبه مي‌كند. ( COS: )Xتابع كسينوس Xرا نشان مي‌دهد. @) :Sum(Xنشان‌دهنده مجموع سري‌زماني . X @) :MEAN(Xنشان‌دهنده ميانگين سري‌زماني . X @) :VAR(Xنشان‌دهنده واريانس سري‌زماني .X @) :SUMSQ(Xنشان‌دهنده مجموع مربعات سري‌زماني .X @ ) : OBS (Xنشان‌دهنده تعداد مشاهدات قايل قبول سري‌زماني .X توابع و آماره‌هاي فعال پس از برازش معادالت (آماره‌هاي آخرين معادله برازش‌شده و موجود در حافظه) @ :Fآماره Fرگرسيون. @ :R2آمارة R2معيار نيكويي برازش. @ :‌LOGLارزش‌تابع‌لگاريتم‌ درستنمايي ( )Log-likelihoodرا نشان مي‌دهد. @ :REGOBSتعداد مشاهدات‌رگرسيون را نشان مي‌دهد. @ :MEANDEPميانگين متغير وابسته را نشان مي‌دهد. @ :SDDEPانحراف‌معيار متغير وابسته را نشان مي‌دهد. @ :RBAR2آمارة R2تعديل شده براساس درجات آزادي. @ :SEخطاي معيار ( )Standard errorرگرسيون را نشان مي‌دهد. @ :SSRمجموع مربعات جمالت باقيمانده را نشان مي‌دهد. @ :DWآماره دوربين -واتسون‌ را‌نشان مي‌دهد. RESIDCOVA(i,j)@:كوواريانس جمالت باقيمانده را از معادله iبا آنچه در معادله jاست نشان مي‌دهد. @ :NCOEFتعداد كل ضرايب تخمين‌زده‌شده را نشان مي‌دهد. توابع ايجادكننده سري‌زماني @) :TRFND(dمتغير روندي را كه نرمال شده تا در دورة dصفر باشد و dدر آن يك تاريخ يا شماره مشاهده است نشان مي‌دهد. @) :SEAS(dمتغير موهومي فصلي را نشان مي‌دهد كه برابر با يك است زمانيكه فصل يا ماه برابر با dباشد اين متغيرمقدار يك و در غير اينصورت ،مقدار صفر مي‌گيرد. @) :MOVAV(X,nميانگين متحرك nدوره‌اي Xرا كه درآن nيك عدد صحيح است نشان مي‌دهد. MOVSUM(X,n)@:مجموع متحرك n دوره‌اي Xرا كه درآن nيك عدد صحيح است نشان مي‌دهد. تعيين دامنه نمونه و كاربرد عبارات شرطي: با كليك بر روي گزينه Sampleاز منوي ،Quickپنجره‌اي كه شامل دو كادر است ظاهر مي‌شود تحليل داده‌ها: سري‌هاي‌زماني ،را معموًال بصورت گسسته يا پيوسته بررسي مي‌كنند. اگر مشاهدات بطور پيوسته برحسب زمان درنظر گرفته شوند (مانند سري‌زماني كه اغلب در جريان‌هاي الكتريكي پيش مي‌آيد)، سري‌زماني حاصل را پيوسته و اگر بطور منظم در فاصله‌هاي مساوي ثبت شوند (مانند ميزان صادرات در سال‌هاي 1350تا ،)1376سري‌زماني‌حاصل را گسسته گويند. تحليل رگرسيوني : اگر هدف از تحليل داده‌ها ،برازش معادله رگرسيوني روندها باشد ،از منوي Quickبر روي گزينه Estimate Equationكليك كرده و سپس فهرست متغيرهاي رگرسيوني (بترتيب :متغير وابسته ،جزء ثابت و متغيرهاي مستقل را با قرار دادن فاصله در بين آنها) و يا معادله رگرسيوني موردنظر (با درنظر گرفتن عبارات ) ،""C(1),…,C(nبراي پارامترهاي تخميني و عالمت " *‌"، براي نشان دادن عمل ضرب) را وارد بخش Equation Specificationمي‌نمائيم . در اين پنجره و در قسمت ،Methodانواع روش‌هاي برآورد پارامترها نظير :روش حداقل مربعات "( "LSبراي رگرسيون معمولي) ،روش حداقل مربعات دومرحله‌اي "( "TSLSبراي معادالت سيستم) ،روش‌ دودويي نظير :لوجيت ،پروبيت و ( ...براي رگرسيون‌هاي داراي متغير وابسته كيفي يا موهومي) و غيره ،وجود دارد كه پس از انتخاب روش موردنظر ،دامنه مشاهدات را وارد بخش Sampleنموده و بر روي دكمه Okكليك مي‌كنيم آزمون ورود متغيرهاي حذف‌شده: اين آزمون ،امكان افزودن مجموعه‌اي از متغيرها به معادله موجود و همچنين بررسي اين مطلب كه "آيا اين مجموعه سهم معني‌داري در توضيح متغير وابسته دارد يا خير؟" (بعبارت ديگر ،افزايش ميزان R2در رگرسيون جديد و يا كاهش مقادير باقيمانده رگرسيون جديد نسبت به قبل از ورود) را فراهم مي‌سازد. براي انجام اين آزمون ،از منوي Viewبر روي گزينه Coefficient Testsو سپس Omitted Variables- … Likelihood Ratioكليك مي‌نمائيم با اين عمل ،پنجره Omitted-Redundant Variable Test ايجاد مي‌شود كه در آن نام متغير يا متغيرهايي كه مي‌خواهيم تأثير حذف آنها را بررسي كنيم ،وارد مي‌نمائيم آزمون حذف متغيرهاي زائد: اين آزمون عكس آزمون قبل مي‌باشد .جهت انجام اين آزمون براي رگرسيوني شامل چند متغير كه برازش شده است ،از منوي Viewبر روي گزينه Coefficient Testsو سپس … Omited Variables-Likelihood Ratioكليك مي‌نمائيم تحليل سري‌هاي‌زماني عالوه بر روش ورود مستقيم داده‌ها ،نرم‌افزار ،EViews امكان ( Importبازيابي (ورود) داده‌ها از محيط‌ ه‌كاري) و ( Exportارسال نرم‌افزارهاي ديگر به پروند ‌ ه‌كاري به فايل‌هاي متني ،صفحه‌گسترده‌ها داده‌ها از پروند ‌ و بانك‌هاي اطالعاتي) را نيز فراهم مي‌كند. ه‌كاري ،از يكي از بدين منظور ،در حالت فعال‌بودن پروند ‌ ه ( Importيا )Export منوهاي Procsيا Fileبر روي گزين ‌ كليك مي‌نمائيم شناسايي الگو: براي تعيين مرتبه‌هاي pو qدر فرآيندهاي اتورگرسيو " "AR (همواره مانا است) و ميانگين متحرك "( "MAهميشه وارون‌پذير مي‌باشد) فرم كلي الگوي باكس -جنكينز (كه براي سري‌هاي زماني مانا مورد استفاده قرار مي‌گيرد) كه در آن ، pباالترين مرتبه چندجمله‌اي اتورگرسيو ( ) و q ،باالترين مرتبه در چندجمله‌اي ميانگين متحرك ( ) است؛ نمودارهاي توابع خودهمبستگي " "ACFو خودهمبستگي ‏AR ( p ) : تبديل وX ‏ X  ...   ‏X Z سرXي MA(q ) : " Z  ‏ PACF جزئي "Z  ...   Z تفاضلي درست ‌زماني كه شده است را رسم و امتحان مي‌نمائيم. ‏t q ‏q ‏t 1 1 ‏t ‏t ‏t ‏t p ‏p ‏t 1 1 ‏t در ساختن يك الگو الزم است جمالت ARو MAتوأمًا در الگو مركب Xاتورگرسيو و منظور شوند .اين موضوع به الگوي ‏ X  ...   X  Z   Z  ...   Z ميانگين متحرك: ‏t q ‏t 1 ‏q 1 ‏t ‏t p ‏t 1 ‏p 1 ‏t ‏ ‏k 0 مانا با ميانگين سفيد) ‏ Cov كه در آن؛ ،فرآيند تصادفي محض (نوفه( Z , Z )  ‏k 0 ‏0 (كه معموًال اتوكوواريانس: تابع و ‌شود) ي م فرض صفر ‏ ( B) X  ( B) Z است ،منتهي مي‌شود كه با استفاده از عملگر پسرو بصورت: ‏ Bو ( B) 1  B  ...  ‌كه ( B) 1  B  ...   B ه مي‌شود. نوشت ‌ زماني فرآيند مركب اتورگرسيو و ميانگين متحرك را كه pجمله ARو q جمله MAدارد را با نماد اختصاري و در صورت استفاده از روش تفاضل‌گيري (جهت حذف روند و مانا نمودن سري‌زماني) ،با نماد (كه در آن d ،معرف مرتبه تفاضلگيري است) ،نمايش مي‌دهند. 2 ‏z ‏t k ‏t ‏k ‏t ‏p ‏p 1 ‏q ‏p ‏q 1 ‏p ‏q ‏t ‏p براي شناسايي يك الگوي ،ARIMAبايد دست كم مشاهده داشته باشيم و تعداد ACFو PACFنمونه كه بايد محاسبه شوند در حدود است .شناخت الگوها هنري است كه نياز به تجربه كافي دارد و اين هنر ،بطوري كه برخي مؤلفين ذكر كرده‌اند ،بسيار شبيه روش يك محقق امور جنايي است .چراكه اكثر جنايتكاران براي اينكه شناخته نشوند معموًال تغيير قيافه مي‌دهند كه اين امر درمورد ACFو صادق است. PACFنيزفرآيند بصورت نمايي يا موج سينوسي ميرا به بعد از تأخير قطع مي‌شود. صفر ميل مي‌كند. سمت PACFدر نمودارهاي ACFو نظري جدول ويژگي‌هاي بصورت نمايي يا موج سينوسي ميرا به مانا:تأخير قطع مي‌شود. بعد از سري‌هاي‌زماني سمت صفر ميل مي‌كند. ‏ACF ‏PACF ‏p )AR (p )MA (q ‏p )ARMA(p,q بعد از تأخير q-pبه سمت صفر ميل مي‌كند. بعد از تأخير p-qبه سمت صفر ميل مي‌كند. جهت رسم نمودارهاي ACFو ،PACFاز منوي Quickبر روي گزينه Series Statisticsو سپس Correlogramكليك ي‌نمائيم .با اجراي اين فرمان ،پنجره Series Name م ‌ ظاهر مي‌شود كه در آن سري‌زماني PGرا انتخاب و بر روي دكمه OKكليك مي‌كنيم .حال ،مقدار تأخير " n ، ( "Kتعداد مشاهدات نمونه) را تعيين نموده و دكمه OKرا مي‌فشاريم. ذكر اين نكته ضروري است كه ،نرم‌افزار اقتصادسنجي ،EViewsمقدار مناسب تأخير " "Kو سطح معني‌داري آزمون (جهت رسم باندهاي اطمينان در نمودارها) را بصورت پيش‌فرض تعيين مي‌كند. خروجي اين فرمان عبارتست از: در نمودار باال چون نموار ACFبصورت موج سينوسي ميرا است ،احتماًال سري‌زماني فوق فرآيند ARمي‌باشد كه به دليل تعداد كم داده‌ها ،مرتبه آن ( ،)pبراحتي قابل تشخيص نيست. پيش‌بيني مقادير آينده سري‌زماني : يكي از اهداف ساخت الگو براي سري‌هاي‌زماني اين است كه بتوانيم مقادير آينده را با توجه به اطالعات گذشته آن پيش‌بيني كنيم .در عمل ،معموًال الگوي برازش‌شده به داده‌ها معلوم نيست، لذا ابتدا بايد الگوهاي احتمالي مولد داده‌ها را به روش‌هاي مختلف شناسايي نموده و پس از بررسي آنها توسط يكي از روش‌ها و آزمون‌هاي نيكويي برازش (نظير :آماره آزمون ليانگ -باكس " "و )...و انتخاب بهترين الگو (الگويي كه داراي كمترين پارامتر باشد) توسط مالك‌هاي مختلف آماري (نظير :مالك ( AICمالك اطالع آكائيك) ،مالك ( SBCمالك شوارتز) و ،)...پارمترهاي الگوي انتخابي (مناسب) را با روش هاي برآورد استاندارد بدست آوريم. حال فرض كنيد ،الگو كامًال معلوم است و مقادير مشخصي براي پارامترها داريم .بنابراين برمبناي گذشته سري‌زماني تا زمان مبداء ،) ( tمي‌خواهيم مقدار سري‌زماني در lواحد زمان بعد (كه lرا زمان تقدم پيش‌بيني گوئيم) را پيش‌بيني ‏X ) Xˆ (l كنيم. نشان داده و آنرا بصورت: پيش‌بيني lمرحله بعد را با ‏t ‏t )Xˆ t (l )  E ( X t l | X t , X t  1,... X 2 , X 1 تعريف مي‌كنيم. در پنجره دو روش پيش‌بيني وجود دارد كه بترتيب عبارتند از: :Dynamic -1با انتخاب اين گزينه ،پيش‌بيني‌ها براي دوره‌هاي بعد از اولين دوره دامنه جاري ،با‌ استفاده‌ از‌مقادير پيش‌بيني‌شده قبلي متغيرهاي با وقفه انجام مي‌شود. :Static -2با‌ انتخاب اين گزينه ،مقادير‌اصلي قبل از مقادير پيش‌بيني‌شده استفاده مي‌شوند (البته اين روش تنها زماني قابل استفاده است كه داده‌هاي اصلي موجود باشند) درصورتي كه معادله داراي خطاي ARيا MAباشد ،هر دوي اين روش‌ها مقادير اخالل (نوفه سفيد " )"Ztرا پيش‌بيني خواهند كرد. پس از انتخاب روش پيش‌بيني و انجام تنظيمات موردنظر ،بر روي دكمه OKكليك مي‌كنيم. خروجي‌هاي اين فرمان عبارتند از: پایان

96,000 تومان