ارزیابی و مدیریت عوامل خطرزای سلامت

صفحه 1:


صفحه 2:
ye ee Eee PEL SS) Cow Dr. bijari Community medicine specialist 

صفحه 3:
گذار اپیدمیولوژیک 0 بیماریهای عفونی کاهش پیدا کرده و امید زندگی افزایش پیدا کرده است. 0 بار بیماریهای غیرواگیر بدلیل شیوه زندگی ناسالم افزایش پیدا کرده است. 0 ظهور بیماریهای نوپدید و بازپدید 0 کشورهای در حال توسعه همزمان گرفتار بار ناشی از بیماریهای واگیر و غير واگیر و بیماریهای نوپدید و باز پدید هستند. 

صفحه 4:
تعیین کننده های سلامت * تغذيه * عوامل خطر محيطى و شغلى * شیوه زندگی رشد جمعیت * فقر 

صفحه 5:
تغذیه * ۵ سال قبل مشکلات مهم تغذیه ای شامل:کمبود غذای کافی و سالم» عدم آگاهی از نیازهای تغذیه ای و عدم درک ارتباط تغذیه با سلامت و بیماری بود. شیوع بالای عفونت ها و انگلها سوء‌تغذیه * امروز بیشتر مشکللات ۷۵ سال پیش حل شده اما هنوز در کشورهای درحال توسعه بين فقرا و مهاجران * مشکلات تغذیه ای کنونی: مصرف بیش از حد چربی اشباع و ترنس » کریوهیدرات ونمک و مصرف کم فیبر و غلات * افزایش چاقی و بیماریهای قلبی عروقی » دیابت وپوسیدگی دندان * رژیم غذایی ناسالم برای کاهش وزن * کشاورزی مدرن ممکن است منجر به ایجاد غذای 866 نشود. 

صفحه 6:
عوامل خطر محیطی و شغلی * آلودگی هوا * تاثیر گازهای گلخانه ای بر لاه ازون * تاثیر صنعتی شدن:آلودگی محیط کار * افراد فقیر به احتمال بیشتر در معرض آلودگی های هوا .آب و خاک 

صفحه 7:
شیوه زندگی * تعیین کننده اصلی سلامت : شرایط زندگی و چگونگی پاسخ مردم به آنها * «سبک زندگی»: ترکیبی از فعالیتهای خاص و موقعیتهای محیطی است که منعکس کننده الگوی زندگی است که شامل تعامل بين رفتارهاء محیط, فرهنگ و موقعیتهای اقتصادی - اجتماعی است که هر یک بر روی سلامت بیماری» ناتوانى و مرك ومير مؤثرند. * سیگار .الکل ,رژیم غذایی .فعالیت فیزیکی * ارتباط سلامت با سیستم های حمایت اجتماعی 

صفحه 8:
رشد جمعیت در کشورهای در حال توسعه ۴ برابر کشورهای توسعه یافته: * افزایش نسبت افراد جوان به کل جمعیت * در کشورهای توسعه یافته افزايش رشد جمعیت افراد مسن باعث مشکلات جدید 

صفحه 9:
فقرا بدلایل: تغذیه ناکافی * مواجهه مزمن با شرایط زندگی ناسالم ؟ محدود کردن دسترسی به مراقیت‌های سلامت * عدم دسترسی به آموزش ‎ae‏ معرض قرارگرفتن بیشتر عوامل خطرساز سلامت *#*عدم قدرت برای ارتقای سلامت ‎ 

صفحه 10:
ریسک فاکتورهای اصلی کار 0 فعالیت فیزیکی 0 چاقی و تغذیه 

صفحه 11:
سیگار 0 مسئول ۲۰ مرگ ومیرعلتی 0 وابستگی مزمن و عود شونده 0 موثرترین رویکرد : ترکیب درمان دارویی و مداخلات درمانی Quit Smoking 

صفحه 12:
سیگار 0 مشاوره : 0دارو درمانی:۱/۵ تا ۲ برابر پرهیز بیشتر ۲ جايكزين نيكوتين : 72.6012 نيكوتين , آدامس نیکوتین؛ اسپری . زیر زبانی داروهای غیر نیکوتینی نخط اول:بوپروپیون خط دوم :نورترييتيلين» كلونيدين 7درمانهای ترکیبی 

صفحه 13:
فعالیت فیزیکی »اتا ‎FO‏ دقیقه ورزش متوسط در و و ۶۰ دقیقه در کودکان * کاهش وزن. کاهش ریسک بیماریهای قلبی عروقی » دیابت * کاهش ریسک کانسرهای : کولورکتال. پستان, آندومتر 

صفحه 14:
چافی * ۴ افراد 0۷6۲۲۷610 و ۳۰/۵ چاق * چاقی کلاس ۳ از ۰/۸ در سال ۹۰ به ۸۲/۲ در سال ۲۰۰۲ رسیده است. * طبقه بندی: ‎BMI‏ ‏دور کمر نسبت دور کمر به باسن 

صفحه 15:
عوارض چاقی * دیابت و اختلال در تست تحمل گلوکز ‎HTN ۴‏ * دیس لیپیدمی ۴ مشکلات تنفسی * بیماری کرونری قلبی * نارسایی احتقانی قلب * استئوآرتریت * اختلالات سایکولوژیک ۰ وه 

صفحه 16:
* پیشگیری از چاقی ناولیه , انویه و ألئیه * پیشگیری اولیه: تغییر محیط » رژیم غذایی. فعالیت فیزیکی * کل مقدار انرژی ۱۲۰۰ تا ۱۶۰۰ کالری» کاهش مصرف چربی محدودیت مصرف غذاهای با کالری بالا و پروتئین با سایز بالا محدودیت غذاهای با دنسیتی انرژی بالا دارو درمانی برای چاقی:30 <117]1 یا 27 <1711ظ ‎abel‏ ‎Siburtamine‏ » ‎orlistat‏ » 

صفحه 17:
تغذیه الگوی تغذیه سالم میوه و سبزی: ۵ تا ‎٩‏ بار کریوهیدرات:۴تا۸ بار(غلات کامل) پروتئین ۲تا۷ بار ماهی و مغزها چربی ۴-۳ بار اسیدهای چرب تک زنجیره ای شیرینی :تا ۷۵ کالری روزانه ‎Mayo Clinic Healthy Weight Pyramid”‏ 

صفحه 18:
تغذیه و بیماریهای مزمن * هیپر لیپیدمی و بیماریهای کرونری قلب * هایپرتانسیون دیابت کانسر * استئوپروزیس 

صفحه 19:
هیپر لیپیدمی و بیماریهای کرونری قلب * کاهش مصرف چربی تا کمتر از 1/۳۰ * افزيش مصرف فيبرهاى قابل حل * افزايش مصرف سويا * افزايش مصرف مغزها * افزايش مصرف امکا۳ 

صفحه 20:
رژیمهای درمانی در بیماریهای قلبی عروقی © كل چربی:7/۳۵-۲۵ 0 اسید چرب اشباع کمتر از 7/۷ 0 اسید چرب تک زنجیره ای تا 7/۲۰ 0 اسید چرب چند زنجیره ای تا 4۱۰ ۵ کلسترول تا ۲۰۰گرم © قيبر ۲۰ تا ۲۰ گرم 0 پروتلین حدود ‎ZNO‏ 0 کل کالری برحسب نیاز متعادل با وزن ایده ال 

صفحه 21:
* کاهش وزن * ورزش منظم تاثیر کمی بر در کاهش فشارخون دارد. * کاهش مصرف نمک هم در درمان و هم در پیشگیری * كلسيم »منيزيم و يتاسيم :تاثير كمى * کافئین افزایش 130 می شود * بطور کلی: کاهش مصرف نمک » گوشت و چربی و افزایش مصرف میوه سیزی 

صفحه 22:
دیابت * رژیم با فیبر بالا و گلایسمیک ایندکس پایین : تاخیر در شروع دیابت * فعالیت فیزیکی مقاومت به انسولین را بهبود می بخشد. * رژیم غذایی لا 1 11 و بیماریهای قلبی را رعایت کنند. * پیشگیری اولیه: ۲ حفظ وزن نرمال 7 فعاليت فيزيكى منظم ۲ مصرف فيبر بالا 

صفحه 23:


صفحه 24:
کانسرها * یک سوم مورتالیتی کانسرها با رژیم غذایی مرتبط است. ‎Be”‏ ‏چربی حیوانی اشباع يروتئين حيوانى افزايش ريسك كانسر > الكل “فعاليت فيزيكى ‏ ل ميوه و سبزی كاهش ريسك كانسر 

صفحه 25:
استئوپروزیس * کلسیم و لاس افزایش توده استخوانی * پروتئین حیوانی و نمک سس‌کاهش توده استخوانی * کافئین س" جلوگیری از جذب کلسیم * افزایش مصرف ۸۸ ۳۷1 کاهش دنسیتی و افزایش ریسک شكستكى هيب * منیزیم و فسفر نقش کمی دارند. 

صفحه 26:
سناریو * آقای ۵۵ ساله .شنل وکیل با شکایات زیر مراجعه می کند: * خستگی بی خوابی ,درد زانو وهيب »كوتاهى تنفس هنكام بالا رفتن از يله و علائم كوارشى مختصر * بيمار در خصوص داشتن بيمارى قلبى نكران است جون يدرش در سن ۵۸ سالكى از سكته قلبى فوت كرده و برادرش در ٠ع‏ سالكى تحت عمل جراحى بيوند عروق كرونر قرار كرفته است. * معاينه بالينى بيمار نروال است. * برای بیمار تست ورزش درخواست می شود که نتيجه أن طبيعى مى باشد. 

صفحه 27:
سناریو (ادامه) * در شرح حال از بیمار نروزی یک پاکت سیگار می کشد.شیوه زندگی بدون تحرک دارد. 31 -81/11 * فشارخون بیمار 0۲0611116 لو کلسترول خون بالاست. * شما به بیمار می گویید: درمورد داشتن بیماری قلبی نگران نباشد. ‎whe °‏ سیگار کشیدن و الگوی غذا خوردن و انجام ورزش از بيمار سوال مى ‏* بیمار پاسخ می دهد که شما گفتید که من مشکل قلبی ندارم .من هفتهای ۸۰ ۰ ساعت کار مى كنم و وقتى براى ورزش كردن يا ترک سیگار ندارم و چرا باید ایکار را انجام دهم. ‏؟ شما چه پاسخی می دهید؟ ‎ 

صفحه 28:


ارزیابی و مدیریت عوامل خطرزای سالمت Dr. bijari Community medicine specialist گذار اپیدمیولوژیک oبیماریهای عفونی کاهش پیدا کرده و امید زندگی افزایش پیدا کرده است. oبار بیماریهای غیرواگیر بدلیل شیوه زندگی ناسالم افزایش پیدا کرده است. oظهور بیماریهای نوپدید و بازپدید oکشورهای در حال توسعه همزمان گرفتار بار ناشی از بیماریهای واگیر و غیر واگیر و بیماریهای نوپدید و باز پدید هستند. تعیین کننده های سالمت • • • • • تغذیه عوامل خطر محیطی و شغلی شیوه زندگی رشد جمعیت فقر تغذیه • • • • • • • 75سال قبل مشکالت مهم تغذیه ای شامل:کمبود غذای کافی و سالم ،عدم آگاهی از نیازهای تغذیه ای و عدم درک ارتباط تغذیه با سالمت و بیماری بود. شیوع باالی عفونت ها و انگلها :سوءتغذیه امروز بیشتر مشکالت 75سال پیش حل شده اما هنوز در کشورهای درحال توسعه بین فقرا و مهاجران مشکالت تغذیه ای کنونی :مصرف بیش از حد چربی اشباع و ترنس ، کربوهیدرات ونمک و مصرف کم فیبر و غالت افزایش چاقی و بیماریهای قلبی عروقی ،دیابت وپوسیدگی دندان رژیم غذایی ناسالم برای کاهش وزن کشاورزی مدرن ممکن است منجر به ایجاد غذای safeنشود. عوامل خطر محیطی و شغلی • • • • آلودگی هوا تاثیر گازهای گلخانه ای بر الیه ازون تاثیر صنعتی شدن:آلودگی محیط کار افراد فقیر به احتمال بیشتر در معرض آلودگی های هوا ،آب و خاک شیوه زندگی • • • • تعیین کننده اصلی سالمت :شرایط زندگی و چگونگی پاسخ مردم به آنها «سبک زندگی» :ترکیبی از فعالیتهای خاص و موقعیتهای محیطی است که منعکس کننده الگوی زندگی است که شامل تعامل بین رفتارها ،محیط ،فرهنگ و موقعیتهای اقتصادی – اجتماعی است که هر یک بر روی سالمت ،بیماری، ناتوانی و مرگ ومیر مؤثرند. سیگار ،الکل ،رژیم غذایی ،فعالیت فیزیکی ارتباط سالمت با سیستم های حمایت اجتماعی رشد جمعیت رشد جمعیت در کشورهای در حال توسعه 4برابر کشورهای توسعه یافته: • افزایش نسبت افراد جوان به کل جمعیت • در کشورهای توسعه یافته افزایش رشد جمعیت افراد مسن باعث مشکالت جدید فقر فقرا بدالیل: • تغذیه ناکافی • مواجهه مزمن با شرایط زندگی ناسالم • محدود کردن دسترسی به مراقبت های سالمت • عدم دسترسی به آموزش ‏در معرض قرارگرفتن بیشتر عوامل خطرساز سالمت ‏عدم قدرت برای ارتقای سالمت ریسک فاکتورهای اصلی oسیگار oفعالیت فیزیکی oچاقی و تغذیه سیگار oمسئول %20مرگ ومیرعلتی oوابستگی مزمن و عود شونده oموثرترین رویکرد :ترکیب درمان دارویی و مداخالت درمانی سیگار oمشاوره : oدارو درمانی 1/5:تا 2برابر پرهیز بیشتر جایگزین نیکوتین patch :نیکوتین ،آدامس نیکوتین ،اسپری ، زیر زبانی داروهای غیر نیکوتینی :خط اول:بوپروپیون خط دوم :نورتریپتیلین ،کلونیدین ‏درمانهای ترکیبی فعالیت فیزیکی 30تا 45دقیقه ورزش متوسط در بزرگساالن و 60دقیقه در کودکان • کاهش وزن ،کاهش ریسک بیماریهای قلبی عروقی ،دیابت • کاهش ریسک کانسرهای : کولورکتال ،پستان ،آندومتر چاقی • 34%افراد overweightو %30/5چاق • چاقی کالس 3از % 0/8در سال 90به %2/2در سال 2002رسیده است. • طبقه بندیBMI : دور کمر نسبت دور کمر به باسن عوارض چاقی • • • • • • • • • دیابت و اختالل در تست تحمل گلوکز ‏HTN دیس لیپیدمی مشکالت تنفسی بیماری کرونری قلبی نارسایی احتقانی قلب استئوآرتریت اختالالت سایکولوژیک و….. • پیشگیری از چاقی :اولیه ،ثانویه و ثالثیه • پیشگیری اولیه :تغییر محیط ،رژیم غذایی ،فعالیت فیزیکی • کل مقدار انرژی 1200تا 1600کالری ،کاهش مصرف چربی محدودیت مصرف غذاهای با کالری باال و پروتئین با سایز باال محدودیت غذاهای با دنسیتی انرژی باال دارو درمانی برای چاقی BMI>30:یا BMI>27با عوارض ‏Siburtamine ‏orlistat تغذیه الگوی تغذیه سالم میوه و سبزی 5 :تا 9بار کربوهیدرات4:تا 8بار(غالت کامل) پروتئین 3تا 7بار ماهی و مغزها چربی 4-3بار اسیدهای چرب تک زنجیره ای شیرینی :تا 75کالری روزانه تغذیه و بیماریهای مزمن • • • • • هیپر لیپیدمی و بیماریهای کرونری قلب هایپرتانسیون دیابت کانسر استئوپروزیس هیپر لیپیدمی و بیماریهای کرونری قلب • کاهش مصرف چربی تا کمتر از %30 • افزایش مصرف فیبرهای قابل حل • افزایش مصرف سویا • افزایش مصرف مغزها • افزایش مصرف امگا3 رژیمهای درمانی در بیماریهای قلبی عروقی oکل چربی%35-25: oاسید چرب اشباع کمتر از %7 oاسید چرب تک زنجیره ای تا %20 oاسید چرب چند زنجیره ای تا %10 oکلسترول تا 200گرم oفیبر 20تا 30گرم oپروتئین حدود %15 oکل کالری برحسب نیاز متعادل با وزن ایده ال هایپرتانسیون • • • • • • کاهش وزن ورزش منظم تاثیر کمی بر در کاهش فشارخون دارد. کاهش مصرف نمک هم در درمان و هم در پیشگیری کلسیم ،منیزیم و پتاسیم :تاثیر کمی کافئین افزایش Bpمی شود بطور کلی :کاهش مصرف نمک ،گوشت و چربی و افزایش مصرف میوه سیزی دیابت • رِژیم با فیبر باال و گالیسمیک ایندکس پایین :تاخیر در شروع دیابت • فعالیت فیزیکی مقاومت به انسولین را بهبود می بخشد. • رژیم غذایی HTNو بیماریهای قلبی را رعایت کنند. • پیشگیری اولیه: حفظ وزن نرمال فعالیت فیزیکی منظم مصرف فیبر باال کانسرها • یک سوم مورتالیتی کانسرها با رژیم غذایی مرتبط است. ‏چاقی ‏چربی حیوانی اشباع افزایش ریسک کانسر پروتئین حیوانی الکل ‏فعالیت فیزیکی ‏میوه و سبزی کاهش ریسک کانسر استئوپروزیس • • • • • افزایش توده استخوانی کلسیم و vitD کاهش توده استخوانی پروتئین حیوانی و نمک جلوگیری از جذب کلسیم کافئین افزایش مصرف vit Aکاهش دنسیتی و افزایش ریسک شکستگی هیپ منیزیم و فسفر نقش کمی دارند. سناریو • آقای 55ساله ،شغل وکیل با شکایات زیر مراجعه می کند: • خستگی ،بی خوابی ،درد زانو وهیپ ،کوتاهی تنفس هنگام باال رفتن از پله و عالئم گوارشی مختصر • بیمار در خصوص داشتن بیماری قلبی نگران است چون پدرش در سن 58 سالگی از سکته قلبی فوت کرده و برادرش در 60سالگی تحت عمل جراحی پیوند عروق کرونر قرار گرفته است. • معاینه بالینی بیمار نروال است. • برای بیمار تست ورزش درخواست می شود که نتیجه آن طبیعی می باشد. سناریو (ادامه) • در شرح حال از بیمار :روزی یک پاکت سیگار می کشد،شیوه زندگی بدون تحرک داردBMI=31. • فشارخون بیمار borderlineو کلسترول خون باالست. • شما به بیمار می گویید :درمورد داشتن بیماری قلبی نگران نباشد. • درباره سیگار کشیدن و الگوی غذا خوردن و انجام ورزش از بیمار سوال می کنید • بیمار پاسخ می دهد که شما گفتید که من مشکل قلبی ندارم .من هفتهای 80تا 90ساعت کار می کنم و وقتی برای ورزش کردن یا ترک سیگار ندارم و چرا باید ایکار را انجام دهم. • شما چه پاسخی می دهید؟