اصطلاحات قضایی

صفحه 1:
اصطلاحات قضائی 

صفحه 2:
ye * مال معینی است که زوج به زوجه در عقد نکاج می دهد و انواع مختلف دارد 

صفحه 3:
مهر المتعمه * اكر در عقد نکاج مهری ذکر نشده باشد و شوهر قبل از نزدیکی وتعیین مهر زن خود را طلاق دهد به زن مهر المتعمه تعلق خواهد گرفت (برای تعیین مهرالمنعمه وضعیت و حال مرد از حیث فقر و غنا ملاحضه می شود) 

صفحه 4:
مهرالمثل ۰ هرگاه هنگام عقد نکاح مهربه تعیین نشود و پس از نزدیکی و قبل از تراضی بر مهریه ای معین بر حسب شرافت و وضعیت خانوادگی زوجه و اوضاع و احوال او مهریه تعيين مى كردد 

صفحه 5:
مهرالمسمی * مهری که در عقد ‎TIS‏ معین شده يا تعیین آن به شخص ثالث واگذار گردد 

صفحه 6:
‎٠‏ رابطه ی شخصی به دیکری از طریق ولادت مانند پدر و پسر و یا بواسطه خویشاوندی مثل دو برادر ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 7:
ورقه ی استشهادیه * استشهادیه ورقه ای است رسمی با عادی که گواهان شهادت خود را به خط خود يا دیگری نوشته باشند 

صفحه 8:
* به موجب آن کسی عین یا منفعت مال خود را برای زمان پیش از مرکش به طور مجانی به دیگری می دهد 

صفحه 9:
ولی * کسی که به حکم قانون اختیار دیگری را در قسمتی از امور داراست 

صفحه 10:
ولی قهری * ولایت پدر یا جد پدری نسبت به صغیر 

صفحه 11:
ابلاغ ۰ * رساندن اوراق دعوی مانند اخطاریه»اجرای حکم»اجراء سند و ... به اطلاعت شخص با اشخاص معين با رعايت تشريفات قانونى 

صفحه 12:
اتلاف * از بين بردن مال دیگری را گویند؛ چه قسمتی از یک مال باشد و جه تمام آن با اتلاف مال دیگری برای اقلاف کننده مسئولیت مدنی ایجاد شود چه تلف عمدی باشد با غیر = عمدی باشد ( یعنی فرقی نمی کند کسی عمدا خانه دیگری را آتش بزند با با روشن کردن آتش بیش از حد متعارف در حیات منزل خود بدون آنکه قصد آتش سوزی منزل دیگری را داشته باشد آتش به خانه ی دیگری سرایت کرده و موجب اتلاف گردد) 

صفحه 13:
اجار ۵ ۰ عقدی است که به موجب آن یک طرف که موجر نامیده می شود و منافع عين مالی را چه غیرمنقول مانند خانه و چه منقول مانند خودرو به ازای دریافت اجاره بها به طرف = دیگر که مستاجر نامیده می شود منتقل می کند(اگر شخص منافع و نبروی کار خود را به ازای دریافت اجرت در اختبار دیگری قرار دهد به او اجیر و به استفاده کننده مستاجر می گویند) 

صفحه 14:
اجرائبه ۰ ورقه ای است که تحت تشریفات خاصی قانونی در مراجع قضائی یا اداری مانند ثبت اسناد و املاک تهیه می شود و مفاد آن متضمن دستور دادگاه به انجام موضوع آن است برای متال حکم دادگاه مینی بر پرداخت سه ماه اجاره بهای معوقه یا تخلیه ساختمان = مسکونی با الزامبه تنظیم سند رسمی و... 

صفحه 15:
اجرت المثل ‎٠‏ اكر کسی از مال دیگری استفاده کند و عین مال با استفاده کردن باقی باشد واز بين ‏فرود مانند استفاده از اتومبیل و خانه یا ملک دیکری و بین استفاده کننده و صاحب آن عقدی منعقد نشده باشد استفاده کننده باید بابت آنچه که استفاده کرده به صاحب ‎Sho‏ ‏بدهد و به وجهی که بابت اين استفاده پرداخت می شود اجرت المثل می گویند. برای تعبین اجرت المثل با در نظر گرفتن شرایط و اوضاع و احوال و نوع استفاده عين مال و... مبلغی برای مدت استفاده در نظر گرفته می شود. در مقابل اجرت المثل اجرت المسمی قرار دارد یعنی اجرتی که برای آن توافق کردند. ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 16:
احضاربه * ورقه ای است که در آن قاضی امر می کند تا کسی اعم از متهم.مطلع با گواه در دادسرا یا دادگاه حاضر شود(در صورت ابلاغ احضاریه با رعایت تشریفات مربوطه و عدم حضور 8 مخاطب بدون عذر موجه خواهد شه8توسط مراجع قضائى جلب كردد) 23 

صفحه 17:
اخذ به شفعه هرگاه مال غیرمنقول قابل تقسیمی مانند خانه» زمين و .. بين دو نفر مشترى باشد و یک نفر از شرکاء سهم خودش را به شخص ثالثی بفروشد(شریک حق دارد به اندازه وجهی که شخص ثالث پرداخته به او بدهد و کل مال را تملک کند( و شخص الث نقشی در اعمال اين حق از سوى شريك ندارد» از اين رو در معامله مال غیرمنقول که دارای شریک است باید توجه کرد كه شریک حق اعمال اخذ به شفعه دارد. 

صفحه 18:
a ‏اخطار‎ یادآوری کردن رسمی یک يا چند موضوع در حدود مقررات به مخاطب است مانند اخطاربه برای حضور در دادگاه حقوقی با ارائه اصول اسناد در دادگاه با برای پرداخت مالیات توسط اداره دارایی 

صفحه 19:
ارتفاق حقی است برای ملک شخصی در ملک دیگری مانند حق عبور آب از ملک غیر و حق گشودن ناودان در زمین دیگری 

صفحه 20:
3 ارش در معاملات عبارتست از كسرى كه صورت آن تفاوت قيمت صحيح و معيب روز تقويم مال مورد معامله و مخرم آن كسر قيمت صحيح روز تقويم باشد هركاه اين كسر ضرب در قيمت بهاى روز وقوع عقد نشود حاصل اين ضرب را ارش مى كويند و در امور كيفرى هركاه در قانون براى عضوى ديه مقرر و تعيين نشده باشد برای آن عضو توسط كارشناس يا قاضى ارش تعيين مى شود براى مثال دست داراى ديه معين است» مثلا طحال داراى ديه مشخص نمى باشد و قاضى براى آن ارش تعيين مى كند. 

صفحه 21:
استرداد دعوی * در امور حقوقی هرگاه خواهان(مدعی) از دعوی خود با رضایت خودش از دادخواست و ادعایش صرفنظر کند اصطلاحاً کفته می شود که خواهان دعوایش مسترد کرده است. 

صفحه 22:
اظهار نامه ثبتی ورقه ای است چاپی و رسمی که توسط مامور دولتی مخصوص که مامور توزيع اظهار نامه نام دارد پس از تنظیم صورت مجلسی شامل حدود و نوع ملک و مشخصات آن و مالک و امضاء ریش سفیدان محل و مطلعین بين متصرفین به عنوان مالکیت توزیع می شود مندرجات آن بايد به صورت مجلس بالا مطابق باشد و شماره ملک هم بايد در اظهار نامه ثبت شود. 

صفحه 23:
اعاده دادرسی * از راه های رسیدکی فوق العاده به پرونده های مدنی کیفری است که حکم قطعی در مورد آنها صادر شده است. 

صفحه 24:
اعتر اض ‎SG‏ ۰ نوعی شکایت و دعوی است که از روشهای فوق العاده شکایت از احکام مدنی است(در این دعوی شاکی از کسانی است که شخصا با نماینده اش را در مرحله محاکمه ای که منجر به صدور رای شده به عنوان اصحاب دعوی حضور ندارد و رای مزبور به حقوق او خلل وارد می کند» به این اعتراض»اعتراض شخص ثالث نیز می گویند) 

صفحه 25:
اعسار ‎٠‏ اكر شخصى به واسطه عدم كفايت دارائى يا دسترسى به مالش پرداخت هزینه دادرسی يا برداخت بدهى اش را نداشته باشد مى كويند فلانى معسر است و بايد براى اثبات اعسارش درخواست اعسار از دادكاه صالح به عمل آورد. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 26:
التزام * در تعهد کردن گاهی در قراردادها وجهی به عنوان وجه التزام آورده می شود که به منظور قامین خسارت عدم انجام تعهد يا تاخیر آن مقرر می شود. 

صفحه 27:
اماره * هر چیزی که حکایت از چیز دیگری داشته باشد و در پرونده های مدنی و کیفری ظاهرا جزء کاشفیت از واقع دارد مانند تصرف شی که در ظاهر کاشف از مالکیت متصرف است البته ممکن است حذف آن نیز ثابت شود(برای مثال ممکن است شی که در تصرف شخص = الف است در مالکیت ب باشد که الف به صورت امانی آن را در اختبار گرفته است) 

صفحه 28:
امور حسبی * به اموری گفته می شود که دادگاه ها باید بدون ملاحظه اینکه در مورد آنها اختلاف و مرافعه ای وجود پیدا کرده با نه وارد رسیدگی شده و اتخاذ تصمیم کنند مانند رسید گی = به اموال متوفای وارث» تعبین سرپرست برای دیوانه ای که ولی ی قیم ندارد. 23 

صفحه 29:
اناطه کیفری * عبارتست از توقف رسیدگی یا تعقیب امر جزائی بر امر مدنی یا تجاری يا اداری با کیفری برای مثال شخصی علیه دیگر به عنوان تخریب ساختمان شکایت می کند و طرف مقابل در پاسخ می کوید که ساختمان متعلق به خودش است برای رسیدکی به این ادعا که امری است مدنی پرونده کیفری تا زمان مشخص شدن مالکیت متهم نسبت به ملک متوقف شده و رسیدگی به امر کیفری به امر مدنی منوط و موکول می شود. 

صفحه 30:


صفحه 31:
تامین خواسته © تضمینی است که خواهان از اموال خوانده قبل از صدور حکم به نفع خودش از دادگاه می خواهد. 

صفحه 32:
تامین دلیل صورت ب رآوری دادگاه از دلایل اثبات دعوی قبل از طرح و اقامه دعوی به منظور جلوگیری از زوال و از بين رفتن دلایل است که به درخواست خواهان به عمل می آید(برای مثال برای بررسی میزان پیشرفت کار ساختمان در زمان پی کنی و عدم انجام به موقع آن از سوی پیمانکار» کارفرما می تواند با تامین دلیل آن را برای آینده حفظ کرده و برای مطالبه خسارت استناد کند) 

صفحه 33:
ترک انفاق ۰ ندادن خرج و مخارج اشخاص واجب النفقه در صورت داشتن استطاعت را گویند( در مورد زن اگر شوهر استطاعت نداشته باشد و زن از او تمکین کند و در عين حال شوهر نه او را طلاق دهد و نه نفقه را بپردازد جرم ترک انفاق محقق می شود) 

صفحه 34:
+ عبارتست از ينکه مالى در اختيار كسى باشد و او بتواند نسبت به مال تصميم كيرى كند. 

صفحه 35:
توقیف اجرای حکم * قلع موقت اجرای حکم يا قرار به دستور مقام صلاحدید پس از شروع به اجراء 

صفحه 36:
توقیف اجرائی * توقیف مال مدیون یا محکوم علیه از طریق اجراء ثبت يا اجرای احکام( دادگستری این توقیف مانع از تصرف مالک در مال خود می باشد) 

صفحه 37:
عن * در دو معنا بكار مى رود يكى تجاوز به جسم آدمى است كه موجب خونريزى در قسمت بيرونى بدن مى شود و ديكرى بر عدالت ديكرى نزد قاضى است مثل جرح شاهد بواسطه نداشتن شرايط شهادت 

صفحه 38:
Caz ۰ عملی که قانون برای آن مجازات یا اقدامات تامینی مقرر کرده است مثل سرقت کلاهبرداری» تصرف عدوانی و ... 

صفحه 39:
جعل در امور کیفری عبارتست از قلب حقیقت یا بوسیله یک عمل مادی مانند الحاق کلمه ای با دست بردن در متن یک سند اجاره یا مرد مضمون یک عمل حقوقی بدون اینکه همراه يك عمل مادی باشد مثل اينکه منشی دادگاه در نوشتن اظهارات متهم جعل کند(بدین نحو که متعم اقرار به ارتکاب جرم نکرده باشد و می گوید اتهام وارده را قبول ندارم و او از قول متهم به سوء نيت مى نويسد كه اتهام وارده را قبول دارم) 

صفحه 40:
* تازیانه را گویند و اکر مجازات حدی کامل باشد صد تازبانه است مثل حد زنای مردی که همسر ندارد 

صفحه 41:
۰ صفت کسی است که فاقد تشخیص نفع و ضرر و حسن و قبح است(جنون يا دائمی است يا ادواری هر یک از دو دسته جنون دامی و ادواری ممکن است متصل به دوران کودکی باشد با بعد از سن رشد عارض کردد) 

صفحه 42:
جک + نوشته ای است که به موجب صادر کننده وجوهی را که نزد دیگری دارد(بانى) كلا يا قسمتی از آنرا به نفع خود با دیگری از بانک مسترد می کند. 

صفحه 43:
جك بى محل ‎٠‏ جكى است كه صادركننده اش در تاريخ سررسيد وجه اعتبارى نزد بانى نداشته باشد ويا اكر دارد كمتر از ميزان مندرج در چک می باشد. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 44:
حس * در امور مدنی نوعی عقد است که شبیه وقف می باشد ولی با وقف تفاوتمایی دارد برای مثال رد حبس ملک از مالکیت حبس کننده خارج نمی شود(در واقع حبس نوعی حق انتفاع از ملک دیگری را تحت شرایطی ایجاد می کند و اما در امور کیفری حبس نوعی مجازات است که آن را مترادف زندان می دانند) 

صفحه 45:
ی * در دو معنا بكار مى رود یکی تجاوز به جسم آدمی است که موجب خونریزی در قسمت بيرونى بدن مى شود و ديكرى ايراد بر عدالت دیگری نزد قاضی است مثل جرح شاهد بواسطه نداشتن شرایط شهادت 

صفحه 46:
* نگهداری مادی و معنوی و ترییتی طفول توسط کسانی که قانون مقرر کرده است. 

صفحه 47:
حکم * در امور مدنی و کیفری چنانچه رای دادگاه به ماهیت دعوی و قاطع باشد به آن حکم اطلاق مى شود(برای مثال دادگاه در رای خود خواهان را به بى حقى محکوم می کند با خوانده را به پرداخت خسارت خواهان محکوم می کند) 

صفحه 48:
حکم حضوری * اصل بر این است که آرای محاکم حضوری است مکر آنکه خوانده با وکیل او در هیچ یک از جلسات دادرسی حضور نداشته با لاحیه ای در پاسخ دعوی به دادگاه نفرستاده و یا ‎ae‏ ابلاغ اخطاربه به خوانده واقعی نباشد 

صفحه 49:
خسارت دادرسی ۰ عبارتست از هزینه و حق الوکاله و کیل و هزینه های دیگری که مستقیماً مربوط به دادرسی بوده و برای اثبات دعوی با دفاع لازم است مانند هزینه دستمزد کارشناس» خسارت دیر کرد خسارتی است که از بابت دی کرد پرداخت وجه نقد از طرف مدیون باید به طلبکار داده شود. 

صفحه 50:
خیار ۰ تسلط بر از بین بردن اثر حاصل از عقد را گویند(خیار ممکن است ناشی از توافق و تراضی طرفین باشد مانند خیار شرط در عقد بیع که به موجب آن شرط می شود که در = مدت معینی برای خریدار یا فروشنده یا هردو یا نفر سومی اختیار فسخ معامله باشد و با ممکن است خیار ناشی از حکم قانون باشد مانند خیار مجلس که به موجی آن مادام كه مجلس عقد به هم نخورده طرفین حق بر هم زدن معامله را دارند. 

صفحه 51:
دادخواست ۰ شکوائیه ای است که به مراجع قضائی به طور کتبی و در اوراق مخصوص عرضه می شود اصولا در دعاوی مدنی خواهان باید خواسته اش را با تقدیم دادخواست در دادگاه مطرح کند. 

صفحه 52:
داوری + حل و فصل خصومت توسط غیرقاضی و بدون رعایت تشریفات رسمی رسیدگی به دعاوی 

صفحه 53:
wo ۰ اصولاً مالی است که از سوی مجرم که به واسطه ارتکاب جرم و با در مورد متوفی به ورثه او باید بپردازد( در باره ای از موارد مجرم به جای قصاص باید دیه بپردازد( برای # هلال اك انجام قصاص مقدور نباشد باصاص خون با مصدوم از قصاص ‎(GS gic‏ 23 

صفحه 54:
رهن © عقدی است که به موجب آن مدیون مالی را برای وثبقه به بستانکار می دهد و اگر مال مورد رهن از حالت وثيقه بودن خارج شود می گویند از مال مورد رهن فك رهن شده است. 

صفحه 55:
سکیه ۰ شخص کبیر و بالغ که اعمال و تصرفاتش در امور مالی اش عقلانی نباشد و نتواند ضور و نفعش را درست تشخیص دهد بنابراین ممکن است شخص دارای معلومات و دانش بالائی = باشد ولى در امور سفیه محسوب شود(اعمال شخص سفیه در امور غیرمالی صحیح است برای مثال اکر مرد سفبهی ازدواج کند عقد نکاح او که امری غیرمالی صحیح بوده ولی برای تعیین مهریه نیاز به اجازه سرپرست قانونی خود دارد. 

صفحه 56:
* دارنده سند بدهی مانند چکسفته و... در پشت آن با امضاء اجازه دستور می دهد که مبلغ سند به شخص دیگر پرداخت شود. 

صفحه 57:
قذف * مانند حکم تصمیم دادگاه است ولی قاطع دعوی نبوده و با در ماهیت دعوی نیست مانند قرار توقیف دعوی مدنی به لحاظ فوت خواهان 

صفحه 58:
قصاص ۰ کیفری است ن ات اشد(قصاص دو ‎oe‏ ۳ برابر ‎tt}‏ 28 = آن محکوم می شود و باید با جنا ۴ که مرتکب به است که مر او برابر با نوع است» قصاص عضو و قصاص نفس) 

صفحه 59:
pe * نماینده ی قانونی محجور که از طرف مقام قضائی صالح در صورت نبودن ولی قهری و وصی او تعبین می شود مانند طفلی که پدر و پدربزرگ پدری نداشته و از طرف دادگاه به عنوان قیم انتخاب می شود. 

صفحه 60:
كيفر خواست * درخواست دادستان از دادكاه براى به كيفر رساندن متهم( كيفرخواست حاوى نام و مشخصات محل اقامت و نوع اتهام و دلايل آن و مواد قانونى مورد استناد براى اعمال کیفر و ... باشد) 

صفحه 61:
oe + کالایی که فروخته می شود در مقابل ثمن 

صفحه 62:


صفحه 63:
5 موم + کسی که فاعل جرم تلقی شده ولی هنوز دلایل کافی برای محکومیت او وجود نداشته و یا حکم محکومیت قطعی او صادر نشده است. 

صفحه 64:
محکوم به * موضوعی که محکوم علیه به آن محکوم شده است و برای مثال در دعوی مطالبه اجبار به بهای معوقه اگر مستاجر به پرداخت ریال محکوم شود محکوم به ريال خواهد بود 

صفحه 65:
مرتهن + كسى كه مال غير بيش او بصورت رهن است 

صفحه 66:
مستشیات دین * اموالی که برابر قانون در هنگام اجرا و اقرار یا سند مشمول مقررات اجرا نیست و توقیف نمی شوند( و به ضرر مالک محکوم و مدیون به فروش نمی رسد مانند مسکن مورد نیاز محکوم علیه) 

صفحه 67:
معاينه محل * بازديد مراجع قضائى يا ادارى از محل وقوع جرم يا مورد دعوى و اختلاف 

صفحه 68:
پایان * جهت تعجیل فرج آقا صاحب الزمان صلواتی ختم بفرمائید.