شرح بیماری و تغذیه پوکی استخوان Osteoprosis

صفحه 1:


صفحه 2:
051600۲055 پرستاران دوره 2-گروه1 دانشگاه علوم پزشکی تهران ۰ استاد:دکتر کوروش جعفریان 

صفحه 3:
* استخوان یکی از بزرگ ترین اعضای بدن است < اين بافت زنده قادر به تغییر ساختارخود در نتیجه فشار های موجود است * این بافت در طول زندگی نه ثابت می ماند و, نه بدون تغییربلکه ,کاملا فعال بوده و دائما Ephiphyseal tine می کند حتی در سنين بيرى < اين عضو دارای رگهای خونی ,سلولهای زنده و اعصاب است و در صورتی که فعالیتی نداشته باشد یا فشاری بر آن وارد نشود ,مانند فلج اندامها تحلیل 

صفحه 4:
استخوان بندی به طور کلی وظایف زیر را در بدن انسان به عهده دارد 1-استوار نگاه داشتن بدن و شکل دادن به آن 2- محافظت (0۳۵۲601100) از اعضای درونی بدن مانند قلب ۰ ريه وغيره تامین حرکت ‎(movement) ox‏ 3 '“-ذخيره مواد معدنى (685610/011] 1/116131) كلسيم و فسفر وتوليد سلولهاى خونى 

صفحه 5:
‎(Matrix) soli ool *‏ این ماده ازدو جزوآلی و معدنی تشکیل ‏شده است نحوه رسوب مواد می تواند باعث تشکیل یکی از دو شکل اسفنجی یا متراکم شود ‎ ‎a EE ‎ 

صفحه 6:
آئواع دارو ها و بیماریها & شیوه زندگی ویتامین, 0 

صفحه 7:
< بیماری است مزمن و غیر واكير كه دران توده استخوان کاهش مى يابد در نتيجه خطر شكستكى استخوان زياد می ۱ گردد. < این بیماری در مردان ودر زنان دیده می شود وا بسنت * اين بيماري اكرر جه فراكير است اما بيماري 1 ناميده مى شود 

صفحه 8:
© فرك و ففز اتن إتتقاري بش" سرطان ‎Chall‏ اما متاسفانه عامه از ا, ‎i iodo aes Sea 2 Pree >‏ له جأي جذب و ذخيره كلسيم” از منابع كلسيم لي شده در اسكلت 

صفحه 9:
5 نشانه ها << شكستكي استخوانها ( اولين نشانه اين بيماري ( درد پشت خمیده شدن يشت درداستخوانی و کاهش قدرت عضلات ‎Via Q ۴ © 6‏ ۲۷ ۷ ۲ 

صفحه 10:
بدن اتفاق می افتند که استخوان اسفنجی دارندمثل مهره ها ,دنده اعد 6 ۱۱ 1 ‏موده‎ ke ۹ 0-6 yy aN J eh 

صفحه 11:
سازمان بهداشت جهانی پوکی استخوان را اییدمی خاموش قرن نامیده شایع ترین بیماری متابولیک استخوان است با توجه به افزايش اميد به زندگی شیوع پوکی استخوان رو به افزايش است بیماری سیب ناتوانی ونیاز به مراقبت طولانی دارد Mee ‏5ك لمان لاق‎ Somme ta 

صفحه 12:
< از دست دادن دندان می تواند یک علامت خطر برای تحت تاثیر قرار گرفتن استخوان های فک باشد. < تقریبا یک سوم زنان آمریکایی تمام دندانهای خود را تا اواخر 60 سالگی از دست می دهند. 

صفحه 13:
۶رادیو گرافی < بيويسى از استخوان < استفاده از علائم آزمايشكاهى ماننداندازه ا ‎Sn ds‏ < سنجش زر اکم معدنی استذها:. سنجش يا دانسیتومتری(5۱/۲) 9 } ‎f‏ (ultrasound)si.s!_wi> MRI > 

صفحه 14:
cDXA> SXA(Single> energy x-ray absorptiometry) 

صفحه 15:
Relativ ‏ب‎ ‎e Risk for Fractur e 6 Oevety (T-score) 

صفحه 16:
زر < زنان کمی پیش از یائسگی ۶ مردان در دهه پنجم زندگی ۶ زمانی که زنان کاملا یائسه می شوند ,میزان از دست رفتن استخوان چند بار سریع تر می شود .در طی پنج تا ده سال اول پس از یائسگی استخوان اسفنجی سریع تر از استخوان متراکم از دست می رود بطوری که میزان کاهش سالانه آنها 9۵49۵2 9ضداست. <درطی 09 ‎Jl‏ یک زن می تواند 10تا 15در صد از استخوان متراکم و 5 تا 30 درصد استخوان اسفنجی خود رااز دست بدهد < به طور طبیعی سالانه کمتر از ./5 درصد از توده استخوان کم می شود که این مقدار به دلیل افزایش سن يا کاهش فشار وارده بر توده استخوانبدی در نتیجهٌ کاهش فعالیت های بدنی است 

صفحه 17:
۶زنان معمولا زندگی ایس و و رابا توده استخوانی کمتری اغاز می کنند. بائسگی )کمبود فك ‎A A‏ هورمون هاى جنسى) 4 ید <کمبود فعالیت های بدنی وکم بودن نقش ~™ ‎Sp‏ در جامعه 

صفحه 18:
> نداشتن اطلاعات کافی در مورد بیماری ۶ میزان پائین هورمون های جنسی ورشد مصرف بیش ازحد مشروبات الکلی ۶ استفاده بیش از حد از کورتون(نوعی از داروها)وضد تشنج ۰ هپارین وداروهای اسید معده & بسیاری از بیماريهاءانواع سرطان ها و بیماریهای ریوی التهاب کبد » یرقان سیگاژ ‎Bul >‏ > کلسیم وویتامین 0]ناکافی در رژیم غذایی 

صفحه 19:
4 ورائت ‎cas‏ ی ۱۲ 0 TSU te NaCI ‏عدم ورزش مداوم ومنظم‎ v ۷ پرکاری غده تیروئید ۷ سندرم های سو تغذیه ۲ ورود بعضی از عناصر مانند سرا می توانند در بدن جانشین کلسیم شوند ۲ آرتروز شیمی درمانی ۲ استرس 

صفحه 20:
یپشگیری بهتر از درمان < درمان قطعی ندارد ۶ می توان روند پوک شدن را کند یا متوقف کرد. 

صفحه 21:
۶ در بدن اشخاص بالغ ۱92-1 ۱ کلسیم وجود دارد. ۱ ۶ اين ماده به صورت املاح گوناگون با غذا واردابدن می شود ودرحضور ویتامین 06 ت]آن در روده جذب وبه خون وارد و بقیه توسط مدفوع دفع خواهد شند. 

صفحه 22:
, هدایت اعصاب , طپش قلب , انعقادخون , ترا غدد , تولید انرژي ودر عملکرد سیستم ايمني بدن نیز نقش دارد. با افزايیش سن,بدن کم کم ظرفیت طبیعی خود راجهت جذب کلسیم ازدست می دهدو فرد باید دستگاه گوارش و سیستم های بدن خود را با استفاده از مکمل های کلسیم و ویتامین داحمایت کند. عملكرد كلسيم تخ تاثير ديكر مواد مثل منيزيم؛بتاسيم فسفر»منكنز وبخصوص ويتامين(] ميباشد. 

صفحه 23:
D ‏ویتامین‎ ۶ < هورمون پاراتورمون (ترشح از غده پارانیرونید ) ۶ کلسی تونین (ترشح از غده تیرونید) < جذب روده ای کلسیم تحت تاثير رذيم غذايى»سن »و اختلا لات طبی است < با افزايش سن »جذب کلسیم کم می شود << روزانه00000 تا 0000© ميلى ككرم كلسيم از طريق ادرار دفع مى شود. << ترشح كلسيم در شيره معدى باعث دفع اجبارى 0000 تا 0000© میلی گرم در روز از راه مدفوع می گردد. 

صفحه 24:
میزان نیاز((۲۱9 ‎SOO‏ 900 900 00000 00 گروه سنی 0-سال ©6-© سال ©-06 سال 00-09 مسال بيشتر ازا) © سال 

صفحه 25:
شير كم جرب یک لیوان 290 جات کم مر & ‎bla‏ 415 پنیر 0 گرم 150 کشک 0 گرم 430 5 0 گرم 140 یک ۳ 0 كرم 354 روغن 437 ‏گرم‎ 0 Oe) Sa ‏روغن‎ اسقتاع 0 گرم 93 پرتقال يك عدد 56 لوبیای خشک خام 0 گرم 144 

صفحه 26:
خامه ./1 خامه ./2 Et Fy یک فنجان یک فنجان یک فنجان یک فنجان 

صفحه 27:
ادامه... یک 520006 ماست ساده(کم چرب) میوه ای (کم 0گرم چرب) منجمد(میوه ای) منجمد (شکلاتی) 

صفحه 28:
در حد نياز مصرف كنيد در حد اعتراً سخاوتمندانه مضا براي ذاشتن يك تغذیه سالم هیچ گروه غذايي از ديگري مهمتر نیست شما به همه آنها نیاز دارید آنچه مهم است مقدار مصرف است 

صفحه 29:
D <بر سلولهای استخوان ساز تاثیر دار 10 2 باعث جذب کلسیم از روده می شو ‎D‏ ‎US >‏ فعال ویتامین دآدر سه مرحله متوالی در پوست »کید و کلیه ها _ساخته می شود ودر چربی محلول است ‎Oe Ottexots O ceeded per day ‎Op & PO pews ot 06 0 ‎2۳۵ pears ‏اه له‎ SO wry ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 30:
منابع ویتامیر9ا <10 -15 دقیقه و سه بار در هفته در معرض نور پوست بدن باستفهاز آفتاب قرار بكيريم رسع ويام بد ‎jin >‏ غذاهاى حيوانى هرا 4 *روغن ماهى غنى ترين ‎Lo / 2١‏ مقادیر کمتر در کزه, 5 ذه خامه, زرده تخم مرغ, ; جگر شیر مارگارین: کره, غلات 0 ‏میحر بت‎ oolst 

صفحه 31:
a 

صفحه 32:


صفحه 33:
<بهترین راه به دست آوردن کلسیم , خوردن غذاهاي پرکلسیم است مانند: لبنیات : شیر , ماهيهاي نرم استخوان : نظیر ماهي آزاد , © ساردین , کیلکا «سبزي هاي تازه , خشکبار , حبوبات ۰ ‎Low‏ بادام, پسته و تخمه به آفتابكردان دارای میزان 

صفحه 34:
< میوه ها : اگر یک عدد سیب , یک عدد موز , یک بشقاب از میوه هايي مانند توت يا انگور را یک وعده میوه حساب کنیم باید روزانه 3-2 وعده میوه مصرف کرد . میوه هاي خام بهترند.میوه هاى مفید(نارنگی, گریپ فرویت) < سبزي ها :یک وعده از سبزي ها , به اندازه ي 100 گرم سبزي خام 150-2089 گرم سبزي پخته :50 گرم کاهو یا 100 گرم سالاد مخلوط است . سعي كنيد روزانه 3-4 وعده سبزي بخورید و حداقل يكي از اين وعده ها به صورت خام باشد-هویج بسیار مفید است < نوشيدني ها : روزانه حداقل حدود 1.5 لیتر مايعا ت(اب,ابميوه هاى طبيعى, نوشابه هاى غير شيرين ‎eee,‏ 2 

صفحه 35:


صفحه 36:
خ حذف رون جامد _ > روز) ۱ ‎oS‏ روي نان صبحانه نمالید. ‏روزانه بیش از يك وعده غذاي چرب و سرخ شده مثل سوسیس , سس ؛ ‎> 

صفحه 37:
احشاي حیوانات ( دل , جگر , قلوه , سيرابي و کله پاچه ) بیش از یکبار در ماه ( 120 -80 گرم ) استفاده نکنید . کمتر از آن ايرادي ندارد . ‎gS alae‏ حعاالی مضیرگی كنيه ‏زياد چای و قهوه ‎gi‏ ‏هرگز الکل مصرف نکنید . ( الکل دفع کلسیم را از ‏بذن زياد م 7 — ‎Www‏ ‏لضت ‎ot‏ = ‎ 

صفحه 38:
< استفاده از داروها(به عنوان مثال استروژن تراپی وداروهای شل کننده نلانی <ماساژ < اشتراحت < برنامه صحيّخ فيزيو ‎Ls‏ > فعالیتِ هایی که باعث تحمل وزن بدن توسط استخوان مَى شوند مانند پیاده روی مناسب مي باشد. 

صفحه 39:
کلسیم <ويتامين 0 (Alendronate) <3 5 jill > > تیدرونیک(6 0۳0۳0۵1 ۴۷) < تستوسترون واسترونید های آنابولیکی استروژن << کلسیتونین + تاموکسی فن ‎Ssllys (Tamoxifen‏ فين (0ع31015) مى باشد كه داروهاى اخير ضد سرطان است. بهترين راه جلوكيرى از يوكى استخوان ورزش مداوم و منظم و رژیم حاوی میزان مناسب کلسیم و ‎als SOO HOO‏ ویتامین دا می باشد. 

صفحه 40:
< افزايش جريان خون ,اکسیژن ومواد سلولهای استخوان ساز < افزایش هورمون هایی که ترشح آنها با وززش واستخوان سازی و متابولیسم سلولهای استخوانی را افزایش می دهد 

صفحه 41:


صفحه 42:


صفحه 43:
> تئوری که نقش ‎a‏ ‏اس وان( ‎٠ we ۳ os‏ جه بح نايع است که با انجام فعالیت" مدیم ‎el‏ مات ‎OPS oN.‏ ورزشی PRN ee ee موجب تحره لاي ‎ara opel‏ عت ل( 00 استئوبلاست توده متراكم 

صفحه 44:
۲019۱ 5۵0 ‏ی‎ ‏ی‎ ‏ریت۱‎ ‏تست‎ ‎velocity (g/yr) ۱ 2060396, 40 es 2001۷ y or ey physical ۴۵۵۲۵۱ 7 = ‏تست‎ ‎۱۱۵6۱ 8008 ۸ ۳ ‏ععدالا‎ ” | 0۷5 Coon es ۲ ‏وت رت‎ AC (als ‏م‎ ۰ etal., J Bone Che ae ۱ ‏نا‎ ‎۰ a 2 1999 15:672- جما ‎oa Boy‏ اا ا اك ل 

صفحه 45:
توصیه های برای کودکان و نو جوانان ۶ زندگی توام با فعالیت بدنی و ورزش دآشته باشند 2 از فعالیت ‎wb‏ که وزن بدن استفاده كردد,ز والیبال 5 م < فعالیت هایی استفاده گرددکه همه عضلات در گیر شوند. < اجرا فعالیت هایی که قدرت عضلات را افزایش می دهد مناسب است < داشتن بك رزيم سرشار از ير به میزانی رگید ‎alae‏ 20 ده ده 

صفحه 46:
۳ yy) World Health EY Organization ‏استخوان زا به همراة بد بتهازيهاي‎ ‏سرطان و سكته مغزي_و حملات قلبي‎ ‏به عنوان چهار دشمن اصلي بشر معرفي‎ ‏كرده است‎ ‎pa jl >‏ سه زن بالاى 50 سال يك نفر واز هر ينج مرد نيز يك نفربه استئويروز ‎Mino‏ ‎ 

صفحه 47:
۳ % عرض جغرافیایی و۳0 ‎Vite‏ ‏زیاا و زمستان طولانى وه “ ما سرد 2 : رسوم مذهبی و ات تحت و تغذیه طولانی با شير مادربدون دريافت مكمل ۹ ت۷۹ 0 ‘ROS I ‏و‎ D wait aie a>) ta نو ‎rot‏ ان قط امات ةيا اسهال و عفونت ‎Boe "sd‏ ‘ : wl 

صفحه 48:
زنان باردار 5 ماهه و بالاتر از لحاظ کمبود ویتامین 9 > کمیود شدید %9/0 کمبود متوسط ‎my‏ > کمبود حاشیه ایی 703/18 

صفحه 49:
تمام افراد بالای 80 سال را می توان مبتلا به خافزايش تصاعدی بروز |22 يل جنس الوك ا#اقائر مزدان در استئوپروز گزار دارند ولی با سالمندی هردو جنس مستعد می 

صفحه 50:
نژاد میزان شکستگی هیپ در سفید پوستان و آسیایی ها بستتر از سیاهپوستان است ولی کمبود ویتامین نا درسیاهپوستان ya ‏بیشتر‎ ‎az 3 

صفحه 51:
۶بالاترین بروز ‎oes‏ اروپای شمالى و نواحی شمال امری yt ‏به‎ 

صفحه 52:
میلیون در جهاز : ن <26 ميليون در امريكا *7 ميليون در ايران ير امريكاى شبالی: 0 رزاتان 50 سال و بالاترسفيد يوست استئوینی و 963/30 استئويروز دارند. 

صفحه 53:
<7096 زنان بالای 80 سال آمریکا استئوپروز 0 دارند. 500۶ هزا ر شکستگی ستون فقرات و 250 هزار شکستگی هیپ که 9625 اين افراد در طول یک یبال پس از شكستكى به دليل عوارض ناشی از در امریکا هزینه های استئوپروز 14 بیلیون دلاردر سال است رن ا ل ع ‎ec. oa‏ 

صفحه 54:
افزايش تعداد سالمندان در دنیا در انگلستان حدود 9۵23 زنان 50 سال و بالاتر استئوپروز دارند 2006۶ میزان ‎Se‏ ومیر در یک سال بعداز وجود دارد 096 موارد به حالت قبل خود برنمی گردند 

صفحه 55:
720199895960266 ‏متوسط در‎ yola, Egat Doe استئوپروز استئوپنی ‎WwW‏ زن مرد زن ستون فقرات 4/9 4/32 50 50 استخوان ران 1/3 9/5 9/46 50 ‎“a‏ : 

صفحه 56:
ee <آمارها مي گویند در ایران در طول یک سال, شاهد از دست دادن 36 هزار و 761 سال از ۶ شیوع این بيماري از كشوري به کشور دیگر یا حتي در مناطق مختل داخل یک کشور متفاوت است و بستگي به نژاد, وضعیت تغذیه , فعالیت بدني, سبک زند ندگي. بيماري ها و مصرف داروها و سابقه ابتلا در خانواده به اين بيماري و مصرف دخانبات_دارد 

صفحه 57:
20شکستگی لگن در کانادا که 0/0 به دليل اين ‎soley‏ ‏روی داده 20/آنها منجر به مرگ ‎an‏ آنها باعث تاتوانی مادام ۱۳ ‏مت‎ H IP REPLACEMENT ‎Og:‏ قلعت هک 5 5 3 ‎ 

صفحه 58:
۳ 8 ۱ 7 7 ۵066262 ‏بوهامذظلج‎ ‎a Fight ip Fracture wth Surgical Fat 

صفحه 59:
دکتر کمال زاده (عضو هیئت علمی سازمان تحقیقات واموزش جهاد کشاورزی): > عمر استخوان ایرانی ها وابتلا به پوکی استخوان در زنان ایرانی 20سال کمتر از کشورهای پیشرفته است .زنان ایرانی در 35سالگی دچاز قوز کمر میشوند اما اين سن در اروپاء 55 سال است, سرانه مصرف شیروفراورده های لبنی در ايران 75 ودَنَ جهان 162 كيلوكرم در سال 5 

صفحه 60:
طبق آمار سرشماری سال90نزدیک5/4میلیون تشکیل میدهند که پیش بینی میشود در2020به 0میلیون نفر برسد 

صفحه 61:
در یک پژوهش دانشگاه تهران در 22 پرسش بررسی کننده آگاهی از دختران دبیرستانی فقط دانش 740 آنان در سطح مطلوب بود ۰ 

صفحه 62:
در پژوهش دیگری در مورد دانشجویان پرستاری ومامایی(در زنجان) 56/8از دانشجویان مورد مطالعه در زمینه تغذیه در سطح مطلوب بودند میانگین دریافت کلسیم دانشجویان خوابگاهی533میلی گرم ودر غیر خوابگاهی ها 721میلی گرم در روزبود /فعالیت فیزیکی مطلوب داشتند که نوع فعالیت در83/آنها پیاده روی بود خوشبختانه در عادت به سیگار و خوردنی های الکلی 8/ر حد مطلوب بودند 

صفحه 63:
پژوهشی در کردستان در مورد زنان یائسه:فقط 8 از افراد مورد مطالعه تراکم استخوان طبیعی داشتند تحقیق دانشگاه شهید بهشتی:در 21پژوهش کمترین وبيشتر, بیشترین شیوع محاسبه شده در ناحیه فمور به ترتیب 1/5/و43/-کمترین وبیشترین شیوع محاسبه شده برای ستون فقرات به ترتیب 73/2 751/39 بوده است برآورد شیوع استئوپروز با استفاده از مدل تصادفی در ناحیه فمور وستون فقرات در زنان ایرانی ‎vaca, (MNS ed 8 | TO)‏ 

صفحه 64:
۵ انا تحقيق شما (إيراننشانداد سطح نت حصیلانب ا سلامناستخولن‌در زنان يائسه به طور قابلتوجهويا -لثر از گروه ‎sls‏ ' EDUCATION 

صفحه 65:
تحقیق از 2306نفر در استانهای سیستان و بلوچستان بوشهر وگلستان:اگاهی خانواده های شهری نسبت به روستایی در مورد کلسیم به عنوان یکی از موارد پیش گیری کننده از 2۳ 

صفحه 66:
برای پیشگیری فدراسیون جهاني پوكي استخوان 5 قدم ساده را ” مقادیر پیشنهاد شده کلسیم وویتامینارا دریافت كنيد فعالیت های منظم داشته باشید در معرض دود سیگار ومصرف مشروبات الکلی نباشید با پزشک خود در مورد سلامت استخوان ها مشورت كنيد اندازه گیری تراکم استخوان ومصرف دارو در مواردی که پزشک تشخیص می دهد 4 

صفحه 67:


صفحه 68:
7 مجله غدد درون ریز متابولیسم ایران دانشگاه يزشكى شهيد بهشتى شماره3 شهريور90 ” مجله تحقيقات نظام سلامت شماره 1391-7 42 مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران دوره 70 شماره 7 مهر91 ‎v‏ مجله دانشگاه علوم پزشکی شهر کرد ‎Magiran.com % ‎5۱0.۱۳ ” ‎Pubmed.com ¥ 

صفحه 69:
۲"کتاب درباره پوکی استخوان-محمد مهدی ۲کتاب راهنمای تغذیه ورژیم درمانی-دکتر باقرزاده Krause s food & nutrition ‏“ا-لام همعط‎ ۱ ۲ کتاب داخلی جراحی برونر- سودارت ۷مرکز تحقیقات استئوپروز-پژوهشگاه علوم غدد ومتابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران ۷ دوماهنامه علمی- -پژوهشی دانشگاه شاهد شما م۵606 ده 85 

صفحه 70:


شرح بیماری و تغذیه پوکی استخوان ‏Osteoprosis پرستاران دوره -52گروه1 دانشگاه علوم پزشکی تهران استاد:دکتر کوروش جعفریان استخوان ‏ ‏ ‏ ‏ استخوان یکی از بزرگ ترین اعضای بدن است این بافت زنده قادر به تغییر ساختارخود در نتیجه فشار های موجود است این بافت دEر طول زندگی نه ثابت می ماند و ،نه بدون تغییربلکه ،کامال فعال بوده و دائما تغییر می کند حتی در سنین پیری این عضEو دارای رگهای خونی ،سلولهای زنده و اعصEاب است و در صورتی که فعالیتی نداشته باشد یا فشاری بر آن وارد نشود ،مانند فلج اندامها تحلیل وظایف اسکلت استخوان بندی به طور کلی وظایف زیر را در بدن انسان به عهده دارد -1استوار نگاه داشتن بدن و شکل دادن به آن -2محافظت ( )protectionاز اعضای درونی بدن مانند قلب ،ریه وغیره -3تامین حرکت بدن ()movement -4ذخیره مواد معدنی ( )Mineral reservoirکلسیم و فسفر وتولید سلولهای خونی  ماده بنیادی ( )matrixاین ماده ازدو جزوآلی و معدنی تشکیل شده است نحوه رسوب مواد می تواند باعث تشکیل یکی از دو شکل اسفنجی یا متراکم شود عوامل موثر بر تشکیل توده استخوان ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ سن جنس هورمونها ژنتیک تغذیه فعالیت فیزیکی انواع دارو ها و بیماریها شیوه زندگی ویتامین D پوکی استخوان (استئوپورEوز)E بیماری است مزمن و غیر واگیر که درآن توده استخوان کاهش می یابد در نتیجه خطر شکستگی استخوان زیاد می گردد. این بیماری در مردان ودر زنان دیده می شود ولی در زنان شایعتر است اين بيماري اگر چه فراگير است اما بيماري خاموش ناميده می شود  مرگ و مير اين بيماري بيش از سرطان است ،اما متاسفانه عامه مردم از این موضوع بی خبرند پوكي استخوان زماني آغاز مي شود كه به جاي جذب و ذخيره كلسيم ،از منابع‌ ‌كلسيم ذخيره شده در اسكلت استخواني بدن استفاده مي شود  ‏ ‏ ‏ نشانه ها شكستگي استخوانها ( اولين نشانه اين بيماري ) درد پشت كمر خميده شدن پشت درداستخوانی و کاهش قدرت عضالت شکستگی ها بیشتر در مناطقی از بدن اتفاق می افتند که استخوان اسفنجی دارندمثل مهره ها ،دنده ها ،دسیتال ساعد وپرگزیمال استخوان سازمان بهداشت جهانی پوکی استخوان را اپیدمی خاموش قرن نامیده شایع ترین بیماری متابولیک استخوان است با توجه به افزایش امید به زندگی شیوع پوکی استخوان رو به افزایش است بیماری سبب ناتوانی ونیاز به مراقبت طوالنی دارد 20اکتبر روز جهانی پوکی استخوان است  از دست دادن دندان می تواند يک عالمت خطر برای تحت تاثير قرار گرفتن استخوان های فک باشد. تقريبا يک سوم زنان آمريکايی تمام دندانهای خود را تا اواخر 60سالگی از دست می دهند. تشخیص پوکی استخوان رادیو گرافی بیوپسی از استخوان استفاده از عالئم آزمایشگاهی ماننداندازه گیری میزان کلسیم ،فسفر و آلکالین فسفاتاز طبیعی سنجش تراکم معدنی استخوان یا دانسیتومتری()BMD ‏آلتراسوند()ultrasound ‏MRI  تشخیص پوکی استخوان cDXA SXA(Single energy x-ray absorptiometry) رابطه شکستگی استخوان با افزایش دانسیتومتری Relativ e Risk for Fractur e Bone Density (T-score) زمان کاهش استخوان در بزرگساالن زنان کمی پیش از یائسگی مردان در دهه پنجم زندگی زمانی که زناEن کامال یائسه می شوند ،میزان از دست رفتن استخوان چند بار سریع تر می شود .در طی پنج تا ده سال اول پس از یائسگی استخوان اسفنجی سریع تر از استخوان متراکم از دست می رود بطوری که میزان کاهش ساالنه آنها %2تا%4 درصداست. در طی ده سال یک زن می تواند 10تا 15در صد از استخوان متراکم و 25تا 30درصد استخوان اسفنجی خود رااز دست بدهد به طور طبیعی ساالنه کمتر از 5/.درصد از توده استخوان کم می شود که این مقدار به دلیل افEزایش سن یا کاهش فشار وارده بر توده استخوانبدی در نتیجه کاهش فعالیت Eهای بدنی است چرا در زنان شایع تر است؟ ‏زنان معموال زندگی خود رابا توده استخوانی کمتری آغاز می کنند. ‏یائسگی)کمبود هورمون های جنسی) ‏کمبود فعالیت های بدنی وکم بودن نقش در جامعه علل مهم پوکی استخوان نداشتن اطالعات کافی در مورد بیماری میزان پائین هورمون های جنسی ورشد مصرف بیش ازحد مشروبات الکلی استفاده بیش از حد از کورتون(نوعی از داروها)وضد تشنج ،هپارین وداروهای اسید معده بسیاری از بیماریها،انواع سرطان ها و بیماریهای ریوی التهاب کبد ،یرقان سن سیگار یائسگی کلسیم وویتامین Dناکافی در رژیم غذایی ادامه. ..  وراثت علل استئوپوروز عدم ورزش مداوم ومنظم پرکاری غده تیروئید سندرم های سو تغذیه ورود بعضی از عناصر مانند سرب که می توانند در بدن جانشین کلسیم شوند آرتروز شیمی درمانی استرس توجه.. . یپشگیری بهتر از درمان درمان قطعی ندارد می توان روند پوک شدن را کند یا متوقف کرد. کلسیم در بدن اشخاص بالغ kg2-1 کلسیم وجود دارد. این ماده به صورت امالح گوناگون با غذا وارد بدن می شود ودرحضور ویتامین ‏D ،50%آن در روده جذب وبه خون وارد و بقیه توسط مدفوع دفع خواهد شد.  كلسيم:عالوه بر ساخت استخوانها در انقباض عضالت ،هدايت اعصاب ،طپش قلب ،انعقادخون ،ترشح غدد ،توليد انرژي ودر عملكرد سيستم ايمني بدن نيز نقش دارد. با افزایش سن,بدن کم کم ظرفیت طبیعی خود راجهت جذب کلسیم ازدست می دهدو فرد باید دستگاه گوارش و سیستم های بدن خود را با استفاده از مکمل های کلسیم و ویتامین Dحمایت کند. عملکرد کلسیم تحت تاثیر دیگر مواد مثل منیزیم،پتاسیم،فسفر،منگنز وبخصوص ویتامین Dمیباشد. عوامل موEثر در تنظیم کلسیم خون ویتامین D هورمون پاراتورمون (ترشح از غده پاراتیروئید ) کلسی تونین (ترشح از غده تیروئید) جذب روده ای کلسیم تحت تاثیر رژیم غذایی،سن ،و اختال الت طبی است با افزایش سن ،جذب کلسیم کم می شود روزانه 100تا 300میلی گرم کلسیم از طریق ادرار دفع می شود. ترشح کلسیم در شیره معدی باعث دفع اجباری 100تا 200 میلی گرم در روز از راه مدفوع می گردد. میزان نیاز کلسیم میزان نیاز((mg گروه سنی 500 3-1سال 800 8-4سال 1300 18-9سال 1000 50-19سال 1200 بیشتر از 51سال مقادیر کلسیم در بعضی از موEاد نوع ماده غذایی مقدار ماده غذایی شیر کم چرب یک لیوان مقدار کلسیم به میلی گرم 290 ماست کم چرب یک لیوان 415 پنیر 30گرم 150 کشک 100گرم 430 پسته 100گرم 140 ماهی کنسرو شده با روغن ماهی کنسرو شده بدون روغن اسفناج 100گرم 354 100گرم 437 100گرم 93 پرتقال یک عدد 56 لوبیای خشک خام 100گرم 144 غذا شیر خامه 1/. خامه 2/. مقدار یک فنجان کلسیم ‏Mg 302 300 297 بستنی سفت یک فنجان نرم پنیر سوئیسی امریکائی محلی 176 274 یک فنجان 273 150 155 لوبیا چیتی(پخته) چشم بلبی(پخته) سفید(پخته) سبز(پخته) سبزیجات یک فنجان 229 یک فنجان شلغم تازه(پخته) 86 131 95 80 90 ادامه... ماهی و حلزون صدف خام یک فنجان(100گرم) 236 ماهی آزاد 167 ماست ساده(کم چرب) میوه ای (کم چرب) منجمد(میوه ای) منجمد (شکالتی) 415 243 340 160 250گرم محتاطانه مصرف كنيد گروه چربي ها روغنها قندها شيريني ومربا 2-3 در حد اعتدال مصرف كنيد در حد اعتدال مصرف كنيد 3 3-5 سخاوتمندانه مصUرف كنيد سخاUوتمندانه مصUرف كنيد 6-11 در حد نياز مصرف كنيد براي داشتن يك تغذيه سالم هيچ گروه غذايي از ديگري مهمتر نيست شما به همه آنها نياز داريد آنچه مهم است مقدار مصرف است ویتامین D بر سلولهای استخوان ساز تاثیر دارد باعث جذب کلسیم از روده می شود شکل فعال ویتامین Dدر سه مرحله متوالی در Vپوست ،کبد و کلیه ها ساخته می شود ودر چربی محلول است ‏Vitamin D needed per day ‏Age 15 mcg  ‏Up to 70 years old 20 mcg 70 years and older D مUنابUع وUیUتامUین 15- 10 دقیقه و سه بار در هفته در معرض نور آفتاب قرار بگیریم بیشتر غذاهای حیوانی روغن ماهی غنی ترین مقادیر کمتر در کره، خامه ،زرده تخم مرغ، جگر مواد غذایی غنی شده شیر ،مارگارین ،کره ،غالت ‏Dr. Kurosh Djafarian 30 آماده 3/16/25 10:44 PM Bone Health Building Blocks 31  بهترين راه به دست آوردن کلسيم ،خوردن غذاهاي پرکلسيم است مانند :لبنيات :شير ‌، پنير و ماست ماهيهاي نرم استخوان :نظير ماهي آزاد ، ساردين ،کيلکا سبزي هاي تازه ،خشکبار ،حبوبات ،سويا بادام ،پسته و تخمه آفتابگردان دارای میزان  ميوه ها :اگر يک عدد سيب ،يک عدد موز ،يک بشقاب از ميوه هايي مانند توت يا انگور را يک وعده ميوه حساب کنيم بايد روزانه 3-2وعده ميوه مصرف کرد .ميوه هاي خام بهترند.میوه های مفید(نارنگی،گریپ فرویت) سبزي ها :يک وعده از سبزي ها ،به اندازه ي 100 گرم سبزي خام يا 150-200گرم سبزي پخته ‌50، گرم کاهو يا 100گرم ساالد مخلوط است .سعي کنيد روزانه 3-4وعده سبزي بخوريد و حداقل يکي از اين وعده ها به صورت خام باشد-هویج بسیار مفید است نوشيدني ها :روزانه حداقل حدود 1.5ليتر مايعات(آب،آبمیوه های طبیعی،نوشابه های غیر شیرین و )...بنوشيد ( 6-7ليوان )‌ چيزهايي كه نبايد بخوريم :  انواع نوشابه ها حذف روغن جامد ‏مصرف به اندازه نمک(3-2گرم در روز) روزانه بيش از 2قاشق مرباخوري كره روي نان صبحانه نماليد. روزانه بيش از يك وعده غذاي چرب و سرخ شده مثل سوسيس ،سس ، كيك و شكالت مصرف نكنيد. احشاي حيوانات ( دل ،جگر ،قلوه ،سيرابي و کله پاچه ) بيش از يکبار در ماه ( 80- 120گرم ) استفاده نکنيد .کمتر از آن ايرادي ندارد . شيريني ها را به مقدار متعادل مصرف کنيد زیاد چای و قهوه نخورید هرگز الکل مصرف نکنيد ( .الکل دفع کلسيم را از بدن زياد مي کند ) درمان پوکی استخوان استفاده از داروها(به عنوان مثال استروژن تراپی وداروهای شل کننده عضالنی) حرارت ماساژ استراحت برنامه صحیح فیزیو تراپی فعالیت هایی که باعث تحمل وزن بدن توسط استخوان می شوند مانند پیاده روی مناسب می باشد. تغذیه مناسب درمان با دارو کلسیم ویتامین D آلندرونیت ()Alendronate اتیدرونیت()Etidronate تستوسترون واستروئید های آنابولیکی استروژن کلسیتونین تاموکسی فن ))Tamoxifenورالوکسی فین ( )Raloxifenمی باشد که داروهای اخیر ضد سرطان است. بهترین راه جلوگیری از پوکی استخوان ورزش مداوم و منظم و رژیم حاوی میزان مناسب کلسیم و 800تا 500واحد ویتامین Dمی باشد. نقش ورزش در پیشگیری از پوکی استخوان افزایش جریان خون ،اکسیژن ومواد غذایی بیشتر به سلولهای استخوان ساز افزایش هورمون هایی که ترشح آنها با ورزش تحریک می شود واستخوان سازی و متابولیسم سلولهای استخوانی را افزایش می دهد ورزش وپوکی استخوان تئوری که نقش استخوانساز ورزش را توجیه می کند بدین ترتیب است که با انجام فعالیت ورزشی شکستگی خیلی ریزی در استخوان رخ می دهد که موجب تحریک سلولهای استخوانی شده وبا فعالیت این سلولها ودر پی آن سلولهای استخوان ساز استئوبالست توده متراکم تری از استخوان ایجاد نحوه شکل گیری استخوان توصیه های برای کودکان و نو جوانان ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ زندگی توام با فعالیت بدنی و ورزش داشته باشند از فعالیت هایی که وزن بدن تحمل می شود بایستی استفاده گردد،نظیر والیبال ،بسکتبال ،ژیمناستیک و... فعالیت هایی استفاده گرددکه همه عضالت در گیر شوند. اجرا فعالیت هایی که قدرت عضالت را افزایش می دهد مناسب است داشتن یک رژیم سرشار از کلسیم وپروتئین به میزانی که برای رشد وبلوغ نیز کفایت کند.  سازمان بهداشت جهاني پوكي استخوان را به همراه بيماريهاي سرطان و سكته مغزي و حمالت قلبي به عنوان چهار دشمن اصلي بشر معرفي كرده است از هر سه زن باالی 50سال یک نفر و از هر پنج مرد نیز یک نفربه استئوپروز مبتال می شوند. علل کمبود ویتامین D چین وتبت :عرض جغرافیایی زیاد و زمستان طوالنی و سرد خاورمیانه :رسوم مذهبی و اجتماعی و تغذیه طوالنی با شیر مادربدون دریافت مکمل ‏D در کشورهای در حال توسعه: مصرف کم لبنیات ،شیوع زیاد اسهال و عفونت های روده ایی بررسی دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت سال 1380 زنان باردار 5ماهه و باالتر از لحاظ کمبود ویتامین D %9/0 کمبود شدید %3/37 کمبود متوسط کمبود حاشیه ایی %3/18 سن تمام افراد باالی 80سال را می توان مبتال به استئوپروز دانست. افزایش تصاعدی بروز شکستگی ستون فقرات و هیپ با افزایش سن جنس زنان 4برابر مردان در معرض خطر استئوپروز قرار دارند ولی با سالمندی هردو جنس مستعد می نژاد میزان شکستگی هیپ در سفید پوستان و آسیایی ها بیشتر از سیاهپوستان است ولی کمبود ویتامین Dدرسیاهپوستان بیشتر وجود دارد. ترتیب شیوع استئوپروز ‏باالترین بروز درسفیدپوستان اروپای شمالی و نواحی شمال امریکا ‏اسیای جنوب شرقی ‏کشورهای افریقایی شیوع استئوپروز 200میلیون در جهان 26میلیون در امریکا 7میلیون در ایران در امریکای شمالی: 54%زنان 50سال و باالترسفید پوست استئوپنی و %3/30استئوپروز دارند.  70% زنان باالی 80سال آمریکا استئوپروز دارند. 500 هزار شکستگی ستون فقرات و 250هزار شکستگی هیپ که %25این افراد در طول یک سال پس از شکستگی به دلیل عوارض ناشی از آن می‌میرند. در امریکا هزینه های استئوپروز 14بیلیون دالردر سال است  4برابر شدن بروز تا سال 2050به علت افزایش تعداد سالمندان در دنیا ‏در انگلستان حدود %23زنان 50سال و باالتر استئوپروز دارند 20%میزان مرگ ومیر در یک سال بعداز شکستگی وجود دارد 70%موارد به حالت قبل خود برنمی گردند درصد شیوع بطور متوسط در 60-69ساله ها: استئوپنی استئوپروز زن مرد زن مرد 50 50 4/32 4/9 ستون فقرات 50 9/46 9/5 1/3 استخوان ران  آمارها مي گويند در ايران در طول يک سال، شاهد از دست دادن 36هزار و 761سال از عمر کل جامعه به علت اين بيماري هستيم شيوع اين بيماري از کشوري به کشور ديگر يا حتي در مناطق مختل داخل يک کشور متفاوت است و بستگي به نژاد، وضعيت تغذيه ،فعاليت بدني ،سبک زندگي ،بيماري ها و مصرف داروها و سابقه ابتال در خانواده به اين بيماري و مصرف دخانيات دارد 25000شکستگی لگن در کانادا که ٪70آن به دلیل این بیماری روی داده ٪20آنها منجر به مرگ و ٪50آنها باعث ناتوانی مادام العمر شده است  خطر شکستگی ران در یک زن برابر خطر جمعی بروز سرطان رحم ،سینه وتخمدان است دکتر کمال زاده (عضو هیئت علمی سازمان تحقیقات وآموزش جهاد کشاورزی): عمر استخوان ایرانی ها وابتال به پوکی استخوان در زنان ایرانی 20سال کمتر از کشورهای پیشرفته است.زنان ایرانی در 35سالگی دچار قوز کمر میشوند اما این سن در اروپا 55سال است. سرانه مصرف شیروفرآورده های لبنی در ایران 75ودر جهان 162کیلوگرم در سال است طبق آمار سرشماری سال90نزدیک5/4میلیون نفر جمعیت را سالمندان تشکیل میدهند که پیش بینی میشود در2020به 10میلیون نفر برسد در یک پژوهش دانشگاه تهران در 22پرسش بررسی کننده آگاهی از دختران دبیرستانی فقط دانش ٪40آنان در سطح مطلوب بود در پژوهش دیگری در مورد دانشجویان پرستاری ومامایی(در زنجان) 56/8از دانشجویان مورد مطالعه در زمینه تغذیه در سطح مطلوب بودند میانگین دریافت کلسیم دانشجویان خوابگاهی533میلی گرم ودر غیر خوابگاهی ها 721میلی گرم در روزبود 89٪فعالیت فیزیکی مطلوب داشتند که نوع فعالیت در٪83آنها پیاده روی بود خوشبختانه در عادت به سیگار و خوردنی های الکلی ٪98در حد مطلوب بودند  پژوهشی در کردستان در مورد زنان یائسه:فقط 14/8از افراد مورد مطالعه تراکم استخوان طبیعی داشتند تحقیق دانشگاه شهید بهشتی:در 21پژوهش کمترین وبیشترین شیوع محاسبه شده در ناحیه فمور به ترتیب ٪1/5و-٪43کمترین وبیشترین شیوع محاسبه شده برای ستون فقرات به ترتیب ٪3/2و٪51/3 بوده است برآورد شیوع استئوپروز با استفاده از مدل تصادفی در ناحیه فمور وستون فقرات در زنان ایرانی شEEماEلEیراEن:نEEشانداد ا ‏Pub medتEEEحقیق ‏EتسEتخواEندر زEنان سEEطح تEEEحصیالEتبEEEا سEEالEم اE یEEائEسه بEEEه طEور قEEابEلتEEEوجEهیبEEEاEالتر از گEEروEه هایاEجEتماعیبEEEا سEEطح تEEEحصیالEتپEEEایEین اEسEت تحقیق از 2306نفر در استانهای سیستان و بلوچستان بوشهر وگلستان:آگاهی خانواده های شهری نسبت به روستایی در مورد کلسیم به عنوان یکی از موارد پیش گیری کننده از پوکی استخوان بیشتر بود برای پیشگیری فدراسيون جهاني پوكي استخوان 5قدم ساده را پيشنهاد مي كند مقادیر پیشنهاد شده کلسیم وویتامینDرا دریافت کنید فعالیت های منظم داشته باشید در معرض دود سیگار ومصرف مشروبات الکلی نباشید با پزشک خود در مورد سالمت استخوان ها مشورت کنید اندازه گیری تراکم استخوان ومصرف دارو در مواردی که پزشک تشخیص می دهد منابع ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ مجله غدد درون ریز متابولیسم ایران دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی شماره 3شهریور90 مجله تحقیقات نظام سالمت شماره 1391– 7 مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران دوره 70شماره 7مهر91 مجله دانشگاه علوم پزشکی شهر کرد ‏Magiran.com ‏Sid.ir ‏Pubmed.com منابع کتاب درباره پوکی استخوان-محمد مهدی حاجی پروانه کتاب راهنمای تغذیه ورژیم درمانی-دکتر باقرزاده ‏Krause s food & nutrition therapy-  ‏l.kathleen کتاب داخلی جراحی برونر-سودارث مرکز تحقیقات استئوپروز-پژوهشگاه علوم غدد ومتابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران دوماهنامه علمی-پژوهشی دانشگاه شاهد Thanks for attention your