صفحه 1:
صفحه 2:
3
ry a 55 | o
صفحه 3:
زر
نم
۳
رويداد
رد
ب.ت ۱۹۲۸
25000
صفحه 4:
آثار پوپر
۱۳
* _ منطق اکتشاف علمی
شناخت عینی,برداشت تکاملی
ا 0[
Spe errr]
00000
ان آن
صفحه 5:
0
: بررسی چند مسئله اساسی
لستقرا -1
كنر كنلشتزرولنشناسيكرى- 2
آيمومنتتوييها به نحو قياسى-3
مسئله تمییز -4
تجربه در مقام و روش-5
بذیری-6
صفحه 6:
قیاس و آزمودن تئوریها به نحو قیاسی
قياس:
EC nO Sea trees ل 0 93000
BOO REN ee CRT MC CS CRT ver Cece Se)
0 0ك
.١ آيا دستكاه در دست آزمون عارى از تناقض هست يا خير؟
ابد عورت ی
صفحه 7:
۳
an) ا كن
95
fe
مراحل آزمون تئوری با استفاده از کاربرد تجربی
1 Ree SS) Res ce
مقايسه ى اين كزاره ها با نتايج كاربردهاى تجربى و آزمايشها **
000 ا oe
2120 CSC ST ae
صفحه 8:
صفحه 9:
ل ۳۰۵
0 پویر pe eer came) دارد
TON LO 2ك
صفحه 10:
0000
رياضيات و منطق را در نظام هاى فيزيكى در طرف ديكر
.در ا bowie Cpt Spay eC agnO rv Cawe ng 0
OL pede oar ا RL erence Brees و
erin ce] ات ۹
قابل ديدن و حسى نيست مانند اتم الكترون
صفحه 11:
صفحه 12:
استقرا فرايندى است كه بر اساس آن دانشمندان تصميم مى كيرند كه آيا با
ee ek Ree للد
te ie nC ens LOSE ro سا سا
مام ل ا Fee owe Rages
ا AP TOM I Pee Ver ve NURT Re ocr Ve Pen BC
نتیجه آنها نحوه ی عملکرد کلی طبیعت در همه موارد را نشان می دهد و
es en centered ل ال لك وك
eee on ا ا ا ل ا eae
شخصى است كه راستى انها را تجربه معلوم كرده باشد يس صدق و راستى
كزاره هاى شخصى را تجربه مى تواند معلوم كند اما صدق كزاره هاى كلى
د
صفحه 13:
ويزكى هاى استقرا
:بر طبق استقرا كرايى علم با مشاهدات آغاز ميشود
الف) تعداد كزاره هاى مشاهدتى كه اساس تصميم را تشكيل مى دهد
(ar 0
oI re) Be SES aR COMOROS amen S So Cor
کلی رسید
صفحه 14:
5 5
.۳ استقرا از ديدكاه د
۳ ۱
ا
اريت
ee محتمل قرار مى كيرند
صفحه 15:
رد استقراء
Se TCS ST eae cel ty ل oee ا Mea]
a ae TOE Reon RC Iv) ant Sat)
Oe ل ل aC
او معتقد بود که علیت مبنای منطقی ندارد و بیش از آنکه اصل استفرا ناشی از
nO Tr it eT cae) Sad ل رسن
انتظارات روانى است.
ee een a ae ee SiC est ا eo
Rt ok ae Te UE et ee DOS!
۱7 a eee om
صفحه 16:
آیا با دیدن هزاران قوی سفید میتوان نتیجه گرفت
صفحه 17:
گزاره ها عمدتا خبری
هستند نه شرطی.
صفحه 18:
1
< هم منبع وهم داور علم ,تجربه است
pee SLI be obs >
حكم,حكمى قطعى است
000 ents eva a
< نحوه ی گردآوری گزاره ها مهم است
ary Weer Cael ics ca
60 ا
است
حدس و ابطال ها معيار علم است
> تنها كت
گزاره ها به صورت موقتی پذ
2 0
a ل 0
es carter creed
< همه ی گزاره ها با معنی هستند و
cl م
صفحه 19:
۳۳
1
بسم اهلل الرحمن الرحیم
منطق اکتشاف
علمی
در نزد اهل علم هیچ چیز مهمتر از تاریخ علم و منطق
اکتشاف ,یعنی شیوه ی برمال ساختن خطاها,بهره
جستن از فرضیه ها و قوه ی خیال,و نحوه ی التزام به
لرد اکتن
امتحانها نیست
تهیه کننده :فاطمه نظری
پوپر کیست؟
سال
تولد
رویداد
1902
1925
تاسیس موسسه ت.ت 1928
اخذ مدرک دکترا
1937
1964
1994
آغاز کار تدریس
دریافت لقب سر
وفات
بگذارید نظریه ها به جای انسانها بمیرند
آثار پوپر
:فلسفه علم
منطق اکتشاف علمی
شناخت عینی,برداشت تکاملی
حدس ها و ابطال ها,رشد شناخت علمی
فلسفه سیاسی:
جامعه باز و دشمنان آن
نا کجا آباد و خشونت
درس این قرن
زندگی سراسر حل مسئله است
کار علمی پوپر
:بررسی چند مسئله اساسی
اNسNتقرا 1-
کNNنار گNNذاNشNتنرواNنNشناسNیگری2-
آزNمودNنتNNئورNیNهNا بNNه نNNحو قNNیاسNی3-
مNسئله تNNمییز 4-
تNNجربNه در مNقام و روNش5-
اNبNطاNلپNNذیری6-
مNسئله تNNعیین7-
عNینیتعNلمیو یNNقینذNهنی8-
قیاس و آزمودن تئوریها به نحو قیاسی
قیاس:
مجموعه ای مرکب از دو یا چند قضیه است که اگر آنها را صادق و درست
فرض کنیم ,قضیه ی دیگری نتیجه می شود که قطعا صادق خواهد بود.
مراحل آزمودن تئوری:
.1
.2
.3
.4
آیا دستگاه در دست آزمون عاری از تناقض هست یا خیر؟
باید در صورت منطقی تئوری دقت شود.
تئوری باید با تئوری های دیگر مقایسه شود.
تئوری باید با استفاده از کاربرد تجربی آزمون شود.
شیوه امتحان قیاسی
دستاوNرد های تئوری تا چه حد توقعات تجربه را برآورده می سازد؟
مراحل آزمون تئوری با استفاده از کاربرد تجربی
نتیجه گرفتن گزاره های شخصی از تئوری= پیش بینی های تئوری
مقایسه ی این گزاره ها با نتایج کاربردهای تجربی و آزمایشها
موافق بودن یا نبودن نتیجه با تئوری
حکم به پذیرش یا تبرئه ی موقت تئوری
به ضرب نتایج اثبات شده نمی توان تئوری ها را بر مسند صدق و یا احتمال نشاند
فلسفه علم
هدف فلسفه علم سر وسامان دادن به بی نظمی های علم است
در واقع فلسفه توضیحی است برای بی نظمی طبیعی مجموعه ای از تجارب یا
دانسته ها.بنابراین برای هر مجموعه ای از تجارب و یا دانسته ها فلسفه ای
وجود دارد.هر چند ممکن است با توجه به فلسفه ی یک دانش آن را
آموخت و به کار برداما درک عمیق آن دانش بدون توجه به فلسفه اش
.امکان پذیر نیست
در واقع بر عهده ی فلسفه علم است که حوزه ی فعالیتهای یک دانش ,اهداف و
اعتبار گزاره های آن را تعیین کند و روش به دست آوردن نتایج را توضیح
دهد.این فلسفه ی علم است که نشان می دهد هدف علم پاسخ به هر سوالی
نیست.کشفیات فیزیکی ,فلسفه علم را تحت تاثیر قرار داد و دیدگاههای
نوین فلسفی پا به عرصه ی وجود نهادند که مهمترین آنها ابطال پذیری پوپر
و انقالب های علمی کوهن است
فلسفه علم کارل پوپر
:فلسفه علم کارل پوپر دو مسئله بنیادین دارد
مسئله استقرا(مسئله هیوم)
مسئله تمییز(مسئله کانت)
مسئله تمییز
یافتن معیار و ضابطه ای که علوم تجربی را در یک طرف بنشاند و
ریاضیات و منطق را در نظام های فیزیکی در طرف دیگر
.در فلسفه کانت این مسئله در کانون نظریه شناخت جا گرفت
.استقراگرایان معتقدند معیار تمییز مناسب را باید در استقرا جست
از نظر پوزیتیویست ها متافیزیک مهمالت بی معنی است چرا که
قابل دیدن و حسی نیست مانند اتم الکترون
( اNسNتقرا )induction
:استقرا
سیر از گزاره های شخصی(جزئی) به گزاره ای کلی
:استدالل استقرایی در دو مرحله انجام می گیرد
• آزمون افراد یعنی مشاهده و بررسی برخی از مصادیق موضوع
• جمع بندی و تعمیم احکام جزئی به دست آمده و نیل به حکم کلی
استقرا فرایندی است که بر اساس آن دانشمندان تصمیم می گیرند که آیا با
توجه به مشاهدات یا تجربیات,نظریه ی خاصی درست است یا خیر.مثال با
دیدن هزارن قوی سفید میتوان نتیجه گرفت که تمام قوها سفید هستند؟
پوپر معتقد است آنچه که در تمام استنتاج های استقرایی مشترک است این
است که مقدمات آنها بر مشاهدات محدود گذشته مشتمل است ولی
نتیجه آنها نحوه ی عملکرد کلی طبیعت در همه موارد را نشان می دهد و
همین مساله ساز است.از دیدگاه پوپر گزاره ی کلی را تجربه نمی تواند
معلوم کند و در واقع آن گزاره ی کلی از جهتی مبتنی بر صدق گزاره های
شخصی است که راستی انها را تجربه معلوم کرده باشد پس صدق و راستی
گزاره های شخصی را تجربه می تواند معلوم کند اما صدق گزاره های کلی
را خیر.
ویژگی های استقرا
:بر طبق استقرا گرایی علم با مشاهدات آغاز میشود
الف) تعداد گزاره های مشاهدتی که اساس تصمیم را تشکیل می دهد
ب) تحت شرایط متنوعی ایجاد شود
پ) گزاره مشاهدتی نقض آن پیدا نشود آنگاه می توان به گزاره ای
کلی رسید
فرانسیس بیکن به عنوان مهمترین صاحب نظر استقراگرایی معتقد بود
فلسفه نیازمند روش نوینی است که بیش از گذشته مبتنی بر
مشاهده عینی و استقرا باشد
مشکالت مسئله استقرا از دیدگاه پوپر
oاصل مجوز استقرا(:تسلسل باطل)
گزاره ای که به کمک آن به استباطات استقرایی صورت منطقی بخشید
oاستنباط محتمل(منطق احتماالت)
گزاره های علمی در مدارج بیشمار صدق محتمل قرار می گیرند
رد استقراء
استقرا گرایان یا پوزیتویست ها معتقد بودند که با مشاهده ی تعداد زیادی از گزاره
های جزئی میتوان به گزاره ای کلی رسید و آن را تعمیم داد.
هیوم برای حل نفی استقرا,به نظام انتظارات متوسل می شود.
او معتقد بود که علیت مبنای منطقی ندارد و بیش از آنکه اصل استفرا ناشی از
ضرورت منطقی باشد ,ناشی از توقع روانی افراد است یعنی ناشی از نظام
انتظارات روانی است.
در اوایل قرن بیستم بود که عده ای از دانش آموختگان علوم تجربی و بیش از همه
فیزیک در وین گرد هم آمدند و قائل به این بودند که علم تجربی همان
چیزی است که ما از مشاهده و گزاره های مشاهدتی به دست می آوریم در
این میان بود که کارل پوپر به نقد و انتقاد از استقراگرایی درآمد و مسئله ی
ابطال پذیری را مطرح کرد.
آیا با دیدن هزاران قوی سفید میتوان نتیجه گرفت
همه ی قوها سفید هستند؟
ویل دورانت:
بنویسند و فلسفه را مورخین
فیلسوفانمشاهدات مکرر
تاریخ را باید تجربه انجام
نیست.سهم تکرار مشاهدات در
قیاس با سهم اندیشه هیچ
است.بیشتر آنچه که می
آموزیم با کمک مغز
است.چشم وگوش نیز اهمیت
در منتهی به پیشرفت علم
آنچه
دارند.ولی اهمیتشان بیشتر
نظریات همواره
مقدم براندیشه های غلطی استمیکهشود سلسله ای از حدسها
مشاهدات هستند.
مغز یا عقل پیش می نهند .و ابطال ها میباشد
روش صحیح علمی عبارت است
از آنکه یک نظریه به نحو مستمر
در معرض ابطال قرار داده شود.
گزاره ها عمدتا خبری
هستند نه شرطی.
ابطال پذیری
ابطال پذیری حسن یک نظریه
محسوب میشود نه عیب آن.
گزاره ها همگی با معنی هستند.
هر نظریه ای که ابطال
پذیرترباشد,علمی تر است.
پوزیتیویست ها
تجربه و مشاهده معیار علم است
هم منبع و هم داور علم ,تجربه است
گزاره ها اثبات میشوند
حکم,حکمی قطعی است
علم با مشاهده آغاز می گردد
نحوه ی گردآوری گزاره ها مهم است
گزاره ای را که بتوان به تصدیقات
حسی(ادراکات) تحویل نمود ,علمی
است
ابطال گرایی
حدس و ابطال ها معیار علم است
تنها داور,تجربه است
گزاره ها به صورت موقتی پذیرفته میشوند
حکم,حکمی موقتی است نه دائمی
علم با حدس و ابطال آغاز میشود
نحوه ی داوری گزاره ها اهمیت دارد
همه ی گزاره ها با معنی هستند و
گزاره های بی معنی و مهمل نداریم
آرا مخالف با پوپر
اندیشه های فایرابند
آنارشیستی بودن
معرفت
آرا کوهن
مفهوم پارادایم و ممیزات
جامعه شناختی
آرا الکاتوش
یک برنامه پژوهشی
نظریه ها تورند :فقط آن که تور افکند صید خواهد گرفت