بیماری‌هامراقبت‌های بهداشتیپزشکی و سلامتتغذیه

کنترل بیماریهای منتقله از آب و غذا

صفحه 1:

صفحه 2:

صفحه 3:
» مروری بر آنچه که شما عزیزان بر آن واقفید .عمل كرده ايد .و خواهيد كرد .اما اين بار باجديت بيشتر وبا حد اكثر توان .توانى كه مبتنى بر تجربيات در خود داريد با استعانت از خداى كريم »وبا يارى همه همكاران بخث .بهداشت و درمان وساير بخشهاى ذيربط .مطمئن باشيد ما همواره يشتيبان شما هستيم

صفحه 4:
۰ معدم4 کشور ایران با توجه به شرایط خاص جغرافیایی , تتوع آب و هوا, وضعیت بهداشتی کشورهای همسایه , وضعیت های گوناگون سطح فرهنگ بهداشتی مردم در نقاط مختلف , وقوع حوادث و سوانح طبیعی و غیر طبیعی , وضعیت های نامناسب زیستی در برخی از مناطق ۰ كمبود تسهيلات و امكانات بهداشتى و بالاخره بايين بودن شاخص هاى بهداشتى در بعضى از استانهاء همواره دركير ابيد مى هاى بيماريهاى واكيردار خصوصا بيماريهاى منثفله از آب و غذا بوده و می باشد.

صفحه 5:
شرایط وقوع اپیدمی بیماریهای روده ای: سه شرط لازم برای وقوع اپیدمی وجود دارد که همزمان با یکد یگرحضور داشته باشند: 0 مخزن بیماری. ©- عدم امنيت بهداشتی محیط یا بعبارت دیگر آسیب آن» بدیل مشکلات ساختاری و عدم کنترل 9- شخص سالم با رفتارهای غیر بهداشتی و اگاهیهای بهداشتی.

صفحه 6:
مخزن بیماری - حامل سالم.که در جامعه حضور دارد (درمواد دفعی خود؛ عوامل بیماریزا را بصور مختلف دارد) ومتاسفانه بدون علائم است و در ‎BI‏ ‏عامل بيمارى نقش مهمی را دارد. - فرد بیمار با داشتن علائم بیماری که در دوره بیماری با دفع مدفوع »موجب الودگی محیط آب و موادغذائی و بیماری افراد سالم میگردد. براساس بررسیهای بعمل آمده» مخزن بیماری التور(با سروتایپ اینابا) ایران » ورودی از کشورهای همسایه بوده است و انتقال عمدتا از سبزیجات آلوده و انتقال فرد به فرد میباشد.خوشبختانه آب شبکه ها تحت پوشش شرکتهای آب و فاضلاب از اطمینان لازم برخوردار !

صفحه 7:
‎we‏ هه عدم امنیت بهداشتی محیط محیط سالم» محیطی است که ‎auls‏ عناصر عاری از آلودگی باشند و تمهیدات لازم ظتی و بهداشتی برای جلوگیری از آلو آنها فراهم گریده و برنامه های نظارت کنترلی مناسب و کامل در آن انجام پذیرد غير اينصورت .محيط از نظربهداشتى ناا ومخاطره آميز | ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

صفحه 8:
از عوامل محیطی . دو مقوله : اب - مواد غذاد که ضروری ترین نیازمندیهای روزمره | نسار؟ فستتن: حساسترین عوامل انتقال بیماریهای 1 5

صفحه 9:

صفحه 10:
حفظ سلامتی افراد سالم. ارزشی بالاتر از درمان در جریان مقابله با اپیدمی و کنترل آن دارد.

صفحه 11:
راههای انتقال آلودگی انتقا (مستقیم. :دست‌دادنب_یمار(در صورتیکه لصول- بسهداشتف ردیر عایتف شده باشد) بالفراد سا » .از ظروفو وسایل‌آودد شده بیمار لنتقا-لاز طريقمواد غذلئىآ لوده : هر مادم غذاك آلودم بسه مدفوع بیمار باشد» سبزیجاتی‌که با خام آبیاری‌شده باشند .آشامیدنیها؛ت نقلاهلب ستنی» فاودم »لبميوم » سبزیجات.......و میوم طئوكه ت فرد آلودم تهیه یا توزیم. ميشود.(ف_روشندگان‌دور موادغذلنیو آشامیدنی‌از عولمل‌مهم. انتقالهستند)

صفحه 12:
لنتقاللاز طريق/بآشاميدنوويخ آ لودم : ورود آلودكىوبه منابع و تاسيساتآبآشاميدنويا مخ منابع موقتب4 هر دلیلو از هطریق‌موجب "لو سيستم توزيع. آبآشامیدنیو بلاخره لبمصرة شد. شنا كردزدر لبآ ودم (لستخر غير .بهداشتيكانا لهاو آببشناكاههاوصومى) عليرغم همه فعاليتهائى كه در جهت عمليات كذ آب استخر انجام میشود »در زمان اپیدمی بدلا فراوان وعدم اطمینان کامل از عملیات مورد اش هم احتمال انتقال آلودگی در استخر وجود دارد

صفحه 13:
:ياد آور میشویم که فعالیتهای بهداشت محیط راههای انتقال آلودگی

صفحه 14:

صفحه 15:
1 فود بیمار پا حامل سالم. 3- عدم آگاهی بهداشتی کافی مخزن بیماری. (چگونگی دفع. فضولات و مواد زائد و جامد. چگونگی ار ت اطرافیان» رعایت بهداشت فردی. رعایت حقوق دبگران..

صفحه 16:
4- فرهنگ ها و آداب و رسوم مغایر با اصول بهداث 5-عدم وجود با کمبود امکانات و تاسیسات بهداشت (توالت.حمام . دستشوئی. ر ختشوبخانه. آبخوری...). 6- عدم دسترسی به منابع آب بهسازی شده با تا 7- عدم دسترسی به آب آشامیدنی کافی. 8- فقدان با ضعف برنامه های نظارت بر کنترل کب آشامیدنی.بهداشت مواد غذائی واماکن عمومی.

صفحه 17:
9- دفع غیر بهداشتی فضولات. زباله و مواد زائد جامد 0- استفاده از فضولات انسانی و حیوانی بعنوان کود در 1-شیوه های نامناسب زندگی. (زندگی مشترک انسان 2- مسکن نامناسب و غیر بهداشتی. 3- پائین بودن سطح معیشتی (عدم بهره مندی از امکانا زندگی).

صفحه 18:
4- پائین بودن سطح در آمد خانوار(عدم دسترسی غذائی سالم‌بازیافت مواد. سوءتغذیه). 5- عدم دسترسی کافی به خدمات بهداشتی و درمانی.

صفحه 19:
مدیریت جامع بهداشت محیط در پیشگیری و مقابله با اپیدمی بیماریهای روده ای بودن مشكلات و شرايط لازم و كافى برا وقوع اپیدمی بیماریهای روده ای است.ضرورت تدوین و اجرای یک برنا و مدون جهت پیشگیری و مقابله با اپید های مورد اشاره تاکید میگردد.

صفحه 20:
به باد داشته باشیم که:

صفحه 21:
الف- قبل از وقوع اپیدمی: 1- مرحله پیشگیری * کنترل دقیق وضعیت بهداشت محیط مناطق مرزی ورودی کشور بموازات عملیات بیماریابی (مبارزه با بیمار * شناسائی پتانسیلهای خطرات بهداشتی در نقاط کشور و انعکاس بموقع آنها به مقامات مسئول. * هماهنگی و همکاریهای بین بخشی با متولیان ت توزییع لب آشامیدنی. دفع بهداشتی فاضلاب و زب برقراری تاسیسات سالم و بهداشتی و مدیریت بهینه نقاط مرزی » شبهرها و روستاها.

صفحه 22:
‎el |‏ سسرحلة پیشگیری ‏؟ ایجاد بسترجلب همکاریهای مردمی در راستای ب از مشارکت و پتانسیلهای جامعه بجهت تقهیت هر جه اجرای برنامه های بهداشتی. درمانی. ‏* اجرای دقیق وظایف قانونی در رابطه با کنترل بهدا عوامل محیطی بر اساس ضوابط و استانداردهای مدون ‏؟ ارزیابی و ارزشیابی برنامه های اجرا شده و اعمال | لازم با تکیه بر نتایج ارزیابی ها و ارزشیابی ها. ‎

صفحه 23:
ادامه...مرحله پیشگیری ؟ شناسائی مناطق بروز خطر و الویت بندی آنها < اجرای برنامه های عمرانی و بهداشتی . درمانی . وانعکا موارد به دستگاههای مسئول. ؟ هماهنگی با متولیان سیاسی منطقه و کشور.- مندی از پشتیبانیهای لازم برای اجرای برنامه های ب در مناطق پر خطر.(اعلام معضل ملی)

صفحه 24:
الف- قبل از وقوع آپیدمی: . _ ات آمادگی برای مقابله > ‏اپیدمی و تعیین مسئولین‎ peer oe tga Bese G 3 آموزش عمومی مردمی جهت ارتقاهآگاهی ها ی مردمی رای حفظ سللامت دراپیدمی. 4 جلب مشارکت ارگانهای ببرون بخشی. 65 آموزش نیرروهای بررون بخشی . 6 سازماندهی نیم‌وهای عملیاتی . 7 تهیه فلوچارت تیم های اجبرایی و نحوه ارتباطات.

صفحه 25:
hor 8 Ree ادامه..کسب آمادگی تعیین و تبیین وظایف تیم ها و رده های اجبرایی - تهیه و تدوین ب‌نامه ارزشیابی . هماهنگی با مدیرریت های بحران کشور. تدارك امكانات لازم بررای اجمرای ببرنمه . . ‏انجام مانور درمقاطع زمانى تعيين شده‎ ٠. . بررسی تقاط ضعف و قوت مانور. سازماندهی مجدد نیرروها -< امکانات و تدا رکات بر اساس نتایج مانور. . ثبت نتیجه ارزشیابی مانور و تغییررات انجام شده.

صفحه 26:
ب- زمان وقوع اپیدمی: 1- حین وقوع اپیدمی 1( انجام برنامه ارزيابي سریع وضعیت موجود در نظر به نحوي که حداکثر تا 48 ساعت بعد گزارش موجود و چگونگي نیازها اعلام گردد. 7 فراخواني نيروهاي موظف و استقرا رآنها در آپیدمی. 7 انجام تغییرات لازم بر اساس گزارش ارزيابي سریع .

صفحه 27:
ادامه...حین وقوع )اجراي برنامه هاي كنترلي و آموزشی بهداشت محیط (آب و فاضلاب - زباله غذايي -اماکن عمومی مثل يار کهاءاستخر .مناطق تفريحى »ورزشكاهها »مدارس و..- تأ بهداشتي «توالت - حمام - رختشويخان - گندزدايي محلهاي آلوده و نظارت د بهداشت محیط خانوارها ) به شرح زی

صفحه 28:
ادامه...حین وقوع * ایجاد پایگاه(های) اطلاع رسانی و ارتباط و اعلام آدرس و شماره های تلفن آن(آنها) به * انجام برنامه های آموزشی و اطلاع رسانی از طریق رسانه های عمومی »واحدهای آموزش بهداشت .آموزش چهره به چهره در بهداشتی و درمانی به مراجعین »آموزش راب بهداشتی برای انتقال آگاهیهای بهداشت, خانوارها .اجرای برنامه های آموزشی در مدار؛

صفحه 29:
؛تریبونهای نماز جمعه » بهره گیری از توان روحانیون برای انتقال مسایل بهداشتی به ش کنندگان در مجلس مذهبی و یادبودها ءتوزیع و پمفلت و سایر وسایل کمک آموزشی به مه کافی در سطح منطقه درگیر بیماری در ارتب علاثم و عوارض بیماری » راههای انتقال ؛راهکارهای پیشگیری از ابتلاء به ب و حفظ سلامتی »ضرورت مراجعه به مراکز بهداشتی و درمانی در صورت ابتلا به

صفحه 30:
افزايش فعالیت نظارت بر کنترل کیفی آب آشامیدنی توزیع »مخازن ثابت و سیار. 9 هماهنگی برای جمع آوری مخازن غیر. بهداشتی آب آشا تشدید نظارت بر تهیه و توزیع یخ. تشدید کنترل بهداشتی مراکز تهیه و توزیع مواد غذانی عمومی »اعمال ممنوعیت ارائه و مصرف موادغذاتی هائیکه خطر پذیری بالا دارند(سالاد » سبزیجات » آب موز ۰ سالادالویه دست ساز) در اماکن فوق و ات 8 هماهنگی در جهت جمع آوری فروشندگان دوره گرد غذائى:اشامهدتى,

صفحه 31:
نظارت شدید بر شرایط بهداشت محیط د اماکن ورزشی ءتفریحی » پارکها ءاماکن و زیارتگاهها وگورستانها » ترمینالهای » هتلها و محلهای اسکان مسافری »و ا © هماهنگی برای محدودیت توزیع نذورات غذاتی »آشامیدنی) دراماکن عمومی فوق الاشاره. ©نظارت بهداشتى در امور غسالخانه و که كقزر أجساد «لعمال: ضوابط قانس برای وتدفين بيماران فوت شده بر اثربيمارى وبا

صفحه 32:
اعمال ضوابط بهداشتی در اتوبوسها ءقطار »هواپیما وسلين وسائل التقال سار م خسن تلفت وسيله »مهماندار »آب آشاميدنى و توزبيع آن »“سرو غذا »ظروف آبخوری و غذاخوری » وسایل ۵ هماهنگی برای تامين و توزیع مواد پاک کننده و گند به مقدار کافی درمحدوده های بروز بیماری. ۵ هماهنگی در جهت تدارک و اجرای عملیات گندزداد محیط درمحلهای درگیر بیماری(فضاهای عمومی »فاضلابهای ساکن ءتوالتهای عمومی »محلهاو

صفحه 33:
ب- زمان وقوع اپیدمی: 2- باز گشت به وضعیت عادی 1-کسب اطمینان از عد م وجود موارد جدید بیماری. 2- بررسی وضعیت موجود بهداشت محیط منطقه در (شناساتی و الویت بندی مشکلات باقیمانده.پیگیری طریق انجام هماهنگیهای لازم درون بخشی و برون + 3- اجرای برنامه آموزشی عمومی جهت حفظ سلامت پیشگیری از بروز موارد بعدی. _ 4- بررسی فعالیتها و اقدامات بعمل آمده برای کنترل اپي شناخت نقاط ضعف و قوت برنامه اجراشده(مورد اد برنامه ریزیهای آینده).

صفحه 34:
نام ثبت اطلاعات -گزارش دهي ۰ فرم ثبت آمار فعالیت هاي روزانه تیمهای عملیات - بازدید از منابع وشبکه توزیع آب آشامیدنی و بهداشتی. - بازدید از مخازن آب (تانكرهاي سیار - مخازن ثا - موارد كلرسنجي از شبكه - تاتكرهاي سيار = مخا - ظروف نگهداري آب خانوارها بر اساس مطلوب نامطلوب و صفر(با رعایت ضوابط شرایط اضطرار

صفحه 35:
(؟ ادامه نظام ثبت ‎ove‏ ‏- موارد آزمایش آب (باكتريولوژيك - شيميايي) بر اساس نامطلوب. 1 - میزان مواد غذايي معدوم شده . - جمع آوری فروشند ‎OW‏ دوره گرد - موارد بازدید از مراکز تهیه و توزیع مواد غذايي و اماکن عمومی. - موارد بازدید از مراکز بهداشتي درماني . - موارد بازدید | زمحلهاي تجمع زباله . - تعداد توالت هاي احداث شده. - تعداد توالت هاي بازسازي شده . - موارد بازدید | زتأسیسات بهداشتي (توالت و حمام ... ) و گندزدايي آنها.

صفحه 36:
ادامه .نظام ثیت. - میزان سطوح گندزدايي شده و سطوح سمپاشي شده به مترمرب - مقدار مواد گندزدايي مصرفي 1 - مقدار سموم مصرفي براي حشرات و جوند گان. - مقدار پرکلرین مصرفي براي گندزدايي آب و سایر مصارف . - تعداد كلاسهاي آموزشي تشکیل شده و تعداد افراد آموزش د: - تعداد موارد آموزشهاي چهره به چهره(تعداد افراد آموزش دی - تعداد جلسات درون بخشي و بين بخشي تشکیل شده.

صفحه 37:
... ‏ثبت‎ ltd ao % 2- فرم نيازهاي تدار كاتي : - مواد و تجهیزات مورد نیاز در فرم مذ کور ثبت تهیه, به مسئولین ارائه میگردد. 3 - فرم گزارش دهي : - کلیه آمارها و اطلاعات اکیپ ها که در فرم ش دریافت شده ,توسط ستاد مرکز بهداشت شهرستا جمعبندی و پس از تجزیه و تحلیل آنهاء از طریق | به ستاد استان و متعاقبا به مسئولین كشوري گزار خواهد شد.

صفحه 38:
ارزیابی برنامه های کنترل اپیدمی تمامی اپیدمی های قبلی بالاخره کنترل شده اما!؟ : آیا بموقع و در مدت زمان لازم بوده ؟ آیا ,مرگ ومیر قاشکة ۴ آیا بیماری به سایر نقاط مجاور سرایت کرده ؟ آیا با انجام مراقبت های بعدی , پتانسیل بروز مجدد ب تعبین ده است 4 آیا مشکلات فنی و بهداشتی تاسیسات آبرسانی برطر: است ؟ آیا برنامه نظارت بر کنترل کیفی آب آشامیدنی صور د؟ BOs 0

صفحه 39:
ادامه* ©. آيا آموزشهاى لازم براى كندزدايى آب در شرایط اضطراری به مردم است ؟ 9 _آیا نقاط ضعف و قوت پرسنل بهداشتی (بهورز- کاردان - کارشناس) . مدیریتی کعیین شده آنتت ۶ ‎CEN A YA aka‏ 0 آیا برنامه ریزی جهت رفع نقاط ضعف برنامه انجام شده» صورت يذ 0 آبایرنامه تذوین شذه اج رااشته است ۴ 9 در حال حاضر وضعیت آن محل چگونه است ؟ اگر مجددا در آن محل اپیدمی بروز کند, میزان آمادگی شما برای مقاب $ بد ؟! آیا علت بروز و منبع بیماری و نحوه شیوع بیماری مشخص شد

صفحه 40:
شماد مقابله با ابید های

صفحه 41:
is at Sls ets led) aaah easel 3. واحدهای پشتیبان (مراکز بهداشتی درمانی روستایی 7 مراکز بهداشت شهرستانها - مرکز : استان )علاوه بر دارا بودن مفاد بندهای و2 , فعا های نظا 5 ‎ot;‏ و مستمر را انجام دهند.

صفحه 42:
5 و هه و oO برای تحقق امور فوق پتانسیل انجام کار مقابله در خصوص واحدهای ارائه دهنده ‏ (امکانات - تجهیزات - پرسنل) بموقع ارزیابی شود. منابع مالی , راهکارهای رفع کمبودها و مشکلات از سوی مرک استان تامین و بکار گرفته شود. برنامه استانی مقابله با اپیدمی ها در مرکز بهداشت استان تدوین سطوح اجرایی منتقل شود . دوره های با زآموزی با توجه به وظایف سطوح مختلف جهت | , مهارت , حساس سازی و ایجاد انگیزه کاری برای پرسنل تث یک برنامه مدون ارزشیابی در مراحل مختلف قبل از وقوع , از اپیدمی تدوین و بکارگرفته شود. کلیه اطلاعات مربوط به وقوع اپیدمی ثبت گردد.

صفحه 43:
نکات آموزشی و راه های پیشگیر از شیوع بیماری‌های عفونی دستگاه گوارش

صفحه 44:
جهت پیشگیری از. بیماری‌های قابل انتقال بوسیله آب غذایی از جمله بیماری‌های اسهال و حفظ سلامت خود اطرافیان در منزل» تفریحگاه‌هاه پارك‌ها و در حين به نکات زیر توجه فرمایید: ۰

صفحه 45:
6 هميشه از آب لوله کشی تصفیه شده استفاده کنید چنانچه از سلامت آب در دسترس اطمینان ندارید و از ياه ال یمق كرود أب مهو ... استفاده می‌کنید» ابتدا آنرا به مدت نيم ساعت ج و يسن از سربد كردن مصرف كنيد ويا كلر زينى [ررش صحیح جوشاندن و کازنی در ادامه كلكة خا ۲ از یخ های قالبی و کارخانه ای غیر بهداشتی تا ا 0 ین آلودكى به ميكروب وبا ويا ساير ميكروب دارد

صفحه 46:
استفاده تمابید و در رودخانه ها یا آبهای مشکوک به شنا نكنيد. ۴ - از آشامیدن آب‌های مشکوك در يازكهاء باغها و سبز و از مصرف آب آشامیدنی که در منبع های آب های کنار خیابان که دارای لیوان مشترک هستند و آٍ اتوبوس های بین شهری که با استفاده ظروف عمو: های قالبی برای سرد کردن آن» عرضه می شود جدا خودداری نمایید.

صفحه 47:
© © برای نوشیدن آب از لیوان شخصی استفاده نمایید. در هنگام غذا خوردن از ظروف و قاشق و چنگال شخصی استفاده نمایید. ۶ - از مصرف مواد غذایی آماده» آب ميوه و آب هويج» آب زرشک» معجون. فالوده. بستنی های غیرپاستوریزه و غیر کارخانه‌ای» بلال» فال گردوء ساندویچ» سالاد و دیگر مواد خوراکی و نوشیدنی‌هایی که توسط فروشندگان دوره گرد عرضه می‌گردد جداً خودداری کنید. ۷ - هميشه از شیر و فرآورده‌های لبنی پاستوریزه استفاده كنيد يا شير را به مدت ‎٠١‏ دقيقه قبل از مصرف

صفحه 48:
6 - حتی الامکان تا برطرف شدن خطر سرایت وبا» مصرف سبزیجات» کاهوء کلم» خیار» گوجه فرنگی و خودداری نمایید و در صورت لزوم آن را طبق روشی ادامه گفته خواهد شد ضد عفونی نموده و سپس مصرف 9 - در موقع خريد و حمل مواد غذایی» اقلامی مثل نان قابل شستشو و يختن مجدد نيستند را در كنار ميوه و نشسته و كوشت خام قرار ندهيد.

صفحه 49:
a ee ae pl a ‏حتی المقدور از مصرف سبزیجات» سالاد؛ میوه و‎ ... ‏بستنی خودداری تمابید مگر آن که کاملا از شسته و ضد‎ عراب شدن و پاستوریزه بودن آنان اطمینان حاصل ‎١‏ - حتى الامكان از غذاهاى طبخ شده در منزل استفاده كنيد. ۲ - غذاها و مواد خوراکی باید تازه به تازه و به اندازه ‏نیاز در یخچال و در ظروف سر بسته» دور از مگس و حشرات نگه‌داری شود. ‎

صفحه 50:
- از قرار دادن سبزی و میومجات نشسته و ضد عفونی نشده در یخچال جداً خودداری کنید. ۴ - قبل از غذا خوردن و دست زدن به مواد غذايى» دست‌های خود را با آب و صابون خوب بشویید. ۵ - قبل از تهیه» توزیع و خوردن غذا و قبل از غذا یا شیر دادن به کودك حتماً دستها را با آب و صابون بشویید

صفحه 51:
© - دستها را بعد از اجابت مزیاج (رفتن به توالت)» شستن و تميز كردن كودك و بعد از دست زدن به مواد غذایی خام نظیر سبزیجات»؛ گوشت. ماهی و مرغ با آب و صابون بشویید. ۷ - زباله را در کیسه‌های مخصوص زباله جمع آوری و از انباشت آن خودداری کرده و در محل مخصوص جمع آوری زباله قرار دهید.

صفحه 52:
© - ضمن رعایت بهداشت فردی» از شنا کردن در استخرها» رودخانه هاء نهر ها و یا جوی های آلوده خودداری نمایید. ‎٩‏ - حتی المقدور از سفر کردن به کشورهای آلوده (همانند پاکستان» افغانستان» تاجیکستان» عراق» کشورهای شرق مدیترانه و شاخ آفریقا و ...) یا مناطق آلوده داخل کشور خودداری نمایید و در صورت ضرورت سفر توصیه های بهداشتی را کاملا رعایت نمایید.

صفحه 53:
۹ - اسیدی نگه داشتن فضای معده (مصرف لیمو ترش تازه و دوغ پاستوریزه به همراه غذا) تا حد زیادی میکروب وبا را از بین می‌برد. به افرادی که از داروهای آنتی‌اسید استفاده می کنند توصیه می شود با نظر بزشك معالج خود برباى مدتى مصرف اين داروها را كنار بكذارند.

صفحه 54:
دحوه پاکساری ابهای ‎A penta‏ و همچدین تهیه کلر مادر: در موارد مشکوک به آلودگی آب برای ضد عذ دو طریق زیر عمل نمائید: - جوشانیدن آب به مدت حداقل ۲۰ دقیقه (از جوش آمدن) ۲ - ضد عفونی با محلول کلر ذخیره 9۵۱ (کلر برای آبهای شفاف ولی مشکوک به آلودگی,

صفحه 55:
© طرز تهيه كلر مادر جهت ضد عفونی ‎OAS‏ ‏ب. ۵ گرم (سه قاشق صاف مرباخوری) پرکلرین۰ 96۷ ‎a2)‏ اام ند گنه و یرای دقيقه به هم بزنید. محلول پس از یک ساعت برای ضد عفونی کردن آب های مشکوک قابل استفاده است. تعاول كلل مأئن را در بحري ‎ee‏ واگ و دور از نور و دسترس اطفال نگهداری نمائيد. اين محلول به مدت یک ماه برای ضدعفونی آبهای مشکوک قابل استفاده است.

صفحه 56:
#نحوه استفاده از کلر مادر : برای ضد عفونی آب های مشکوک. با قطره چکان ۳ يا ۴ قطره از محلول کلر مادر را به هر لیتر آب اضافه نموده» بهم زده و بعد از یک ساعت آن را مصرف نمائید. آب ضد عفونی شده به اين روش مدت ۴ ساعت قابلیت استفاده دارد

صفحه 57:
روش کلی ضد عفونی کردن میوه جات و سبزیجات : 8الف) پاکسازی: ابتدا سبزیجات را به خوبی پاک کرده شستشو دهید تا گل و لای آن بررطرف گردد.

صفحه 58:
8ب) انگل زدایی: سبزیجات را در یک ظرف ۵ لیتری آب (بسته به میزان سبزی) ريخته و به ازای هر لیتر آب ۳ تا ۵ قطره مایع ظرفشوئی معمولی به آن اضافه کرده و ظرف را از آب پر کنید و بهم بزنید تا تمام سبزی در داخل کفاب قرار گیرد. مدت ۵ دقيقه سبزی را در کفاب نگه دارید تا تخم انگلها از آن جدا شوند. سبزی انگل زدایی شده را از روی کفاب جمع آوری وتخلیه نمائید و ظروف و سبزی را مجدداً با آب سالم شستشو دهید تا باقی مانده مایع ظرفشوئی از آن جدا شود.

صفحه 59:
ج) ضد عفونی: برای ضد عفونی سبزیجات و از بين بردن میکروبهاء یک گرم (نصف قاشق چایخوری) پودر پرکلرین 96۷۰ را در ظرف ۵ لیتری پر از آب (هر ۵ لیتر آب ۱ گرم پرکلرین 96۷۰) ريخته کاملا حل كنيد تا محلول ضد عفونی بدست آید» سپس سبزی انگل زدایی شده را بررای مدت ۱۰ دقيقه در محلول ضد عفونی کننده فوق قرار دهید تا ضد عفونی گردد.

صفحه 60:
#د) آبکشی : سبزی ضد عفونی شده را مجدداً با آب سالم بشوئید تا باقی مانده کلر از آن جدا شود و سپس مصرف نمائید. سبزیجات ضد عفونی شده را از محلول بیرون آورده با آب سالم چندین بار شستشو ‎ai‏ ‏دهید

صفحه 61:
شرایط محیطی مناسب برای همه گیری وبا مناطق فاقد آب سالم و بهداشت محیط مناسب در خطر گیری وبا می‌باشند. اين مناطق شامل نقاط شهری که آ بمقدار کافی کلر. زنی نمی‌شود و مناطق روستایی که ب کشی و چاههای حفاظت شده دسترسی ندارند و توالت و سیستم فاضلاب در آنها بطور معمول استفاده می‌باشند.

صفحه 62:
#تداییر بهداشت محیط : - افزایش میزان کلر آب لوله کشی توسط شرکت‌های آب و فاضلاب کشور تا از ورود و تکثیر عوامل بیماری زا جلوگیری شود. - جلوگیری از فعالیت فروشندگان دوره‌گرد مواد غذایی توسط وزارت کشون شهرداری و استانداری‌های سراسر کشور.

صفحه 63:
با توجه به اينکه در برخی از نقاط حاشیه شهر نظیر محدوده جنوب زنجان برای آبیاری سبزیجات احتمالاً از فاضلاب استفاده می‌شود؛ شهروندان حتىالمقدور سبزيجات مصرق لتمايند او در صورت وم مصرفه هیچ نوع سبزی را بدون عمليات ياف سار ‎BS) ado‏ ی ضدعفونی) مصرا - بس أن بقل اجابت مزاج نستها را كاملا با آب و صابون شست و شو داده و از سلامت آب آشاميدنى مصرفى اطمينان كامل داشته باشند.

صفحه 64:
- تامین آب سالم و تصفیه شده» دفع بهداشتی فاضلاب ‏ ب خوراکیها و آموزش بهداشت به عنوان مؤثرترين روش - همچنین برای درمان وبا نباید وقت را از دست داد بي کم آبی متوسط دارند باید با مایع خوراکی درمان شوند و ب کم آبی شدید مستلزم دادن مایع از راه وریدی است که میزا مایعات و الکترولیتها توسط پزشک محاسبه و به بیمار تز شود .

صفحه 65:
- در نهایت نظارت و کنترل کیفیآب شرب شهری و روستایی کنترل مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی» نظارت بر دفع بهداشتی زباله‌ها» نخاله‌ها و فاضلاب شهرىء نظارت بر اماکن عمومی همچون استخر‌هاء نظارت بر کارخانجات یخسازی و کنترل پایانه های مسافربری را می توان از اقدامات بهداشتی عنوان کرد.

صفحه 66:

صفحه 67:
اثرات آلودگی آب بر انسان : © آلودكى آب جه بصورت بیولوژیکی یعنی وجود میکروبهای بیماریزا و چه به صورت آلودگی شیمیایی یعنی وجود مواد شیمیایی آلاینده باعث بیماریها و اختلالات متعددی درسلامتی فرد و جامعه می شود . در تاریخ » موارد متعددی اززهمه گیری ها و د ر نتیجه تلفات زیاد مشاهده شده است که آب آلوده در ایجاد آنها نقش عمده ای ریا باززی می کرده است.

صفحه 68:
‎Ie‏ به طرق زیر باعث انتقال و انتشار بیماریها می شود © الف - مستقيم : © منظور اينست كه عامل مولد بيمارى از طريق مدفوع يا بيمار يا از طرق ديكر وارد آب شده و فرد با أشاميدن بطور مستقيم در تماس با عامل بيمارى قرار كريفته و شود تجطترين بيدأري ابن .كه اراي مييق ‎cee JAS)‏ از حصبه » وبا ء انواع اسهالهاى عفونى ‎٠‏ يرقان عفونى اطفال و سایر بیماریهای ویروسی منتقله از طریق دستگا وبسیاری از عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی که از طرية در آبهای آلوده به انسان منتقل می شوند.

صفحه 69:
©ب ) غير مستقيم ©#در اين كروه از بيماريها » آب فقط محيطى براى رشد و تكثير ناقل بيمارى است و خود بطور مستقيم درانتقال بيمارى نقش ندارد . از اين كروه مى توان به مالاريا » فيلاريازيس » تب زرد و انواع انسفالیتها اشاره کرد.

صفحه 70:
٩ج‏ ) آب در انتقال بعضی از بیماریها نقش توام مستقیم و غیر مستقیم دارید : #بیماریهای اين گروه » هم براثر آشامیدن یا تماس با آب آلوده به انسان منتقل می شود و هم وسیله ای برای نگهداری و پرورش میز بان عامل بیماری است . باین ترتیب آب در انتقال بیماری دو نقش کاملاً مجزا را بر عهده دارید. بیماری های بیلارزیوز و پیوک از آنجمله اند.

صفحه 71:
٩د)‏ آب در انتقال بعضی از. بیماریها نقش مساعد کننده شرایط انتقال را برعهده دارد. بسیاری از کرمهای انگل روده انسان » در اين گر وه قرار می گیرند . فعلاً رای رشد جنین در داخل تخم و تبدیل آن به نوزاد آسکاریس » آب بصورت نم در زمین لازیم است یا برای کرمهای قلابدار که ا روده کوچک انسانند » وجود رطوبت کافی در خاک برای ادامة حیات و حرکت ضروری است.

صفحه 72:
بازرسی بهداشتی © بازرسى بهداشتى ‎١‏ ز تأسيسات آب آشاميدنى يتاذ خطر را نشان ميدهد. © بازرسى بهداشتى خطراتى را كه در ارتباط با آبرسانى است؛ شناسايى ميكند. ©كنترل كيفى آب وضعیت آب را در یک نقطه مشخ زمان معین نشان میدهد و نتایج بعد از آلودگی گز می‌شود.

صفحه 73:
بازرسی بهداشتی(ادامه) آلودگیهای آب اغلب بدون قاعده خاص (ناکهان اتفاق می‌افتد ودر نمونه برداریهای معمول ممکن مشخص نشود. #بازرسی بایستی ساده و ارزیابی سریع را امكانيذ سازد. #بازرسی و کنترل کیفی مکمل یکدیگرند.

صفحه 74:
بازرسی میتواند از طریق, #شناسایی منبع آلودگی در نزدیکی سیستم آبرسانی ©مشاهده رنك و بو #مشاهده ملهی با حیوانا ت مرده شناسایی خطرات شیمیایی با رادیولوژیکی #شناسایی محل تخلیه فاضلاب در محل بالادست منبع آب

صفحه 75:
اهداف بازرسی شناسایی پتانسیلها و نقاط آلوده در سیستم آبرسانی #تعیین مقدار خطر (ارزشیابی خطر) 6 تعریف مفهوم خطر بصورت شفاف جهت استفاده کنند رلهبران پيشنهاه واضح جهت محافظت نمودن از خطرات تهیه اطلاعات خام در جهت برنامهریزی برای بهبود وضعيت

صفحه 76:
بازرسی از سیستم آبرسانی بوسیله تانکر * ایستگاه آبکیری تانکرها (میزان کلر؛ لوله آب؛ نتیجه آزمایش) © تانكر (دريجه؛ شلنگ تحویل آب مورد استفاده ) © مخازن ذخيره خانكي (دربوش؛ شير آبكيرى؛ ميزان كلرآب راكد)

صفحه 77:
کدورت : #معمولاً کدورت بوسیله اندازه ذرات معلق مشخص می شود که در حد کلوئید هستند و سرعت ته نشینی آنهادر حد فوت در ساعت يا رون می باشد . بار ۱ ذرات معلق رفتار, آنها را کنترل ری باعث ته نشين سريعتر آنها مى شود را به تعويق مى اندازد . کدورت آب برای بسیاری از مصارف صنعتي نا مناسب و از نظر زیبایی و سلامتی برای مصارف شهری غیر مطلوب است . کدورت آب مانع اثرگندزدا ها بر باکتریهای بیماریزا می شوند.

صفحه 78:
©بو و طعم : قاعدتاً باید بين بو و طعم آب رابطه نزدیکی وجود داشته باشد در حالیکه عوامل غیر فراری مثل کلریدسدیم با #اینکه اثری روی بوی آب ندارد باعث تغییر زیاد در طعم آب می شود . عوامل مختلفی نظیر جلبکها » تجزیه گیاهان آبزی آب انتهای سیستم توزیع آب » ترکیبات ناشی از کلرزنی آب و ... در ایجاد طعم و بوی آب موثرند.

صفحه 79:
-© خواص شیمیایی © كص #یون هیدروژن هميشه در آب وجود دارد و چنانچه مقدار آن از حد از معینی بالاتر برود بر کیفیت آب موثر خواهد بود

صفحه 80:
9سختی : 6سختی آب نتیجه وجود املاحی مانند کاتیونهای منیزیم » کلسیم » آهن و ... می باشد که با آنیونهایی مثلبیکربنات » کربنات » سولفات» نیترات و ... ترکیب شده اند و به صورت محلول در آب وجود دارند. © سختى كل شامل سختی موقت یا سختی کربناته و سختی دائم یا سختی غیر کربناته می باشد . سختی موقت در آثرجوشاندن آب ته نشین می شود وجرم داخل ظرف را تشکیل می دهد . سختی دائم به علت وجود کلرورها و سولفات منیزیم و کلسیم می باشد که با جوشاندن ته نشین نمی شوند.

صفحه 81:
0-8 خواص بیولوژیکی موجودات آبزی بر کیفیت آب اثر. قابل ملاحظه ای دارند . و باعث بو و طعم آب شده و حتی باعث گرفتیصافیهای شنی و یا ایجاد توده های لزج روی دستگاهها » تانکها و دیواره مخازن می شوند . همین آمر. گاهی باعث بیماربی می گردد . از گروهی از میکروبها بنام گروه کلی فرم به عنوان نشانه آلودگی بیولوژیکی استفاده می شود و چنانچه در آب وجود داشته باشد. نشانة وجود میکروب های بیماریزا در آب می باشد.

صفحه 82:
6-8 خواص رادیولوژیکی : بعضی مواد رادیواکتیو با توجه به محلی که آب از آن عبور می کند بطور طبیعی در آب وارد می شوند . ولی #كلاً در آبهای سطحی وجود ندارد . ولی نزولات جوی رادیواکتیو ناشی از انفجارات اتمی شاید مهمترین منبع آلودگی مصنوعی رادیواکتیو باشد.

صفحه 83:
منابع آلو ده کننده آبها ©منابع آلاينده آبها ريا با توجه به منشاء آلودكى به صورت زير طبقه بندى مى كنند :

صفحه 84:
‎ce‏ آلودگی ناشی از فاضلابهای شهری : زندگی روز مره اجتماعات همراه با تولید فاضلابهایی است که از منازل » بیمارستانها » درمانگاهها» اماکن عمومی و ... سرچشمه گرفته و به روشهای گوناگونی دفع می شوند . در بسیاری از اجتماعات دفع فاضلابها از طریق چاههای جذبی به داخل زمين وارد شده و باعث آلودگی آبهای زیرزمینی می شود . در مناطقی که سطح آبهای زیرزمینی بالاست . این مشکل شدیدتر خواهد بود . در مناطقی هم به علت نفوذ ناپذیری طبقات زمین » فاضلابهای شهری به منابع آب سطحی مثل رودخانه ها و دریاها هدایت می شود که در نهایت سطح آلودگی آنها را بالا می برد. ‎

صفحه 85:
‎Ce‏ آلودگی ناشی از فاضلابهای صنایع ‏©صنايع ان کارگاههای کوچک تا صنایع سنگین دارای فاضلابهای صنعتی هستند که مشکلات زیست محیطی زیادی را بوجود می آورد. ‎

صفحه 86:
6 - آلودگی ناشی از فاضلابهای کشاورزیی ©كاربرد انواع حشره كشها » آفت كشها » علف كشها » مصرف کودهای شیمیایی و حیوانی در مزارع كه در جریان آبیاری ممکن است به اطراف پخش و انتشار یابد باعث آلودگی محیط زیست می شود.

صفحه 87:

صفحه 88:
4-8 خواص فیزیکی : اغلب توجه چندانی به خواص فیزیکی آب نمی شود در حالی که نقش مهمی در مصرف آب دارد . درجه حرارت » © ويسكوزيته » وزن مخصوص ۰ رنگ و کدوریت از خواص فیزیکی مهم آب می باشد که ذیلً به اختصار توضیح #داده مى شوند .

صفحه 89:
#وزن مخصوص : #وزن مخصوص آب در حرارت های مختلف خیلی کم تغییر می کند مثلا در صفر » جهار و بيست و دو درجه 0 می باشد . ولی همین تغییرات کم باعث مطبق شدن آب در مناطق عمیق زمین شده و مانع اختلاط آب لایه های مختلف می شود . این وضعیت در دریاچه ها و آبهای عمیق باعث می گردد آب توسط باد به گردش در نیامده و در قسمتهای عمیق تر اکسیژن محلول کم شده و کیفیت آب نزول پیدا کند

صفحه 90:
9رنگ : #زيك نا ممكق اسنت زه جلت وج كلو نرق در دیزی لع لاس اب شادكياهان و یز هی سل مد متس و اشکال معدنی رنگ آب معمولاً به علت آهن و منگنز می باه از اکسیژن كه أغلب در أبهاى ز يرزمينى ديده مى شود باعث ‎١‏ ‏محیط احیاً کننده مي شود که حلالیت آهن و ‎ena‏ ‏دهد . لذا بعد از انتقال آب به زمين بوسیله آب شده و در نتیجه رسوپ آهن و مذ در ‎oo‏ و . در تصفيه آب لازم اسث مقدم منگنز به مقدار قابل قبولی کا

صفحه 91:

با نام و یاد خداوند بخشاینده و مهربان کنترل بیماریهای منتقله از آب و غذا :موضوع بحث :موضوع بحث پیشگیری وو کنترل در پیشگیری محیط در بهداشت محیط مدیریت بهداشت مدیریت کنترل آب وو غذا از آب منتقله از بیماریهای منتقله بیماریهای غذا ،مر*وری بر آنچه که شما عزیزان بر آن واقفید .عمل کرده اید .و خواهید کرد .اما این بار* باجدیت بیشتر وبا حد اکثر توان .توانی که مبتنی بر* تجربیات در خود دارید با استعانت از خدای کریم ،وبا یاری همه همکار*ان بخش .بهداشت و درمان وسایر بخشهای ذیربط .مطمئن باشید ما همواره پشتیبان شما هستیم مقدمه کشور ایران با توجه به شرایط خاص جغرافیایی ,تنوع آب و هوا ,وضعیت بهداشتی کشورهای همسایه ,وضعیت های گوناگون سطح فرهنگ بهداشتی مردم در نقاط مختلف ,وقوع حوادث و سوانح طبیعی و غیر طبیعی , وضعیت های نامناسب زیستی در برخی از مناطق ، کمبود تسهیالت و امکانات بهداشتی و باالخره پایین بودن شاخص های بهداشتی در* بعضی از استانها ،هموار*ه درگیر اپید می های بیماریهای واگیردار خصوصا بیماریهای منتقله از آب و غذا بوده و می باشد. شرایط وقوع اپیدمی بیماریهای روده ای: س*ه شرط الزم برای وقوع اپیدم*ی وجود دارد ک*ه میبایست همزمان با یکد یگرحضور داشته باشند: -1مخزن بیماری. -2عدم امنی*ت بهداشت*ی محی*ط ی*ا بعبارت دیگ*ر آسیب پذیری آ*ن ،بدی*ل مشکالت س*اختاری و عدم کنترل صحیح و بموقع. -3شخ*ص س*الم ب*ا رفتارهای غی*ر بهداشت*ی و س*طح پائین آگاهیهای بهداشتی. مخزن بیماری – 1حامل سالم.که در جامعه حضور دارد (درمواد دفعی خود ،عوامل بیماریزا را بصور مختلف دارد) ومتاسفانه بدون عالئم است و در انتقال عامل بیماری نقش مهمی را دارد. – 2فرد بیمار با داشتن عالئم بیماری که در دوره بیماری با دفع مدفوع ،موجب الودگی محیط ،آب و موادغذائی و بیماری افراد سالم میگردد. براساس بررسیهای بعمل آمده ،مخزن بیماری التور(با سروتایپ اینابا) در ایران ،ورودی از کشورهای همسایه بوده است و انتقال عمدتا از طریق سبزیجات آلوده و انتقال فرد به فرد میباشد.خوشبختانه آب شبکه های توزیع تحت پوشش شرکتهای آب و فاضالب از اطمینان الزم برخوردار است. عدم امنیت بهداشتی محیط محیط* سالم ،محیط*ی است که کلیه عناصر آن عاری از آلودگی باشند و تمهیدات الزم حفا ظتی و بهداشتی برای جلوگیری از آلودگی آنها فراهم گریده و برنامه های نظارتی و کنترلی مناسب و کامل در آن انجام پذیرد.در غیر اینصورت ،محیط از نظربهداشتی ناامن ومخاط*ره آمیز است. ادامه :عدم ام*نیت بهداشتی محیط: از عوامل محیطی ،دو مقوله : آب -مواد غذائی که ضروری ترین نیازمندیهای روزمره ا نسان هستند ،حساسترین عوامل انتقال بیماریهای روده ای می باشند. بخاطر بسپاریم بسپاریم: بخاطر بخاطر بسپاریم!! آلودگ(ی آ(ب و مواد غذائ(ی شایعترین عل(ل بروز اپیدمی بیماریهای روده ای هستند. -3شخص سالم: مص(رف آ(ب و مواد غذائ(ی آلوده،عدم رعای(ت اص(ول بهداشت فردی و اجتماع(ی ،ارتباطات ناص(حیح با مخزن بیماری ،بدون ش(ک منت(ج ب(ه بیماری فرد س(الم میشود .از آنجائیکه بیمار جدید خود میتواند همانند مخزن بیماری باعث انتشار آلودگی گردد ،س(رعت انتشار ،بمیزان غیرقاب(ل تص(ور افزای(ش خواهد یافت. فراموش نکنیم که !!: حفظ سالمتی افراد سالم ،ارزشی باالتر از درمان بیمار در جریان مقابله با اپیدمی و کنترل آن دارد. راههای* انتقال آلودگی ا*نتقا**لمستقیم* :دست دادنب***یمار(در ص**ورتیکه* ا*صول– 1 ب***ه*دا*شتف***ردیرعایتن**شده* ب***اشد) ب***اا*فراد س**ا**لم* ،ا*ستفاده* .از ظروفو وسایلآ**لوده* ش**ده* ب***یمار ا*نتقا**لاز طریقمواد غ*ذا*ئی آ ل**وده* :هر ماده* غ*ذا*ئیک***ه* – 2 آ**لوده* ب***ه* مدفوع ب***یمار ب***اشد ،س**بزیجاتیک***ه* ب***ا ف***اضالب خام* آ*بیاریش**ده* ب***اشند ،آ*شامیدنیه*ا،ت***نقالت،ب***ستنی، فا**لوده* ،آ*بمیوه* ،س**بزیجات.......،و میوه* هائیک***ه* ت***وسط فرد آ**لوده* ت***هیه* ی**ا ت***وزیع* میشود(.ف***روشندگاندوره* گ***رد موادغذا*ئیو آ*شامیدنیاز ع*وا*ملمهم* ا*نتقا**لهستند) ا*نتق*ا**لاز طریقآ*بآ*شامیدنیویخ* آ ل**وده* :ورود – 3 آ**لودگ*یب***ه* منابع* و ت***اسیساتآ*بآ*شامیدنیی**ا مخازنو منابع* موقتب***ه* هر دلیلو از هرطریقموجب آ**لودگ*ی س**یستم* ت***وزیع* آ*بآ*شامیدنیو ب***الخره* آ*بمصرفیخ*وا*هد ش**د .ش**نا ک***ردندر آ*بآ**لوده* (ا*ستخر غیر .ب***ه*دا*شتی،ک***انا**له*ایآ*ب،ش**ناگاهه*ایعمومی) علیرغم همه فعالیتهائی که در جهت عملیات گندزدائی آب استخر انجام میشود ،در زمان اپیدمی ،بدالیل علمی فراوان وعدم اطمینان کامل از عملیات مورد اشاره،باز هم احتمال انتقال آلودگی در استخر وجود دارد :یاد آور میشویم که فعالیتهای بهداشت محیط دقیقا در جهت حذف راههای انتقال آلودگی وحفظ سالمت عمومی صورت میگیرد حلقه های زنجیره انتقال آلودگی حلقه های زنجیره انتقال آلودگی -1فرد بیمار یا حامل سالم. -2عدم اطالع مخزن بیماری از وضعیت سالمت خود. -3عدم آگاهی بهداشتی کافی مخزن بیماری. (چگونگی دفع( فضوالت و مواد زائد و جامد ،چگونگی ارتباطات با اطرافیان ،رعایت بهداشت فردی ،رعایت حقوق دیگران.)... ادامه حلقه...... -4فرهنگ ها و آداب و رسوم مغایر با اصول بهداشتی. -5عدم وجود یا کمبود امکانات و تاسیسات بهداشتی. (توالت،حمام ،دس(تشوئی ،رختشویخانه ،آبخوری.)... -6عدم دسترسی به منابع آب بهسازی شده یا تاسیسات مناسب آب آشامیدنی. -7عدم دسترسی به آب آشامیدنی کافی. -8فقدان یا ضعف برنامه های نظارت بر کنترل کیفی آب آشامیدنی،بهداشت مواد غذائی واماکن عمومی. ادامه حلقه...... -9دفع غیر بهداشتی فضوالت ،زباله و مواد زائد جامد و مایع. - 10استفاده از فضوالت انسانی و حیوانی بعنوان کود در کشاورزی. -11شیوه های نامناسب زندگی( .زندگی مشترک انسان و دام). -12مسکن نامناسب و غیر بهداشتی. -13پائین بودن سطح معیشتی (عدم بهره مندی از امکانات زندگی). ادامه حلقه... -14پائی(ن بودن س(طح درآم(د خانوار(عدم دس(ترسی کاف(ی به مواد غذائی سالم،بازیافت مواد ،سوءتغذیه). -15عدم دسترسی کافی به خدمات بهداشتی و درمانی. ......... -16 اما چگونه حلقه ها را بشکنیم ؟ ! مدیریت جامع بهداشت محیط در پیشگیری و مقابله با اپیدمی بیماریهای روده ای بر اساس موارد پیشگفت که حاکی از فرابخشی بودن مشکالت و شرایط الزم و کافی برای وقوع اپیدمی بیماریهای روده ای است،ضرورت تدوین و اجرای یک برنامه جامع و مدون جهت پیشگیری و مقابله با اپیدمی های مورد اشاره تاکید میگردد. به یاد داشته باشیم که: ( مدیریت جامع بهداشت محیط) در اپیدمی بیماریهای روده ای بعنوان یک بر نامه اصولی و بنیادی در برنامه کلی (مدیریت اپیدمی) مطرح می باشد!. الف -قبل از وقوع اپیدمی: -1مرحله پیشگیری • کنترل دقی(ق وضعی(ت بهداش(ت محی(ط مناطق مرزی و مبادی ورودی کشور بموازات عملیات بیماریابی(مبارزه با بیماریها). • شناس(ائی پتانس(یلهای خطرات بهداشت(ی در نقاط مختلف کشور و انعکاس بموقع( آنها به مقامات مسئول. • هماهنگ(ی و همکاریهای بی(ن بخش(ی ب(ا متولیان تامین و توزی(ع آ(ب آشامیدن(ی ،دف(ع بهداشت(ی فاضالب و زبال(ه جهت برقراری تاس(یسات س(الم و بهداشت(ی و مدیری(ت بهین(ه آنها در نقاط مرزی ،شهرها و روستاها. ادامه...مرحله پیشگیری • ایجاد بسترجلب همکاری(های مردمی در راستای بهره گیری از مشارکت و پتانسیلهای جامعه بجهت تقوی(ت هر چه بیشتر اجرای برنامه های بهداشتی ،درمانی. • اجرای دقیق وظایف قانونی در رابطه با کنترل بهداشتی عوامل محیطی بر اساس ضوابط و اس(تانداردهای مدون کشوری. • ارزیابی و ارزشیابی برنامه های اجرا شده و اعمال اصالحات الزم با تکیه بر نتایج ارزیابی ها و ارزشیابی ها. ادامه...مرحله پیشگیری • شناسائی مناطق بروز خطر و الویت بندی آنها جهت اجرای برنامه های عمرانی و بهداشتی ،درمانی ،وانعکاس موارد به دستگاههای مسئول. • هماهنگ(ی ب(ا متولیان س(یاسی منطق(ه و کشور،جهت بهره مندی از پشتیبانیهای الزم برای اجرای برنام(ه های بهداش(تی در مناطق پر خطر(.اعالم معضل ملی) • ............. )1 )2 الف -قبل از وقوع اپیدمی: -2فاز کسب آمادگی برای مقابله و کنترلاپي دمی و تعيين مسئولين ذيربط. تهيه و تدوين برنامه مديريت بهداشت محيط در آموزش رده هاي اجرايي براي كسب آمادگي. )3 آموزش عمومي مردمي جهت ارتقاءآگاهي ها ي مردمي براي حفظ سالمت خود دراپي دمی. )4 جلب مشاركت ارگانهاي برون بخشي. )5 )6 )7 آموزش نيروهاي برون بخشي . سازماندهي نيروهاي عملياتي . تهيه فلوچارت تيم هاي اجرايي و نحوه ارتباطات. ادامه..کسب آمادگی .8 تعيين و تبيين وظايف تيم ها و رده هاي اجرايي . .9 تهيه و تدوين برنامه ارزشيابي . .10 هماهنگي با مديريت هاي بحران كشور. .11 تدارك امكانات الزم براي اجراي برنامه . .12 انجام مانور درمقاطع زماني تعيين شده . .13 بررسي نقاط ضعف و قوت مانور. .14 سازماندهي مجدد نيروها – امكانات و تداركات بر اساس نتايج مانور. .15 ثبت نتيجه ارزشيابي مانور و تغييرات انجام شده. ب -زمان وقوع اپیدمی: -1حین وقوع اپیدمی )1انجام برنام ه ارزياب ي س ريع وضعي ت موجود در منطق ه مورد نظر ب ه نحوي كه حداكثر تا 48ساعت بعد گزارش وضعيت موجود و چگونگي نيازها اعالم گردد. )2فراخوان ي نيروهاي موظ ف و اس تقرا رآنه ا در مح ل بروز اپيدمی. )3انجام تغييرات الزم بر اساس گزارش ارزيابي سريع . ادامه...حین وقوع )4اجراي برنامه هاي كنترلي و آموزشی بهداشت محيط (آب و فاضالب -زباله -مواد غذايي –اماکن عمومی مثل پارکه*ا،استخر ،مناطق تفریحی ،ورزشگاهها ،مدارس و -..تأسيسات بهداشتي «توالت -حمام -رختشويخانه ».... گندزدايي محلهاي آلوده و نظارت بربهداشت محیط خانوارها ) به شرح زیر: ادامه...حین وقوع •ایجاد پایگاه(های) اطالع رسانی و ارتباط عمومی و اعالم آدرس و شماره های تلفن آن(آنها) به مردم. •انجام برنامه های آموزشی و اطالع رسانی عمومی از طریق رسانه های عمومی ،واحدهای سیار آموزش بهداشت ،آموزش چهره به چهره در مراکز بهداشتی و درمانی به مراجعین ،آموزش رابطین بهداشتی یرای انتقال آگاهیهای بهداشتی به خانوارها ،اجرای برنامه های آموزشی در مدارس ، مساجد ،تریبونهای نماز جمعه ،بهره گیری از توان بالقوه روحانیون برای انتقال مسایل بهداشتی به شرکت کنندگان در مجلس مذهبی و یادبودها ،توزیع پوستر و پمفلت و سایر وسایل کمک آموزشی به مقدار کافی در سطح منطقه درگیر بیماری در ارتباط با عالئم و عوارض بیماری ،راههای انتقال ،راهکارهای پیشگیری از ابتالء به بیماری و حفظ سالمتی ،ضرورت مراجعه به مراکز بهداشتی و درمانی در صورت ابتال به بیماری .........، افزایش فعالیت نظارت بر کنترل کیفی آب آشامیدنی شبکه های توزیع ،مخاز*ن ثابت و سیار. ‏هماهنگی برای جمع آوری مخازن غیر* بهداشتی آب آشامیدنی. ‏تشدید نظار*ت بر تهیه و توزیع یخ. ‏تشدید کنتر*ل بهداشتی مراکز تهیه و توزیع مواد غذائی و اماکن عمومی ،اعمال ممنوعیت ارائه و مصرف موادغذائی وآشامیدنی هائیکه خطر پذیری باال دارند(ساالد ،سبزیجات ،آب هویج ،شیر موز ،ساالدالویه دست ساز) در اماکن فوق و......... ‏هماهنگی در جهت جمع آوری فروشندگان دوره گرد مواد غذائی،آشامیدنی. نظارت شدید بر شرایط بهداشت محیط در اماکن ورزشی ،تفریحی ،پارکها ،اماکن مقدسه و زیارتگاهها وگورستانها ،ترمینالهای مسافری ،هتلها و محلهای اسکان مسافری ،و......... ‏هماهنگی برای محدودیت توزیع نذورات(مواد غذائی ،آشامیدنی) دراماکن عمومی فوق االشاره. ‏نظارت بهداشتی در امور غسالخانه و کفن و دفن اجساد ،اعمال ضوابط خاص برای شستشو وتدفین بیماران فوت شده بر اثربیماری وبا. اعمال ضوابط بهداشتی در اتوبوسها ،قطار* ،هواپیما وسایر* وسایل انتقال مسافر* در* خصوص نظافت وسیله ،مهماندار ،آب آشامیدنی و توز*یع آن ،سرو غذا ،ظروف آبخور*ی و غذاخور*ی ،وسایل خواب ،و.......... ‏هماهنگی برای تامین و توزیع مواد پاک کننده و گندز*دا به مقدار کافی درمحدوده های بر*وز بیماری. ‏هماهنگی در جهت تدارک و اجرای عملیات گندزدائی محیط در*محلهای درگیر بیماری(فضاهای عمومی ،فاضالبهای ساکن ،توالتهای عمومی ،محلهای تجمع زباله ،و........ ب -زمان وقوع اپیدمی: -2بازگشت به وضعیت عادی -1کسب اطمینان از عد م وجود موارد جدید بیماری. -2بررس(ی وضعی(ت موجود بهداش(ت محی(ط منطقه درگیربیماری (شناسائی و الویت بندی مشکالت باقیمانده،پیگیری رفع آنها از طریق انجام هماهنگیهای الزم درون بخشی و برون بخشی). -3اجرای برنام(ه آموزش(ی عموم(ی جه(ت حف(ظ س(المت ساکنین و پیشگیری از بروز موارد بعدی. -4بررس(ی فعالیته(ا و اقدامات بعم(ل آمده برای کنترل اپیدم(ی جهت شناخ(ت نقاط ضع(ف و قوت برنام(ه اجراشده(مورد استفاده در برنامه ریزیهای آینده). نظام ثبت اطالعات – گزارش دهي )1 فرم ثبت آمار فعاليت هاي روزانه تیمهای عملیاتی شامل: بازديد از منابع وشبکه توزیع آب آشامیدنی و مصارفبهداشتی. بازديد از مخازن آب (تانكرهاي سيار – مخازن ثابت). موارد كلرسنجي از شبكه – تانكرهاي سيار – مخازن ثابت– ظروف نگهداري آب خانوارها بر اساس مطلوب و نامطلوب و صفر(با رعایت ضوابط شرایط اضطراری). ادامه نظام ثبت ... موارد آزمايش آب (باكتريولوژيك – شيميايي) بر اساس مطلوب –نامطلوب. ميزان مواد غذايي معدوم شده . جمع آوری فروشندگان دوره گرد موارد بازديد از مراکز تهيه و توزيع مواد غذايي و اماكن عمومی. موارد بازديد از مراكز بهداشتي درماني . موارد بازديد ا زمحلهاي تجمع زباله . تعداد توالت هاي احداث شده. -تعداد توالت هاي بازسازي شده . - موارد بازديد ا زتأسيسات بهداشتي (توالت و حمام ) ...و گندزدايي آنها. ادامه ..نظام ثبت.. ميزان سطوح گندزدايي شده و سطوح سمپاشي شده به مترمربع . مقدار مواد گندزدايي مصرفي . مقدار سموم مصرفي براي حشرات و جوندگان. مقدار پركلرين مصرفي براي گندزدايي آب و ساير مصارف . تعداد كالسهاي آموزشي تشكيل شده و تعداد افراد آموزش ديده . تعداد موارد آموزشهاي چهره به چهره(تعداد افراد آموزش ديده ). -تعداد جلسات درون بخشي و بين بخشي تشكيل شده. ادامه نظام ثبت ... –2فرم نيازهاي تداركاتي : مواد و تجهيزات مورد نياز در فرم مذكور ثبت و جهتتهيه ،به مسئولين ارائه ميگردد. – 3فرم گزارش دهي : كليه آمارها و اطالعات اكيپ ها كه در فرم شماره 1دريافت شده ،توسط ستاد مرکز بهداشت شهرستان جمعبندی و پس از تجزيه و تحليل آنها ،از طريق اين فرم به ستاد استان و متعاقبًا به مسئولين كشوري گزارش خواهد شد. ارزیابی برنامه های کنترل اپیدمی تمامی اپیدمی های قبلی باالخره کنترل شده اما!؟ : .1آیا بموقع و در مدت زمان الزم بوده ؟ .2آیا مرگ و میر داشته ؟ .3آیا بیماری به سایر نقاط مجاور سرایت کرده ؟ .4آیا با انجام مراقبت های بعدی ,پتانسیل بروز مجدد بیماری تعیین شده است ؟ .5آیا مشکالت فنی و بهداشتی تاسیسات آبرسانی برطرف شده است ؟ .6آیا برنامه نظارت بر کنترل کیفی آب آشامیدنی ص*ورت میگیرد؟ ........ .7 ادامه: .8آیا آموزشهای الزم برای گندزدایی آب در شرایط اضطراری به مردم داده شده است ؟ .9آیا نقاط ضعف و قوت پرسنل بهداشتی (بهورز -کاردان – کارشناس) و سطوح مدیریتی تعیین شده است ؟ .10آیا برنامه اجرا شده جهت مقابله با اپیدمی ارزشیابی شده است ؟ .11آیا برنامه ریزی جهت رفع نقاط ضعف برنامه انجام شده ،صورت پذیرفته است ؟؟ .12آیا برنامه تدوین شده اجرا شده است ؟ .13در حال حاضر وضعیت آن محل چگونه است ؟ .14اگر مجددا در آن محل اپیدمی بروز کند ,میزان آمادگی شما برای مقابله چقدر است ؟ .15آیا علت بروز و منبع بیماری و نحوه شیوع بیماری مشخص شد ؟! پاسخ این سواالت ،تعیین کننده و تکمیل کننده برنامه های شمادر مقابله با اپیدمی های بعدی است!! آنچه مهم است : .1واحدهای ارائه دهنده خدمت ،امکانات الزم برای فعالیتهای مقابله با اپیدمی را داشته باشند. .2نیر*وهای ارائه دهنده خدمت ,حساسیت ,آگاهی ,مهارت , انگیز*ه و تعهد انجام کار* ر*ا داشته باشند. . 3واحدهای پشتیبان (مراکز بهداشتی درمانی شهری و روستایی – مراکز بهداشت شهرستانها -مرکز بهداشت استان)عالوه بر دارا بودن مفاد بندهای 1و , 2فعالیت های نظارتی کافی و مستمر را انجام دهند. برای تحقق امور فوق الزمست : .1 .2 .3 .4 .5 .6 پتانسیل انجام کار مقابله در خصوص واحدهای ارائه دهنده خدمت (امکانات* – تجهیزات* -پرسنل) بموقع ارزیابی شود. منابع مالی ,راهکارهای رفع کمبودها و مشکالت از سوی مرکز بهداشت استان تامین و بکار گرفته شود. برنامه استانی مقابله با اپیدمی ها در مرکز بهداشت استان تدوین و به سطوح اجرایی منتقل شود . دوره های بازآموزی با توجه به وظایف سطوح مختلف جهت ارتقاء آگاهی ,مهارت ,حساس سازی و ایجاد انگیزه کاری برای پرسنل تشکیل گردد. یک برنامه مدون ارزشیابی در مراحل مختلف قبل از وقوع ,حین و بعد از اپیدمی تدوین و بکارگرفته شود. پایان کلیه اطالعات مربوط به وقوع اپیدمی ثبت گردد. نکات آموزشی و راه های پیشگیری از شیوع بیماری‌های عفونی دستگاه گوارش جهت پیشگیری از* بیماری‌های قابل انتقال بوسیله آب و مواد غذایی از جمله بیمار*ی‌های اسهال و حفظ سالمت خود و اطر*افیان در منزل ،تفریحگاه‌ها ،پارك‌ها و در حین مسافرت به نكات زیر* توجه فرمایید: ‏ -1همیشه از آب لوله كشی تصفیه شده استفاده كنید و چنانچه از سالمت آب در دسترس اطمینان ندارید و از آب چاه ،آب تانكر*های غیر کلر* زده ،آب چشمه ها ،آب قنات ها و ...استفاده می‌کنید ،ابتدا آنرا به مدت نیم ساعت جوشانده و پس از سر*د كردن مصرف كنید و یا كلر ز*نی نمایید. (روش صحیح جوشاندن و کلرز*نی در ادامه گفته خواهد شد) – ۲از یخ های قالبی و کارخانه ای غیر بهداشتی استفاده ننمایید زیر*ا در* آب مصر*فی ،مراحل تولید و عر*ضه آن احتمال آلودگی به میکروب وبا و یا سایر میکروب ها وجود دارد -3هنگام سفر ،آب و غذای سالم و مطمئن همر*اه داشته باشید و یا از نوشیدنیها و غذاهای با بسته بندی مطمئن و بهداشتی استفاده نمایید و در رودخانه ها یا آبهای مشکوک به هیچ عنوان شنا نکنید. - ۴از آشامیدن آب‌های مشكوك در پارك‌ها ،باغ‌ها و فضای سبز و از مصرف آب آشامیدنی که در منبع های آب و سقاخانه های کنار خیابان که دارای لیوان مشتر*ک هستند و آبی که در اتوبوس های بین شهر*ی که با استفاده ظروف عمومی و از یخ های قالبی برای سرد کردن آن ،عرضه می شود ،جداً خودداری نمایید. –5برای نوشیدن آب از لیوان شخصی استفاده نمایید. در هنگام غذا خوردن از ظروف و قاشق و چنگال شخصی استفاده نمایید. - ۶از مصرف مواد غذایی آماده ،آب میوه و آب هویج، آب زرشک ،معجون ،فالوده ،بستنی های غیرپاستوریزه و غیر کارخانه‌ای ،بالل ،فال گردو ،ساندویچ ،ساالد و دیگر مواد خوراكی و نوشیدنی‌هایی كه توسط فروشندگان دوره گرد عرضه می‌گردد جداً خودداری كنید. - ۷همیشه از شیر و فرآورده‌های لبنی پاستوریزه استفاده كنید یا شیر را به مدت ۲۰دقیقه قبل از مصرف بجوشانید. – ۸حتی االمکان تا برطرف* شدن خطر سرایت وبا ،از مصرف* سبزیجات ،کاهو ،کلم ،خیار* ،گوجه فر*نگی و ... خودداری نمایید و در صورت لزوم آن را طبق روشی که در* ادامه گفته خواهد شد ضد عفونی نموده و سپس مصرف نمایید. - ۹در موقع خر*ید و حمل مواد غذایی ،اقالمی مثل نان ر*ا كه قابل شستشو و پختن مجدد نیستند را در كنار میوه و سبزیجات نشسته و گوشت خام قرار ندهید. - ۱۰در مراسم عمومی همانند جشن ها ،عروسی ها و ...حتی المقدور از مصرف سبزیجات ،ساالد ،میوه و بستنی خودداری نمایید مگر آن که کامالً از شسته و ضد عفونی شدن و پاستوریزه بودن آنان اطمینان حاصل نمایید. - ۱۱حتی االمكان از غذاهای طبخ شده در منزل استفاده كنید. - ۱۲غذاها و مواد خوراكی باید تازه به تازه و به اندازه نیاز در یخچال و در ظروف سر بسته ،دور از مگس و حشرات نگه‌داری شود. - ۱۳از قرار دادن سبزی و میوه‌جات نشسته و ضد عفونی نشده در یخچال جداً خودداری كنید. - ۱۴قبل از غذا خوردن و دست زدن به مواد غذایی، دست‌های خود را با آب و صابون خوب بشویید. - ۱۵قبل از تهیه ،توزیع و خوردن غذا و قبل از غذا یا شیر دادن به كودك حتما ً دستها را با آب و صابون بشویید. - ۱۶دستها را بعد از اجابت مز*اج (رفتن به توالت)، شستن و تمیز كردن كودك و بعد از دست زدن به مواد غذایی خام نظیر* سبزیجات ،گوشت ،ماهی و مرغ با آب و صابون بشویید. - ۱۷زباله را در* كیسه‌های مخصوص زباله جمع آوری و از* انباشت آن خودداری کرده و در محل مخصوص جمع آوری ز*باله قرار دهید. - ۱۸ضمن رعایت بهداشت فردی ،از شنا کردن در استخرها ،رودخانه ها ،نهر ها و یا جوی های آلوده خودداری نمایید. – ۱۹حتی المقدور از سفر کردن به کشورهای آلوده (همانند پاکستان ،افغانستان ،تاجیکستان ،عراق، کشورهای شرق مدیترانه و شاخ آفریقا و )...یا مناطق آلوده داخل کشور خودداری نمایید و در صورت ضرورت سفر توصیه های بهداشتی را کامالً رعایت نمایید. - ۲۲اسیدی نگه داشتن فضای معده (مصرف لیمو ترش تازه و دوغ پاستوریز*ه به همراه غذا) تا حد زیادی میكروب وبا را از بین می‌برد .به افرادی كه از داروهای آنتی‌اسید استفاده می كنند توصیه می شود با نظر پزشك معالج خود بر*ای مدتی مصرف این داروها را كنار* بگذارند. نحوه پاکسازی آبهای مشکوک و همچنین تهیه کلر مادر: ‏در موارد مشکوک به آلودگی آب برای ضد عفونی به دو طریق زیر عمل نمائید: - ۱جوشانیدن آب به مدت حداقل ۳۰دقیقه (از زمان جوش آمدن) - ۲ضد عفونی با محلول کلر ذخیره ( %۱کلر مادر) برای آبهای شفاف ولی مشکوک به آلودگی. طرز تهیه كلر مادر جهت ضد عفونی كردن آب: ۱۵گرم (سه قاشق صاف مرباخوری) پرکلرین%۷۰ (هیپوکلریت سدیم) را به یك لیتر آب اضافه كرده و برای ۲دقیقه به هم بزنید .محلول پس از یک ساعت برای ضد عفونی کردن آب های مشکوک قابل استفاده است. محلول کلر مادر را در بطری تیره رنگ ،در جای خنک و دور از نور و دسترس اطفال نگهداری نمائید .این محلول به مدت یک ماه برای ضدعفونی آبهای مشکوک قابل استفاده است. . نحوه استفاده از* کلر* مادر: برای ضد عفونی آب های مشکوک ،با قطره چكان ۳ یا ۴قطره از محلول کلر مادر را به هر لیتر آب اضافه نموده ،بهم ز*ده و بعد از یک ساعت آن را مصرف* نمائید .آب ضد عفونی شده به این روش مدت ۲۴ساعت قابلیت استفاده دارد روش کلی ضد عفونی کر*دن میوه جات و سبز*یجات : ‏الف) پاکسازی :ابتدا سبزیجات ر*ا به خوبی پاک کرده و با آب شستشو دهید تا گل و الی آن بر*طرف گردد. ب) انگل زدایی :سبزیجات را در یک ظرف ۵لیتری آب (بسته به میزان سبزی) ریخته و به ازای هر لیتر آب ۳تا ۵قطره مایع ظرفشوئی معمولی به آن اضافه کرده و ظرف را از آب پر کنید و بهم بزنید تا تمام سبزی در داخل کفاب قرار گیرد .مدت ۵دقیقه سبزی را در کفاب نگه دارید تا تخم انگلها از آن جدا شوند .سبزی انگل زدایی شده را از روی کفاب جمع آوری وتخلیه نمائید و ظروف و سبزی را مجدداً با آب سالم شستشو دهید تا باقی مانده مایع ظرفشوئی از آن جدا شود. ج) ضد عفونی :برای ضد عفونی سبزیجات و از بین بردن میکروبها ،یک گرم (نصف قاشق چایخوری) پودر پرکلرین %۷۰را در* ظر*ف ۵لیتری پر* از آب (هر ۵لیتر آب ۱گرم پرکلرین )%۷۰ریخته کامال حل کنید تا محلول ضد عفونی بدست آید ،سپس سبزی انگل زدایی شده ر*ا بر*ای مدت ۱۰دقیقه در* محلول ضد عفونی کننده فوق قرار دهید تا ضد عفونی گردد. د) آبکشی :سبزی ضد عفونی شده ر*ا مجدداً با آب سالم بشوئید تا باقی مانده کلر از آن جدا شود و سپس مصر*ف نمائید .سبزیجات ضد عفونی شده را از محلول بیر*ون آور*ده با آب سالم چندین بار شستشو دهید شرایط محیطی مناسب برای همه گیری وبا مناطق فاقد آب سالم و بهداشت محیط مناسب در خطر همه گیری وبا می‌باشند .این مناطق شامل نقاط شهری كه آب آن بمقدار كافی كلر* ز*نی نمی‌شود و مناطق روستایی كه به لوله كشی و چاههای حفاظت شده دسترسی ندار*ند و مناطقی كه توالت و سیستم فاضالب در آنها بطور معمول استفاده نمی‌شود، می‌باشند. تدابیر بهداشت محیط : افزایش میزان كلر آب لوله كشی توسط شر*كت‌هایآب و فاضالب كشور تا از ورود و تكثیر عوامل بیماری زا جلوگیری شود. جلوگیری از فعالیت فروشندگان دوره‌گرد موادغذایی توسط وزارت كشور* ،شهرداری و استاندار*ی‌های سراسر كشور. -با توجه به اینكه در برخی از* نقاط حاشیه شهر* نظیر محدوده جنوب زنجان برای آبیاری سبزیجات احتماالً از فاضالب استفاده می‌شود ،شهروندان حتی‌المقدور سبزیجات مصرف ننمایند و در صورت لزوم مصرف* ،هیچ نوع سبزی خامی را بدون عملیات پاک سازی و سالم‌سازی ( انگل ز*دایی، ضدعفونی) مصرف نكنند. پس از هر اجابت مزاج دست‌ها ر*ا كامال با آب وصابون شست و شو داده و از سالمت آب آشامیدنی مصر*فی اطمینان كامل داشته باشند. -تامین آب سالم و تصفیه شده ،دفع بهداشتی فاضالب ،بهداشت خوراکیها و آموزش بهداشت به عنوان مؤثرترین روش پیشگیری . همچنین برای درمان وبا نباید وقت را از دست داد ،بیمارانی کهکم آبی متوسط* دارند باید با مایع خوراکی درمان شوند و به نزدیکترین مرکز درمانی یا بیمارستان منتقل شوند و در راه رسیدن به بیمارستان مایعات خوراکی به آنها داده شود .در موارد کم آبی شدید مستلزم دادن مایع از راه وریدی است که میزان مایعات و الکترولیتها توسط پزشک محاسبه و به بیمار تزریق* می شود . -در نهایت نظارت و كنترل كیفی‌آب شرب شهری و روستایی ،كنترل مراكز تهیه و توزیع مواد غذایی، نظارت بر دفع بهداشتی زباله‌ها ،نخاله‌ها و فاضالب شهری ،نظارت بر اماكن عمومی همچون استخر*ها، نظارت بر كارخانجات یخسازی و كنتر*ل پایانه های مسافربری را می توان از اقدامات بهداشتی عنوان كرد. اثرات آلودگی آب بر انسان : اثرات آلودگی آب بر انسان : ‏آلودگی آب چه بصورت بیولوژیکی یعنی وجود میکروبهای بیماریزا و چه به صورت آلودگی شیمیایی یعنی وجود مواد شیمیایی آالینده باعث بیماریها و اختالالت متعددی درسالمتی فرد و جامعه می شود . در* تاریخ ،موار*د متعددی از*همه گیری ها و د ر نتیجه تلفات ز*یاد مشاهده شده است که آب آلوده در ایجاد آنها نقش عمده ای ر*ا باز*ی می کر*ده است. آب به طر*ق ز*یر باعث انتقال و انتشار بیمار*یها می شود : ‏الف – مستقیم : ‏منظور اینست که عامل مولد بیماری از طریق مدفوع یا پیشاب بیمار یا از طرق دیگر وارد آب شده و فرد با آشامیدن چنین آبی بطور مستقیم در تماس با عامل بیماری قرار* گر*فته و بیمار* می شود .مهمترین بیماریهایی که ازاین طر*یق انتقال می یابند عبارتند از حصبه ،وبا ،انواع اسهالهای عفونی ،یرقان عفونی ،فلج اطفال و سایر بیماریهای ویر*وسی منتقله از طریق دستگاه گوار ش وبسیاری از عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی که از طریقاستحمام در آبهای آلوده به انسان منتقل می شوند. ب ) غیر مستقیم ‏در این گروه از بیماریها ،آب فقط محیطی برای رشد و تکثیر ناقل بیمار*ی است و خود بطور مستقیم در*انتقال بیماری نقش ندارد .از این گروه می توان به ماالریا ،فیالر*یازیس ،تب زر*د و انواع انسفالیتها اشاره کرد. ج ) آب در انتقال بعضی از بیماریها نقش توام مستقیم و غیر مستقیم دار*د : ‏بیماریهای این گروه ،هم براثر* آشامیدن یا تماس با آب آلوده به انسان منتقل می شود و هم وسیله ای برای نگهداری و پرورش میز بان عامل بیماری است .باین ترتیب آب در انتقال بیماری دو نقش کامالً مجز*ا ر*ا برعهده دار*د .بیمار*ی های بیالر*زیوز و پیوک از آنجمله اند. د) آب در انتقال بعضی از* بیماریها نقش مساعد کنندۀ شرایط انتقال را برعهده دارد. ‏بسیاری از* کر*مهای انگل روده انسان ،در این گر وه قرار می گیرند .فعالً بر*ای رشد جنین در داخل تخم و تبدیل آن به نوزاد آسکاریس ،آب بصور*ت نم در ز*مین الز*م است یا بر*ای کر*مهای قالبدار که انگل روده کوچک انسانند ،وجود رطوبت کافی در خاک برای ادامۀ حیات و حرکت ضر*ور*ی است. بازرسي بهداشتي ‏بازرسي بهداشتي ا ز تأسيسات آب آشاميدني پتانسيل خطر را نشان ميدهد. ‏بازرسي بهداشتي خطراتي را كه در ارتباط با سيستم آبرساني است؛ شناسايي ميكند. ‏كنترل كيفي آب وضعيت آب را در يك نقطه مشخص و زمان معين نشان ميدهد و نتايج بعد ازآلودگي گزارش مي‌شود. بازرسي بهداشتي(ادامه) ‏آلودگيهاي آب اغلب بدون قاعده خاص (ناگهاني) اتفاق مي‌افتد ودر نمونه برداريهاي معمول ممكن است مشخص نشود. ‏بازرسي بايستي ساده و ارزيابي سريع را امكان‌پذير سازد. ‏بازرسي و كنترل كيفي مكمل يكديگرند. بازرسي ميتواند از طريق: ‏شناسايي منبع آلودگي در نزديكي سيستم آبرساني ‏مشاهده رنگ و بو ‏Kي يا حيوانا ت مرده ‏مشاهده ماه ‏شناسايي خطرات شيميايي يا راديولوژيكي ‏شناسايي محل تخليه فاضالب در محل باالدست منبع آب ‏و ……. اهداف بازرسي ‏شناسايي پتانسيلها و نقاط آلوده در سيستم آبرساني ‏تعيين مقدار خطر (ارزشيابي خطر) تفادهكنندگان و ‌ ‏تعريف مفهوم خطر بصورت شفاف جهت اس ‏Kبران راه ‏پيشنهاد واضح جهت محافظت نمودن از خطرات ‏تهيه اطالعات خام در جهت برنامهريزي براي بهبود وضعيت بازرسي از سيستم آبرساني بوسيله تانكر ايستگاه آبگيري تانكرها (ميزان كلر؛ لوله آب؛ نتيجه آزمايش) تانكر(دريچه؛ شلنگ تحويل آب مورد استفاده ) مخازن ذخيره خانگي (درپوش؛ شير آبگيري؛ ميزان كلرآب راكد) کدورت : ‏معموالً کدورت بوسیله اندازه ذرات معلق مشخص می شود که در حد کلوئید هستند و سر*عت ته نشینی آنهادر حد فوت در ساعت یا روز* می باشد .بار الکتریکی سطح ذرات معلق رفتار* آنها را کنترل می کند بطور*ی که فر*ایندچسبیدن آنها به همدیگر که باعث ته نشین سر*یعتر* آنها می شود را به تعویق می اندازد .کدورت آب برای بسیار*ی از مصارف صنعتی نا مناسب و از نظر زیبایی و سالمتی برای مصارف شهر*ی غیر مطلوب است .کدورت آب مانع اثرگندزدا ها بر باکتریهای بیمار*یزا می شوند. بو و طعم : ‏قاعدتا ً باید بین بو و طعم آب رابطه نزدیکی وجود داشته باشد در حالیکه عوامل غیر فراری مثل کلریدسدیم با ‏اینکه اثری روی بوی آب ندارد باعث تغییر زیاد در طعم آب می شود .عوامل مختلفی نظیر جلبکها ، تجزیه گیاهان ‏آبزی آب انتهای سیستم توزیع آب ،ترکیبات ناشی از کلرزنی آب و ...در ایجاد طعم و بوی آب موثرند. 2خواص شیمیاییPH ‏یون هیدروژن همیشه در* آب وجود دار*د و چنانچه مقدار آن از حد از معینی باالتر برود بر کیفیت آب موثر خواهد بود سختی : ‏سختی آب نتیجه وجود امالحی مانند کاتیونهای منیزیم ،کلسیم ،آهن و ...می باشد که با آنیونهایی مثلبیکربنات ،کربنات ، سولفات ،نیترات و ...ترکیب شده اند و به صورت محلول در آب وجود دارند. ‏سختی کل شامل سختی موقت یا سختی کربناته و سختی دائم یا سختی غیر کربناته می باشد .سختی موقت در اثرجوشاندن آب ته نشین می شود وجرم داخل ظرف را تشکیل می دهد . سختی دائم به علت وجود کلرورها و سولفات منیزیم و کلسیم می باشد که با جوشاندن ته نشین نمی شوند. 3-خواص بیولوژ*یکی ‏موجودات آبزی بر کیفیت آب اثر* قابل مالحظه ای دارند .و باعث بو و طعم آب شده و حتی باعث گرفتیصافیهای شنی و یا ایجاد توده های لزج روی دستگاهها ،تانکها و دیواره مخازن می شوند .همین امر* گاهی باعث بیمار*ی می گر*دد .از گروهی از* میکروبها بنام گروه کلی فرم به عنوان نشانۀ آلودگی بیولوژیکی استفاده می شود و چنانچه در آب وجود داشته باشد .نشانۀ وجود میکروب های بیماریزا در آب می باشد. 4-خواص رادیولوژیکی : ‏بعضی مواد رادیواکتیو با توجه به محلی که آب از آن عبور می کند بطور طبیعی در آب وارد می شوند . ولی ‏کالً در آبهای سطحی وجود ندارد .ولی نزوالت جوی رادیواکتیو ناشی از انفجارات اتمی شاید مهمترین منبع آلودگی مصنوعی رادیواکتیو باشد. منابع آلوده کننده آبها ‏منابع آالینده آبها ر*ا با توجه به منشاء آلودگی به صورت زیر* طبقه بندی می کنند : -1آلودگی ناشی از فاضالبهای شهری :زندگی روز مره اجتماعات همراه با تولید فاضالبهایی است که از منازل ، بیمارستانها ،درمانگاهها ،اماکن عمومی و ...سرچشمه گرفته و به روشهای گوناگونی دفع می شوند .در بسیاری از اجتماعات دفع فاضالبها از طریق چاههای جذبی به داخل زمین وارد شده و باعث آلودگی آبهای زیرزمینی می شود .در مناطقی که سطح آبهای زیرزمینی باالست .این مشکل شدیدتر خواهد بود .در مناطقی هم به علت نفوذ ناپذیری طبقات زمین ،فاضالبهای شهری به منابع آب سطحی مثل رودخانه ها و دریاها هدایت می شود که در نهایت سطح آلودگی آنها را باال می برد. -2آلودگی ناشی از* فاضالبهای صنایع ‏صنایع از* کارگاههای کوچک تا صنایع سنگین دارای فاضالبهای صنعتی هستند که مشکالت زیست محیطی زیادی را بوجود می آورد. – 3آلودگی ناشی از فاضالبهای کشاورز*ی ‏کاربرد انواع حشره کشها ،آفت کشها ،علف* کشها ، مصر*ف کودهای شیمیایی و حیوانی در مزارع که در ‏جریان آبیاری ممکن است به اطر*اف* پخش و انتشار یابد باعث آلودگی محیط زیست می شود. خواص آب : 1-خواص فیزیکی : ‏اغلب توجه چندانی به خواص فیز*یکی آب نمی شود در* حالی که نقش مهمی در مصرف آب دارد .در*جه حرارت ، ‏ویسکوزیته ،وز*ن مخصوص ،رنگ و کدور*ت از* خواص فیزیکی مهم آب می باشد که ذیالً به اختصار توضیح ‏داده می شوند . وزن مخصوص : ‏وزن مخصوص آب در حرارت های مختلف خیلی کم تغییر می کند مثالً در صفر ،چهار و بیست و دو در*جه 0می باشد .ولی همین تغییر*ات کم باعث مطبق شدن آب در مناطق عمیق زمین شده و مانع اختالط آب الیه های مختلف می شود .این وضعیت در دریاچه ها و آبهای عمیق باعث می گردد آب توسط باد به گردش در* نیامده و در قسمتهای عمیق تر اکسیژن محلول کم شده و کیفیت آب نز*ول پیدا کند رنگ : ‏رنگ آب ممکن است به علت مواد معدنی و آلی محلول یا کلوئیدی باشد و بر مصارف آب اثر زیان آورداشته و از نظر زیبایی قابل قبول نیست . رنگ آب در بسیاری از فرآیندهای صنعتی ایجاد مزاحمت می کند . فسادگیاهان و نشت مواد آلی آنها به محیط اغلب عامل رنگ آب می باشد . و اشکال معدنی رنگ آب معموالً به علت آهن و منگنز می باشدو آب عاری از اکسیژن که اغلب در آبهای ز یرزمینی دیده می شود باعث ایجاد یک محیط احیا کننده می شود که حاللیت آهن و منگنز را خیلی افزایش می دهد .لذا بعد از انتقال آب به سطح زمین بوسیله آب ،اکسیژن در آن حل شده و در نتیجه رسوب آهن و منگنز ایجاد شده که به ترتیب باعث بوجود آمدن آب قرمز و آب آبی می شود .در تصفیه آب الزم است مقدار آهن و منگنز به مقدار قابل قبولی کاهش یابد.

62,000 تومان